База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 45
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
5
Д 81
Дузбасова, А. Ж.
Батыс Қазақстандағы денсаулық сақтау ісін дамытудағы М.Шомбаловтың рөлі [Текст] / А. Ж. Дузбасова // Ұлы Даланың бесінші қыры - Түркі әлемінің бесігі атты ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2019. - 20 қараша. - Б. 107-114
ББК 5
Рубрики: Медицина
Кл.слова (ненормированные):
денсаулық сақтау -- дәрігер -- Бөкей ордасы -- Хан ордасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ішкі Қырғыз -- Бөкей Ордасы -- Лаборатория -- бактериологиялық зерттеулер -- лабораториялық мақұлықтар -- медицина -- дәрігер-эпидемиолог -- Мәжит Мұхамеджанұлы Шомбалов -- антибиотик -- микробиолог -- бактериолог
Аннотация: Қазақ даласының бірқатар аумағын қамтыған, бұл обаның себептері ол кезде әлі анық болмады, бірақ дәрігерлер дерттің себебі осы жерде екендігіне күмәнсіз болды. Бұл болжам кейінгі жылдары ғылыми негізде тұжырымдалды. Адамдардың обамен ауруының ең бірінші жағдайы осы айналадағы сары шұнақтар екендігі, оба олардың арасында уақыт өткен сайын кең етек алатындығы анықталды. Оба дертімен зақымданып ауырған адам оның айналасындағы барлық адамдардың ауруына себеп болады. Ауру әрқашанда 2-3 күн өткесін өліммен аяқталып отырды. Тіпті бұл жағдайды тәжірибелі дәрігер - профессорлар қолға алғанның өзінде ауырған адамның өмірін 1-ақ күнге ұзартудың өзі сирек кездесті. Қаза тапқан адамның өзі айналасына оба қатерін туғызып жатты. Обамен айқасқан нақ осы оқиғалардан соң 1908 жылы Бөкей ордасының әкімшілік орталығы Хан ордасында (Қазіргі Батыс Қазақстан облысының Орда ауылы) обаға қарсы күрес лабораториясы ұйымдастырылады. Қазіргі кезге дейін өмір сүріп келе жатқан Қазақстандағы обаға қарсы күрес мекемесі осылай дүниеге келіп еді.
Держатели документа:
ЗКУ
Д 81
Дузбасова, А. Ж.
Батыс Қазақстандағы денсаулық сақтау ісін дамытудағы М.Шомбаловтың рөлі [Текст] / А. Ж. Дузбасова // Ұлы Даланың бесінші қыры - Түркі әлемінің бесігі атты ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2019. - 20 қараша. - Б. 107-114
Рубрики: Медицина
Кл.слова (ненормированные):
денсаулық сақтау -- дәрігер -- Бөкей ордасы -- Хан ордасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ішкі Қырғыз -- Бөкей Ордасы -- Лаборатория -- бактериологиялық зерттеулер -- лабораториялық мақұлықтар -- медицина -- дәрігер-эпидемиолог -- Мәжит Мұхамеджанұлы Шомбалов -- антибиотик -- микробиолог -- бактериолог
Аннотация: Қазақ даласының бірқатар аумағын қамтыған, бұл обаның себептері ол кезде әлі анық болмады, бірақ дәрігерлер дерттің себебі осы жерде екендігіне күмәнсіз болды. Бұл болжам кейінгі жылдары ғылыми негізде тұжырымдалды. Адамдардың обамен ауруының ең бірінші жағдайы осы айналадағы сары шұнақтар екендігі, оба олардың арасында уақыт өткен сайын кең етек алатындығы анықталды. Оба дертімен зақымданып ауырған адам оның айналасындағы барлық адамдардың ауруына себеп болады. Ауру әрқашанда 2-3 күн өткесін өліммен аяқталып отырды. Тіпті бұл жағдайды тәжірибелі дәрігер - профессорлар қолға алғанның өзінде ауырған адамның өмірін 1-ақ күнге ұзартудың өзі сирек кездесті. Қаза тапқан адамның өзі айналасына оба қатерін туғызып жатты. Обамен айқасқан нақ осы оқиғалардан соң 1908 жылы Бөкей ордасының әкімшілік орталығы Хан ордасында (Қазіргі Батыс Қазақстан облысының Орда ауылы) обаға қарсы күрес лабораториясы ұйымдастырылады. Қазіргі кезге дейін өмір сүріп келе жатқан Қазақстандағы обаға қарсы күрес мекемесі осылай дүниеге келіп еді.
Держатели документа:
ЗКУ
22.
Подробнее
72
У 91
Ученые ЗКУ выиграли грант на исследование водоемов и озер [Текст] // Өркен . - 2021. - 30 қараша. - №10. - С. 3
ББК 72
Рубрики: Наука
Кл.слова (ненормированные):
грант -- ученые -- зку -- исследование водоемов и озер -- Шалкар -- Сулуколь -- Сорколь -- Глубинное -- Едильсор -- Айдын -- Сары Айдын -- Рыбный Сакрыл -- Прорва
Аннотация: С ноября 2020 года реализуется проект грантового финансирования Комитета науки Министерства образования и науки на тему АР08856374 «Оценка состояния гидробионтов и микробиома водоема Западного Казахстана и прогноз их изменения», в рамках которого весной 2021 года был проведен выезд для осуществления полевых гидробиологических и геоботанических исследований на озерах Брусяное (Байтерекский р-н), Шалкар (Теректинский р-н), Сулуколь, Сорколь (Чингирлауский р-н), Глубинное (Акжаикский р-н), Едильсор, Айдын, Сары Айдын (Жанакалинский р - н) , Рыбный Сакрыл, Сарышыганакское водохранилище, (Казталовский р-н), Прорва (пос. Желаево). Собраны образцы прибрежных водных растений, отобраны пробы фитопланк тона
Держатели документа:
ЗКУ
У 91
Ученые ЗКУ выиграли грант на исследование водоемов и озер [Текст] // Өркен . - 2021. - 30 қараша. - №10. - С. 3
Рубрики: Наука
Кл.слова (ненормированные):
грант -- ученые -- зку -- исследование водоемов и озер -- Шалкар -- Сулуколь -- Сорколь -- Глубинное -- Едильсор -- Айдын -- Сары Айдын -- Рыбный Сакрыл -- Прорва
Аннотация: С ноября 2020 года реализуется проект грантового финансирования Комитета науки Министерства образования и науки на тему АР08856374 «Оценка состояния гидробионтов и микробиома водоема Западного Казахстана и прогноз их изменения», в рамках которого весной 2021 года был проведен выезд для осуществления полевых гидробиологических и геоботанических исследований на озерах Брусяное (Байтерекский р-н), Шалкар (Теректинский р-н), Сулуколь, Сорколь (Чингирлауский р-н), Глубинное (Акжаикский р-н), Едильсор, Айдын, Сары Айдын (Жанакалинский р - н) , Рыбный Сакрыл, Сарышыганакское водохранилище, (Казталовский р-н), Прорва (пос. Желаево). Собраны образцы прибрежных водных растений, отобраны пробы фитопланк тона
Держатели документа:
ЗКУ
23.
Подробнее
46.0
Р 89
Рустенов, А. Р.
Орал өңіріндегі қырдың қызыл сиырларының сүттілік өнімділігі және оның сапасы [Текст] / А. Р. Рустенов, Н. Ж. Eлеугалиева, А. Н. Биялиева // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 219-227
ББК 46.0
Рубрики: Скотоводство. Крупный рогатый скот
Кл.слова (ненормированные):
қырдың қызыл сиыры -- лактация -- сүт өнімділігі -- майлылығы -- ақуыздары -- төлдеушілер -- лактозаның массалық үлесі -- тұздардың массалық үлесі -- экстерьер -- гематология
Аннотация: Тәжірибелік қырдың қызыл сиырлары мықты конституциялы, экстерьерлік көрсеткіштері бойынша І-ші классқа 82,61%, ІІ-ші классқа 17,39% болды. Гематологиялық көрсеткіштері бойынша алғашқы және үштен көп төлдеушілерге гемоглобиндері 109,6-111,4 г/л, эритроциттері 6,9-,7,1 10¹²/л, жалпы ақуыздары 80,1-80,3 г/л, қан сары суының белсенділіктері бойынша: бактериялық 50,6-52,4%, лизицимдік 24,8-26,7%, нейтрофилдің фагоцитарлық 56,4-58,3% аралығында. Сиырларының сүттілік өнімділігі лактацияның 1-ші айында алғашқыларда 342,4 кг болса, үштен көп төлдеушілерде381,6 кг болып, айырмашылықтары 39,2 кг құрады. Алғашқы төлдеушілердің лактациялық сүттілік өнімділігі 2839 кг, ал үштен көп төлдеушілерді сиырларда 3507 кг құрады.Сиыр сүттеріндегі лактациялық орташа майлылығы алғашқы төлдеушілерде 3,79%, үштен көп төлдеушілерде 3,87% құрады. Сиырларының сүттерінің физикалық және химиялық көрсеткіштері бойынша майдың массалық үлесі 1-ші төлдеушілерде 3,85% , ал көп төлдеушілерде 3,67%, сол сыяқты тұздардың массалық үлесі 2,03% және 1,96% құрады. Лактозаның массалық үлестері алғашқы төлдеушілерде 4,71% және көп төлдеушілерде 3,83%, алғашқы төлдеушілерде лактоза 1,04% мол
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Eлеугалиева, Н.Ж.
Биялиева, А.Н.
Р 89
Рустенов, А. Р.
Орал өңіріндегі қырдың қызыл сиырларының сүттілік өнімділігі және оның сапасы [Текст] / А. Р. Рустенов, Н. Ж. Eлеугалиева, А. Н. Биялиева // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 219-227
Рубрики: Скотоводство. Крупный рогатый скот
Кл.слова (ненормированные):
қырдың қызыл сиыры -- лактация -- сүт өнімділігі -- майлылығы -- ақуыздары -- төлдеушілер -- лактозаның массалық үлесі -- тұздардың массалық үлесі -- экстерьер -- гематология
Аннотация: Тәжірибелік қырдың қызыл сиырлары мықты конституциялы, экстерьерлік көрсеткіштері бойынша І-ші классқа 82,61%, ІІ-ші классқа 17,39% болды. Гематологиялық көрсеткіштері бойынша алғашқы және үштен көп төлдеушілерге гемоглобиндері 109,6-111,4 г/л, эритроциттері 6,9-,7,1 10¹²/л, жалпы ақуыздары 80,1-80,3 г/л, қан сары суының белсенділіктері бойынша: бактериялық 50,6-52,4%, лизицимдік 24,8-26,7%, нейтрофилдің фагоцитарлық 56,4-58,3% аралығында. Сиырларының сүттілік өнімділігі лактацияның 1-ші айында алғашқыларда 342,4 кг болса, үштен көп төлдеушілерде381,6 кг болып, айырмашылықтары 39,2 кг құрады. Алғашқы төлдеушілердің лактациялық сүттілік өнімділігі 2839 кг, ал үштен көп төлдеушілерді сиырларда 3507 кг құрады.Сиыр сүттеріндегі лактациялық орташа майлылығы алғашқы төлдеушілерде 3,79%, үштен көп төлдеушілерде 3,87% құрады. Сиырларының сүттерінің физикалық және химиялық көрсеткіштері бойынша майдың массалық үлесі 1-ші төлдеушілерде 3,85% , ал көп төлдеушілерде 3,67%, сол сыяқты тұздардың массалық үлесі 2,03% және 1,96% құрады. Лактозаның массалық үлестері алғашқы төлдеушілерде 4,71% және көп төлдеушілерде 3,83%, алғашқы төлдеушілерде лактоза 1,04% мол
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Eлеугалиева, Н.Ж.
Биялиева, А.Н.
24.
Подробнее
26.222.6
С 32
Сергалиев, Н. Х.
Батыс Қазақстан облысы Сарышығанақ көліндегі зоопланктандардың (zooplankton) түрлері жəне олардың маңызы [Текст] / Н. Х. Сергалиев, Г. Д. Мəди // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 46-49
ББК 26.222.6
Рубрики: Гидрология озер и водохранилищ. Озероведение
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Сарышығанақ көлі -- Казталовка ауданы -- экожүйелерінің мониторингі -- Зоопланктон -- фитопланктон -- зообентос -- су қойма -- гидробиология -- М.Өтемісов атындағы БҚУ -- Сынама алу -- фитопланктон -- фотосинтетика
Аннотация: Батыс Қазақстан облысы аймағында 400 – ге жуық көлдер мен тоғандар бар. Соның ішінде біздің зерттеу обьектіміз болып отырған Сарышығанақ көлі Казталовка ауданында орналасқан
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мəди, Г.Д.
С 32
Сергалиев, Н. Х.
Батыс Қазақстан облысы Сарышығанақ көліндегі зоопланктандардың (zooplankton) түрлері жəне олардың маңызы [Текст] / Н. Х. Сергалиев, Г. Д. Мəди // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 46-49
Рубрики: Гидрология озер и водохранилищ. Озероведение
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Сарышығанақ көлі -- Казталовка ауданы -- экожүйелерінің мониторингі -- Зоопланктон -- фитопланктон -- зообентос -- су қойма -- гидробиология -- М.Өтемісов атындағы БҚУ -- Сынама алу -- фитопланктон -- фотосинтетика
Аннотация: Батыс Қазақстан облысы аймағында 400 – ге жуық көлдер мен тоғандар бар. Соның ішінде біздің зерттеу обьектіміз болып отырған Сарышығанақ көлі Казталовка ауданында орналасқан
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мəди, Г.Д.
25.
Подробнее
83.3(5Каз)
К 15
Кайржанова, А. А.
Темірхан Медетбек поэзиясындағы түркілік идея [Текст] / А. А. Кайржанова // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 91-93.
ББК 83.3(5Каз)
Рубрики: Литературоведение Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
қазіргі қазақ əдебиеті -- жаңа заман поэзиясы -- əдеби байланыс -- тарих -- көк түріктер -- Темірхан Медетбек -- поэзия -- қазақ поэзиясы -- Ақын
Аннотация: Мақалада қазіргі қазақ əдебиеті соның ішінде қазақ поэзиясының дамуы сөз болады. Темірхан Медетбек шығармашылығы, ондағы түркілік рух, түркілік идея,сарын мəселелері кеңінен ашылады. Ақын шығармаларындағы ұлттық құндылықтардың жырлануы, ұлттық сана, ұлттық тарих биігінің қадір-қасиетін көрсететін «Көк түріктер сарыны» кітабындағы шығармалардан мысал келтіріліп, талданады.
Держатели документа:
ЗКУ
К 15
Кайржанова, А. А.
Темірхан Медетбек поэзиясындағы түркілік идея [Текст] / А. А. Кайржанова // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 91-93.
Рубрики: Литературоведение Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
қазіргі қазақ əдебиеті -- жаңа заман поэзиясы -- əдеби байланыс -- тарих -- көк түріктер -- Темірхан Медетбек -- поэзия -- қазақ поэзиясы -- Ақын
Аннотация: Мақалада қазіргі қазақ əдебиеті соның ішінде қазақ поэзиясының дамуы сөз болады. Темірхан Медетбек шығармашылығы, ондағы түркілік рух, түркілік идея,сарын мəселелері кеңінен ашылады. Ақын шығармаларындағы ұлттық құндылықтардың жырлануы, ұлттық сана, ұлттық тарих биігінің қадір-қасиетін көрсететін «Көк түріктер сарыны» кітабындағы шығармалардан мысал келтіріліп, талданады.
Держатели документа:
ЗКУ
26.
Подробнее
63.3(2)6-8
Ж 22
Жақсығалиев, Ж.
Қара шаңырақтың қара нарындай [Текст] / Ж. Жақсығалиев // Орал өңірі. - 2023. - 28 ақпан. - №17. - Б. 5.
ББК 63.3(2)6-8
Рубрики: Персоналии государственных и общественно политических деятелей
Кл.слова (ненормированные):
Əсет Тасмағамбетов
Аннотация: А. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтының табалдырығын имене аттап, студент атанғанымызға да отыз жылдан асып барады. Сол қара шаңырақ қабырғасында бізге дəріс оқыған ардақты ұстаздарымыздың бірі – Əсет Тасмағамбетов. Орта бойлы, мінезі өте байсалды, ішкі мəдениеті жоғары, екі тілге бірдей жетік, не нəрсеге де байыппен қарайтын тығыншықтай сары жігіт сол кезде орда бұзар отыздың бел ортасында екен-ау?!
Держатели документа:
БҚУ
Ж 22
Жақсығалиев, Ж.
Қара шаңырақтың қара нарындай [Текст] / Ж. Жақсығалиев // Орал өңірі. - 2023. - 28 ақпан. - №17. - Б. 5.
Рубрики: Персоналии государственных и общественно политических деятелей
Кл.слова (ненормированные):
Əсет Тасмағамбетов
Аннотация: А. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтының табалдырығын имене аттап, студент атанғанымызға да отыз жылдан асып барады. Сол қара шаңырақ қабырғасында бізге дəріс оқыған ардақты ұстаздарымыздың бірі – Əсет Тасмағамбетов. Орта бойлы, мінезі өте байсалды, ішкі мəдениеті жоғары, екі тілге бірдей жетік, не нəрсеге де байыппен қарайтын тығыншықтай сары жігіт сол кезде орда бұзар отыздың бел ортасында екен-ау?!
Держатели документа:
БҚУ
27.
Подробнее
63
Ж 22
Жақсығалиев, Ж.
Ата дәстүр - асыл қазына [Текст] / Ж. Жақсығалиев // Орал өңірі. - 2023. - 2 қаңтар. - №6. - Б. 10-11.
ББК 63
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
Көрісу -- тарихшы -- дәстүрлер -- батыр -- сәукеле
Аннотация: А. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтының табалдырығын имене аттап, студент атанғанымызға да отыз жылдан асып барады. Сол қара шаңырақ қабырғасында бізге дəріс оқыған ардақты ұстаздарымыздың бірі – Əсет Тасмағамбетов. Орта бойлы, мінезі өте байсалды, ішкі мəдениеті жоғары, екі тілге бірдей жетік, не нəрсеге де байыппен қарайтын тығыншықтай сары жігіт сол кезде орда бұзар отыздың бел ортасында екен-ау?!
Держатели документа:
БҚУ
Ж 22
Жақсығалиев, Ж.
Ата дәстүр - асыл қазына [Текст] / Ж. Жақсығалиев // Орал өңірі. - 2023. - 2 қаңтар. - №6. - Б. 10-11.
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
Көрісу -- тарихшы -- дәстүрлер -- батыр -- сәукеле
Аннотация: А. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтының табалдырығын имене аттап, студент атанғанымызға да отыз жылдан асып барады. Сол қара шаңырақ қабырғасында бізге дəріс оқыған ардақты ұстаздарымыздың бірі – Əсет Тасмағамбетов. Орта бойлы, мінезі өте байсалды, ішкі мəдениеті жоғары, екі тілге бірдей жетік, не нəрсеге де байыппен қарайтын тығыншықтай сары жігіт сол кезде орда бұзар отыздың бел ортасында екен-ау?!
Держатели документа:
БҚУ
28.
Подробнее
74.58
Е 70
Ержанова, Ұ. Р.
Естен кетпес есімдер әлемі [Текст] / Ұ. Р. Ержанова // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 53-55.
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Орал педагогикалық институты -- ұстаз -- қазақ тілі -- ауыз əдебиеті -- Ғабдрахим Абуханов -- Атымтай Көшкінбаев -- Мəтжан Тілеужанов -- Калимолла Мырзағалиев -- Мерует Жолдықаирова -- Шəндə Жұмағазиева
Аннотация: Биыл, 2022 жылы, М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің ірге тасының қаланғанына 90 жыл толатыны еске түссе, білім нəрімен сусындатқан қара шаңырақтағы жаны жайсаң, жүрегі дархан ұстаздар бейнесі еріксіз ойға орала береді... Сарыуыз балапан, ауылдан келген аңғал қыз-жігіттерге институттағы атақтары жер жарған ұлағатты ұстаздар қауымы бізді жаңа бір əлемге тап болғандай күй кештірді
Держатели документа:
ЗКУ
Е 70
Ержанова, Ұ. Р.
Естен кетпес есімдер әлемі [Текст] / Ұ. Р. Ержанова // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 53-55.
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Орал педагогикалық институты -- ұстаз -- қазақ тілі -- ауыз əдебиеті -- Ғабдрахим Абуханов -- Атымтай Көшкінбаев -- Мəтжан Тілеужанов -- Калимолла Мырзағалиев -- Мерует Жолдықаирова -- Шəндə Жұмағазиева
Аннотация: Биыл, 2022 жылы, М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің ірге тасының қаланғанына 90 жыл толатыны еске түссе, білім нəрімен сусындатқан қара шаңырақтағы жаны жайсаң, жүрегі дархан ұстаздар бейнесі еріксіз ойға орала береді... Сарыуыз балапан, ауылдан келген аңғал қыз-жігіттерге институттағы атақтары жер жарған ұлағатты ұстаздар қауымы бізді жаңа бір əлемге тап болғандай күй кештірді
Держатели документа:
ЗКУ
29.
Подробнее
81.2
М 12
Мақсотов, Д. Ж.
Бұрынғы Жалпақтал ауданы ауылдарының ономастикасы [Текст] / Д. Ж. Мақсотов // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 150-153.
ББК 81.2
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- Жалпақтал ауданы -- Ақпәтер ауылы -- Казталов ауылы -- Қараөзен ауылы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ержанова Ұлдай Рысқалиевна -- Түркітанушы-топонимистер -- Ақпәтер
Аннотация: Жалпақтал – 1928-1997 жылдары аудан орталығы. Аудан орталығы – Казталов ауылынан шығысқа қарай 60 км. жерде, Қараөзеннің сол жағалауындағы бетеге, боз, ақселеу және әртүрлі астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өсетін шалғынды, қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 5,2 мың адам.Жалпақтал ауданы – 1928-1930 және 1935-1997 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 ж. дейін – Қазақ АКСР, 1991 ж. бастап – Қазақстан Республикасы) Орал округі мен Батыс Қазақстан облысының (1962-1992 жж. – Орал) әкімшілік бөлінісі. Орталығы – Жалпақтал ауылы (1936 жылға дейін - Сламихино, 1936-1993 жылдары - Фурманово) [1].Аудан қазіргі таңда Казталов ауданы құрамындағы ең үлкен елді мекен. Аймақтың топонимикалық жүйесін зерттеу кезінде аудан құрамындағы бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамындағы ауылдардың атаулары бір-біріне ұқсас екенін байқаймыз. Мысалы Қарасу, Қараөзен, Ақкөл, Қаракөл,Ақсуат, Сарықұдық сияқты өзен-көл мен түр-түске қатысты атаулар және Жалпақтал, Көктерек, Талдыапан, Талдықұдық, Қарақоға, т.б. ағашпен байланысты ойконимдер. Кез келген аймақтың топонимикалық жүйесі секілді Казталов ауданы ауылдарының атаулары бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл атаулар жергілікті халықтың шаруашылығы, табиғатпен байланысы, әдет-ғұрпы мен салт-санасына қатысты туындайтыны анық. Атаулардың біріне-бірі өте жақын екенін терең зерттемей-ақ байқауға болады. Дегенмен кей жағдайда атаудың шығу тарихы мүлде бөлек болады. Сол себепті бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамында болған Ақпәтер, Қараөзен және Көктерек ауылдары тарихына үңіліп көрейік.
Держатели документа:
ЗКУ
М 12
Мақсотов, Д. Ж.
Бұрынғы Жалпақтал ауданы ауылдарының ономастикасы [Текст] / Д. Ж. Мақсотов // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 150-153.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- Жалпақтал ауданы -- Ақпәтер ауылы -- Казталов ауылы -- Қараөзен ауылы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ержанова Ұлдай Рысқалиевна -- Түркітанушы-топонимистер -- Ақпәтер
Аннотация: Жалпақтал – 1928-1997 жылдары аудан орталығы. Аудан орталығы – Казталов ауылынан шығысқа қарай 60 км. жерде, Қараөзеннің сол жағалауындағы бетеге, боз, ақселеу және әртүрлі астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өсетін шалғынды, қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 5,2 мың адам.Жалпақтал ауданы – 1928-1930 және 1935-1997 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 ж. дейін – Қазақ АКСР, 1991 ж. бастап – Қазақстан Республикасы) Орал округі мен Батыс Қазақстан облысының (1962-1992 жж. – Орал) әкімшілік бөлінісі. Орталығы – Жалпақтал ауылы (1936 жылға дейін - Сламихино, 1936-1993 жылдары - Фурманово) [1].Аудан қазіргі таңда Казталов ауданы құрамындағы ең үлкен елді мекен. Аймақтың топонимикалық жүйесін зерттеу кезінде аудан құрамындағы бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамындағы ауылдардың атаулары бір-біріне ұқсас екенін байқаймыз. Мысалы Қарасу, Қараөзен, Ақкөл, Қаракөл,Ақсуат, Сарықұдық сияқты өзен-көл мен түр-түске қатысты атаулар және Жалпақтал, Көктерек, Талдыапан, Талдықұдық, Қарақоға, т.б. ағашпен байланысты ойконимдер. Кез келген аймақтың топонимикалық жүйесі секілді Казталов ауданы ауылдарының атаулары бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл атаулар жергілікті халықтың шаруашылығы, табиғатпен байланысы, әдет-ғұрпы мен салт-санасына қатысты туындайтыны анық. Атаулардың біріне-бірі өте жақын екенін терең зерттемей-ақ байқауға болады. Дегенмен кей жағдайда атаудың шығу тарихы мүлде бөлек болады. Сол себепті бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамында болған Ақпәтер, Қараөзен және Көктерек ауылдары тарихына үңіліп көрейік.
Держатели документа:
ЗКУ
30.
Подробнее
26.8
Г 15
Галимжанова, А. А.
Бұлаңқұйрық батбаттың (phrynocephalus guttatus gmelin, 1789) Батыс Қазақстан облысында таралу аумағы [Текст] / А. А. Галимжанова // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 169-172.
ББК 26.8
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
Бұлаңқұйрық батбат -- Батыс Қазақстан облысы -- Иван Иванович Лепехин -- зоолог -- Батыс Қазақстанға экспедиция -- герпетофауна -- Ахмеденов К.М. -- Шыңғырлау ауданы -- далалық экспедиция -- Террариум -- Биология
Аннотация: Бұлаңқұйрық батбат (Phrynocephalus guttatus Gmelin, 1789) – агама тұқымдасына жататын кесірткенің бір түрі. Дене ұзындығы 6 см-ге дейін, құйрығы 8,2 см-ге дейін жететін кішкентай кесіртке. Дене салмағы небәрі 5-6 грамм. Басы дөңгелек пішінді, тұмсығы көлбеу. Бастың жоғарғы бөлігі қабыршақтармен жабылған. Есту тесіктері терімен жабылған. Дөңгелек мұрын тесіктері жоғарыдан қарағанда да көрінеді. Қабыршақтары барлық жерде дерлік тегіс. Мойынның жоғарғы бөлігінде көлденең тері қатпары жоқ. Дененің үстіңгі жағы құмды немесе құмды-қоңыр түсті. Мұндай фон сұр нүктелер мен дақтардың жинақталуына байланысты қалыптасады. Мойыны ақ түсті, қоңыр реңктері бар. Ерін қалқандары ашық сары. Құйрығы қара, көк реңктері бар. Құйрығының түбінің түсі бозарған
Держатели документа:
ЗКУ
Г 15
Галимжанова, А. А.
Бұлаңқұйрық батбаттың (phrynocephalus guttatus gmelin, 1789) Батыс Қазақстан облысында таралу аумағы [Текст] / А. А. Галимжанова // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 169-172.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
Бұлаңқұйрық батбат -- Батыс Қазақстан облысы -- Иван Иванович Лепехин -- зоолог -- Батыс Қазақстанға экспедиция -- герпетофауна -- Ахмеденов К.М. -- Шыңғырлау ауданы -- далалық экспедиция -- Террариум -- Биология
Аннотация: Бұлаңқұйрық батбат (Phrynocephalus guttatus Gmelin, 1789) – агама тұқымдасына жататын кесірткенің бір түрі. Дене ұзындығы 6 см-ге дейін, құйрығы 8,2 см-ге дейін жететін кішкентай кесіртке. Дене салмағы небәрі 5-6 грамм. Басы дөңгелек пішінді, тұмсығы көлбеу. Бастың жоғарғы бөлігі қабыршақтармен жабылған. Есту тесіктері терімен жабылған. Дөңгелек мұрын тесіктері жоғарыдан қарағанда да көрінеді. Қабыршақтары барлық жерде дерлік тегіс. Мойынның жоғарғы бөлігінде көлденең тері қатпары жоқ. Дененің үстіңгі жағы құмды немесе құмды-қоңыр түсті. Мұндай фон сұр нүктелер мен дақтардың жинақталуына байланысты қалыптасады. Мойыны ақ түсті, қоңыр реңктері бар. Ерін қалқандары ашық сары. Құйрығы қара, көк реңктері бар. Құйрығының түбінің түсі бозарған
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 3, Результатов: 45