Электронный каталог

74
С 32
Серікқызы, Э.
    "PISA" зерттеулерінің Z ұрпақ зейініне әсері [Текст] / Э. Серікқызы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 19 ақпан. - №33. - Б. 7.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
«PISA» -- халықаралық зерттеулер -- білім сапасы -- білім
Аннотация: Биыл республика оқушылары «PISA» халықаралық зерттеулеріне алтыншы рет қатысып, жаратылыстану ғылымдарымен бірге, инновациялық сауаттылығы, цифрлық технологияларға бейімділігі тұрғысынан сынаққа түседі.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
К 21
Қартабаева, А.
    Жиырма төрт жыл жырлаған жүрек [Текст] / А. Қартабаева // Ana tili . - 2025. - №6.-6 ақпан. - Б. 11
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Жиырма төрт жыл жырлаған жүрек -- ақын -- Ұлбике ақын -- өмiр жолы -- айтыстар -- Күдерiқожа -- Таспақожа Көшекұлы
Аннотация: Қазақтың бiртуар ақын қызы Ұлбике ақынның өмiр жолы мен туған жерi туралы мәліметтер түрлі зерттеулерде әртүрлi жазылып келедi. Көп зерттеуші ел аузында айтылып жүрген әңгiмелер мен ақынның айтыстарын талдау арқылы Ұлбике ақынның туған жерiн нақтылай түсуге талпынған. Бiрiншiден, ақын өлеңдерiнен оның өмiр сүрген жерiн, сол заман бейнесiн айқын аңғаруға болады. Мұрағаттағы бiр деректе «XVII–XVIII ғасырларда қазiргi Шiркейлi өңiрiнде негiзiнен қожалар, ал Қараөзек өзенi бойында негiзiнен Орта жүз бен Ұлы жүз рулары тұрған. Қазiр де солардан жалғасқан ұрпақтар тұрып жатыр. Олар бұл өңiрге сол «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» тұсында келiп орнықса керек» деген уәж айтылады. «Ауылы аралас, қойы қоралас» болғандықтан, жастары шамалас қыз бен жiгiттiң кездесiп, әзiлдесуi, содан барып қыз бен жiгiттiң айтысы басталғаны анық.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
А 13
Әбдезұлы, Қ
    Сүйінбайдың жыраулық және дастандық дәстүрі [Текст] / Қ Әбдезұлы // Qazaq adebieti . - 2025. - №6.- 14 ақпан. - Б. 11
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Сүйінбай ақынның жырлары -- Мырзатай Жолдасбеков -- Сүйінбайдың өлеңдері -- толғаулары -- Тезек төремен айтысы -- дастандары
Аннотация: Көрнекті әдебиет­танушы ғалым, профессор Мырзатай Жолдасбеков Сүйінбай ақынның жырларының поэтикалық қуатына кең тоқтала келіп, төмендегідей баға беріпті: «Сүйінбай – қынаптағы қылыш, аспаннан түскен жасын, ескен қызыл жел, жүйріктей жалын тараған, күніне шауып жараған, айтысқанды шаңына көмген жүйрік; айтысқанның басынан өлең жаудырып, миын шайқалтқан жырдың бораны, қияқты сұңқар. Сүйінбай жырларынан оның алмастай өткірлігі де, шайқалған жорғалығы да, тұлпарлығы да, даңғыл жыраулығы да айқын көрінеді» (М.Жолдасбеков. «Асыл арналар», – Алматы, «Жазушы», 1986. – 153–154-бб.). Төгілте жазуды әу дегеннен қаламына дарытқан фольклорист ғалымның Сүйінбайдың тұтас шығармашылығына әділ бағасын беріп қана қоймай, оның өзі тұстас, замандас басқа ақындардан артықшылығын, әсіресе жыраулық поэзиясының құдіреті мен қасиетіне, олардың тарихи-танымдық құндылығына айрықша мән беретінін аңғарамыз.
Держатели документа:
БҚУ

85.33
Ж 88
Жұмабай, Н.
    Болат ҰЗАҚОВ, режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері: Өнерге өктемдік жүрмейді [Текст] / Н. Жұмабай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 14 ақпан. - №30. - Б. 13.
ББК 85.33

Рубрики: театр

Кл.слова (ненормированные):
Театр -- Болат Ұзақов -- Режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері -- премьера
Аннотация: Театр – көзге көрініп-көрінбейтін қарбаласқа толы мекен ғой. Қашан барсаң да, өнер тудыру жолында жанталасып жатқан жанкешті тірліктің ортасынан бір-ақ шығасыз. Сахна саласы мамандарының қай-қайсысы да бойындағы мүмкіндігін тұтасымен өнерге бағыштағысы келеді. Режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Болат Ұзақовтың жұмыс бөлмесінің есігін қаққанымызда дәл сондай қауырт қарбаластың үстінен түстік. Үстелінің бетін тұтасымен жаба бейберекет шашылған қағазға қарап, тағы бір ауқымды жобаға кіріскенін сөзсіз түсіндік. Сонда да іштегі сауалымызды іркіп қалмай: «Жақында тағы бір қойылымның премьерасына куә боламыз ба?» деп сұрап үлгердік.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
С 50
Сімәділ , Қ.
    Шығарма жаза алмау шырғалаңы [Текст] / Қ. Сімәділ // Ana tili . - 2025. - №8.- 20 ақпан. - Б. 1
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Шығарма жазу -- Бердібек Соқпақбаев -- Менің атым – Қожа -- Қадыров Қожа -- бүгінгі бала -- Жазба мәтін
Аннотация: Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым – Қожа» шығармасында өзімен бетпе-бет қалған Қожа болашағына қатысты уәдені айтып қана қоймай, хатқа да түсіретін сәті бар еді ғой: «Кешкі астан кейін төр үйге кіріп, стол шамды жақтым да, сырттан ештеңе көрінбестей етіп терезе перделерін түсірдім. Бұрышта кісі бойы үлкен айна тұр. Столымды соның дәл алдына тақап қойдым да, дүниені шулатып, сойқандап жүрген қылмыскер Қожамен бетпе-бет келіп отырдым. – Қадыров Қожаның жеке бас құпия кеңесі ашық деп жариялаймын. Күн тәртібінде бір-ақ мәселе – тәртіпті, үлгілі оқушы болу үшін мен бұдан былай не істеуім керек? Күн тәртібін протоколға мәнерлеп жаздым да, қылмыскердің жүзіне қарадым: – Ал сөйле, батырым...»
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Т 51
Тоқтабай , А.
    Өзгеше Өзбекәлі [Текст] / А. Тоқтабай // Ana tili . - 2025. - №8.- 20 ақпан. - Б. 9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ҚазМУ-дің тарих факультеті -- Өзбекәлі Жәнібеков -- Ахмет Ясауи­ -- Тұрсын Жұртбай -- Жәнібек Кәрменов -- Айша бибі -- Түркістан реставрация­сы
Аннотация: 1974 жылы ҚазМУ-дің тарих факультетін бітіріп, Мәдениет министрлігіне қарасты тарихи-сәулет ескерткіштерін зерттеу және реставрациялау мекемесіне жолдамамен жұмысқа орналастым. Бір күні бас архитектор Алмас Ордабаев ОК-ның бөлім меңгерушісі Өзбекәлі Жәнібековпен бірге оңтүстік облыстарды аралап, Арыстан баб, Қожа Ахмет Ясауи, Айша бибі, Бабаджа қатын т.б. ескерткіштерін көрген сапарын әңгімелеп, «сәулет мұраларының тарихын терең білетін, өзі фотоға түсіретін, өзі туристік мар­шруттарға қосудың жай-жапсарын мамандармен ақылдасатын шенеунікті алғаш көргенім осы» деп аузының суы құрып айтып отырды. 1977 жылы Өзекең Мәдениет министрінің орынбасары болып қызметке келді. Мәдениет министрлігінен республикадағы музейлерді қадағалап отыратын төрт нұсқаушысы бар бөлім ашты, бұрын бүкіл республикаға жалғыз-ақ нұсқаушы еді. Қожа Ахмет Ясауи сәулет кешенінде бұрын-соңды болмаған ғылыми-зерттеу, ізденіс, жөндеу, реставрация жұмыстары басталды. Алдымен ғимараттың дәлізінде бір жерге үйіліп қалған құлпытастарды алып, аты-жөндерін арабистер оқыған соң, жуып-тазалап, сынған, кетілген жерлерін реставрация­лап, көрнек­ті орындарға қойды. Келушілер Абылай ханның, Қаз дауысты Қазыбек бидің, Жолбарыс ханның т.б. тарихи қайраткерлердің қабіртастарын алғаш рет көріп, тамашалауға мүмкіндік алды. Кітапханада сақталған 30-ға жуық ескі кітап пен қолжазбаны мамандар оқып, экспозицияға қойды. Ахмет Ясауи­дің қабіртасын жапқан кілемді не Орталық музей қорынан алып, не Алматы кілем тоқу фабрикасында қалпына келтіруге, не қайтадан тура сондай кілем тоқуға келісім жасалды.
Держатели документа:
БҚУ

83
Б 18
Байқадамов, Н.
    Мемлекетшіл тұлға [Текст] / Н. Байқадамов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 14 ақпан. - №30. - Б. 12.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Бердібек Сапарбаевт -- жазушы -- Әбіш Кекілбаев
Аннотация: Елге қызмет етуді бәрінен жоғары қоя білу – ердің ерінің ұстанымы. Бердібек Сапарбаевтың замандас әріптесі Қырымбек Көшербаев ғұлама жазушымыз Әбіш Кекілбаевтан: «Сіз шығармашылық адамысыз. Алға қойған жоспарларыңыз, жазсам деген дүниелеріңіз көп. Өте талантты жансыз. ЮНЕСКО-ның сараптамасымен ХХ ғасырдағы 100 ойшылдың қатарына ендіңіз. Осы сізге биліктің керегі не?», деп сұрапты. Сонда абыз Әбіш: «мемлекетке, тәуелсіздікке немқұрайды қарай алмаймын. Елдің намысы кетіп, еңсесі түскен күйін көргім келмейді. Тәуелсіздік жолында біздің жасаған еңбегіміздің жемісін өскелең ұрпақ көруі қажет. Сол үшін абыройлы қызмет атқарып, оларға өшпес мұра қалдыру үшін мен сол биліктің ішінде болуым керек. Өйткені көшеде тұрып ақыл айтқаннан гөрі, мемлекеттің ісіне араласып, соның дұрыс жүруіне, жақсы дамуына өз үлесімді қосқан әлдеқайда қымбат», деп жауап берген екен.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Ә 15
Әбікен, М.
    Зәки Ахметов және алаш мұраты [Текст] / М. Әбікен // Ana tili . - 2025. - №8.- 20 ақпан. - Б. 11
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Зәки Ахметов -- академик -- Алаш мұраты -- Ұстазы мықтының ұстанымы мықты -- Лермонтов -- Абай -- Әлихан Бөкейхан -- Ахмет Байтұрсынұлы -- ұйқас
Аннотация: «Ұстазы мықтының ұстанымы мықты» деген сөздің мәнін академик Зәки Ахметовтің өмір жолын зерттеу кезінде түсіндім. Мұхтар Әуе­зовтей ұлы тұлға ғалымның өмірлік бағдарын айқындаған. М.Әуе­зов, Е.Ысмайылов, Б.Кенжебаевтар бастаған ұстаздар қауымы ҚазМУ-де оқып жүрген жастар арасынан Зәки Ахметовті бірден байқапты. Ол 1947 жылы Б.Кенжебаевтың жетекшілігімен Абайдың ақындығына байланысты дипломдық жұмыс қорғайды. М.Әуезовтің кеңесін тыңдаған жас маман сол кезде Абай мұраларына бойлап, дипломдық жұмысын табыспен қорғап шығады. Осыдан кейін ғылымға деген құлшынысы ескеріліп, талай тамаша буынның ғалымына ұстахана болған КСРО Ғылым академиясының Ленинградтағы Шығыстану институтының аспирантурасына жіберіледі. Талапкер Ленинградтағы әйгілі түрколог Серафим Маловтың жетекшілігімен «Лермонтов және Абай» деген тақырыпта диссертация қорғауға құлшына кіріседі. 1951 жылы Ленинградта диссертациясын қорғап шыққанда жас ғалым не бары 23 жаста екен.
Держатели документа:
БҚУ

83
Т 83
Түменбай, Қ.
    Әдебиет әлемінің төрінде [Текст] / Қ. Түменбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 25 ақпан. - №37. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Дулат Исабек -- әдебиеттің ұлы мұраты -- Әдебиет әлемінің төрінде
Аннотация: Біз, 80-жылдар өскіндері, әдебиетте Дулат Исабек әлемімен сусындап өстік. Ауылда қызыл жыңғылды ат қып мініп жүрген шағымызда «Бонопарттың үйленуі» жарық көрсе, сондағы оташының өткір бәкісі біздің де балалық шағымызға жарықшақ түсіріп, еркін ержетіп, бой түзеуімізге септігін тигізді, сонда әдебиет деген сиқырдың алдында еріксіз бас игенімізді білмей де қалдық.
Держатели документа:
БҚУ

83
Е 55
Елубай, С.
    Сөзі мәңгі тұрары хақ [Текст] / С. Елубай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 25 ақпан. - №37. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Дулат Исабеков -- жазушы-драматург -- қаламгер -- қазақ әдебиеті мен мәдениеті -- Мемлекеттік сыйлықтың иегері -- Қазақстанның Еңбек ері -- «Сүйекші», «Тіршілік»
Аннотация: Сонау 70-жылдардың ортасында қолымызға «Тіршілік» атты кітап түсті. Жинақтағы «Сүйекші», «Тіршілік» атты әңгіме, хикаятты оқып, әдебиетімізге оқыс кейіпкерлерімен Исабеков әлемі келгенін көрдік.
Держатели документа:
БҚУ