База данных: Статьи
Страница 28, Результатов: 583
Отмеченные записи: 0
271.

Подробнее
28.088л6
К 93
Курманбаева, А. С.
Экологическое состояние озера "Бурабай" Государственного национального природного парка "Бурабай" [Текст] / А. С. Курманбаева, А. Т. Хусаинов, Е. Жумай // Новости науки Казахстана. - 2019. - №3. - С. 202-209
ББК 28.088л6
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
загрязнение -- гидрохимический анализ -- антропогенная нагрузка -- экосистемы озер -- экологическое состояние -- государственный национальный природный парк -- бурабай -- гидрохимический состав воды -- загрязненность водоема -- водные ресурсы -- озеро
Аннотация: Приводятся результаты исследования экологического состояния озера «Бурабай», Государственного национального природного парка «Бурабай». Изучены динамика объема воды в течении 30 лет и индекса загрязненности воды по годам за 10 лет, гидрохимический состав воды в озере «Бурабай». Установлено, что уровень загрязненности водоема в 2009 – 2017 гг. был умеренно - загрязненный, в 2018 г. нормативно чистый. Основными источниками загрязнения озер является производственные и бытовые стоки, неочищенные дождевые и талые воды, не прошедшие очистку, различные утечки из емкостей, трубопроводов и других сооружений. Выявлено превышение содержания фторидов предельно-допустимой концентрации в несколько раз.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Хусаинов, А.Т.
Жумай, Е.
К 93
Курманбаева, А. С.
Экологическое состояние озера "Бурабай" Государственного национального природного парка "Бурабай" [Текст] / А. С. Курманбаева, А. Т. Хусаинов, Е. Жумай // Новости науки Казахстана. - 2019. - №3. - С. 202-209
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
загрязнение -- гидрохимический анализ -- антропогенная нагрузка -- экосистемы озер -- экологическое состояние -- государственный национальный природный парк -- бурабай -- гидрохимический состав воды -- загрязненность водоема -- водные ресурсы -- озеро
Аннотация: Приводятся результаты исследования экологического состояния озера «Бурабай», Государственного национального природного парка «Бурабай». Изучены динамика объема воды в течении 30 лет и индекса загрязненности воды по годам за 10 лет, гидрохимический состав воды в озере «Бурабай». Установлено, что уровень загрязненности водоема в 2009 – 2017 гг. был умеренно - загрязненный, в 2018 г. нормативно чистый. Основными источниками загрязнения озер является производственные и бытовые стоки, неочищенные дождевые и талые воды, не прошедшие очистку, различные утечки из емкостей, трубопроводов и других сооружений. Выявлено превышение содержания фторидов предельно-допустимой концентрации в несколько раз.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Хусаинов, А.Т.
Жумай, Е.
272.
Подробнее
Б 1
Ч-43
Ченцов, Юрий Сергеевич.
Введение в клеточную биологию [Текст] : Учебник для студ. ун-тов по напр. "Биология" и биол. спец. / Ю. С. Ченцов. - 4-е изд., перераб. и доп. - М. : ИКЦ "Академкнига", 2004. - 495 с. : ил. - (Классич. университетский учебник XXI века). - Библиогр.: с. 487. - ISBN 5-94628-105-4 : 230.00 р.
ББК 28.05я73
~РУБ Б 1
Рубрики: Цитология
Кл.слова (ненормированные):
ДНК -- хроматин -- рибосомы -- цитоплазма -- вакуоли -- аппарат Гольджи -- лизосомы -- митохондрии -- мейоз -- пластиды -- учебники
Экземпляры всего: 90
Ч/З 169 (30), БУП (60)
Свободны: Ч/З 169 (30), БУП (60)
Ч-43
Ченцов, Юрий Сергеевич.
Введение в клеточную биологию [Текст] : Учебник для студ. ун-тов по напр. "Биология" и биол. спец. / Ю. С. Ченцов. - 4-е изд., перераб. и доп. - М. : ИКЦ "Академкнига", 2004. - 495 с. : ил. - (Классич. университетский учебник XXI века). - Библиогр.: с. 487. - ISBN 5-94628-105-4 : 230.00 р.
| УДК |
~РУБ Б 1
Рубрики: Цитология
Кл.слова (ненормированные):
ДНК -- хроматин -- рибосомы -- цитоплазма -- вакуоли -- аппарат Гольджи -- лизосомы -- митохондрии -- мейоз -- пластиды -- учебники
Экземпляры всего: 90
Ч/З 169 (30), БУП (60)
Свободны: Ч/З 169 (30), БУП (60)
273.

Подробнее
28.89
А 92
Атабаев, Т.
Түркістан - күллі түркіге қалған тәбәрік [Текст] / Т. Атабаев // Қала мен дала. - 2020. - 5 маусым. - №18. - Б. 13
ББК 28.89
Рубрики: Страноведение
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- Азияның меккесі -- рухани жаңғыру -- туризм -- туристік жоба -- Қожа Ахмет Яссауи -- Араб елі
Аннотация: Алтай мен Атырауға дейінгі атырапты иемденген Ұлы даланың арасында шоқтығы биік мекен - киелі Түркістан өңірі жатыр. Бүгінде рухани ордамыз облыс орталығы болғалы бері орасан істер атқарылып, батыл бастамалар көтерілуде. Өткерген кезеңді бағамдап, ой таразысынан өткізу мақсатында белгілі тұлғалардың пікірлерін топтастырғанды жөн көрдік.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қожамберлиев , Б.
Али, О.
Әлпейісова, К.
Айтжанов, М.
А 92
Атабаев, Т.
Түркістан - күллі түркіге қалған тәбәрік [Текст] / Т. Атабаев // Қала мен дала. - 2020. - 5 маусым. - №18. - Б. 13
Рубрики: Страноведение
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- Азияның меккесі -- рухани жаңғыру -- туризм -- туристік жоба -- Қожа Ахмет Яссауи -- Араб елі
Аннотация: Алтай мен Атырауға дейінгі атырапты иемденген Ұлы даланың арасында шоқтығы биік мекен - киелі Түркістан өңірі жатыр. Бүгінде рухани ордамыз облыс орталығы болғалы бері орасан істер атқарылып, батыл бастамалар көтерілуде. Өткерген кезеңді бағамдап, ой таразысынан өткізу мақсатында белгілі тұлғалардың пікірлерін топтастырғанды жөн көрдік.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қожамберлиев , Б.
Али, О.
Әлпейісова, К.
Айтжанов, М.
274.

Подробнее
28.6
М 94
Мықтыбай, Н.
Туған жердің сәні -ботакөз ақбөкендерге қамқорлық. [Текст] / Н. Мықтыбай // Мәдениет. - 2020. - №7. - Б. 40-47
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құралайдың салқыны -- киік -- төлдеу -- ақбөкендер -- жануар -- жануарлар дүниесін қорғау -- орман шаруашылығы -- бетпақдала
Аннотация: Мақала ақбөкендердің төлдеу маусымы туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
М 94
Мықтыбай, Н.
Туған жердің сәні -ботакөз ақбөкендерге қамқорлық. [Текст] / Н. Мықтыбай // Мәдениет. - 2020. - №7. - Б. 40-47
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құралайдың салқыны -- киік -- төлдеу -- ақбөкендер -- жануар -- жануарлар дүниесін қорғау -- орман шаруашылығы -- бетпақдала
Аннотация: Мақала ақбөкендердің төлдеу маусымы туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
275.

Подробнее
28.6
А 13
Әбікенұлы, С.
Тұран жолбарысының тағдыры. [Текст] / С. Әбікенұлы // Жас алаш. - 2020. - №32. - Б. 6-7
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
жыртқыш -- жолбарыс -- арыстан -- Мантық -- аңшы -- Түркістан
Аннотация: Мақала орта ғасырға дейін Азия аумағында тіршілік еткен жолбарыс туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
А 13
Әбікенұлы, С.
Тұран жолбарысының тағдыры. [Текст] / С. Әбікенұлы // Жас алаш. - 2020. - №32. - Б. 6-7
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
жыртқыш -- жолбарыс -- арыстан -- Мантық -- аңшы -- Түркістан
Аннотация: Мақала орта ғасырға дейін Азия аумағында тіршілік еткен жолбарыс туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
276.

Подробнее
28.0
С 28
Сейдахмет , Д.
Түркістан облысының таулы аймақтарындағы раушангүлділер тұқымдасының флоралық ерекшеліктері [Текст] / Д. Сейдахмет // Қазақстан мектебі . - 2020. – маусым. - №6. - Б. 48-52
ББК 28.0
Рубрики: Общая биология
Кл.слова (ненормированные):
Еуразия құрлығы -- Қазақстан -- Тянь-Шань -- Орталық Азия -- мұхит -- теңіз -- Қытай мемлекеті -- Қырғыз мемлекеті -- Өзбек -- территория
Аннотация: Еуразия құрлығының түкпірінде, жердің қоңыржай белдеуінің шөлді аймағында, мқхиттар мен теңіздерден жырақта жатқан Батыс Тянь-Шаньнның орны, табиғат жағдайларының қарама-қайшылығы (биік, мұз бен қар басқан тау жоталарының құрғақ әрі ыстық тауаралық аңғарлармен алмасуы, жер бедерінің күшті тілімденуі), осы аймақтың өсімдік жамылғысы алуан түрлі.
Держатели документа:
БҚУ
С 28
Сейдахмет , Д.
Түркістан облысының таулы аймақтарындағы раушангүлділер тұқымдасының флоралық ерекшеліктері [Текст] / Д. Сейдахмет // Қазақстан мектебі . - 2020. – маусым. - №6. - Б. 48-52
Рубрики: Общая биология
Кл.слова (ненормированные):
Еуразия құрлығы -- Қазақстан -- Тянь-Шань -- Орталық Азия -- мұхит -- теңіз -- Қытай мемлекеті -- Қырғыз мемлекеті -- Өзбек -- территория
Аннотация: Еуразия құрлығының түкпірінде, жердің қоңыржай белдеуінің шөлді аймағында, мқхиттар мен теңіздерден жырақта жатқан Батыс Тянь-Шаньнның орны, табиғат жағдайларының қарама-қайшылығы (биік, мұз бен қар басқан тау жоталарының құрғақ әрі ыстық тауаралық аңғарлармен алмасуы, жер бедерінің күшті тілімденуі), осы аймақтың өсімдік жамылғысы алуан түрлі.
Держатели документа:
БҚУ
277.

Подробнее
28.6
А 86
Артықпаев , А.
Киелі аңның сұрауы бар... [Текст] / А. Артықпаев // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 63-71
ББК 28.6
Рубрики: Животные
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық құндылық -- ұлттық қауіпсіздік -- кие -- қазақ халқының болмысы -- қасқыр
Аннотация: Қазақ халқының болмысында "кие" деген ұғым, Тәңіршілік дәуірден қалыптасқан терең және көне ұғымның түрі. Бұл ұғым жалпы Евразияның түркі халықтарына ортақ ұғым, тіпті Канада орманында "рендо" деп аталып, солтүстік америка далалы прериясында, оңтүстік америка пампас пен джунглия орманында да бұның өзіндік баламасы бар.
Держатели документа:
БҚУ
А 86
Артықпаев , А.
Киелі аңның сұрауы бар... [Текст] / А. Артықпаев // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 63-71
Рубрики: Животные
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық құндылық -- ұлттық қауіпсіздік -- кие -- қазақ халқының болмысы -- қасқыр
Аннотация: Қазақ халқының болмысында "кие" деген ұғым, Тәңіршілік дәуірден қалыптасқан терең және көне ұғымның түрі. Бұл ұғым жалпы Евразияның түркі халықтарына ортақ ұғым, тіпті Канада орманында "рендо" деп аталып, солтүстік америка далалы прериясында, оңтүстік америка пампас пен джунглия орманында да бұның өзіндік баламасы бар.
Держатели документа:
БҚУ
278.

Подробнее
28.89
И 50
Иманқұл , Ж.
Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
ББК 28.89
Рубрики: Краеведение
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ
И 50
Иманқұл , Ж.
Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
Рубрики: Краеведение
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ
279.

Подробнее
28.706
И 86
Искакова, Ж. Т.
Современная анатомия человека. Как устроена периферическая нервная система. [Текст] / Ж. Т. Искакова, В. И. Козлов // Биология в школе. - 2020. - №3. - С. 13-21
ББК 28.706
Рубрики: Анатомия человека
Кл.слова (ненормированные):
головной мозг -- спинной мозг -- ганглий -- спинномозговой нерв
Аннотация: Приспособительные формы поведения животных и человека , осуществляются при непосредственном участии нервной системы , которая делится на центральную и периферическую . Спинномозговые и черепные нервы составляют основу форомирования периферической нервной системы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Козлов, В.И.
И 86
Искакова, Ж. Т.
Современная анатомия человека. Как устроена периферическая нервная система. [Текст] / Ж. Т. Искакова, В. И. Козлов // Биология в школе. - 2020. - №3. - С. 13-21
Рубрики: Анатомия человека
Кл.слова (ненормированные):
головной мозг -- спинной мозг -- ганглий -- спинномозговой нерв
Аннотация: Приспособительные формы поведения животных и человека , осуществляются при непосредственном участии нервной системы , которая делится на центральную и периферическую . Спинномозговые и черепные нервы составляют основу форомирования периферической нервной системы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Козлов, В.И.
280.

Подробнее
28.707.3
М 33
Матвеев, Ю. А.
Физиология мышечной деятельности и адаптация мышц к физическим нагрузкам. [Текст] / Ю. А. Матвеев // Биология в школе. - 2020. - №4. - С. 3-11
ББК 28.707.3
Рубрики: Физиология человека
Кл.слова (ненормированные):
динамический и статический режимы работы мышц -- реакция стресс -- адаптационный синдром
Аннотация: В статье изложены современные представления о физиологии мышечной деятельности , динамическом режимах мышц, механизмах адаптации организма к физическим нагрузкам, признаках адаптационных изменений мышц, стрессовых реакциях организма на чрезмерные физические нагрузки, адаптационном синдроме. Материалы могут использоваться учителями биологии в качестве дополнительных сведений при проведении занятий по теме " Человек и его здоровье".
Держатели документа:
ЗКУ
М 33
Матвеев, Ю. А.
Физиология мышечной деятельности и адаптация мышц к физическим нагрузкам. [Текст] / Ю. А. Матвеев // Биология в школе. - 2020. - №4. - С. 3-11
Рубрики: Физиология человека
Кл.слова (ненормированные):
динамический и статический режимы работы мышц -- реакция стресс -- адаптационный синдром
Аннотация: В статье изложены современные представления о физиологии мышечной деятельности , динамическом режимах мышц, механизмах адаптации организма к физическим нагрузкам, признаках адаптационных изменений мышц, стрессовых реакциях организма на чрезмерные физические нагрузки, адаптационном синдроме. Материалы могут использоваться учителями биологии в качестве дополнительных сведений при проведении занятий по теме " Человек и его здоровье".
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 28, Результатов: 583