Электронный каталог

68
Ш 23
Шәпенов, Қ.
    Әкемді әр кез мақтан тұтамын [Текст] / Қ. Шәпенов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 6 мамыр. - № 84. - Б. 4
ББК 68

Рубрики: Военное дело

Кл.слова (ненормированные):
фашизмге қарсы соғыс -- Ұлы Отан соғысы -- жаужүрек аталар -- жанқиярлық ерлік -- жауынгер өнегесі -- жас ұрпақ тәрбиесі еңбек ардагерлері -- соғыстан кейінгі ұрпақ -- Жарасқан Әбдіраш -- естелік жазу -- әке мұрасы -- Шәпен (Шарафидден) Ауғанов
Аннотация: Фашизмге қарсы соғыста жанқиярлық ерлік көрсеткен жаужүрек аталарымызды еске алып, өнегесін жас ұрпаққа түсіндіру, насихаттау бүгінгі еңбек ардагерлерінің, аға буынның міндеті деп есептеймін. Өйткені соғыстан кейін туған біз әкелеріміздің анда-санда ғана айтатын әңгімелерін естіп өстік. Ақын Жарасқан Әбдіраш «Соғыс көрген әкелерден жаралып, соғыс көрген аналарды емгенбіз» деп жазғандай, мен де ардақты әкем туралы естелік жазуды жөн көрдім.
Держатели документа:
БҚУ

83
К 15
Қайрулла, К.
    Бесқаланың атақты бес жырауы [Текст] / К. Қайрулла // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 25 саәуір. - №78. - Б. 10
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ақын-жыраулар -- фольклоршы-ғалымдар -- ғылыми экспедициялар -- шығармашылық қоржын -- жыраулық өнер -- ауыз әдебиеті -- хатқа түскен мұра -- Қазақстаннан барған өнер иелері -- музыкатанушы -- жыршы-жыраулар
Аннотация: Әмудария бойын, Бесқала атанған өлкені ежелден жайлаған қазақтардың арасынан ірі жыршы-жыраулар көптеп шыққаны мәлім. Анығырақ айтсақ, бұл аймақтағы қазақтар арасынан елге кең танылған, шығармашылық қоржыны мол жүзден астам ақын-жырау жыраулық өнердің дамуына ерекше үлес қосты. Кеңестік кезеңде жалпы қазақта жыраулық өнер көмескіленіп бара жатқан тұста Бесқала жыршыларынан өнеге алуға Қазақстаннан жас өнерпаздар көптеп барса, музыкатанушы, фольклоршы-ғалымдар да арнайы экспедиция ұйымдастырып, бірнеше рет аралап, көл-көсір дүниелерді хатқа түсірді.
Держатели документа:
БҚУ

83
К 14
Қазығұл, Ш.
    Метафора Мадоннасы [Текст] / Ш. Қазығұл // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 24 сәуір. - №77. - Б. 10
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Оңайгүл Тұржан -- сүйікті ақын -- Пастернак пен Маяковский -- Марина Цветаева -- поэзияны қабылдау ерекшелігі -- Пастернактың поэзиясы -- әдеби эстетика -- ақындық феномен
Аннотация: Сүйікті ақыным Оңайгүл Тұржан туралы жазуға отырған бойда есіме Марина Цветаеваның «Владимир Маяковский мен Борис Пастернак» атты эссесі түсті: «Сколько читателей у Пастернака – столько голов. У Маяковского один читатель – Россия. В Пастернаке себя не забывают: обретают и себя, и Пастернака, то есть новый глаз, новый слух. В Маяковском забывают и себя, и Маяковского». Марина Цветаева айтқан осы ақиқатпен келіспеу мүмкін емес. Шынында да, халық Маяковскийді жамырап оқудан жалықпаған. Ал Пастернакты тұнық поэзияны өзінің бойтұмарындай ардақтай білетіндер орманда отырып жасырынып оқыды.
Держатели документа:
БҚУ

83
Б 12
Бақбергенұлы, Ә. А.
    Б.Мұқайдың "Өмірзая" романындағы ұлттық таным [Текст] / Ә. А. Бақбергенұлы // Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде. - 2024. - №7-8. - Б. 34 - 43
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Б.Мұқай -- өмірзая ромагы
Аннотация: Әдебиеттегі ұлттық таным, ұлттық характер кейіпкерлердің образын жан- жақты аша түсетіні анық. Әдебиет шынайы өмірдің боямасыз көрінісі ретінде оқырманға автордың айтқысы келген өмір шындығын танытады. Шығармадағы тартыс, конфликт, басты кейіпкердің басындағы әр түрлі трагедиялар желісі басты образдың ұлттық танымын аша түседі, әрі оқырманға сенімді түрде айшықтай түседі. Б. Мұқайдың" Өмірзая" романындағы басты кейіпкер Аяған Қуатовтың өмірдің қайғысы мен қуанышына қазақы таным биігінен көрінуі, Қуат ақсақалдың қазақы аңғал сенгіштігі, балажандығы, мейірімі ұлттық характердің айнымас көрсеткіші секілді. Жазушы кейіпкерлерінің іс - әрекеті, мінез - құлқы арқылы ұлттық танымды ұтымды көрсете білген.
Держатели документа:
БҚУ

83
К 21
Карагулова, Р. Б.
    Балалар әдебиетінің бәйтерегі [Текст] / Р. Б. Карагулова // Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде. - 2024. - №9-10. - Б. 23 -25
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
мемлекет басшысы -- қасым-жомарт тоқаев -- балалар мен жасөспірімдер -- кітап оқу -- кітапханалардың мәртебесі -- халық әдебиетін насихаттау -- рухани мұраны сақтау -- бір ел - бір кітап акция -- юнеско -- түрксой -- балалар әдебиетінің бәйтерегі -- Б. Соқпақбаев 100 жыл -- менің атым - қожа -- берен талант бердібек -- абдолла қарсақбаев -- нұрлан санжар
Аннотация: Мақалада қазақ әдебиетінің классигі, жазушы Бердібек Соқпақбаевтың 100 жылдығына"Балалар әдебиетінің бәйтерегі" диско - лекциясын ұйымдастырып,оқырман қауымға "Абай ТV" телеарнасы түсірген "Жәдігер" бағдарламасынан үзінділер ұсынылған.
Держатели документа:
БҚУ

81
Т 18
Тапишева, Ә. Ө.
    "Оқушыларды қарасөз жазуға баулу" атты әдістемелік құрал [Текст] / Ә. Ө. Тапишева // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2024. - №11-12. - Б. 80- 89
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
қазақ тілі -- оқушыларды қарасөз жазуға баулу -- әдістемелік құрал -- түсінік хат -- қарасөз жазудың креативті әдіс - тәсілдері -- еркін жазу әдісі -- әдеби үзінділерді оқу -- метафоралар мен символдарды пайдалану -- онлайн платформалар -- геймификация -- МООС
Аннотация: Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ беретін ұстаздарға көмекші құрал ретінде ұсынылып отырған "Оқушыларды қарасөз жазуға баулу" атты әдістемелік құралдың мақсаты - оқушының қиялын, сыни ойлау қабілетін және дербестігін дамыту. Мақалада әдістемелік құрал мұғалімдердің кәсіби шеберлігін шыңдауға, оқушылардың шығармашылығын дамытуға бағытталған.Қарасөз жазу - оқушылардың ой- өрісін кеңейтіп, шығармашылық қабілетін арттыратын керемет әдіс. Мұғалімнің дұрыс бағыттауы арқылы оқушылар өз ойларын тереңірек зерттеуге және оны көркем әдеби стильде жеткізуге үйренеді. Бұл әдіс тек жазба жұмыстарына ғана емес, олардың сөйлеу және талдау қабілеттерін де дамытуға ықпал етеді.
Держатели документа:
БҚУ

81
Р 93
Рысқұлов, М.A.
    Фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту – оқушылардың шешен сөйлеу қабілетін дамытудың негізі [Текст] / М.A. Рысқұлов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 128-138
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
фразеологизм -- когнитивті -- шешен сөйлеу -- дағды -- дүниетаным -- ұлт-тық код -- аялық білім
Аннотация: Бүгінгі таңда «Қазақ тілі» сабақтарында оқушылардың сөйлеу дағдыла-рын жетілдіруге ерекше мән беріліп отыр. Соған сәйкес оқытудың әдіс-тәсілдері жетілдіріліп, білім сапасын жақсартудың жолдары іздестірілуде. Осыған байланы-сты мақалада 10-11-сынып оқушыларына фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамыту мәселесі сөз болады. Мақала-да тұрақты тіркестердің лексикалық бірліктерден – жеке сөз бен еркін сөз тірке-стерінен айырмашылығы көрсетіліп, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда не нәрсеге аса мән беру керек екені нақты көрсетілді, автор тарапынан коммуникативтік дағдылары мен сөйлеу мәнерін жетілдіруге қатысты ұсыныстар берілді. Бұл орайда фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамытуда оқушылардың психологиялық ерекшеліктері, аялық білімі, коммуникативті сөй-леу дағдылары, сөйлеу мәнерін меңгеруі ескерілуі керек екені айтылады. Фра-зеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда теория мен практика сабақтастықта сөз болып, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан зерттеп жүрген ғалымдардың еңбектерімен қатар тұрақты тіркестерді когнитивті тұрғыдан меңгертуге қатысты әдістемелік еңбектер де тал-данады. Фразеологизмдерді меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамы-ту кезең-кезеңмен жұмыс жүргізілуі керек екені ескертіліп, дайындық кезеңінде оқушылардың фразеологизмдерді, шешен сөйлеу дағдыларын меңгеру деңгейі анықталатыны, теориялық материалмен таныстырылатыны, негізгі кезеңде түр-лі жаттығулар арқылы фразеологизмдердің өзіндік ерекшелігі, құрылымы мен мәніне қатысты теориялық ақпарат бекітіліп, фразеологизмдердің қолданылуын сөйлеу жағдаятымен, уәждеме теориясымен байланыстыра отырып, шешен сөй-леу дағдыларын меңгертілетіні айтылып, нақты ұсыныстар беріледі. Фразеоло-гизмдерді меңгерту арқылы оқушылардың шешен сөйлеу дағдыларын кезең-ке-зеңмен қалыптастыру студенттердің коммуникативті дағдыларын жетілдіруге, шешен сөйлеу қабілетін шыңдауға жол ашады. 10-11-сынып оқушыларына фразе-ологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін да-мыту білім алушылардың ұлттық дүниетанымды түсінуіне, аялық білімін кеңейтіп, лингвистикалық және мәдени танымдарын кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл ойын еркін жеткізе алатын, сөздік қоры бай, шешен сөйлейтін, ұлттық кодты, фразеоло-гизмдердің астарын түсіне білетін тілдік тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді.
Держатели документа:
БҚУ

63
Х 20
Харесұлы, Қ.
    Қаһарман қазақ (Кеңес Одағының Батыры Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов хақында) [Текст] / Қ. Харесұлы // Орал өңірі. - 2025. - 6 мамыр. - №37. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қаһарман қазақ -- Кеңес Одағының Батыры -- Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов -- тарих -- Ұлы Отан соғысы -- 80 жыл
Аннотация: Ұлы Отан соғысының жеңіспен аяқталғанына биыл 80 жыл. Қанша уақыт өтсе де соғыстың салған зардабы тарих бетінен өшпек емес. Өйткені, сол тұста қаншама аналар жесір қалып, қаншама бала әкесіз өсті?! Төрт жылға созылған майдан даласында көптеген әкелеріміз оққа ұшса, аман қалған кейбірі неміс басқыншыларының тұтқынына түсіп, азап шекті. Соғыс салдарынан әлі күнге дейін белгісіз боздақтар саны азаяр емес. Олардан бір дерек таба алмай отырған ағайындар ортамызда әлі де баршылық.
Держатели документа:
ЗКУ

85
К 35
Кенжеғалиева, Г.
    Сердеш Қажымұратов: «Парасат» орденінің иегері: «Әкемнің қайтқанын естіп тұрып, премьерада ойнап шықтым...» [Текст] / Г. Кенжеғалиева // Орал өңірі. - 2025. - 17 сәуір. - №32. - Б. 8-9.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Сердеш Қажымұратов -- Белгілі театр, кино актері -- Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі -- мемлекеттік сыйлықтың лауреаты -- «Парасат» орденінің иегері -- 75 жас -- Сахна -- Театр
Аннотация: Белгілі театр, кино актері, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, «Парасат» орденінің иегері Сердеш Қажымұратов биыл 75 жасқа толды. Сахна шебері Сердеш Қажымұратов Казталов ауданының Әжібай ауылында дүниеге келген. Ол Алматы мемлекеттік өнер институтының актерлік факультетін бітіріп, біраз жыл Қарағанды облыстық драма театрында актер болып еңбек етеді. Театр өнерімен қоса, ол 10-нан аса киноға түсті, әсіресе 1986 жылы «Күзет бастығы» фильмінде Құрымбайдың рөлін жұртшылық талғамынан шығарлықтай шынайылықпен сомдай білді. Сол жылы С. Жүнісовтің «Өліара» спектаклінде Жақай Тайшиевтің рөлін орындағаны үшін оған Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы берілді. Біз жақында сахна тарланы Сердеш Қажымұратұлымен кездесіп, өмірі мен өнері туралы аз-кем сұхбаттасқан едік.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Б 11
Біләл, Қ
    Шай үстіндегі әңгіме [Текст] / Қ Біләл // Жалын. - 2025. - №5. - Б. 21-40
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Мұхтар Шаханов -- поэзия -- Қүдияр Біләл -- Олжас дос -- Түскі шәй -- Манас
Аннотация: Мұхтар Шахановтың поэзиясы, қоғамдық жұмыстары, азаматтық ұстанымы жұрттың бәріне аян. Ал жеке өмірі, бала-шағасы, дос-жарандары, олармен қарым-қатынасы, өзге де көпшілік біле бермейтін Мұхаң өміріне қатысты әрқилы жағдаяттар Қүдияр Біләлдің “Шай үстіндегі әңгімесінде” ашық айтылады. Ұзақ жыл Мұхтар ағамызға орынбасар болған Құдияр Біләл шай үстіндегі әңгімені өз көзқарасы бойынша өрбітіп отырады. Ендеше, бірге оқылық.
Держатели документа:
БҚУ