Электронный каталог

75.7(5каз)
К 88
Куатов, А.К.
    Бастауыш сынып оқушыларының зияткерлік қабілеттерін шахмат арқылы дамыту [Текст] / А.К. Куатов, Г.К. Бапанова, К.Р. Калкеева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 83-97
ББК 75.7(5каз)

Рубрики: дене шынықтыру

Кл.слова (ненормированные):
интеллект -- когнитивтік қабілеттер -- өлшем көрсеткіштері -- интеллек -- туалды даму -- статистикалық өңдеу
Аннотация: Шахмат бірегей интеллектуалды спорт түрі ретінде бастауыш мектеп-те балалардың танымдық дамуында маңызды рөл атқарады. Мақалада логи-калық ойлау, стратегиялық жоспарлау, зейін, есте сақтау және талдау қабілеті сияқты дағдыларды қалыптастыру үшін білім беру тәжірибесінде шахматты қол-дану ерекшеліктері қарастырылады. Авторлар шахмат баланың интеллектуалды және эмоционалдық қабілеттерін ынталандыру арқылы оның жеке басының үй-лесімді дамуына ықпал ететініне назар аударады. Шахматты қолданудың психо-логиялық-педагогикалық негіздемесі берілген. Баланың танымдық қызметін да-мытудың қуатты құралы ретінде қарастырылады. Ойын элементтер арасындағы байланыстарды табуға, әрекеттердің салдарын болжауға және шектеулі уақыт жағдайында шешім қабылдауға үйретеді. Бастауыш мектеп балаларының миының икемділігі жоғары болған кезде, шахмат әсіресе тиімді оқу құралына айналады. Ба-лаларда келесі қасиеттерді қалыптастырады: сыни тұрғыдан ойлау: сұрақтар қоя білу, балама шешімдер іздеу, шығармашылық: жаңа стратегиялар мен тәсілдерді әзірлеу, тапсырмаға шоғырлануы. Зерттеулерге сүйене отырып, шахматтың ма-тематика мен оқудағы оқу үлгеріміне оң әсерін растайтын мәліметтер келтіреді. Шахматты білім беру үдерісіне енгізу бастауыш сынып оқушыларына тәуелсіз, мақсатты және сенімді болуға көмектеседі. Мақала мұғалімдерге, психологтарға, ата-аналарға және бастауыш мектеп жасындағы балалардың әлеуетін дамытуға мүдделі барлық адамдарға ұсынылады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бапанова, Г.К.
Калкеева, К.Р.

81
Р 93
Рысқұлов, М.A.
    Фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту – оқушылардың шешен сөйлеу қабілетін дамытудың негізі [Текст] / М.A. Рысқұлов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 128-138
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
фразеологизм -- когнитивті -- шешен сөйлеу -- дағды -- дүниетаным -- ұлт-тық код -- аялық білім
Аннотация: Бүгінгі таңда «Қазақ тілі» сабақтарында оқушылардың сөйлеу дағдыла-рын жетілдіруге ерекше мән беріліп отыр. Соған сәйкес оқытудың әдіс-тәсілдері жетілдіріліп, білім сапасын жақсартудың жолдары іздестірілуде. Осыған байланы-сты мақалада 10-11-сынып оқушыларына фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамыту мәселесі сөз болады. Мақала-да тұрақты тіркестердің лексикалық бірліктерден – жеке сөз бен еркін сөз тірке-стерінен айырмашылығы көрсетіліп, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда не нәрсеге аса мән беру керек екені нақты көрсетілді, автор тарапынан коммуникативтік дағдылары мен сөйлеу мәнерін жетілдіруге қатысты ұсыныстар берілді. Бұл орайда фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамытуда оқушылардың психологиялық ерекшеліктері, аялық білімі, коммуникативті сөй-леу дағдылары, сөйлеу мәнерін меңгеруі ескерілуі керек екені айтылады. Фра-зеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда теория мен практика сабақтастықта сөз болып, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан зерттеп жүрген ғалымдардың еңбектерімен қатар тұрақты тіркестерді когнитивті тұрғыдан меңгертуге қатысты әдістемелік еңбектер де тал-данады. Фразеологизмдерді меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамы-ту кезең-кезеңмен жұмыс жүргізілуі керек екені ескертіліп, дайындық кезеңінде оқушылардың фразеологизмдерді, шешен сөйлеу дағдыларын меңгеру деңгейі анықталатыны, теориялық материалмен таныстырылатыны, негізгі кезеңде түр-лі жаттығулар арқылы фразеологизмдердің өзіндік ерекшелігі, құрылымы мен мәніне қатысты теориялық ақпарат бекітіліп, фразеологизмдердің қолданылуын сөйлеу жағдаятымен, уәждеме теориясымен байланыстыра отырып, шешен сөй-леу дағдыларын меңгертілетіні айтылып, нақты ұсыныстар беріледі. Фразеоло-гизмдерді меңгерту арқылы оқушылардың шешен сөйлеу дағдыларын кезең-ке-зеңмен қалыптастыру студенттердің коммуникативті дағдыларын жетілдіруге, шешен сөйлеу қабілетін шыңдауға жол ашады. 10-11-сынып оқушыларына фразе-ологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін да-мыту білім алушылардың ұлттық дүниетанымды түсінуіне, аялық білімін кеңейтіп, лингвистикалық және мәдени танымдарын кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл ойын еркін жеткізе алатын, сөздік қоры бай, шешен сөйлейтін, ұлттық кодты, фразеоло-гизмдердің астарын түсіне білетін тілдік тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді.
Держатели документа:
БҚУ

74
С 95
Сырымбетова, Л.С.
    Сыныптан тыс жұмыс жағдайында оқушылардың икемді дағдыларын дамыту [Текст] / Л.С. Сырымбетова, А.К. Шаймерденова, С.К. Абильдина, С. Мехмет Акиф // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 169-179
ББК 74

Рубрики: Білім беру

Кл.слова (ненормированные):
икемді дағды -- ынтымақтастық, -- қарым-қатынас -- шығармашылық, сыни ойлау
Аннотация: Қазіргі заманғы әлемде табысты бейімделу мен даму үшін неғұрлым әмбебап және талап етілетін болып табылатын икемді дағдыларды қалыптастыру дәстүрлі және инновациялық технологиялар жүйесін, білім алушылармен жұмыс істеу әдістері мен нысандарын қолдана отырып, сабақтан тыс жұмыста да жүр-гізіледі. Осы мақсатқа жету үшін педагогикалық құралдарды таңдау бірінші ке-зекте білім алушылардың жас ерекшеліктеріне байланысты. Білім алушылардың «икемді» дағдыларын дамыту үшін оңтайлы технологиялар мен жұмыс түрлерін анықтай отырып, біз сабақтан тыс жұмыстардың мақсаттары мен ерекшеліктерін, сондай-ақ оның түрлерін қарастырдық. Ойын технологиясы жаңа дағдыларды игеруге ықпал ететін оқытудың тиімді әдісі ретінде қарастырылады. Осыған бай-ланысты квиз-ойындардың танымал педагогикалық феноменіне талдау жүргізілді. Ол білім алушылардың «икемді» дағдыларын тиімді дамытады. Бұған эмоциялық тарту, стандартты емес жағдай, оқу процесінде алынған білімді қолдану мүмкіндігі, сондай-ақ командалық жұмыс, коммуникация, сыни ойлау және стандартты емес ойлау дағдыларын жетілдіру ықпал етеді. Сондықтан да осы маңызды дағдыларды қалыптастыру құралы ретінде квиз ойындары таңдалды. Осылайша, зерттеу бары-сында біз білім алушылардың «квиз» форматындағы зияткерлік ойындарға қаты-суы мен оларда ынтымақтастық, қарым-қатынас, шығармашылық және сыни ойлау сияқты құзыреттіліктердің жоғары деңгейде қалыптасуының өзара байланысын анықтадық.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Шаймерденова, А.К.
Абильдина, С.К.
Мехмет Акиф , С.

74
Ш 25
Шарипходжаева, Ж.Б.
    Бастауыш сынып оқушыларының қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудағы әлеуметтік интеллектінің рөлі: жүйелі шолу [Текст] / Ж.Б. Шарипходжаева, А.С. Амирова, Р.М. Каримова, Н.С. Кожахметов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 180-189
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
әлеуметтік интеллект -- қарым-қатынас мәдениеті -- бастауыш сынып -- оқушылары -- жүйелі шолу -- әлеуметтік-эмоционалды оқыту
Аннотация: Зерттеу бастауыш сынып оқушыларында қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудағы әлеуметтік интеллектінің рөліне арналған ғылыми жарияла-нымдарға жүйелі шолу болып табылады. 2014-2024 жылдар аралығында Scopus дерекқорынан таңдалған 49 мақаланы талдау осы салада қолданылатын негіз-гі бағыттар мен эмпирикалық тәсілдерді анықтауға мүмкіндік берді. Нәтижелер эмоционалды және коммуникативті құзыреттіліктердің дамуы тұлғааралық қа-тынастарды жақсартуға, жанжал деңгейін төмендетуге және мектептің жағымды климатын қалыптастыруға ықпал ететіндігін көрсетті. Білім беру процесіне бірік-тірілген әлеуметтік-эмоционалды оқыту бағдарламалары ең тиімді деп танылды. Шолу сонымен қатар қолданыстағы зерттеулердің әдіснамалық ерекшеліктері мен шектеулерін қарастырады, одан әрі мәдениетаралық және пәнаралық іздені-стердің қажеттілігін көрсетеді
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Амирова, А.С.
Каримова, Р.М.
Кожахметов, Н.С.

85
Ш 12
Шақуова, Ә.
    "Актриса" бенефисі көрерменді тамсандырды [Текст] / Ә. Шақуова // Жайық үні. - 2025. - 17 сәуір. - №16. - Б. 6-7.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Актриса -- бенефис -- өнер -- сахна -- хорлан аспандиярқызы -- дәулеткерей атындағы батыс қазақстан өнер институт -- әуесқой театр режиссері
Аннотация: Бенефис тек өткен жолға көз жүгірту емес, сонымен қатар болашаққа бастар жаңа белес еді. Талантты актриса бұл күні әріптестерінің жылы лебізін естіп төрінде шалқайып отырмады. Ол үйренген сахнасына шығып, өнерін паш етті.
Держатели документа:
ЗКУ

66
М 36
Махамбетов, К.
    Адамдық борышын кәсіби біліктілігімен ұштастырған тұлға [Текст] / К. Махамбетов, М. Мәліқұлы // Орал өңірі. - 2025. - 24 сәуір. - №34. - Б. 10-11.
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
Мирболат Жақыпов -- мемлекеттік қызмет -- Батыс Қазақстан облысы -- Жәнібек ауданы -- қызмет көрсету -- нормативтік актілер -- ҚР Президенті Әкімшілігі қызметкерлері
Аннотация: Мирболат Жақыпов – қырық жылдан астам уақытын мемлекеттік қызметке арнаған жан. Ерінбей-жалықпай еңбек етіп, Отанына, туған жеріне пайдасын тигізуге тырысып бақты. Оның өмірлік мақсат-мұраты сол болатын. «Қызмет қыл да, міндет қыл!». Бұл кейіпкеріміздің негізгі ұраны еді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мәліқұлы, М.

74
Ч-89
Чулембаева , А. Б
    Нашар еститін 8-9 жастағы оқушыларда қазақ тіліне тән дыбыстарды қалыптастыруда инновациялық технологияларды қолдану ерекшеліктер [Текст] / А.Б Чулембаева , Л.А Бутабаева, А. А. Махметова // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 205-217
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
нашар еститін оқушылар -- компьютерлік технологиялар -- қазақ тіліне тән дыбыстар -- мультимедиялық құралдар -- сурдопедагог
Аннотация: Бұл зерттеу есту қабілеті зақымдалған 8-9 жастағы бастауыш сынып оқушыларының қазақ тіліне тән дыбыстарды қалыптастыруда инновациялық тех-нологияларды қолданудың тиімділігін анықтауға бағытталған. Зерттеу барысында инновация ұғымына, арнайы білім беру саласында қолданылатын цифрлық тех-нологиялар мен компьютерлік бағдарламалар талданды. Қазіргі таңда инклю-зивті білім беру жүйесі ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қоғамға бейімдеудің маңызды құралы ретінде қарастырылады. Осы негізде, негізгі мәсе-ле ретінде нашар еститін балалардың сөйлеу қабілетін дамытуда қазақ тіліне тән дыбыстарды дұрыс меңгерту мәселесі жан – жақты қарастырылды. Қазақ тіліне тән дыбыстарды меңгертудің заманауи әдістерін талдау жасап, инновациялық технологиялардың сөйлеуді дамытудағы рөлін анықтап, зерттеу есту қабілеті зақымдалған 8-9 жастағы бастауыш сынып оқушыларының сөйлеу қабілетін жақ-сартуға бағытталған тиімді жолдары көрсетілді. Эксперимент нәтижелері көрсет-кендей, инновациялық технологияларды қолдану оқушылардың сөйлеу дағдыла-рын жақсартуға оң әсер етеді. Бұл әдістің тиімділігі ғылыми тұрғыда дәлелденіп, алынған нәтижелер сараптамалық талдау арқылы негізделді. Бұл есту қабілеті зақымдалған оқушылардың естіп қабылдауын дамытуда және сөйлеу тілін қалып-тастыруда компьютерлік технологияларды қолданудың тиімділігін дәлелдейді. Мультимедиалық презентациялар мен электронды материалдардың қолданылуы, сондай-ақ жобалау әдісі сияқты жаңа тәсілдердің баланың білім алу үдерісіне оң әсерін тигізгені байқалды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бутабаева, Л.А
Махметова , А.А.

83
Ш 79
Шортанбай, Ш.
    Қадыртану тағылымдары [Текст] / Ш. Шортанбай // Орал өңірі. - 2025. - 22 сәуір. - №33. - Б. 10-11.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Қадыртану -- Ақын -- әдебиет -- әдебиеттану -- Қадыр ақын
Аннотация: Ұлтына қызмет ету – әр азаматтың парызы. Қаламгер қауым да бұл қызметтен тыс қалмайды. Қаламына серт берген сәттен бастап осынау абыройлы міндетті қал-қадерінше атқаруға кірісетіні шындық. Ал сол міндетті жауапкершілікпен атқарып, абырой биігіне көтерілетіндер көп болмауы мүмкін. Ұлтты бар болмысымен – жақсысы мен жаманын, ұлылығы мен қарапайымдылығын, дәстүрі мен дінін, әдебі мен ділін, өткені мен бүгінін – асқан сүйіспеншілікпен, шынайы суреткерлікпен, табиғи һәм қазақы қалпымен жырлау, тек жырлап қана қоймай, кіршіксіз көңілмен сезіну, жүрек үнімен тыңдау, ақыл-таныммен ұғыну оңай емес. Сол зәудем биікті бағындырған ақындардың бел ортасында қазақтың Қадыры жүретіні ақиқат.
Держатели документа:
ЗКУ

85
К 35
Кенжеғалиева, Г.
    Сердеш Қажымұратов: «Парасат» орденінің иегері: «Әкемнің қайтқанын естіп тұрып, премьерада ойнап шықтым...» [Текст] / Г. Кенжеғалиева // Орал өңірі. - 2025. - 17 сәуір. - №32. - Б. 8-9.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Сердеш Қажымұратов -- Белгілі театр, кино актері -- Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі -- мемлекеттік сыйлықтың лауреаты -- «Парасат» орденінің иегері -- 75 жас -- Сахна -- Театр
Аннотация: Белгілі театр, кино актері, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, «Парасат» орденінің иегері Сердеш Қажымұратов биыл 75 жасқа толды. Сахна шебері Сердеш Қажымұратов Казталов ауданының Әжібай ауылында дүниеге келген. Ол Алматы мемлекеттік өнер институтының актерлік факультетін бітіріп, біраз жыл Қарағанды облыстық драма театрында актер болып еңбек етеді. Театр өнерімен қоса, ол 10-нан аса киноға түсті, әсіресе 1986 жылы «Күзет бастығы» фильмінде Құрымбайдың рөлін жұртшылық талғамынан шығарлықтай шынайылықпен сомдай білді. Сол жылы С. Жүнісовтің «Өліара» спектаклінде Жақай Тайшиевтің рөлін орындағаны үшін оған Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы берілді. Біз жақында сахна тарланы Сердеш Қажымұратұлымен кездесіп, өмірі мен өнері туралы аз-кем сұхбаттасқан едік.
Держатели документа:
ЗКУ

67
Р 18
Райханов, Р.
    Халықаралық шарттарды жасасу туралы [Текст] / Р. Райханов // Заң және заман. - 2024. - №4. - Б. 11-12.
ББК 67

Рубрики: Құқық.

Кл.слова (ненормированные):
халықаралық шарттар -- жасасу -- жаһандану -- қауіпсіздік -- ету -- сала -- ынтымақтастық -- кеңейту
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасы Бас Прокуратурасының Халықаралық-құқықтық ынтымақтастық қызметі бастығының орынбасары-Шарттық-құқықтық жұмыс бөлімінің басшысы Руслан Жоламанұлы Райхановпен сұхбат берілген.
Держатели документа:
БҚУ.