Электронный каталог

63.3-8
А 93
Аупбаев, Ж
    Боямасыз өмір [Текст] / Ж Аупбаев // Егемен Қазақстан. - 2024. - 29 қазан. - №209. - Б. 11.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Қасым аға -- пендешілік -- Тайтөбе ауылы -- Асахмет Газданов -- Расул Ғамзатов
Аннотация: Қасым аға! Өмірінде пендешіліктен ада, шешенсіп көзге түсуден аулақ, қашан көрсең де қариялылықты қадір тұтып, ақсақалдыққа адал болып жүрген жан ол. Бұл кісінің осы қасиеттерін көргенде: «Сөз еткелі отырған кейіпкеріміздің бойындағы мұндай тұрақтылық пен бірқалыптылықтың сыры неде?» деген сұрақ келеді көкейімізге. Кезінде осыған жауап іздеп, «Дегдар» атты портреттік очерк пен «Бір өмірдің үш беті» деген мақала жазғанымыз бар. Бірақ сол туындыларымыздың өзінде ағамыздың болмыс-бітімін толық ашып бере алдық дей алмаймыз. Сондықтан жоғарыдағы жазбаларымыздың «кем-кетігін» толықтыру ретінде осы ғазиз жан жөнінде қолымызға қайта қалам алып отырмыз. Мақсат: өмір деген ұзақ жолда көргені көп, қым-қуыт мына тіршілікте жиған тәжірибесі мол, ХХ және ХХІ деп аталатын қос ғасырдағы күрделі оқиғаларға куәгер оның әр кездері біздерге айтқан сирек жайттарға толы сөздерін бүгінгі ұрпаққа еш қоспасыз жазып, жеткізу.
Держатели документа:
ЗКУ

87.77
К 90
Құлшар, Б.
    Ұлттық сана - ұрпақ еншісі [Текст] / Б. Құлшар // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 20 желтоқсан. - №246. - Б. 9.
ББК 87.77

Рубрики: Нравственное воспитание

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық тәрбие -- Ұлттық сана -- Тәрбие – тал бесіктен -- бала
Аннотация: Ұрпаққа ізгілік пен рухани құндылықты сіңіру – тек ата-ананың емес, бүкіл қоғамның міндеті. Әуезовтің тілімен айтқанда, ең әуелі – бесікті түзеп, содан соңғы жерде балабақша мен мектепті және университетті бақылауға алсақ, мұратымыз орындалатынға ұқсайды. Үстірт қарағанда солай. Ал шындап келгенде, атаулы мәселе анағұрлым күрделі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтай мінберінде: «Ашығын айтсақ, қазір жас ұрпақ әлеуметтік желі арқылы тәрбие алып жатыр. Баланы дұрыс бағытқа бұрып, жол көрсетіп отырмасақ, бұл – өте қауіпті үрдіс», деген еді. Сондықтан қоғам, уақыт өзгерді дегенмен, ұлттық тәрбиеден ажырамаған жөн.
Держатели документа:
БҚУ

72
Н 34
Наурызбай, З.
    Серікбол Қондыбай - күнтекті қаһарман [Текст] / З. Наурызбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 10 желтоқсан. - №239. - Б. 13.
ББК 72

Рубрики: наука

Кл.слова (ненормированные):
Серікбол Қондыбай -- феномен мифологиясы
Аннотация: Заңғар замандасымыз Серікбол Қондыбай – түркі ғылыми мифологиясының іргетасын қалаған феномен. Жас кезінен Серікбол геоморфология, өлкетану, туризм, ландшафт эстетикасымен айналыса жүрiп, бiлiмнің сан-алуан күрделi салалары: тарих, фольклор, тарихи география, лингвистика, археология, этнография, мифология тоғыстарындағы күллі адамзатқа ортақ мәдени-танымдық мәселелерге әмбебап зерттеушi, тың талдаулар жасаушы ғалым деңгейiне жеттi.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Д 12
Дәдебаев, Ж.
    Абай және ислам мәдениеті [Текст] / Ж. Дәдебаев // Qazaq adebieti. - 2025. - №4.- 31 қаңтар. - Б. 8-9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абайдың шығармашылығы -- Ақын өлеңдері -- қара сөздері -- сенім -- ұстаным -- адам туралы ілімі -- Мұса пайғамбар -- Құранның қағидалары -- Абай ілімі
Аннотация: Абайдың шығармашылығында өмір шындықтары, оларды тану мен бағалау, іштің сыры мен тыстың қыры терең көрініс тапқан. Ақын болмыстағы шындық құбылыстарды сурет­теп, көрсетіп қана қоймайды, олардың мәнісін дәстүрлі дүниетаным тұрғысынан түсіндіреді, бағалайды, насихат етеді. Сол қат-қабат, көп қырлы, күрделі шындық құбылыстарды ақынның дәстүрлі дүниетаным жүйесінде жинақтауы мен саралауы, пайымдауы мен бағалауы ізгі, игілікті қағидалардың қалыптасуына алып келді. Ол қағидалар ақынның дәстүрлі дүниетаным құндылықтарына негізделген көзқарасының ерекшелігін ашады. Олар махаббат пен ғадауат, әділет пен әділетсіздік, жақсылық пен жамандық секілді ұғымдарға қатысты анықталады. Абай адамның ойы мен адамзат қоғамының бойындағы әділетсіздіктің, жамандықтың себебін ақиқат­ты тани алмаумен, жақсы мен жаманды айыра білмеумен, білімсіздікпен байланысты түсіндіреді. Ал адамның ойы мен ісінің әділетін ақылдың кемелдігімен, білімнің тереңдігімен байланыстырады. Енді осы түсініктің түбіне үңілгенде, ақын ойының желісі ілгеріде жасаған ғұламалардың, халықтың дәстүрлі дүниетанымының ақыл, қайрат, жүрек туралы қағидаларымен ұштасатыны аңғарылады.
Держатели документа:
БҚУ

74
А 62
Амирхан, К. Н.
    Орта мектептегі стереометриялық есептерді шешуде векторлық-координаталық әдісін пайдаланудың тиімділігі туралы [Текст] / К. Н. Амирхан // Білім. - 2023. - №4. - Б. 48-55.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
векторлық-координаталық әдіс -- геометриялық есеп -- кеңістіктегі координаталар жүйесі -- стереометриялық есеп
Аннотация: Оқушылардың математикалық дайындық деңгейін арттыру мақсатында мектеп геометрия сабақтарында пәнді жақсы меңгеру және математика пәнінен емтихан тапсыруға сапалы дайындықты қамтамасыз ету мәселесіне ерекше на- зар аудару керек. Мақалада көптеген геометриялық есептерді шешудің негізгі әдісі болып табылатын векторлық-координаталық әдіс қарастырылады. Әсіресе метрикалық сипаттағы геометриялық есептер. Бұл әдістер геометриялық есепті алгебралық есепке келтіреді. Векторлық әдісті нақты жағдайларда қолдану: геометриялық тілді векторлық тілге және керісінше аудару; векторлармен амалдар- ды орындау; векторды сан мен вектордың көбейтіндісі, векторлардың қосын- дысы мен айырымы түрінде жазу; векторлар арасындағы бұрыштың шамасын скаляр көбейтінді арқылы өрнектеу және т.б. дағдыларды меңгеруді талап етеді. Векторлық-координаталық әдіс интуицияны, болжамды, қосымша салуларды қа- жет етпейді: есептерді шешу алгоритмделген, бұл көп жағдайда есепті шешуді жеңілдетеді. Векторлық-координаталық әдісті Ұлттық бірыңғай тестілеу есептерін шығаруда қолданудың тиімділігі – оқушыларға күрделі есептерді шектеулі уақытта шығару. Жалпы орта білім беру деңгейінде бірқатар стереометриялық есептерді шешу мысалында векторлық-координаталық әдісті қолданудың артықшылықта- ры көрсетілген. Мақаланың мазмұны жоғары оқу орындарының оқытушыларына, мектеп мұғалімдеріне, жоғары сынып оқушыларына қызығушылық тудыратыны сөзсіз.
Держатели документа:
ЗКУ

74
G10
Görgeç, Celâl
    Yabancılara Türkçe Öğretiminde Diller Arası Homonim Sözcüklerin Öğretim Sürecine Etkileri: Türkçe-Rusça Örneği [Текст] / Celâl Görgeç // Bilim. - 2024. - №2. - Р. 23-32.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
шетелдіктерге түрік тілін үйрету -- гомофондық құрылымдар -- қос тілді оқыту -- орыс тілі -- тіл үйрету -- тіларалық омонимдер
Аннотация: Тіл үйрету процесінде омонимдер шет тілін үйренушілерге айтарлықтай әсер етеді. Омоним сөздердің пайда болу себептері сан алуан. Бұл жағдай көбіне- се тілдердің күрделі даму процестеріне байланысты болса да, бұл жағдай кейде тілдердің бір-бірінен өзара әсерінен немесе өздерінің даму үрдісінен туындай- ды. Бұл мақалада түрік пен орыс тіліндегі мағынасы әртүрлі, бірақ жазылуы мен айтылуы бірдей сөздердің шетелдіктерге түрік тілін үйретуге қалай әсер еткені қарастырылады. Мұндай сөздер оқушылардың оқу процесінде түсінбеушіліктері мен қателіктерін тудыруы мүмкін. Әсіресе Түркияның Ыстамбұл, Анталья сияқты қалаларында орыс студенттері ұлттық білім жүйесіне енгізілген. Бұл жағдай орыс студенттерінің түрік тілін үйренуін қажет етеді. Бұл зерттеу орыс студенттерінің түрік тілін үйренуде осы сөздермен кездескен кездегі қиындықтарын, бұл сөз- дердің оларды оқыту стратегияларына тигізетін әсерін және бұл қиындықтарды жеңу жолдарын қарастыруды мақсат етеді. Сондай-ақ тіл үйретуде гомофондық құрылымдардың қандай артықшылық немесе кемшілік тудыратынын анықтау қа- жет. Бұл зерттеуде сапалы зерттеу әдістері қолданылды. Зерттеу жұмысында салы- стырмалы лингвистика әдісі арқылы грамматикалық және лексика талдаулары жа- салып, оқыту үрдісінде қолдануға болатын стратегиялар да сөз болды. Түрік тілін үйренетін және ана тілі орысша оқитын студенттермен жүргізілген бақылаулар мен әдебиеттерді шолудан алынған мәліметтер талданды. Зерттеудің шектеулері арасында тек ана тілі орыс тілінде оқитын студенттер бағаланып, түрік және орыс тілдерінің омоним сөздері талқыланды.
Держатели документа:
ЗКУ

74
S12
Sadvakasova, K.
    Using of virtual reality and artificial intelligence in education: literature review [Текст] / K. Sadvakasova, A. I. Kydyrbekova, Oguz Chetin // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 10-18.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
виртуалды шынайылық -- жасанды интеллект -- білім беру ресурстары -- оқу үдерісі -- білім беру технологиясы
Аннотация: Көпшілік жаңа технологиялар білім беруді өзгертуші күшке айналды деп санайды. Оқушылардың оқу тәжірибесін жақсарту мүмкіндіктерін анықтау мақсатында оқу процесіне әртүрлі технологиялар кіріктірілді. Соңғы зерттеулер- ге сәйкес, жасанды интеллект (AI) және виртуалды шындық (VR) сияқты жаңадан әзірленген кейбір технологиялар оқыту мен оқу процестерін айтарлықтай жақсар- туға мүмкіндік береді. Мақалада білім беруде виртуалды шындық пен жасанды ин- теллект ресурстарын пайдаланудың өзектілігі талқыланады. Жүйелі әдебиеттерді шолуды пайдалана отырып, бұл мақалада VR және AI қосымшаларының студент- тердің оқу тәжірибесіне әсерін зерттеген бірқатар ғалымдардың жұмысының жи- нақталған мета-талдауы ұсынылған. Авторлар бұл технологияларды оқу үдерісіне енгізудің артықшылықтары оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға, күрделі тақырыптарды тиімді түсіндіруге, жаңа технологияларға ашықтық мәде- ниетін қалыптастыруға негізделгенін анықтады. Мақаланың қорытындылары осы тақырып бойынша жергілікті академиялық түсінікті кеңейтуге ықпал етеді және сонымен қатар білім беру технологияларын біріктіретін орта білім мен жоғары оқу орындарындағы шешім қабылдаушылар үшін пайдалы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Kydyrbekova, A. I.
Oguz Chetin

74
К 64
Конысбаева, Б. Т.
    "STEM" әдісін қолдану арқылы логикалық ойлау мен математикалық дағдыларды дамыту". [Текст] / Б. Т. Конысбаева // МИФ. - 2025. - №1. - Б. 13-14
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
STEM әдісі -- логикалық ойлау -- сыни ойлау
Аннотация: STEM әдісін қолдану білім беру процесін жаңа деңгейге көтереді. Оқушылар STEM әдісінің көмегімен күрделі мәселелерді шешуге бейімделіп, инновациялық ойлау жүйесін қалыптастырады.
Держатели документа:
БҚУ

83
Н 11
Нәріков, А.
    Сарыарқа мен Жетісуға жалғасты Жайық бойын жағалаған өлеңім... [Текст] / А. Нәріков // Орал өңірі. - 2025. - 10 маусым. - №47. - Б. 10-11.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Айтқали Нәріков -- Ақын -- ақын-жазушылар -- 85 жас -- Қазақстан Жазушылар одағы -- өлең -- әдебиет
Аннотация: Ақ Жайық ақын-жазушыларының ақсақалы Айтқали Нәріков мерейлі 85 жасқа келіп отыр. Ол Тасқала ауданындағы Алмалы деп аталатын елді мекенде дүниеге келіп, Оян ауылындағы орта мектепті бітірді. Еңбек жолын кітапхана меңгерушілігінен бастап, біраз жыл әскер қатарында болды. Педагогикалық институтты тәмамдап, ұзақ уақыт бұқаралық ақпарат құралдарында жемісті еңбек етті. Қазақстан Жазушылар одағына қызметке шақырылып, көркем әдебиетті насихаттау бюросының Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Атырау, Маңғыстау облыстары бойынша уәкілі лауазымында жұмыс істеді. Айтқали ақынның өлеңдегі тұсауын қазақ жырының классигі Қадыр Мырза Әли кесіп, 1970 жылы тұңғыш өлеңдер жинағына жол ашқан еді. Содан бері өткен жылдар бедерінде жиырма шақты поэзия, проза, публицистикалық кітабы оқырманға жол тартты. Ақын Айтқали Нәріков еліміз үшін өте күрделі кезең болған 1990-1993 жылдарда Қазақстан Жазушылар одағы облыстық ұйымына («Аққұс») жетекшілік етті. Орал қаласы мен Тасқала ауданының құрметті азаматы, ақын Айтқали Нәріков қалам қайратын танытумен қатар, облысымыздың мәдени өміріне белсенділікпен атсалысып келеді. Бүгін әр жылдарда жазған өлеңдерін топтама түрінде ұсынып отырмыз.
Держатели документа:
ЗКУ

63
И 85
Исахан, Ғ. Т.
    Шетелдік архив құжаттарын зерттеу: тәжірибе және тағылым [Текст] / Ғ. Т. Исахан // ULY DALA MURASY: қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығы. - 2025. - №1. - б. 71-78
ББК 63

Рубрики: Тарих. Тарих ғылымдары

Кл.слова (ненормированные):
Архив -- шетел қорлары -- зерттеу географиясы -- дипломатия -- деректер -- этнографиялық зерттеулер
Аннотация: Мақалада шетел архивтерінен Қазақстан тарихының әртүрлі кезеңдеріне қатысты құнды құжаттарды немесе олардың көшірмесін қайтару мәселелері жөнінде айтылады. Сонымен қатар, Қазақстандық құжаттарды еліміз архивтеріне қайтару кезіндегі кейбір түйткілдерді, керекті құжаттарды анықтаудың күрделілігі мен ерекшелігін, шетел архивтерінен Қазақстан тарихына қатысты құжаттарды тиянақты зерттеуді нақтылауға және зерттеудің одан әрі қарайғы бағыттары туралы мәселелер талқыланады.