Электронный каталог

83
А 50
Әлиман, Ж.
    Махаббаттың мәуелі бәйтерегі [Текст] / Ж. Әлиман // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 4 қыркүйек. - №167. - С. 14.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Таласбек Әсемқұлов -- Абайдың ұлы жұмбағы -- Әзілхан Нұршайықовтың шығармалары -- Қайсар Әлімнің Алматыдағы «Мереке» баспасы
Аннотация: Абайдың «Сен мені не етесің?» деп басталатын өлеңі бар. Бұл туралы небір сыншы, ақын-жазушылар қалам тербеді. Солардың арасынан бізге ұнайтыны – Таласбек Әсемқұловтың «Абайдың ұлы жұмбағы» мақаласы. Онда хакімнің өлеңін «тәпсірлеген» автор сүйе алмаған жүректің жан азабын айтады.
Держатели документа:
БҚУ

63
К 90
Құл-Мұхаммед, М.
    Атадан қалған аманат [Текст] / М. Құл-Мұхаммед // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 18 шілде. - №133. - С. 6-7.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ұлттық құрылтай -- Ономастика саласы тарихи -- М.А.Құл-Мұхаммед -- ғалым Мұхтар Әуезов -- Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы -- отандық лингвистика ғылымы -- Империялық Ресей -- ата-баба тарихы мен аманаты
Аннотация: Түркістан қаласында өткен Ұлттық құрылтайда Президент Қ.К.Тоқаев: «Ономастика саласы тарихи сана-сезімді жаңғыртудың маңызды идеологиялық құралы екені белгілі. Жалпы, ономастика саласын тәртіпке келтірген жөн. Бұл шаруа кешенді және дәйекті түрде бір орталықтан атқарылуға тиіс. Бұл – мемлекеттің шаруасы. Осы саладағы барлық рәсімді іс жүзінде реттеу маңызды. Онда аймақтардың ерекшелігімен қатар, жалпыұлттық басымдықтар да ескерілуі керек», деген еді. «Жеріңнің аты – еліңнің хаты» дейді халық даналығы. Ендеше, «елдің хаты» – Президент атап көрсеткендей, мемлекеттік іс болуы қажет. Біз төменде еліміздің ең үлкен қаласы атауының мәнін елдік құндылықтармен байланыс­та қарап, жүйелі зерттеу жүргізген қайраткер, ғалым М.А.Құл-Мұхаммедтің топонимикалық пайымдауын ұсынамыз.
Держатели документа:
БҚУ

74
П 29
Петрухин, А.
    Школьный парламент [Текст] / А. Петрухин // Современное образование. - 2023. - №1-2 (130-131). - С. 70-76.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
Алматы қаласының №105 гимназиясында мектеп парламенті -- гимназия тәрбие жұмысы -- меңгеруші -- балалар -- мектептің қоғамдық өмірі
Аннотация: Аматы қаласының №105 гимназиясында мектеп парламентін ұйымдастырудың табысты және қызықты тәжірибесі бар. Гимназияның тәрбие жұмысы жөніндегі меңгерушісі мен балалар өздерінің қызметі туралы, мектептің қоғамдық өміріне қатысу қандай қасиеттерді дамытатыны және бұл олардың оқуы мен өміріне қалай көмектесетіні туралы бар ынтасымен әңгімелейді. Директордың бұл мәселеге белсенді көзқарасының арқасында мектепте ашық және жайлы атмосфера орнады, онда балалар шығармашлық қызметпен айналысады және өз таланттарын жүзеге асыра алады.
Держатели документа:
ЗКУ

83
С 20
Сәрсенхан, Б.
    Суреткер. Жетім күйі [Текст] / Б. Сәрсенхан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 28 қыркүйек. - №185. - Б. 17.
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
Казах поза -- казахи -- суреткер -- Әуезовті оқу -- шы­ғар­ма -- «Жетім» әңгімесі
Аннотация: Қазақы жан, қазақы қа­лып. Қазақы қалып­ты әр жерден кезіктір­ге­ні­міз­бен, қазақы жан­ның қо­ңырқошқыл иісін жо­лықтыру қиын. Қазақ болу дегеніміз қазақы жанмен өлшенбек. Жаны отар­ланған адамнан ұлттық сезім, ұлттық намыс жо­йы­ла­ры хақ. Онда тек же­ке бас мұраты ғана қа­раң­дайды.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Е 82
Есенжол, А.
    Жарық астау [Текст] / А. Есенжол // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 28 қыркүйек. - №185. - Б. 17.
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
қазақ әдебиеті -- Оралхан Бөкей -- қаламгердің шығармалары -- Алтай -- Өз отыңды өшірме -- «Атау кере» романы -- оқырмандар
Аннотация: Шын мәнінде, қазақ әдебиетіне құбылыс болып келген таланттар өте сирек. Сол сиректің бірі – Оралхан Бөкей. Қабырғалы қаламгердің шығармалары туралы сөз болғанда, бір оқырмандар оның қарапайым еңбек адамдары, олардың жанқиярлық еңбегі туралы жазған «Өз отыңды өшірме» мен Алтай тауындағы омарташылардың қым-қуыт тіршілігі арқылы, ондағы Таған атты жастың маскүнемдік дертке душар болған себебін сезімталдықпен баяндаған «Атау кере» романын жоғары бағаласа, енді біреулері адам жанының қырық қатпарына терең бойлаған психологиялық иірімдерге бай повестері мен әңгімелерін сүйіп оқиды. Келесі бір оқырмандар пафосқа толы екпінмен көркем жазылған публицистикасын жақсы көреді. Қысқасы, жазушының қай-қай шығармасының да шоқтығы биік, кейде ол оқырманды тұңғиық ойға батырса, кейде жылы шуаққа бөлеп, ақ жаңбырдай төпелеген кестелі тілімен желдіртіп отырады.
Держатели документа:
ЗКУ

81(5каз)
Б 43
Белдеубай, Д.
    Айтылым мен жазылым қазақ тілі - ең соңғы қамалымыз [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2023. - №38.- 21 қыркүйек. - Б. 5
ББК 81(5каз)

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
Сауранбаев -- Ауұздұқ ауыздық -- Ахмет Байтұрсынұлы -- Тіл тағылымы -- Айтылымды халық жасайды -- жазу -- Қара тіл мен әдеби тіл -- Халел Досмұхаметұлы -- жазба әдебиет жоқтық бізді сақтады -- Қайтіп-тің лаңы -- Қалыпқа түсіру -- кірме сөздер -- Өзгеретін және өзгермейтін әріптер
Аннотация: Кез келген тілдің айтылымы мен жазылымы яғни орфоэпиясы мен орфографиясы аса маңызды мәселелердің санатында. Жер бетіндегі тірі, дәлірегі – қолданушысы бар тілдердің барлығы бұл мәселені айналып өте алмайды. Басқаның әліпбиін пайдаланар, бірақ өз тілінде бірдеңе жазғысы келген барлық пенде, ондай мәселелермен бетпе-бет келетіні анық. Ондағы басты қиындықтың бірі – ғылым-білім ерте дамыған Еуропада да Ахмет Байтұрсынұлы айтты дегендей «ит деп дыбыстап, шошқа деп жазатын» тілдер бар.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
К 90
Құл-Мұхаммед, М.
    Аласат соңы - сабағат [Текст] / М. Құл-Мұхаммед // Ana tili. - 2023. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
жасар Мұрат -- Меркіден кейін Алматы -- Мұрат Әуезов -- Собрать и обработать старое литературное наследие -- Абай жолы» эпо­­пеясы -- Ақындар ағасын -- Шаяхметов
Аннотация: Меркіден кейін Алматы Мұрат үшін дәл бір ертегінің шәріндей болды. Екі-үш жасынан бері келіп-кетіп жүргенде «шіркін, осындай ғажайып қалада тұрсам» деген тілегі орындалып, қазіргі Желтоқсан, ол кездегі Ыстықкөл көшесінің бас жағындағы бір қабатты үйде оның арман болған астанадағы тірлігі басталды. Үлкен қалаға көшу, ондағы зәулім ғимараттар мен құжынаған халық, көшедегі жүйткіген көліктер, ең бастысы – еркін кіріп-шығатын жаңа баспана алты жасар Мұраттың жадында жатталып қалыпты. Ол: «Ілиястың әлі ақталмаған кезі. Шешемізге Алматыда тұруға рұқсат жоқ еді, оның қалай шешілгенін білмеймін, соған қарамастан, бізді Меркіден көшіріп әкеліп, қаладан кішкентай үй сатып алып берді. Үй бір қабатты болатын. Астынан подвал жасап, екі қабатты сияқтандырып алдық. Өзіміз, бала-шаға жабылып жүріп салдық. Ол кездері мен тіпті кішкентаймын, сонда да балшық илеп, кірпіш тасып көмектесетінмін», – деп еске алады алғашқы жылы бастан кешкендерін.
Держатели документа:
БҚУ

81
С 90
Суамбекова, Г. Б
    Мемлекеттік тілді оқыту арқылы патриоттыққа тәрбиелеу [Текст] / Г.Б Суамбекова // Педагогика және өнер. - 2023. - №4. - Б. 39-41
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
мемлекеттік тіл -- ұлттық тәрбие -- жеке зияткерлік қабілеттерін жетілдіруге мотивацияны дамыту -- ынталандыру
Аннотация: Мақалада мемлекеттік тіл-тәуелсіз елдің символының бірі.Қазақ тілі-әлемдегі алты мыңға жуық тілдердің ішіндегі қолдану өрісі жағынан жетпісінші,ал тіл байлығы мен көркемдігі,оралымдағы жағынан алғашқы ондықтардың қатарындағы тіл екендігі баяндалады
Держатели документа:
БҚУ

66
Ж 79
Жолшыбайұлы, Н.
    Атом энергетикасының ертеңі [Текст] / М. Демченко // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 14 қараша. - №217. - Б. 1, 4.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Курчатов -- Ұлттық ядролық орталық -- республикалық БАҚ -- Семей -- сынақ полигоны -- атом ядро
Аннотация: Таяуда Курчатов қаласындағы Ұлттық ядролық орталыққа республикалық БАҚ журналистері мен жеке блогерлерге арналған баспасөз туры ұйымдастырылды. Семей сынақ полигоны 33 жыл бұрын жабылғанымен, ондағы атом ядросын зерттеп, зерделеу мен залалсыздандыру жұмыстары бір сәтке де іркілмегеніне көзіміз жетті. Ондағы алған әсеріміз бен танып-білгеніміз көпшілік қауымды таңғалдыратыны анық.
Держатели документа:
ЗКУ

74
А 93
Аупбаева, Ж.
    Көзтүрткі Кеңестік кезеңде өзіндік көзқарасы үшін қуғындалған азамат туралы [Текст] / Ж. Аупбаева // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 1 желтоқсан. - №241-242. - Б. 14.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
ғылыми-практикалық конференция -- Жас ұлан -- мектеп -- Арман Қани -- тоталитарлық кезеңде -- болашақ кітап -- Нәзира Жәрімбетова
Аннотация: 2019 жылы ақпанда Павлодарда бір ғылыми-практикалық конференция өтті. Ол 1969 жылы сол қаладағы жалғыз қазақ мектебінде жасырын құрылған «Жас ұлан» ұйымының 50 жылдығына арналған басқосу еді. Онда баяндама жасаған ақын Арман Қани сол тоталитарлық кезеңде билікке деген қарсылық белгілерінің жекелеген адамдар тарапынан да бой көрсеткенін сөз етті. Сөйтті де, оларды іздеп тауып жазып, жинақ шығарудың қажет екенін конференцияға қатысушылар алдына мәселе етіп қойды. Осы идея бойынша болашақ кітапқа кіретін бір тақырыппен айналысуға тиіс болдым. Ол диссидент Махмет Құлмағамбетов еді. Астанаға келген соң Қостанайға, ондағы «Егемен Қазақстанда» көп жыл меншікті тілші болып істеген Нәзира Жәрімбетоваға телефон соқтым. Әріптесім мен іздеген адамның өз өңірлеріндегі Меңдіқара ауданының тумасы екенін растады. Сөйтті де: «Оны облыс орталығында тұратын ҰҚК подполковнигі, зейнеткер Ғалихан Мәулетов ағай жақсы біледі. Қажет деп тапсаңыз, телефонын тауып берейін», деді. Бұл хабарды естіген соң, бірден іске кірісіп, ақсақалға қоңырау шалып, хабарластық та. Мәселенің мән-жайын ұққан соң қария аталған тақырыпта сөйлесуге ықыласты екенін білдіріп, біраз дерек айтты. Содан кейінгі әңгіме ол кісінің елордаға келіп, ҰҚК-нің орталық госпиталіндегі медициналық байқаудан өту кезіндегі бос уақыты аралығында одан әрі жалғасты. Сонымен…
Держатели документа:
БҚУ