База данных: Статьи ППС
Страница 7, Результатов: 151
Отмеченные записи: 0
61.
Подробнее
63.3(2)622
Б 18
Байбулсинова, А. С.
Кеңес одағының батыры – Садық Жақсығұлов [Текст] / А. С. Байбулсинова // 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Ұлы Отан Соғысы (1941-1945 жж.): тарих ғылымындағы тәжірибе мен тағылым» атты халықаралық ғылыми теориялық конференция материалдар жинағы. - Орал, 2020. - Б. 60-66
ББК 63.3(2)622
Рубрики: Период Великой Отечественной войны (1941—1945)
Кл.слова (ненормированные):
Садық Шәкелұлы Жақсығұлов -- Кеңес одағының батыры -- Ұлы Отан соғысы -- Батыс Қазақстан -- Гурьев облысы -- Форт-Шевченко -- Орал пединститут -- Жаңақала -- дивизия -- Абгаировский гвардиялы -- атқыштар дивизиясы -- танк -- самолет -- полковник -- фашистік Германия
Аннотация: Адамзат тарихында ірілі-уақты он бес мыңға жуық соғыстар өткен екен. Бірақ солардың ішінде ауқымы, құрбандықтары мен алапаттығы жөнінен ең жантүршігерлігі екінші дүниежүзілік соғыс және олардың ажырамас бөлігі болған Ұлы Отан соғысы болды. Осынау қырғын тұрғысында жүздеген кітаптар мен мыңдаған мақалалар жазылды, естеліктер мен құжаттар жинақтары жарық көрді. Алайда сол бір сұрапыл соғыстың барысы мен зардаптары туралы қанша рет айтып, жазылса да, күрмеуі көп қан майдан мен тылдағы халықтың ерлігін айтып тауысу мүмкін емес шығар.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 18
Байбулсинова, А. С.
Кеңес одағының батыры – Садық Жақсығұлов [Текст] / А. С. Байбулсинова // 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Ұлы Отан Соғысы (1941-1945 жж.): тарих ғылымындағы тәжірибе мен тағылым» атты халықаралық ғылыми теориялық конференция материалдар жинағы. - Орал, 2020. - Б. 60-66
Рубрики: Период Великой Отечественной войны (1941—1945)
Кл.слова (ненормированные):
Садық Шәкелұлы Жақсығұлов -- Кеңес одағының батыры -- Ұлы Отан соғысы -- Батыс Қазақстан -- Гурьев облысы -- Форт-Шевченко -- Орал пединститут -- Жаңақала -- дивизия -- Абгаировский гвардиялы -- атқыштар дивизиясы -- танк -- самолет -- полковник -- фашистік Германия
Аннотация: Адамзат тарихында ірілі-уақты он бес мыңға жуық соғыстар өткен екен. Бірақ солардың ішінде ауқымы, құрбандықтары мен алапаттығы жөнінен ең жантүршігерлігі екінші дүниежүзілік соғыс және олардың ажырамас бөлігі болған Ұлы Отан соғысы болды. Осынау қырғын тұрғысында жүздеген кітаптар мен мыңдаған мақалалар жазылды, естеліктер мен құжаттар жинақтары жарық көрді. Алайда сол бір сұрапыл соғыстың барысы мен зардаптары туралы қанша рет айтып, жазылса да, күрмеуі көп қан майдан мен тылдағы халықтың ерлігін айтып тауысу мүмкін емес шығар.
Держатели документа:
ЗКУ
62.
Подробнее
85.31
Е 69
Ергалиева, А. Т.
Қазақ музыкасында халықтар арасындағы өзара мәдени байланыстың қалыптасу тарихынан (Құрманғазы күйлері мысалында) [Текст] / А. Т. Ергалиева, Ә. С. Сабирова // БҚМУ хабаршысы. - Орал, 2020. - №4. - Б. 258-267
ББК 85.31
Рубрики: Музыка
Кл.слова (ненормированные):
музыка -- күй -- батысқазақстандық күйшілік дәстүр -- мәдени-аралық байланыс -- домбыра -- күйші -- географиялық жағдай -- тіл -- композитор -- төкпе орындаушылық стиль -- сағалық даму -- шек
Аннотация: Заманауи Қазақстанда мемлекеттік деңгейде жаңа типті мәдениетті орнықтыру жұмыстары іс жүзіне асырылып, ғасырлар қойнауынан жеткен қазақтың дәстүрлі күй өнерін насихаттап, оның ерекшелігін анықтау жұмыстары өз жалғасын табуда.Мақалада қазақ музыкасының классигі Құрманғазы Сағырбайұлының күй мұрасы әлі де жаңашыл көзқараспен терең зерттеуді қажет ететіндігі дәлелденеді. Бүгінгі күннің өзекті тақырыптарының бірі - халықаралық қарым-қатынас және көптілділік мәселесі домбырашылық өнерде де көрініс тауып, басқа тілмен аталған күйлердің дүниеге келгені тарихи шындық. Құрманғазы көптеген халықтардың музыкасын есітіп, аспаптарын біліп, көкірегіне тоқып, татар, кавказ, орыс әуендерін домбырада ойнай алатын. Оның ешкімді ұлтына, дініне қарамай бірдей көру қасиеті – күйші бойындағы ойшылдық, ұлылық қасиеті мен өмірлік ұстанымдарын айқындайды. «Лаушкен», «Перовский марш», «Машина», «Саранжап», «Не кричи, не шуми», «Охота», «Пәбескі», «Итог» күйлерінің әрқайсысы күйші-композитордың өмірінде кездескен жандарға, ерекше уақиғаларға арналады. Ол орынбор губернаторы, әскери және мемлекеттік қайраткер В.А.Перовскийді (1795-1857)өмір бойы ардақтап өтіп, оған «Перовский марш» атты туындыларының бірнешеуін арнады. Сол сияқты орыс шаруасы Лавочкиннің күні бойы бақшасындағы тынымсыз еңбегінің нәтижесінде мол өнім ала білетін өмір сүру тәсіліне қызығып «Лаушкен» күйін шығарады. Композитордың «Машина», «Не кричи, не шуми», «Охота», «Пәбескі», «Итог» шығармаларының да осындай мазмұны терең. Яғни, Құрманғазының әр күйінің бойында домбыраның шегімен жеткен қазақтың қалың тарихы жатыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сабирова, Ә.С.
Е 69
Ергалиева, А. Т.
Қазақ музыкасында халықтар арасындағы өзара мәдени байланыстың қалыптасу тарихынан (Құрманғазы күйлері мысалында) [Текст] / А. Т. Ергалиева, Ә. С. Сабирова // БҚМУ хабаршысы. - Орал, 2020. - №4. - Б. 258-267
Рубрики: Музыка
Кл.слова (ненормированные):
музыка -- күй -- батысқазақстандық күйшілік дәстүр -- мәдени-аралық байланыс -- домбыра -- күйші -- географиялық жағдай -- тіл -- композитор -- төкпе орындаушылық стиль -- сағалық даму -- шек
Аннотация: Заманауи Қазақстанда мемлекеттік деңгейде жаңа типті мәдениетті орнықтыру жұмыстары іс жүзіне асырылып, ғасырлар қойнауынан жеткен қазақтың дәстүрлі күй өнерін насихаттап, оның ерекшелігін анықтау жұмыстары өз жалғасын табуда.Мақалада қазақ музыкасының классигі Құрманғазы Сағырбайұлының күй мұрасы әлі де жаңашыл көзқараспен терең зерттеуді қажет ететіндігі дәлелденеді. Бүгінгі күннің өзекті тақырыптарының бірі - халықаралық қарым-қатынас және көптілділік мәселесі домбырашылық өнерде де көрініс тауып, басқа тілмен аталған күйлердің дүниеге келгені тарихи шындық. Құрманғазы көптеген халықтардың музыкасын есітіп, аспаптарын біліп, көкірегіне тоқып, татар, кавказ, орыс әуендерін домбырада ойнай алатын. Оның ешкімді ұлтына, дініне қарамай бірдей көру қасиеті – күйші бойындағы ойшылдық, ұлылық қасиеті мен өмірлік ұстанымдарын айқындайды. «Лаушкен», «Перовский марш», «Машина», «Саранжап», «Не кричи, не шуми», «Охота», «Пәбескі», «Итог» күйлерінің әрқайсысы күйші-композитордың өмірінде кездескен жандарға, ерекше уақиғаларға арналады. Ол орынбор губернаторы, әскери және мемлекеттік қайраткер В.А.Перовскийді (1795-1857)өмір бойы ардақтап өтіп, оған «Перовский марш» атты туындыларының бірнешеуін арнады. Сол сияқты орыс шаруасы Лавочкиннің күні бойы бақшасындағы тынымсыз еңбегінің нәтижесінде мол өнім ала білетін өмір сүру тәсіліне қызығып «Лаушкен» күйін шығарады. Композитордың «Машина», «Не кричи, не шуми», «Охота», «Пәбескі», «Итог» шығармаларының да осындай мазмұны терең. Яғни, Құрманғазының әр күйінің бойында домбыраның шегімен жеткен қазақтың қалың тарихы жатыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сабирова, Ә.С.
63.
Подробнее
63
С 13
Сагидуллаев, Д. З.
Сарайшықтағы 1950-ші жылғы қазба жұмыстары [Текст] / Д. З. Сагидуллаев // БҚМУ хабаршысы. - Орал, 2020. - №4. - Б. 288-295
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- Сарайшық -- Жайық өзені -- археологиялық экспедиция -- қазба жұмыстары
Аннотация: Алтын Орданың ірі қаласы, Ноғай Ордасының астанасы, Қазақ хандығының маңызды орталығы болған Сарайшық қалашығы құпияға толы, әрі бұл құпияны ашу күнтізбедегі мәселе болып табылады. Бүгінгі таңда Алтын Орданың орталық аймағы болған Еділ мен Жайық екі мемлекет аумағында орналасқан. Еділ бойындағы алтынордалық орталық қалалардағы қазба жұмыстары сонау XIX ғасырдан бастау алып, қазіргі уақытта үздіксіз жалғасын тауып, оң нәтижелерін беріп отыр. Жайық бойындағы ірі орталық Сарайшық қаласындағы зерттеу жұмыстары XX ғасырдың орта тұсынан бастау алып, арада уақыт сала зерттеу жұмыстары жүргізіліп келгенімен, қалашық әліде өзекті археологиялық нысан болып қала бермек. Осыған орай, мақаланың мақсаты – Батыс Қазақстандық археологиялық экспедициясының алғаш қалашықта жүргізілген қазба жұмысын қарастыру. Мақала 1950 жылы Е.И. Агеева, Т.Н. Сенигова, З.И. Пацевичтің қалашықтағы қазба жұмыстары бойынша есебі негізге алына отырып жазылған
Держатели документа:
ЗКУ
С 13
Сагидуллаев, Д. З.
Сарайшықтағы 1950-ші жылғы қазба жұмыстары [Текст] / Д. З. Сагидуллаев // БҚМУ хабаршысы. - Орал, 2020. - №4. - Б. 288-295
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- Сарайшық -- Жайық өзені -- археологиялық экспедиция -- қазба жұмыстары
Аннотация: Алтын Орданың ірі қаласы, Ноғай Ордасының астанасы, Қазақ хандығының маңызды орталығы болған Сарайшық қалашығы құпияға толы, әрі бұл құпияны ашу күнтізбедегі мәселе болып табылады. Бүгінгі таңда Алтын Орданың орталық аймағы болған Еділ мен Жайық екі мемлекет аумағында орналасқан. Еділ бойындағы алтынордалық орталық қалалардағы қазба жұмыстары сонау XIX ғасырдан бастау алып, қазіргі уақытта үздіксіз жалғасын тауып, оң нәтижелерін беріп отыр. Жайық бойындағы ірі орталық Сарайшық қаласындағы зерттеу жұмыстары XX ғасырдың орта тұсынан бастау алып, арада уақыт сала зерттеу жұмыстары жүргізіліп келгенімен, қалашық әліде өзекті археологиялық нысан болып қала бермек. Осыған орай, мақаланың мақсаты – Батыс Қазақстандық археологиялық экспедициясының алғаш қалашықта жүргізілген қазба жұмысын қарастыру. Мақала 1950 жылы Е.И. Агеева, Т.Н. Сенигова, З.И. Пацевичтің қалашықтағы қазба жұмыстары бойынша есебі негізге алына отырып жазылған
Держатели документа:
ЗКУ
64.
Подробнее
81.2-3
М 12
Маңғыстау топонимдері – деректі ақпарат-ұлттық сана [Текст] / Б. Ә., Көшімова, Ш. С. Әбішева, Б. А. Каримсакова, А. Т. Жеткизгенова // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 211-216
ББК 81.2-3
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топономика -- ономастикалы -- жер су-аттары -- тау атаулары -- тілдік бейнесі -- тілдік сана -- ұғым
Аннотация: Мақалада жер-су атаулары тілді тұтынатын халықтың санасымен, дүниетанымымен, дәстүрімен, менталитетімен, құндылықтарымен, ойлау жүйесімен тығыз байланыста қарастырылады. Ата-бабамыз бізге хатталған құжат, басылған кітап тастаған жоқ. Бізге бір сөздің бойына сидырып, ұғым, өзінің дүниені тануын, тарихын, тарихи мәтінін тастады. Бүгінгі ұрпаққа сол таңбалардың кілтін тауып, кодын ашу қалды. Адамның саналы әрекетінің ең соңғы нәтижесі, қорытынды түйіні шиыршықталып келіп (универбтеліп келіп) оның тілінде ғана көрініс тапқан. Сондықтан әсіресе жер-су атаулары жай ғана салынған белгі емес, немесе уәжінен қол үзген бос таңба емес, ол ұлтымыздың тарихынан, танымынан, мәдениетінен, құндылықтарынан маңызды ақпарат беретін ерекше семиотикалық таңба болып табылады. Тіл деректерінің ішінде жалқы есімдердің таңбалық сипаты жалпы есімдерге қарағанда басым екені көрінеді, себебі олар мәдени контекспен етене жақын. Топонимдерде жалпыадамзаттық құндылықтарға қарағанда ұлттық құндылықтар айқын көрінеді. Жер-су атауларында ұлт, ұлттың рухани өмірі, әрекеті, бағалауы, жады, өзінікі-өзгенікі семантикалық өрістері бар. Сондықтан топонимдер этномәдени бірлік болып табылады. Топонимдер – өзге халық үшін жабық таңбалар, өз халқы үшін ашық таңбалар жүйесі. Топонимдер ‒ ашуға, оқуға болатын таңбалар мен символдар жүйесі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Көшімова, Б.Ә.,
Әбішева, Ш.С.
Каримсакова, Б.А.
Жеткизгенова, А.Т.
М 12
Маңғыстау топонимдері – деректі ақпарат-ұлттық сана [Текст] / Б. Ә., Көшімова, Ш. С. Әбішева, Б. А. Каримсакова, А. Т. Жеткизгенова // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 211-216
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топономика -- ономастикалы -- жер су-аттары -- тау атаулары -- тілдік бейнесі -- тілдік сана -- ұғым
Аннотация: Мақалада жер-су атаулары тілді тұтынатын халықтың санасымен, дүниетанымымен, дәстүрімен, менталитетімен, құндылықтарымен, ойлау жүйесімен тығыз байланыста қарастырылады. Ата-бабамыз бізге хатталған құжат, басылған кітап тастаған жоқ. Бізге бір сөздің бойына сидырып, ұғым, өзінің дүниені тануын, тарихын, тарихи мәтінін тастады. Бүгінгі ұрпаққа сол таңбалардың кілтін тауып, кодын ашу қалды. Адамның саналы әрекетінің ең соңғы нәтижесі, қорытынды түйіні шиыршықталып келіп (универбтеліп келіп) оның тілінде ғана көрініс тапқан. Сондықтан әсіресе жер-су атаулары жай ғана салынған белгі емес, немесе уәжінен қол үзген бос таңба емес, ол ұлтымыздың тарихынан, танымынан, мәдениетінен, құндылықтарынан маңызды ақпарат беретін ерекше семиотикалық таңба болып табылады. Тіл деректерінің ішінде жалқы есімдердің таңбалық сипаты жалпы есімдерге қарағанда басым екені көрінеді, себебі олар мәдени контекспен етене жақын. Топонимдерде жалпыадамзаттық құндылықтарға қарағанда ұлттық құндылықтар айқын көрінеді. Жер-су атауларында ұлт, ұлттың рухани өмірі, әрекеті, бағалауы, жады, өзінікі-өзгенікі семантикалық өрістері бар. Сондықтан топонимдер этномәдени бірлік болып табылады. Топонимдер – өзге халық үшін жабық таңбалар, өз халқы үшін ашық таңбалар жүйесі. Топонимдер ‒ ашуға, оқуға болатын таңбалар мен символдар жүйесі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Көшімова, Б.Ә.,
Әбішева, Ш.С.
Каримсакова, Б.А.
Жеткизгенова, А.Т.
65.
Подробнее
81.2-3
С 28
Сейітова, Ш. Б.
Тарбағатай аймағының топонимдік аңыздары [Текст] / Ш. Б. Сейітова, М. Е. Мамышева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 225-231
ББК 81.2-3
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топоним -- фольклор -- аңыз -- этимология -- орал-алтай тілдері -- түркі-монғол тілдері
Аннотация: Мақалада топонимге бай өңірдің бірі болып саналатын Тарбағатай аймағы аңыздарының ішінде көп таралған атауларының қойылуы туралы нұсқалар салыстырыла қарастырылады. Тарбағатай тауы, Арғанаты тау шоқылары және Толағай тауы туралы аңыздардың мазмұнына, атаулардың шығуына, тілдік негіздеріне тоқтала келе, ғылыми тұжырымдарды негізге ала отырып, тілдік, фольклортанулық аспектіде талдаулар жасалады. Тарбағатай топонимдік аңыздарының ішінде осы атауларға қатысты айтылған топонимдік аңыздардың тым көне және атаулардың этимологиясы өте ежелгі дәуірлерге тән екені талдаулар арқылы көрсетілді. Атаулардың шығуын ілкібаба (демиург) есімімен байланыстыратын аңыздар да ескеріліп, Тарғытай баба туралы аңыз нұсқасын ескеруге назар аударылады. Аңыз нұсқалары өзара салыстырылып, атаудың шығуы тілдік тұрғыда түсіндіріледі. Топонимдік аңыздардың атау мәнін түсіндірудегі орны анықталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мамышева, М.Е.
С 28
Сейітова, Ш. Б.
Тарбағатай аймағының топонимдік аңыздары [Текст] / Ш. Б. Сейітова, М. Е. Мамышева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 225-231
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топоним -- фольклор -- аңыз -- этимология -- орал-алтай тілдері -- түркі-монғол тілдері
Аннотация: Мақалада топонимге бай өңірдің бірі болып саналатын Тарбағатай аймағы аңыздарының ішінде көп таралған атауларының қойылуы туралы нұсқалар салыстырыла қарастырылады. Тарбағатай тауы, Арғанаты тау шоқылары және Толағай тауы туралы аңыздардың мазмұнына, атаулардың шығуына, тілдік негіздеріне тоқтала келе, ғылыми тұжырымдарды негізге ала отырып, тілдік, фольклортанулық аспектіде талдаулар жасалады. Тарбағатай топонимдік аңыздарының ішінде осы атауларға қатысты айтылған топонимдік аңыздардың тым көне және атаулардың этимологиясы өте ежелгі дәуірлерге тән екені талдаулар арқылы көрсетілді. Атаулардың шығуын ілкібаба (демиург) есімімен байланыстыратын аңыздар да ескеріліп, Тарғытай баба туралы аңыз нұсқасын ескеруге назар аударылады. Аңыз нұсқалары өзара салыстырылып, атаудың шығуы тілдік тұрғыда түсіндіріледі. Топонимдік аңыздардың атау мәнін түсіндірудегі орны анықталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мамышева, М.Е.
66.
Подробнее
26.82
И 50
Имашев, Э. Ж.
Ақтөбе және Орынбор облыстарының индустриялық даму трендтері [Текст] / Э. Ж. Имашев, А. Р. Ахунов, С. А. Отарбаев // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 348-360
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
өнеркәсіп -- индустриялық даму -- өнеркәсіптік өндіріс көлемі -- трендтер -- Ақтөбе облысы -- Орынбор облысы -- аумақ -- тау-кен өндіру өнеркәсібі -- өңдеу өнеркәсібі -- кәсіпорын
Аннотация: Мақалада ортақ шекаралары бар және Қазақстан мен Ресейдің шекаралас және көршілес өңірлері болып табылатын Ақтөбе және Орынбор облыстарының индустриялық даму трендтерін салыстырмалы экономикалық-географиялық талдаудың негізгі нәтижелері ұсынылған. Өнеркәсіп дамуының негізгі көрсеткіштерін талдау 2010-2019 жылдары көршілес екі облыста да тұтастай алғанда индустриялық дамудың оң трендтері бар екенін көрсетті. Алайда өнеркәсіптік өндірістің өсу қарқыны бойынша Ақтөбе облысы Орынбор облысынан төмен. Егер көрсетілген кезеңде Ақтөбе облысында өнеркәсіп өндірісінің көлемі ақшалай мәнде 48,2%-ға өссе, Орынбор облысында бұл көрсеткіш 63,4%-ға ұлғайды. Сондай-ақ, екі көршілес облыстың өнеркәсіптік өндірісінің салалық құрылымының әртүрлі салалық ығысу векторлары бар трансформациясы байқалады. Ақтөбе облысының индустриялық дамуы тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу салалары тобының үлес салмағының қысқаруымен және өңдеу өнеркәсібі, электроэнергиясын, газ бен суды өндіру және тарату үлесінің өсуімен сипатталады. Орынбор облысында қарама-қарсы тенденция байқалады, онда тау-кен өндірісі мен карьерлерді игеру салалары тобының үлесі артты. Индустриялық даму деңгейі мен қарқыны бойынша Ақтөбе облысы Орынбор облысынан едәуір төмен екенін атап өткен жөн. 2010 ж. және 2019 ж. аумақтың индустриялық даму индексінің есептеуі көршілес екі облыстың индустриялық даму деңгейіндегі алшақтықтың ұлғайғанын айғақтайды, ол 2,2-ден 3,3 есеге өсті. Бұл Ақтөбе облысының өнеркәсібін тиімді аумақтық ұйымдастыруға бағытталған (оның ішінде Орынбор облысымен ынтымақтастықта) одан әрі басқарушылық шешімдер қабылдауды талап етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахунов, А.Р.
Отарбаев, С.А.
И 50
Имашев, Э. Ж.
Ақтөбе және Орынбор облыстарының индустриялық даму трендтері [Текст] / Э. Ж. Имашев, А. Р. Ахунов, С. А. Отарбаев // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 348-360
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
өнеркәсіп -- индустриялық даму -- өнеркәсіптік өндіріс көлемі -- трендтер -- Ақтөбе облысы -- Орынбор облысы -- аумақ -- тау-кен өндіру өнеркәсібі -- өңдеу өнеркәсібі -- кәсіпорын
Аннотация: Мақалада ортақ шекаралары бар және Қазақстан мен Ресейдің шекаралас және көршілес өңірлері болып табылатын Ақтөбе және Орынбор облыстарының индустриялық даму трендтерін салыстырмалы экономикалық-географиялық талдаудың негізгі нәтижелері ұсынылған. Өнеркәсіп дамуының негізгі көрсеткіштерін талдау 2010-2019 жылдары көршілес екі облыста да тұтастай алғанда индустриялық дамудың оң трендтері бар екенін көрсетті. Алайда өнеркәсіптік өндірістің өсу қарқыны бойынша Ақтөбе облысы Орынбор облысынан төмен. Егер көрсетілген кезеңде Ақтөбе облысында өнеркәсіп өндірісінің көлемі ақшалай мәнде 48,2%-ға өссе, Орынбор облысында бұл көрсеткіш 63,4%-ға ұлғайды. Сондай-ақ, екі көршілес облыстың өнеркәсіптік өндірісінің салалық құрылымының әртүрлі салалық ығысу векторлары бар трансформациясы байқалады. Ақтөбе облысының индустриялық дамуы тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу салалары тобының үлес салмағының қысқаруымен және өңдеу өнеркәсібі, электроэнергиясын, газ бен суды өндіру және тарату үлесінің өсуімен сипатталады. Орынбор облысында қарама-қарсы тенденция байқалады, онда тау-кен өндірісі мен карьерлерді игеру салалары тобының үлесі артты. Индустриялық даму деңгейі мен қарқыны бойынша Ақтөбе облысы Орынбор облысынан едәуір төмен екенін атап өткен жөн. 2010 ж. және 2019 ж. аумақтың индустриялық даму индексінің есептеуі көршілес екі облыстың индустриялық даму деңгейіндегі алшақтықтың ұлғайғанын айғақтайды, ол 2,2-ден 3,3 есеге өсті. Бұл Ақтөбе облысының өнеркәсібін тиімді аумақтық ұйымдастыруға бағытталған (оның ішінде Орынбор облысымен ынтымақтастықта) одан әрі басқарушылық шешімдер қабылдауды талап етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахунов, А.Р.
Отарбаев, С.А.
67.
Подробнее
81.2 Каз.яз
А 52
Алтын орда мұралары қазақ тілінің рухани және лексика-грамматикалық дерек көзі [Текст] / М. Б. Сабыр, Г. Өзтүрік, Т. Р. Ахметов, А. Қ. Ералиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 141-147
ББК 81.2
Каз.яз
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- жазба ескерткіштер -- рухани мұра -- морфология -- көне қыпшақ тілі -- қазақ тілі
Аннотация: Мақалада Алтын Орда дәуіріндегі жазба ескерткіштер рухани,мәдени мұра ретінде зерттелген. Жазба мұралардың жазылу уақыты, аударылуы, зерттелуі жайында мол ақпарат берілген. Авторлар жазба мұралардың тілі көне қыпшақ тілі деген өз тұжырымдарын ұсынады. Пікірлерін нақты тілдік деректермен дәлелдейді. Жазба әдеби ескерткіштерді қазақ әдеби тілінің бір қайнар көзі деп тани отырып, ұлттық мәдени таным түсінігіміздің көрінісі ретінде лексикасын, фразеологиясын, паремиологиялық қорын зерделеу - маңызды іс. Еңбекте екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Мақал-мәтелдердің өсу, даму жолы тілдің лексикалық қорының баю тарихымен ұштасып, екінші жағынан лексика-грамматикалық жүйенің, заңдылықтардың қалыптасу тарихымен тығыз ұштасып жатады. Сондықтан екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Сонымен қатар жазба мұралар тілінің морфологиясы да кең талқыға түскен. Грамматикалық көрсеткіштердің даму үдерісі қазақ тілімен салыстырылып, дәлелденген. Қазақ тілінің морфологиялық құрылымының даму, қалыптасу жолын орта ғасыр жазба деректерінсіз саралау мүмкін еместігі теориялық тұрғыдан тұжырымдалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сабыр, М.Б.
Өзтүрік, Г.
Ахметов, Т.Р.
Ералиева, А.Қ.
А 52
Алтын орда мұралары қазақ тілінің рухани және лексика-грамматикалық дерек көзі [Текст] / М. Б. Сабыр, Г. Өзтүрік, Т. Р. Ахметов, А. Қ. Ералиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 141-147
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- жазба ескерткіштер -- рухани мұра -- морфология -- көне қыпшақ тілі -- қазақ тілі
Аннотация: Мақалада Алтын Орда дәуіріндегі жазба ескерткіштер рухани,мәдени мұра ретінде зерттелген. Жазба мұралардың жазылу уақыты, аударылуы, зерттелуі жайында мол ақпарат берілген. Авторлар жазба мұралардың тілі көне қыпшақ тілі деген өз тұжырымдарын ұсынады. Пікірлерін нақты тілдік деректермен дәлелдейді. Жазба әдеби ескерткіштерді қазақ әдеби тілінің бір қайнар көзі деп тани отырып, ұлттық мәдени таным түсінігіміздің көрінісі ретінде лексикасын, фразеологиясын, паремиологиялық қорын зерделеу - маңызды іс. Еңбекте екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Мақал-мәтелдердің өсу, даму жолы тілдің лексикалық қорының баю тарихымен ұштасып, екінші жағынан лексика-грамматикалық жүйенің, заңдылықтардың қалыптасу тарихымен тығыз ұштасып жатады. Сондықтан екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Сонымен қатар жазба мұралар тілінің морфологиясы да кең талқыға түскен. Грамматикалық көрсеткіштердің даму үдерісі қазақ тілімен салыстырылып, дәлелденген. Қазақ тілінің морфологиялық құрылымының даму, қалыптасу жолын орта ғасыр жазба деректерінсіз саралау мүмкін еместігі теориялық тұрғыдан тұжырымдалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сабыр, М.Б.
Өзтүрік, Г.
Ахметов, Т.Р.
Ералиева, А.Қ.
68.
Подробнее
81
Т 23
Таусоғарова, А. Қ.
Мәдениетаралық коммуникация табыстылығының тілдік факторлары [Текст] / А. Қ. Таусоғарова, С. Т. Базарбек // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 176-183
ББК 81
Рубрики: языкознание
Кл.слова (ненормированные):
лингвомәдени ерекшеліктер -- тілдік кедергілер -- коммуникация -- мәдениетаралық коммуникация -- стилистикалық коннотациялар -- лексикалық сәйкестіктер -- грамматикалық сәйкестіктер -- интернационал сөздер -- мәдени-тілдік кедергілер -- мәдени-әлеуметтік коннотациялар
Аннотация: Қазіргі жаһандану үдерісіне орай түрлі мәдениеттер өкілдері арасындағы қарым-қатынастың сәтті жүзеге асуы, өзара түсіністігінің орнауы олардың шетел тілін меңгеру деңгейлеріне, лингвоелтанымдық біліктілігіне тікелей байланысты. Мәдениетаралық коммуникация - бұл әр түрлі мәдениетті тасымалдаушылар арасындағы байланыс. Бұл мәдениеттер арасындағы айырмашылық қарым-қатынас кезінде белгілі бір қиындықтарға әкеледі. Бұл қиындықтар әр адамға тән, әрине, әр түрлі мәдениетте ерекшеленетін күту мен алшақтықтың айырмашылығына байланысты. Әр түрлі мәдениеттің өкілдері алынған ақпаратты әртүрлі тәсілдермен ашады. Бұл түсінбеушілікке, шиеленіске және қарым-қатынас қиындықтарына әкеледі. Мақалада әлем тілдерінің бірі – ағылшын тілін дәнекер тіл ретінде коммуникацияда қолдану барысында туындауы мүмкін тілдік кедергілер қарастырылады. Мәдениетаралық коммуникация үдерісіндегі тілдік кедергілерді тұлғаның ұлттық ерекшелігі, сөйлеу әдеби, ұлттық менталитет, әлемнің тілдік бейнесі, ұлттық ойлау ерекшелігінің грамматикалық формалармен байланысты зерттеу мақсаты көзделеді. Сонымен қатар мақалада мәдениетаралық коммуникация барысында көрініс беретін тілдік кедергілердің алдын алу немесе оларды еңсеру жолдары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Базарбек, С.Т.
Т 23
Таусоғарова, А. Қ.
Мәдениетаралық коммуникация табыстылығының тілдік факторлары [Текст] / А. Қ. Таусоғарова, С. Т. Базарбек // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 176-183
Рубрики: языкознание
Кл.слова (ненормированные):
лингвомәдени ерекшеліктер -- тілдік кедергілер -- коммуникация -- мәдениетаралық коммуникация -- стилистикалық коннотациялар -- лексикалық сәйкестіктер -- грамматикалық сәйкестіктер -- интернационал сөздер -- мәдени-тілдік кедергілер -- мәдени-әлеуметтік коннотациялар
Аннотация: Қазіргі жаһандану үдерісіне орай түрлі мәдениеттер өкілдері арасындағы қарым-қатынастың сәтті жүзеге асуы, өзара түсіністігінің орнауы олардың шетел тілін меңгеру деңгейлеріне, лингвоелтанымдық біліктілігіне тікелей байланысты. Мәдениетаралық коммуникация - бұл әр түрлі мәдениетті тасымалдаушылар арасындағы байланыс. Бұл мәдениеттер арасындағы айырмашылық қарым-қатынас кезінде белгілі бір қиындықтарға әкеледі. Бұл қиындықтар әр адамға тән, әрине, әр түрлі мәдениетте ерекшеленетін күту мен алшақтықтың айырмашылығына байланысты. Әр түрлі мәдениеттің өкілдері алынған ақпаратты әртүрлі тәсілдермен ашады. Бұл түсінбеушілікке, шиеленіске және қарым-қатынас қиындықтарына әкеледі. Мақалада әлем тілдерінің бірі – ағылшын тілін дәнекер тіл ретінде коммуникацияда қолдану барысында туындауы мүмкін тілдік кедергілер қарастырылады. Мәдениетаралық коммуникация үдерісіндегі тілдік кедергілерді тұлғаның ұлттық ерекшелігі, сөйлеу әдеби, ұлттық менталитет, әлемнің тілдік бейнесі, ұлттық ойлау ерекшелігінің грамматикалық формалармен байланысты зерттеу мақсаты көзделеді. Сонымен қатар мақалада мәдениетаралық коммуникация барысында көрініс беретін тілдік кедергілердің алдын алу немесе оларды еңсеру жолдары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Базарбек, С.Т.
69.
Подробнее
63
Г 20
Гарифуллина, А. Б.
Солтүстік-шығыс Каспий маңындағы Сармат мәдениеті [Текст] / А. Б. Гарифуллина // Кушаев оқулары халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2021. - Б. 73-76
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Сармат -- Солтүстік-шығыс Каспий -- Сармат мәдениеті -- скифтер -- Арал теңізі -- Понтия патшасы -- Ғұндар -- археологиялық ескерткіштер -- Аралтөбе
Аннотация: Темір дәуірі немесе темір ғасыры-тас дәуірі және мысты мен қола дәуірлерінен кейінгі үшінші ірі тарихи кезең болып табылады. Темір дәуірінің ерте кезеңі ерте темір дәуірі деп аталған. Сармат тайпаларының қалыптасуы сақтар сияқты өте ерте заманнан басталады. Қазақстанның батысын мекендеген олардың ежелгі тұрағы Арал мен Каспий теңізі арасындағы аймақ[1]. Сармат тайпалары Батыс Қазақстан аймағында өмір сүрген. Көне деректерде б.з.б. III ғасырдан бастап «Сармат» атауы кездеседі. Б.з.б. ІІ ғасырда олар қазіргі Батыс Қазақстан жеріне еніп, Қара теңіздің солтүстік аймақтарына дейін жеткен. Сарматтар Орал, Тобыл өзендерінің солтүстік сағаларынан Ембі өзені мен Солтүстік Каспий маңы құмдарына дейін, Мұғалжар тауынан Дон өзеніне дейінгі орасан зор аумақты мекендеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Г 20
Гарифуллина, А. Б.
Солтүстік-шығыс Каспий маңындағы Сармат мәдениеті [Текст] / А. Б. Гарифуллина // Кушаев оқулары халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2021. - Б. 73-76
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Сармат -- Солтүстік-шығыс Каспий -- Сармат мәдениеті -- скифтер -- Арал теңізі -- Понтия патшасы -- Ғұндар -- археологиялық ескерткіштер -- Аралтөбе
Аннотация: Темір дәуірі немесе темір ғасыры-тас дәуірі және мысты мен қола дәуірлерінен кейінгі үшінші ірі тарихи кезең болып табылады. Темір дәуірінің ерте кезеңі ерте темір дәуірі деп аталған. Сармат тайпаларының қалыптасуы сақтар сияқты өте ерте заманнан басталады. Қазақстанның батысын мекендеген олардың ежелгі тұрағы Арал мен Каспий теңізі арасындағы аймақ[1]. Сармат тайпалары Батыс Қазақстан аймағында өмір сүрген. Көне деректерде б.з.б. III ғасырдан бастап «Сармат» атауы кездеседі. Б.з.б. ІІ ғасырда олар қазіргі Батыс Қазақстан жеріне еніп, Қара теңіздің солтүстік аймақтарына дейін жеткен. Сарматтар Орал, Тобыл өзендерінің солтүстік сағаларынан Ембі өзені мен Солтүстік Каспий маңы құмдарына дейін, Мұғалжар тауынан Дон өзеніне дейінгі орасан зор аумақты мекендеді.
Держатели документа:
ЗКУ
70.
Подробнее
63.3 (5Каз)
М 34
Матыбаева, Б. С.
ХІХ ғасырдағы қазақ буржуазиясының қалыптасуына капиталистік қатынастардың тигізген әсері [Текст] / Б. С. Матыбаева // Ұлы Даланың бесінші қыры - Түркі әлемінің бесігі атты ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2019. - 20 қараша. - Б. 56-64
ББК 63.3
(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Қазақ қоғамы -- тарих -- Орал -- Торғай -- Бөкей Ордасы -- қазақ буржуазиясы -- мануфактура -- Батыс Қазақстан -- қазақ халқы -- Мал шаруашылығы -- Қазақ елі
Аннотация: Қазақ қоғамы ХIХ ғасырдың екінші жартысында әлеуметтік және экономикалық тұрғыда тез өзгерді. Қазақ хандығы тарихынан жалғасын тауып келген патриархалдық-феодалдық қатынастар ХІХ ғасырда Ресейдің империалистік саясатының басталуымен, соған орай елімізге капиталистік қатынастардың енуімен біртіндеп әлсіреп, кейін үзілді. Жерге, малға иелік ету, жер қатынасы әлеуметтік өмірде шешуші рол атқара түсті. Қазақ қоғамындағы сұлтан, би, старшындар жердің иесіне айналып жаңаша әлеуметтік бейне буржуазиялық сипатқа ие болды. Дәл осы тұста патриархалдық-феодалдық қатынастардың әлсіреуіне экономикалық қатынастың кеңеюі, жәрмеңкелердің ашылуы өз әсерін тигізді.
Держатели документа:
ЗКУ
М 34
Матыбаева, Б. С.
ХІХ ғасырдағы қазақ буржуазиясының қалыптасуына капиталистік қатынастардың тигізген әсері [Текст] / Б. С. Матыбаева // Ұлы Даланың бесінші қыры - Түркі әлемінің бесігі атты ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2019. - 20 қараша. - Б. 56-64
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Қазақ қоғамы -- тарих -- Орал -- Торғай -- Бөкей Ордасы -- қазақ буржуазиясы -- мануфактура -- Батыс Қазақстан -- қазақ халқы -- Мал шаруашылығы -- Қазақ елі
Аннотация: Қазақ қоғамы ХIХ ғасырдың екінші жартысында әлеуметтік және экономикалық тұрғыда тез өзгерді. Қазақ хандығы тарихынан жалғасын тауып келген патриархалдық-феодалдық қатынастар ХІХ ғасырда Ресейдің империалистік саясатының басталуымен, соған орай елімізге капиталистік қатынастардың енуімен біртіндеп әлсіреп, кейін үзілді. Жерге, малға иелік ету, жер қатынасы әлеуметтік өмірде шешуші рол атқара түсті. Қазақ қоғамындағы сұлтан, би, старшындар жердің иесіне айналып жаңаша әлеуметтік бейне буржуазиялық сипатқа ие болды. Дәл осы тұста патриархалдық-феодалдық қатынастардың әлсіреуіне экономикалық қатынастың кеңеюі, жәрмеңкелердің ашылуы өз әсерін тигізді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 7, Результатов: 151