Электронный каталог

66.3
Т 52
Төлебаев, Д.
    Өткеннен сабақ ала білейік... [Текст] / Д. Төлебаев // Ақиқат. - 2022. - №2. - Б. 13-14
ББК 66.3

Рубрики: Ішкі саясат. Ішкі ереже

Кл.слова (ненормированные):
мемлекеттік мүдде -- қоғамның -- әлеуметтік наразылық -- экономикалық саясат шикілігі -- Қаңтар оқиғасы
Аннотация: Мақалада "Қаңтар оқиғасы" салдарындағы көңілге түйер мәселелер, қарапайым халық мүддесі, билік орнына жастардың келуі секілді мәселелер көтерілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ

46.2
Ж 21

    Жайылымдық жемнің желінуі және сауын інген-нардың қоректік заттармен қамтамасыз етілуі [Текст] / Н. Н. Алибаев, А. Баймұқанов, З. Т. Есембекова [и др.] // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №1. - Б. 14-18
ББК 46.2

Рубрики: Верблюдоводство

Кл.слова (ненормированные):
нар -- інген -- сораң жайылым -- жем-шөп -- желіну -- қоректік заттар
Аннотация: Зерттеу мақсаты – сораң жайылымда нар түйе жейтін жайылымдық азық мөлшері мен қоректілігін анықтау. Тәжірибе нәтижелері көрсеткендей, ересек інген түйе үш жыл ішінде жоғарыда сипатталған сұр жусанды, сораң, түрлі шөпті жайылымдық жердің бастапқы ылғалдылығы 35,7% және қоректік құндылығы 0,44 жем- шөп бірлігімен, 4,96 МДж алмасу энергиясы, 50 г сіңірілетін ақуыз, 2,92 г кальций, 0,73 г фосфор және 27 мг каротинмен табиғи ылғалдылықта 1 кг жайылымдық жемге орташа есеппен 19,2 кг жем пайдаланылды. Тірі салмағы 530-550 кг болатын ересек жалғыз ұрғашы түйелер жайылымдық жемнің көрсетілген мөлшерінде (19,2 кг) орта есеппен 12,29 кг құрғақ затты қорек етті, оның құрамында 8,45 жемшөп бірлігі, 95,23 МДж алмасу энергиясы, 960 г сіңірілетін протеин, 56,06 г кальций, 14,01 г фосфор және 518,4 мг каротин бар. Қорытылған протеинмен нақты қамтамасыз етілуі 115,8%-ды құрады немесе қажеттілік нормасы 829 г кезінде 960 г-дан қорек етеді, бұл сораң жайылымның жақсы жайылымдық-азықтық жағдайын көрсетеді. Сораң жайылымның ұқсас түрінде орташа тірі салмағы 265 кг болатын 1,5 жастағы түйелер орта есеп- пен 11,5 кг жайылымдық жем жеді, құрамында 7,36 кг құрғақ зат, 5,06 жемшөп бірлігі, 57,04 МДж алмасу энергиясы, 575 г сіңірілетін протеин, 33,6 кальций, 8,4 г фосфор және 310 мг каротин болды. Сонымен қатар, жайылым кезеңінде тәжірибелік жас жануарлардың орташа тәуліктік өсуі орташа есеппен 620 г құрады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алибаев, Н.Н.
Баймұқанов, А.
Есембекова, З.Т.
Ермаханов, М.Н.
Тулеубаев, Ж.
Абуов, Г.С.
Зияева, Г. К.

42.2
Т 11

    Түйе шаруашылығында табиғи жайылымдарды пайдаланудың ұтымды тәсілі [Текст] / Н. Н. Алибаев, А. Баймұқанов, Ж. Тулеубаев [и др.] // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №1. - Б. 34-38
ББК 42.2

Рубрики: Кормопроизводство. Кормовые растения

Кл.слова (ненормированные):
нар түйе -- ұрғашы түйе -- сораң жайылым -- жемшөп мөлшері -- өнімділік -- желінгіштік
Аннотация: Зерттеудің мақсаты – табиғи жайылымдық аумақты өнімді түйе шаруашылығында пайдаланудың ұтымды тәсілін әзірлеу. Зерттеу нәтижесі көрсеткендей, Арвана тұқымды ұрғашы түйелерді тәжірибелік жайылым аймағында бір күн жаю барысында (I топ) жайылым түрлерінің жемшөп өнімділігі жоғары болып шықты және көктемгі-жазғы жайылым маусымында тиісінше 2,07 және 2,52 ц/га құрады. Жайылымның азық өнімділігінің ұқсас көрсеткіштері шартты тәжірибелік аймақтарға (бақылау тобы) бөлінбестен әрбір жайылым аймағын қатарынан 3 күн (II топ) және дәстүрлі жайылымда пайдалану барысында айтарлықтай төмен болды және жайылым түрлері бойынша тиісінше құрғақ азықтық масса 3,80 (1,70) және 3,90 (2,05); 2,60 (1,15) және 2,85 (1,54) ц/га. Түрлі жүктемемен жайылымды пайдалану режимі шөлді жайылым түрлерінің шөбінің жемдік құндылығына айтарлықтай әсер етті. Әрбір шартты айдау аймағын (0,67 және 0,77 жемшөп бірлігі, 68,9 және 75,0 г сіңірілетін протеин) бір күн бойы пайдаланғанда жайылымдық шөптің жемдік құндылығымен салыстыр- ғанда ұрғашы түйелер әрбір тәжірибелік аймақта қатарынан үш күн (0,38 және 0,43 жемшөп бірлігі, 59,1 және 66,6 г сіңірілетін протеин) және дәстүрлі жүйесіз пайдалануда (0,31 және 0,35 жемшөп бірлігі, 48 және 53 г сіңірілетін ақуыз) шөптің жемдік құндылығы айтарлықтай төмен болды, бұл сайып келгенде жалпы жем өніміне, шөлді жайылымның негізгі түрлерінің азықтық сыйымдылығына әсер етті. Тұтастай алғанда, ұтымды пайдалану режимінде (жайылымды ұйымдастырудың шартты-өрістік әдісімен) сазды сұр топырақтағы бұталы-эфемерлі құмды және жартылай бұталы-эфемерлі жайылымның жемшөп өнімділігі 1 га-дан 1,90 және 2,90 ц шартты жемшөп протеин бірліктерін құрайды, бұл бақылау тобымен (81,58 және 80,35%) және II тәжірибе тобымен (60,0 және 59,65%) салыстырғанда едәуір жоғары. Барлық тәжірибелік топтағы сауын түйелер маусымдық сораң жайылымда бірдей азық мөлшерін тұтынады (22,80-23,95). Күзгі маусымда (қыркүйек-қазан) І, ІІ және ІІІ тәжірибелік топтағы ұрғашы түйелердің орташа тәуліктік сауымы орташа есеппен 9,32, 10,0 және 11,50 кг құрады, бұл сауын түйелерді нормаланған азықтандырудың жайылымдық ұстау жағдайында сүт өнімділігіне оң әсерін көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алибаев, Н.Н.
Баймұқанов, А.
Тулеубаев, Ж.
Есембекова, З.Т.
Зияева, Г. К.
Абуов, Г.С.
Есимбекова, А.Т.

30.16
А 90
Асембаева, Э. К.
    Пребиотикалық қасиеттері бар көмірсулар композициясын қолдануды негіздеу [Текст] / Э. К. Асембаева, З. Ж. Сейдахметова, А. Б. Токтамысова // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №4. - Б. 13-20
ББК 30.16

Рубрики: Техническая биология

Кл.слова (ненормированные):
түйе сүті -- симбиотикалық ұйытқы -- сүтқышқылды өнім -- пребиотик -- шәрбат -- рН -- сүтқышқылды бактериялар
Аннотация: тағамдық биотехнология емдік-профилактикалық мақсаттағы және арнайы бағыттағы тамақ өнімдерін жасаудың теориясы мен тәжірибесін дамытатын биотехнологияның бір бөлімі. Синбиотикалық тағам өнімдері осы талаптарға жауап береді, яғни пребиотиктер мен пробиотиктерді құрамдастыру адам ағзасын жоғары физиологиялық әсерге қол жеткізуіне мүмкіндік береді, ішек микрофлорасын жақсартуға көмектеседі.Бүгінгі таңда сүтқышқылды өнімдердің ішінде түйе сүтінен жасалған тағамдар ерекше орын алады. Түйе сүті мен шұбат дәстүрлі өнім болғанымен, Қазақстанда түйе сүтінің басқа өнімдерін өндіретін өндірістер ауқымды емес. Олардың өнімдерінің түрлері санаулы ғана. Түйе сүті ақуыз бен майдың көзі болып табылатыны белгілі. Оның құрамы маңызды минералды заттар: кальций, магний, цинк, кобальт темір, калий, фосфор және А, С, және В тобындағы дәрумендерге бай. Түйе сүтінің майлылығы сиыр сүтіне қарағанда аз болғанымен, майының құрамындағы жартылайқанықпаған майқышқылдарының мөлшері айтарлықтай көп болады. Түйе сүті туберкулез, асқазан-ішек жолдары аурулары, қант диабеті, аллергия және т.б. көптеген ауруларға емдік-профилактикалық мақсатта қолданылады. Бұл мақалада түйе сүтінен алынатын сүтқышқылды өнімге қосылатын пребиотикалық қасиеттері бар көмірсулар композициясын қолдану негізделді және оның оңтайлы мөлшері анықталды. Түйе сүтін пребиотикалық қасиеттері бар көмірсулар композицияларынан тұратын шәрбәтпен және шәрбәтсіз ашыту кезіндегі белсенді қышқылдықтың және сүт қышқылды бактериялар жасушаларының санының өзгеру динамикасын анықтау мақсатында жүргізілген зерттеу нәтижелері келтірілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сейдахметова, З.Ж.
Токтамысова, А.Б.

63
А 55
Алшанов , Р.
    Ежелгі қазақ жеріндегі көлік өндірісі [Текст] / Р. Алшанов // Ана тiлi. - 2022. - 9-15 маусым. - №23. - Б. 8
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
арбалар -- тарихи -- қазақ жері -- қазақстанның петроглифтері -- ғалым -- алан медоев -- археология -- археологтар
Аннотация: Адамзаттың ежелгі тарихында тайпалар мен бүтіндей халықтар сапырылысып көп көшкен, яғни кең байтақ Еуразияны шарлаған кездері болған. Ол замандарда да әркім өз хал-ахуалына қарай жаяу-жалпы босқандары, ең танымалдары - атқа, түйеге, тіпті пілге, есекке мініп көшкен. Осы көші-қонның әсерінен де болар, уақыт өте келе кәдімгі дөңгелектер, дөңгелекті арбалар және жүк тасымалдайтын арбалар пайда болды. Әсіресе дөңгелекті арбаларды соғысқа икемдеп жасап және оларды ұрыстарда белсенді пайдалану әскери істердегі төңкеріс еді. Батыс Қазақстаннан Монғолияға, одан қазіргі Шынжанға дейінгі ұлан-ғайыр аумақта, шашыраңқы орналасқан көптеген жартастардағы суреттер, сол өңірлерде тіршілік еткен адамдардың күймелі арбаларды пайдаланғанын да айғақтайды.
Держатели документа:
ЗКУ

83
А 52
Алтай, А.
    Бүліншіліктен үркіншілікке дейін [Текст] / А. Алтай // Егемен Қазақстан. - 2022. - 18 қараша. - №221. - Б. 19
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
Түйенің тілерсегі -- қойдың құмалағы -- ғасыр -- ұрпақ -- Алаш жұрты
Аннотация: Жазушы Кәдірбек Сегізбайдың " Тағдыр толқыны" романеы туралы.
Держатели документа:
БҚУ

51
Е 83
Есенғазы, Н. І
    Қазақ халық медицинасы [Текст] / Н.І Есенғазы // Валеология. - 2022. - №3-4. - Б. 14-18
ББК 51

Рубрики: Медицина

Кл.слова (ненормированные):
қазақ емі,шипагерлік,қымыз,түйе сүті,ешкі сүті,қойдың емдік қасиеттері,булау
Аннотация: Қазақ халық емшілігінің шипагерлк тарихы көне дәуірлерден бастау алатыны белгілі.Оның керемет жетістіктерін дүние жүзінің көптеген ғалымдары мойындаған.Ал бүгінгі уақыт тұрғысынан қарасақ,заманға сай медицинаның дамуыфмен атамзаманнан келе жатқан қазақ халық емшілігіне деген көзқарас та жақсы жағына өзгерді.
Держатели документа:
БҚУ

84
Ш 28
Шәтенова, Сәулеш.
    Бір тамшы жасты көрдім тасқа айналған... [Текст] / Сәулеш. Шәтенова // Жұлдыз. - 2023. - №2. 02. - С. 38-42.
ББК 84

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Шәтенова Сәулеш -- Бір тамшы жасты көрдім тасқа айналған... -- өлеңдер
Аннотация: Өлеңдер Сәулеш Шәтенова "Бір тамшы жасты көрдім тасқа айнальған...", "Әже", "От - Ана", "Бақсы қыз", "Қассақ", "Ақ терек, көк терек", "Түйетас", "Алтын шатыр", "Батырдың құлпытасы".
Держатели документа:
ЗКУ

63
С 15
Сәки, Қ.
    Мысырдағы Байбарыс мешіті [Текст] / Қ. Сәки // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 6 маусым. - №105. - Б. 13.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Байбарыс -- Каирде мешiт -- түйе қоралары -- сұлтан мешітті Қарақұш -- Бай­барыс Яффа, Триполи, Антакия -- Мекка
Аннотация: Байбарыс (Осы атау түпнұсқасына жақын) сұлтандық құрып дүркіреп тұрғанда 1265 жылы өз атынан Каирде мешiт соғуға ниеттенеді. Ол Ақтай мен Фахруддин деген бектерге мешіт салуға лайықты орын табуға жарлық бередi. Бектер инженерлермен бірлесіп, түйе қоралары орналасқан жердi таңдайды. Бай­барыс оларға: «Түйе тұрған жерге мешiт салмаймын», деп мешiт салатын жердi өзi іздейді. Ақырында сұлтан мешітті Қарақұш майданына салуға, бiр бөлiгiн оны ұстап тұруға қажеттi табыс көзi болатын уақыпқа беруге және мешiт құрылысына қа­жеттi гранит, ағаш, тағы басқа заттарды әкелуге бұйрық бередi.
Держатели документа:
БҚУ

83
Б 41
Бейсенова, Ш.
    Райымқұлов биігі [Текст] / Ш. Бейсенова // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 11 мамыр. - №87. - Б. 20.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Роман -- Ғабит Мүсірепов -- көркем шығармалар -- Мұхтар Мағауин -- көркем әдебиеті -- «Жасыл белес», «Түйелі адам», «Бала жігіт», «Қара жорға», «Балдақты адам» -- Рахметолла Райымқұлова -- жанр
Аннотация: Роман жүгі ауыр жанр екені оқушы қауымға белгілі жайт. ХХ ғасырда қазақ әдебиетіне олжа салған қадау-қадау көркем шығармалар сол кездегі оқырмандардың әлі күнге дейін есінде. Оны қазір ойша шолып шықсақ, Ғабит Мүсіреповтің атақты «Ұлпаны», Ілияс Есенберлиннің «Қаһарынан» бастап, көшпелілер өміріне арналған бірқатар туындысы әдебиетімізді жаңа биікке көтерген еді. Әбіш Кекілбайұлының «Үркері» мен Мұхтар Мағауиннің «Аласапыраны» есімізге алғашқылардың бірі ретінде оралады. Әбекеңнің (Нүрпейісов) «Қан мен терін», одан кейін «Соңғы парызын» оқыдық. Тізімді бұдан әрі де соза беруге болар еді. Сондай-ақ қазақ көркем әдебиетіне «Жасыл белес», «Түйелі адам», «Бала жігіт», «Қара жорға», «Балдақты адам» сияқты сүбелі шығармалар берген Рахметолла Райымқұловатың есімі де құрметке лайық деп білеміз.
Держатели документа:
БҚУ