Электронный каталог

71
Ш 64
Ширмединұлы, Б.
    Ономастика-тарих пен мәдениеттің айнасы [Текст] / Б. Ширмединұлы // Орал өңірі. - 2023. - 3 тамыз. - №62. - Б. 9.
ББК 71

Рубрики: ономастика

Кл.слова (ненормированные):
Ономастика -- тау-тас -- өзен-көл -- тарихи деректер -- қазақтын ойпаты мен қыраты
Аннотация: Қазақ даласының әр өлке-өңірі тарихи деректер мен аңыздарға толы. Халықтың жадында, тілінде сақталған атаулар арқылы маңызды мәліметтер бүгінгі күнге жетіп отыр. Себебі жұртымыз тау-тас, өзен-көл, ауыл-аймағына табиғи құбылыстарға, тарихи оқиғалар мен тұлғаларға байланысты атау берген. Қазақтын ойпаты мен қыраты, жазығы- тау-тоғайының атаулары шежіреге бай. Кез келген атаудың астарында халықтың уәжі, халықтың жады тұрғаны шүбәсіз. Халқымыздың тұрмыс-тіршілігі, болмысы, ой-санасы, дүниетанымдық көзқарасы халықтық тілдегі осы жер-су атауларынан-ақ көрінеді.
Держатели документа:
ЗКУ

71.0
Н 34

    Наурыз-елдік дәстүр негізі [Текст] // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 30 қаңтар. - №20. - Б. 1, 6-7.
ББК 71.0

Рубрики: Теоретическая культурология

Кл.слова (ненормированные):
Наурыз -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- мереке -- интерью -- салт-дәстүр -- татулық мейрамы
Аннотация: Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Egemen Qazaqstan» газетіне берген сұхбатында: «Наурыз – жаңару мен жаңғырудың символы. Сондықтан төл мерекеміздің мазмұнын байытып, оны барынша ерекшелеп, жаңаша атап өтуіміз керек. Бұл қадам қоғамды ұйыстырып, ұлттық бірегейлігімізді айшықтап, ел бірлігін нығайта түсуге ықпал етеді деп сенемін», деп айтқан еді. Осы орайда қоғамды тұтастандырудың салмақты өзегі, ұлттық бірлік пен татулықтың айрықша арқауы – Наурыз мейрамын жаңаша сипатта атап өтудің жолын кеңесу мақсатында білікті мамандарды шақырдық. «Қазақ газеттері» серіктестігінің бас директоры Дихан Қамзабекұлы модераторлық еткен бұл жиынға этнолог, тарих ғылымдарының докторы, профессор Жамбыл Артықбаев, Парламент Мәжілісінің депутаты, «Amanat» партиясы фракция жетекшісінің орынбасары Жұлдыз Сүлеймен, нау­рызтанушы Серік Ерғали, Астана қаласы өзбек этномәдени орталығының төрағасы, Ұлттық құрылтай мүшесі Шерзод Пулатов, Р. Бағланова атындағы «Қазақконцерт» мемлекеттік академиялық концерттік ұйымының көркемдік жетекшісі Ерлан Рысқали, «Халық қазынасы» ұлттық өнер орталығының жетекшісі Жасұлан Наурызбайұлы қатысып, ой-пікірлерін ортаға салды. Басқосуда мына мәселелер көтерілді: Наурызды қазіргі заман форматына сай қоғамның тұтастығы мен бірлігіне қызмет ететіндей ұйымдастырудың жолы қандай? Наурыз мейрамының мазмұнын салт-дәстүрді, елдік, этностық құндылықтарды насихаттаумен бірге немен толықтыруға болады? Наурызға қатысты өңірлік ерекшеліктерді біріздендіру, нормалау туралы пікіріңіз. Наурыз мейрамын еліміздегі түрлі этнос өкілдерінің ынтымағына, берекесіне айналдырудың тетігі. Наурыздың мазмұны – «татулық мейрамы», осы үрдісті елдік дәстүр деңгейіне көтерудің маңызы. Кеңестік идеологияның Наурыз мейрамын шектеуінің астарында дербестік, демократиялық негізді көргені байқалады, ендеше бүгінгі санадағы түрлі қиындықты сауықтыруға, саламаттандыруға Наурыз құндылықтарын пайдаланудың жолы қайсы?
Держатели документа:
ЗКУ

26.89
Н 55
Несипкулова, Б. Н.
    Туристік -өлкетанушылық экологиялық іс-әрекеттердің инновациялық астары. [Текст] / Б. Н. Несипкулова, Л. Н. Алиева, О. Б. Мазбаев // География және табиғат . - 2023. - №4. - Б. 9-13
ББК 26.89

Рубрики: Өлкетану

Кл.слова (ненормированные):
туризм -- өлкетану -- инновация -- құзіреттілік -- қоршаған орта
Аннотация: Туристік өлкетанушылық және экологиялық іс- әрекеттер география пәнін оқытудың инновациялық әдісі ретінде мақалада бастық мазмұны қарастырылады. География ерекше дүниетанымдық пән екендігінің дәлелдері беріледі. Мектеп мұғалімдерінің мектептен тыс туристік -өлкетану әрекеттері , педагогикалық бағытталған әсер ету процесінде жүйелі және мақсатты тәрбие жұмысының нәтижесі ретінде көрсетеді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Алиева, Л.Н.
Мазбаев, О.Б.

67.400.6
О-75
Оспан, Ж.
    Әзербайжан: Ел дамуының жаңа дәуірі [Текст] / Ж. Оспан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 2 ақпан. - №23. - Б. 7.
ББК 67.400.6

Рубрики: Система органов государств

Кл.слова (ненормированные):
Әзербайжан Республикасы -- президент сайлауы -- Ильхам Әлиев -- халықаралық құқық
Аннотация: Әзербайжан Республикасында 2024 жылғы 7 ақпанда кезектен тыс президент сайлауы өтеді. Әзербайжан көшбасшысы Ильхам Әлиев мерзімінен бұрын президенттік сайлау өткізу туралы жарлыққа қол қойды. Әлиевтің қазіргі өкілеттігі 2025 жылы аяқталады, бірақ сайлау осы жылдың ақпан айында өтеді. Бұл шешімнің астарында не бар?
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
Е 56
Елшібай, Ғ.
    Ұстаз ұстанымы немесе біз білетін Қожакеев [Текст] / Ғ. Елшібай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 17 мамыр. - №94. - Б. 15.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Темірбек Қожакеев -- ұстаз -- абырғалы қаламгер -- сұңғыла сыншы
Аннотация: «Cен немене, тас дәуірде тұрасың ба әлі?». Иә, сол жолы ащы мысқыл араластыра айтқан бір ауыз сөзіңізбен біздің ауыл ғана емес, өңірдің экономикалық-әлеуметтік ахуалын дәл бағаладыңыз. Бір ғана сөйлеммен. Тәуелсіздіктің алғашқы жеті жылындағы ауылдың жағдайын. Сол кезде сіздің риясыз күлкіңізге қосылғанбыз. Артынша астарын аңғарып, аздап қысылдық. Кейіннен сіздің сөз тапқыштық қасиетіңізге тағы да тәнті болғанбыз. Ащы әжуа, уытты күлкі, өткір сықақпен өріліп, шыбынның ызылы естілетіндей ұйыған тыныштықта өтетін лекцияңыз да еске түскен.
Держатели документа:
БҚУ

26.89
А 50
Алиева, Л. Н.
    Туристік -өлкетанушылық, экологиялық іс-әрекеттердің инновациялық астары. [Текст] / Л. Н. Алиева // Соқпақ - Тропинка. - 2024. - №2. - Б. 2-4
ББК 26.89

Рубрики: Өлкетану

Кл.слова (ненормированные):
география ғылымы -- туристік -өлкетану қызметі -- туристік навигатор -- мобильді зертханалық жабдықтар жиынтығы -- метеостанция -- электрондық микроскоп
Аннотация: Мақалада география ғылымының маңыздылығы ,оның туристік-өлкетану қызметімен байланыстылығы және қосымша білім беру саласында заманауи инновациялық технологияларды іске асыру жолдары туралы жазылған.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
К 35
Кәртен, Б.
    Ғарифолла "Сүйген жарын" Рәбиғаға арнаған [Текст] / Б. Кәртен // TURKISTAN. - 2024. - 23 тамыз. - №34. - Б. 1, 7.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Ғарифолла Құрманғалиев -- композитор -- әнші -- "Сүйген жар"-ән -- Рабиға
Аннотация: Айтпағымыз, Ғ.Құрманғалиевтың осы тақылеттес басқа да баяндауларына қарап, былайғы жұрт тұрыпты, шәкірттерінің өзі «Сүйген жар» әнін майдан даласында жолығып, өтініш айтқан қазақ солдатының атынан оның жарына арнағаны деп түсінеді. Бірақ солай еді деп растаған әнші-композитордың сөзі еш жерде жоқ. Анығында, Ғарифолла атамыз әңгімелеген оқиға – әннің тууына себепкер жайт қана. Бар болғаны – сол. Шығарманың астары, сыры – басқа. Соны ашып көрсетейік.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Ә 62
Әмірбекова, А.
    Қадыр ағаның көркем тілі [Текст] / А. Әмірбекова // Ana tili . - 2025. - №2.- 9 қаңтар. - Б. 9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
қазақтың көркемсөз шебері -- суреткер ақын -- ақын Қадыр Мыр­за-Әли а -- 90 жыл -- Ана тілі -- Гүлге құндақтайды -- қиял кілемінде ұшырады -- жыр қанжығасына құлжа ілдіреді -- жібек желдей есілтеді
Аннотация: Биыл қазақтың көркемсөз шебері, суреткер ақын, шыншыл ақын, лирик ақын Қадыр Мыр­за-Әли ағамыздың 90 жылдық торқалы мерейтойы. Бүгінгі «Сөзқоржын» айдарымыз Қадыр Мыр­за-Әли ағаның көркемдік әлемін таныстыруға арналады. Қадыр аға – өмірдің рақаты мен қаталдығын, қызметтегі адалдық пен арамдықтың, достықтың беріктігі мен сұйықтығын, махаббаттың тәтті де ащы сезімін, туған жердің табиғатын өлең сөздің нәзік иірімдерімен тұшындыра білетін кемеңгер ақын. Қадыр ақынның сөз қуаты мынада: ол оқырманын «гүлге құндақтайды», «қиял кілемінде ұшырады», «жібек желдей есілтеді», «жыр қанжығасына құлжа ілдіреді», «мөп-мөлдір көздің жасын сөзге айналдырады», кейде «қаны аққан қанатын сабалатады», «сөз сүңгісін түйретеді», «шындық аулынан теріс аудырады», «жақсының сыр­тынан соятындардың арызына қол қойдырады», «ұлы өмірдің астарын ұғындырады», «тағдыр­дың ұзын қамшысын ұстатады», кейде тіпті «абақтының тұрғыны етеді». Сөзден сурет салу деген осы болар! Айтылмақ ойды көркем өлеңмен бейнелеудің шебері Қадыр ағаның бейнелі сөзорамдарынан оның көркемдік талғамының биік екенін, эстетикалық санасының жоғары екенін, ұшқыр қиялының шексіз екенін, сезімі мен оқырманына деген ілтипаты пәк екенін аңғарамыз. «Мен халықтың градуснигімін!», «Сегіз қырлы заводпын», «Болу керек біршама әпенделік, бөлең емес, өлеңнің емшегімін», «Табиғаттың бір бөлшегімін» деп жырлаған Қадыр ағаның өмірге құштарлығынан әрбір оқырман қуат пен ынта алары сөзсіз.
Держатели документа:
БҚУ

81
Р 93
Рысқұлов, М.A.
    Фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту – оқушылардың шешен сөйлеу қабілетін дамытудың негізі [Текст] / М.A. Рысқұлов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 128-138
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
фразеологизм -- когнитивті -- шешен сөйлеу -- дағды -- дүниетаным -- ұлт-тық код -- аялық білім
Аннотация: Бүгінгі таңда «Қазақ тілі» сабақтарында оқушылардың сөйлеу дағдыла-рын жетілдіруге ерекше мән беріліп отыр. Соған сәйкес оқытудың әдіс-тәсілдері жетілдіріліп, білім сапасын жақсартудың жолдары іздестірілуде. Осыған байланы-сты мақалада 10-11-сынып оқушыларына фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамыту мәселесі сөз болады. Мақала-да тұрақты тіркестердің лексикалық бірліктерден – жеке сөз бен еркін сөз тірке-стерінен айырмашылығы көрсетіліп, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда не нәрсеге аса мән беру керек екені нақты көрсетілді, автор тарапынан коммуникативтік дағдылары мен сөйлеу мәнерін жетілдіруге қатысты ұсыныстар берілді. Бұл орайда фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамытуда оқушылардың психологиялық ерекшеліктері, аялық білімі, коммуникативті сөй-леу дағдылары, сөйлеу мәнерін меңгеруі ескерілуі керек екені айтылады. Фра-зеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда теория мен практика сабақтастықта сөз болып, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан зерттеп жүрген ғалымдардың еңбектерімен қатар тұрақты тіркестерді когнитивті тұрғыдан меңгертуге қатысты әдістемелік еңбектер де тал-данады. Фразеологизмдерді меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамы-ту кезең-кезеңмен жұмыс жүргізілуі керек екені ескертіліп, дайындық кезеңінде оқушылардың фразеологизмдерді, шешен сөйлеу дағдыларын меңгеру деңгейі анықталатыны, теориялық материалмен таныстырылатыны, негізгі кезеңде түр-лі жаттығулар арқылы фразеологизмдердің өзіндік ерекшелігі, құрылымы мен мәніне қатысты теориялық ақпарат бекітіліп, фразеологизмдердің қолданылуын сөйлеу жағдаятымен, уәждеме теориясымен байланыстыра отырып, шешен сөй-леу дағдыларын меңгертілетіні айтылып, нақты ұсыныстар беріледі. Фразеоло-гизмдерді меңгерту арқылы оқушылардың шешен сөйлеу дағдыларын кезең-ке-зеңмен қалыптастыру студенттердің коммуникативті дағдыларын жетілдіруге, шешен сөйлеу қабілетін шыңдауға жол ашады. 10-11-сынып оқушыларына фразе-ологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін да-мыту білім алушылардың ұлттық дүниетанымды түсінуіне, аялық білімін кеңейтіп, лингвистикалық және мәдени танымдарын кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл ойын еркін жеткізе алатын, сөздік қоры бай, шешен сөйлейтін, ұлттық кодты, фразеоло-гизмдердің астарын түсіне білетін тілдік тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді.
Держатели документа:
БҚУ

83
К 35
Кемелбаева, А
    Жазушы - адамзаттың жанашыры [Текст] / А Кемелбаева // Егемен Қазақстан. - 2025. - 13 маусым. - №109. - Б. 14.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Белгілі жазушы -- Дидахмет Әшімханұлы -- Жынды жел -- шығарма -- қазақ әдебиет -- Жүсіпбек Қорғасбек -- әңгіме
Аннотация: Белгілі жазушы Дидахмет Әшімханұлының «Жынды жел» атты кесек әңгімесі жер бетіндегі адамдардың біртіндеп нәрінен, тамырынан, барынан айрылып, біртекті, қарадүрсін қалыпқа түсетін қайғысын арқау еткен. Аңыздың астарында шынайы өмір тұнып тұр. Қазіргі заманда әлемді екіге бөлу идеясы, капиталистік қоғам, артық адамдарды биоробот, дәлірегі қоқыс санау, нәсілшілдік теориялары жаһандану үрдістерінде жиі көрініс табуда. «Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда», – деп Абай айтқан құса-шер осы әңгіменің астарын айқындайды. Жазушы өз шығармасын адам баласын сүйген жүрекпен жазса, осы тектес иррационалды қасіретке құлап түсу қиын емес. Өйткені қоғамда болып жататын небір теріс құбылыстарды көрмейін десе көзі бар, естімейін десе құлағы бар. Жазушы әрдайым тек өз қара басын ойламайтын рухани сана-сезімнің иесі болғасын, өзге нәрсеге бас қатырмас тоғышар болмағасын зұлымдықтарға жаны ауырып, артық уайым-қайғыны жүрегіне қалайша жүктеп алғанын өзі де аңдамай қалады.
Держатели документа:
ЗКУ