База данных: Статьи ППС
Страница 4, Результатов: 45
Отмеченные записи: 0
31.
Подробнее
28.691
М 63
Мир, Ә. Ж.
Сарышығанақ көлінің су түбі омыртқасыздар қауымдастығының сипаттамасы [Текст] / Ә. Ж. Мир // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 208-211.
ББК 28.691
Рубрики: Беспозвоночные. Зоология беспозвоночных
Кл.слова (ненормированные):
Сарышығанақ көлі -- су -- омыртқасыздар -- көлдер -- минерал -- Батыс Қазақстан облысы -- су экожүйелерінің мониторингі -- гидробионттар -- Зоопанктон -- фитопланктон -- зообентоспен
Аннотация: Қазақстанның жербедерінің алуан түрлілігіне байланысты ішкі сулар да біркел кібөлін беген. Шөлді және шөлей таймақтарда көлдер мен өзендер аз, ал дала мен орманды дала аймақтарында оларе дәуір көп
Держатели документа:
ЗКУ
М 63
Мир, Ә. Ж.
Сарышығанақ көлінің су түбі омыртқасыздар қауымдастығының сипаттамасы [Текст] / Ә. Ж. Мир // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 208-211.
Рубрики: Беспозвоночные. Зоология беспозвоночных
Кл.слова (ненормированные):
Сарышығанақ көлі -- су -- омыртқасыздар -- көлдер -- минерал -- Батыс Қазақстан облысы -- су экожүйелерінің мониторингі -- гидробионттар -- Зоопанктон -- фитопланктон -- зообентоспен
Аннотация: Қазақстанның жербедерінің алуан түрлілігіне байланысты ішкі сулар да біркел кібөлін беген. Шөлді және шөлей таймақтарда көлдер мен өзендер аз, ал дала мен орманды дала аймақтарында оларе дәуір көп
Держатели документа:
ЗКУ
32.
Подробнее
74.58
Ж 27
Жаңа кітаптың тұсаукесері [Текст] // Өркен . - 2023. - 29 қыркүйек. - №8. - Б. 3.
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов -- БАҚ -- кітапхана -- Зерек -- Әйтімов Ақсерік Сарыұлы -- Мүтиев Зейнолла Жақсылықұлы -- БҚУ
Аннотация: Қала күніне орай Орал қалалық кітапханалар жүйесінің ұйымдастыруымен "Зекер" оқу орталығы және М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің қолдауымен белгілі заңгер, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Абзал Құспанның "Алаш заңгерлері" кітабының тұсаукесері өтті. Шараға зиялы қауым өкілдері, құрылымдық саланың мамандары, студенттер, БАҚ өкілдері қатысты.
Держатели документа:
БҚУ
Ж 27
Жаңа кітаптың тұсаукесері [Текст] // Өркен . - 2023. - 29 қыркүйек. - №8. - Б. 3.
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов -- БАҚ -- кітапхана -- Зерек -- Әйтімов Ақсерік Сарыұлы -- Мүтиев Зейнолла Жақсылықұлы -- БҚУ
Аннотация: Қала күніне орай Орал қалалық кітапханалар жүйесінің ұйымдастыруымен "Зекер" оқу орталығы және М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің қолдауымен белгілі заңгер, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Абзал Құспанның "Алаш заңгерлері" кітабының тұсаукесері өтті. Шараға зиялы қауым өкілдері, құрылымдық саланың мамандары, студенттер, БАҚ өкілдері қатысты.
Держатели документа:
БҚУ
33.
Подробнее
24
Х 15
Хайршақова, Қ. Е.
Диатомиттің қолданылу ерекшелігі [Текст] / Қ. Е. Хайршақова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 133-137.
ББК 24
Рубрики: Химия
Кл.слова (ненормированные):
Диатомит -- табиғи минералды -- Ауыл шаруашылығы -- химиялық құрамы -- кремний оксиді -- алюминий тотығы -- темір оксиді -- рубидий оксиді -- магний оксиді -- кальций оксиді -- титан оксиді -- табиғи материалдар -- адсорбент
Аннотация: Диатомит – аморфты кремнеземнен (опалдан) тұратын ақшыл сарыдан сұрға дейінгі шөгінді кремнийлі тау жынысы, құрамында 20%-ға дейін саз қоспалары бар. Материал негізінен макрокеуекті құрылымды, радиусы 4...40 мкм кеуектері жалпы кеуек көлемінің 15%-ын ғана құрайды. Бүгінгі таңда диатомиттер сияқты табиғи минералды түзілімдер жоғары сіңіру қабілетіне, кеуектілігіне, ыстыққа төзімділігіне және қышқылға төзімділігіне байланысты әртүрлі өнеркәсіп салаларында кеңінен қолданылады. Ауыл шаруашылығына келетін болсақ, тасымалдаушылар және толтырғыштар ретінде қолданылады. Оның химиялық құрамы: кремний оксиді – 79,92%, алюминий тотығы – 6,58%, темір оксиді – 3,56%, рубидий оксиді – 1,37%, магний оксиді – 0,98%, кальций оксиді – 1,43%, титан оксиді – 0,48%, т.б.
Держатели документа:
ЗКУ
Х 15
Хайршақова, Қ. Е.
Диатомиттің қолданылу ерекшелігі [Текст] / Қ. Е. Хайршақова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 133-137.
Рубрики: Химия
Кл.слова (ненормированные):
Диатомит -- табиғи минералды -- Ауыл шаруашылығы -- химиялық құрамы -- кремний оксиді -- алюминий тотығы -- темір оксиді -- рубидий оксиді -- магний оксиді -- кальций оксиді -- титан оксиді -- табиғи материалдар -- адсорбент
Аннотация: Диатомит – аморфты кремнеземнен (опалдан) тұратын ақшыл сарыдан сұрға дейінгі шөгінді кремнийлі тау жынысы, құрамында 20%-ға дейін саз қоспалары бар. Материал негізінен макрокеуекті құрылымды, радиусы 4...40 мкм кеуектері жалпы кеуек көлемінің 15%-ын ғана құрайды. Бүгінгі таңда диатомиттер сияқты табиғи минералды түзілімдер жоғары сіңіру қабілетіне, кеуектілігіне, ыстыққа төзімділігіне және қышқылға төзімділігіне байланысты әртүрлі өнеркәсіп салаларында кеңінен қолданылады. Ауыл шаруашылығына келетін болсақ, тасымалдаушылар және толтырғыштар ретінде қолданылады. Оның химиялық құрамы: кремний оксиді – 79,92%, алюминий тотығы – 6,58%, темір оксиді – 3,56%, рубидий оксиді – 1,37%, магний оксиді – 0,98%, кальций оксиді – 1,43%, титан оксиді – 0,48%, т.б.
Держатели документа:
ЗКУ
34.
Подробнее
63
Т 82
Тулегенова, С. Д.
Ерте көшпенділер археологиясы және Қазақстанның орта ғасырлар тарихы [Текст] / С. Д. Тулегенова, Б. Қ. Қитан // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 83-86.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
археология -- орта ғасырлар тарихы -- көшпенділер -- археологиялық- этнографиялық экспедициясы -- Үргеніш қаласы -- Сырдария -- Отырар -- Қала мәдениеті -- демографиялық зерттеу
Аннотация: Тарихтың соңғы ортағасырлық кезеңдерін зерттеудегі археологияның мүмкіндіктеріне зерттеушілердің көзқарасы таяу уақытқа дейін біркелкі болған жоқ.Кезінде А.Ю.Якубовский Орта Азияның XV ғасырдан кейінгі тарихи даму кезеңі «археологияның тікелеу мүдделерінің шеңберіне сыймайды, ал археология Орта Азияның ежелгі және ортағасырлық тарихына өзінің басты назарын аударады »деп жазған еді.Бұл жорамал Орта Азия мен Қазақстан археологтарының нақты зерттеулеріне, тікелей байланысты болатын, олар әдетте Әмір Темір заманының керамикасын, сәулет өнері мен сәулет ескерткіштерін зерттеуден әрі аспады.Осы сипатталған сарынмен қатар, соңғы орта ғасырлардағы қалаларды зерттеуге арналған басқа бағыттарда дамытылды. М.Е.Массон басшылық еткен Оңтүстік Түкіменстан кешенді археологиялық экспедициясы Нису қаласының орнын зерттей келіп, өз мүдделерінің аясында XIII –XVIII ғ обьектілерді қосты. Алайда соңғы ортағсырларда қаланы зерттеуде Хорезм археологиялық- этнографиялық экспедициясының Үргеніш қаласындағы XIII- XVII ғ деңгейінде жүргізілгшен жұмысын үлкен ілгерлеу деп санау керек.Қазба жұмыстары Ташқала жұртының оңтүстік кешенінде және кейін анықталғандай XV- XVIIғ сауда – қолөнер маххаласы алып жатқан учаскеде жүргізілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Қитан, Б.Қ.
Т 82
Тулегенова, С. Д.
Ерте көшпенділер археологиясы және Қазақстанның орта ғасырлар тарихы [Текст] / С. Д. Тулегенова, Б. Қ. Қитан // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 83-86.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
археология -- орта ғасырлар тарихы -- көшпенділер -- археологиялық- этнографиялық экспедициясы -- Үргеніш қаласы -- Сырдария -- Отырар -- Қала мәдениеті -- демографиялық зерттеу
Аннотация: Тарихтың соңғы ортағасырлық кезеңдерін зерттеудегі археологияның мүмкіндіктеріне зерттеушілердің көзқарасы таяу уақытқа дейін біркелкі болған жоқ.Кезінде А.Ю.Якубовский Орта Азияның XV ғасырдан кейінгі тарихи даму кезеңі «археологияның тікелеу мүдделерінің шеңберіне сыймайды, ал археология Орта Азияның ежелгі және ортағасырлық тарихына өзінің басты назарын аударады »деп жазған еді.Бұл жорамал Орта Азия мен Қазақстан археологтарының нақты зерттеулеріне, тікелей байланысты болатын, олар әдетте Әмір Темір заманының керамикасын, сәулет өнері мен сәулет ескерткіштерін зерттеуден әрі аспады.Осы сипатталған сарынмен қатар, соңғы орта ғасырлардағы қалаларды зерттеуге арналған басқа бағыттарда дамытылды. М.Е.Массон басшылық еткен Оңтүстік Түкіменстан кешенді археологиялық экспедициясы Нису қаласының орнын зерттей келіп, өз мүдделерінің аясында XIII –XVIII ғ обьектілерді қосты. Алайда соңғы ортағсырларда қаланы зерттеуде Хорезм археологиялық- этнографиялық экспедициясының Үргеніш қаласындағы XIII- XVII ғ деңгейінде жүргізілгшен жұмысын үлкен ілгерлеу деп санау керек.Қазба жұмыстары Ташқала жұртының оңтүстік кешенінде және кейін анықталғандай XV- XVIIғ сауда – қолөнер маххаласы алып жатқан учаскеде жүргізілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Қитан, Б.Қ.
35.
Подробнее
28.693.34
О-71
Орынғалиева, Д. Е.
Батыс Қазақстанда Natrix natrix (Linnaues, 1758) кәдімгі сары бас жыланының таралуын зерттеу [Текст] / Д. Е. Орынғалиева // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 28-32.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Natrix natrix -- жыланы -- кәдімгі сары бас жыланы -- жолақ пішінді -- су жыланы -- жолбарыс жылан -- жапон жыланы -- қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылар
Аннотация: Бұл зерттеу жұмысы Батыс Қазақстанда Natrix natrix (Linnaeus, 1758) кәдімгі сары бас жыланының таралуы туралы жазған зерттеушілердің еңбегіне талдау жасау. Жылан Еуропада кеңінен таралған және батыс-орталық палеарктикалық таралу аймағы бар түр. Бұл түрдің қазіргі таралу аймағы Солтүстік Африка мен Кіші Азиядан Шығыс Сібірге дейінгі аумақты қамтиды, оның ішінде солтүстіктен басқа Еуропаның барлығы дерлік, ал оңтүстік Сібірден Байкал өзеніне дейін. Түрдің ауқымы Еуропаның көп бөлігін, Африканың солтүстік-батысын, Батыс Азияны, Кавказды, Қазақстан мен Оңтүстік Сібірдің едәуір бөлігін, Моңғолия мен Қытайдың солтүстік-батысына дейін (еуропалық фауналық кешен) қамтиды.
Держатели документа:
ЗКУ
О-71
Орынғалиева, Д. Е.
Батыс Қазақстанда Natrix natrix (Linnaues, 1758) кәдімгі сары бас жыланының таралуын зерттеу [Текст] / Д. Е. Орынғалиева // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 28-32.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Natrix natrix -- жыланы -- кәдімгі сары бас жыланы -- жолақ пішінді -- су жыланы -- жолбарыс жылан -- жапон жыланы -- қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылар
Аннотация: Бұл зерттеу жұмысы Батыс Қазақстанда Natrix natrix (Linnaeus, 1758) кәдімгі сары бас жыланының таралуы туралы жазған зерттеушілердің еңбегіне талдау жасау. Жылан Еуропада кеңінен таралған және батыс-орталық палеарктикалық таралу аймағы бар түр. Бұл түрдің қазіргі таралу аймағы Солтүстік Африка мен Кіші Азиядан Шығыс Сібірге дейінгі аумақты қамтиды, оның ішінде солтүстіктен басқа Еуропаның барлығы дерлік, ал оңтүстік Сібірден Байкал өзеніне дейін. Түрдің ауқымы Еуропаның көп бөлігін, Африканың солтүстік-батысын, Батыс Азияны, Кавказды, Қазақстан мен Оңтүстік Сібірдің едәуір бөлігін, Моңғолия мен Қытайдың солтүстік-батысына дейін (еуропалық фауналық кешен) қамтиды.
Держатели документа:
ЗКУ
36.
Подробнее
26.222.6
К 20
Қапиз, Б. Г.
Сарышығанақ көлінің макрозообентос қауымдастығының сипаттамасы [Текст] / Б. Г. Қапиз, А. Е. Сарманов // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 163-166.
ББК 26.222.6
Рубрики: Гидрология озер и водохранилищ. Озероведение
Кл.слова (ненормированные):
Сарышығанақ -- Көлдер -- география -- Климат -- гидрография -- су -- омыртқасыздары -- Гидробиологиялық ғылыми-зерттеу жұмыстары -- зообентос
Аннотация: Көлдер Қазақстан халқының өмірі мен қызметінде маңызды табиғат қалыптастырушы және экологиялық-әлеуметтік-экономикалық рөл атқарады. Әрбір көл және олардың біртекті топтары - бұл көл қазаншұңқырларының табиғаты мен құрылымы, көлге түсетін жер үсті және жер асты ағындары, судың булануы және оның жер үсті және жер асты ағындарының жағдайлары тығыз үйлесетін және өзара байланысатын ерекше географиялық кешен. Климаттық жағдайлар мен су балансының жылдар мен жыл мезгілдеріндегі өзгерістері көлдердің ауданы мен режимінің, олардың суларының минералдануы мен тұз құрамының тұрақсыздығын анықтайды. Көлдердің су және тұз баланстары негізінен аймақтық жағдайларға байланысты. Құрғақшылықтың солтүстіктен оңтүстікке қарай өсуіне сәйкес ағынсыз көлдер үлесі мен көл суларының минералдану артып келеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарманов, А.Е.
К 20
Қапиз, Б. Г.
Сарышығанақ көлінің макрозообентос қауымдастығының сипаттамасы [Текст] / Б. Г. Қапиз, А. Е. Сарманов // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 163-166.
Рубрики: Гидрология озер и водохранилищ. Озероведение
Кл.слова (ненормированные):
Сарышығанақ -- Көлдер -- география -- Климат -- гидрография -- су -- омыртқасыздары -- Гидробиологиялық ғылыми-зерттеу жұмыстары -- зообентос
Аннотация: Көлдер Қазақстан халқының өмірі мен қызметінде маңызды табиғат қалыптастырушы және экологиялық-әлеуметтік-экономикалық рөл атқарады. Әрбір көл және олардың біртекті топтары - бұл көл қазаншұңқырларының табиғаты мен құрылымы, көлге түсетін жер үсті және жер асты ағындары, судың булануы және оның жер үсті және жер асты ағындарының жағдайлары тығыз үйлесетін және өзара байланысатын ерекше географиялық кешен. Климаттық жағдайлар мен су балансының жылдар мен жыл мезгілдеріндегі өзгерістері көлдердің ауданы мен режимінің, олардың суларының минералдануы мен тұз құрамының тұрақсыздығын анықтайды. Көлдердің су және тұз баланстары негізінен аймақтық жағдайларға байланысты. Құрғақшылықтың солтүстіктен оңтүстікке қарай өсуіне сәйкес ағынсыз көлдер үлесі мен көл суларының минералдану артып келеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарманов, А.Е.
37.
Подробнее
83
Х 18
Хамитова, К.
Көркем шығармалардағы «өмір-өлім» концептілерінің қолданысы [Текст] / К. Хамитова, Г. С. Хамзина // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 224-229.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Көркем шығармалар -- өмір-өлім -- Қазіргі қазақ әңгімесі -- танатологиялық сарын -- мәдениет -- ұлттық құндылықтар -- Жазушы
Аннотация: Қазіргі қазақ әңгімесіндегі өмір мен өлім концепті (танатологиялық сарын) де қазіргі прозада баса назар аударатын сала.Адамдар күнделікті өмірде жан мен тән, өмір мен өлім сөздерін көптеп пайдаланады. Бірақ әркім оны әртүрлі түсінеді. Аталмыш тақырыпта қарастырылған әңгімелер әртүрлі болғанымен, қаламгерлердің айтары бір. Ол − əрқашан да, тіпті өлім алдында өзінің болмысыңды төмендетпей биік ұстау. Авторлардың ұсынатын тұжырымдамасы – нендей жағдай болса да, осалдық танытып, күнәһар болып, өзіне-өзі қол салудан жирендіру
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Хамзина, Г.С.
Х 18
Хамитова, К.
Көркем шығармалардағы «өмір-өлім» концептілерінің қолданысы [Текст] / К. Хамитова, Г. С. Хамзина // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 224-229.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Көркем шығармалар -- өмір-өлім -- Қазіргі қазақ әңгімесі -- танатологиялық сарын -- мәдениет -- ұлттық құндылықтар -- Жазушы
Аннотация: Қазіргі қазақ әңгімесіндегі өмір мен өлім концепті (танатологиялық сарын) де қазіргі прозада баса назар аударатын сала.Адамдар күнделікті өмірде жан мен тән, өмір мен өлім сөздерін көптеп пайдаланады. Бірақ әркім оны әртүрлі түсінеді. Аталмыш тақырыпта қарастырылған әңгімелер әртүрлі болғанымен, қаламгерлердің айтары бір. Ол − əрқашан да, тіпті өлім алдында өзінің болмысыңды төмендетпей биік ұстау. Авторлардың ұсынатын тұжырымдамасы – нендей жағдай болса да, осалдық танытып, күнәһар болып, өзіне-өзі қол салудан жирендіру
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Хамзина, Г.С.
38.
Подробнее
28.693.34
К 48
Кленина, А. А.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.
К 48
Кленина, А. А.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.
39.
Подробнее
28.693.34
М 91
Мурсенова, З. Ж.
Батыс Қазақстанда Coronella Austriaca laurenti, 1768 кәдімгі сары жыланының таралуын зерттеу [Текст] / З. Ж. Мурсенова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 152-155.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
сары жылан -- биологиялық норма -- Батыс Қазақстан облысы -- зоологиялық зерттеулер -- опидиофауна -- Қызыл кітап -- биогеография -- популяция -- Бауырымен жорғалаушылар
Аннотация: Кәдімгі сары жылан (Coronella austriaca Laurenti, 1768) - сарыбас жылантәрізділер тұқымдасына жататын, аз саны биологиялық норма болып табылатын сирек түр. Жылан орташа өлшемді - жалпы ұзындығы 80 см-ден аспайды, денесі салыстырмалы түрде жіңішке, құйрығы ұзын. Басы айтарлықтай тегістелген және мойыннан салыстырмалы түрде әлсіз бөлінген, үлкен симметриялы орналасқан шұңқырлармен жабылған. Түсі сұр, сұр-қоңырдан мыс түске дейін өзгереді. Еркектер әдетте қызыл, аналықтары қоңыр. Дененің жоғарғы жағындағы өрнек өте өзгермелі, көп немесе аз айқын қара дақтардың 2-4 бойлық қатарларынан тұрады
Держатели документа:
ЗКУ
М 91
Мурсенова, З. Ж.
Батыс Қазақстанда Coronella Austriaca laurenti, 1768 кәдімгі сары жыланының таралуын зерттеу [Текст] / З. Ж. Мурсенова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 152-155.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
сары жылан -- биологиялық норма -- Батыс Қазақстан облысы -- зоологиялық зерттеулер -- опидиофауна -- Қызыл кітап -- биогеография -- популяция -- Бауырымен жорғалаушылар
Аннотация: Кәдімгі сары жылан (Coronella austriaca Laurenti, 1768) - сарыбас жылантәрізділер тұқымдасына жататын, аз саны биологиялық норма болып табылатын сирек түр. Жылан орташа өлшемді - жалпы ұзындығы 80 см-ден аспайды, денесі салыстырмалы түрде жіңішке, құйрығы ұзын. Басы айтарлықтай тегістелген және мойыннан салыстырмалы түрде әлсіз бөлінген, үлкен симметриялы орналасқан шұңқырлармен жабылған. Түсі сұр, сұр-қоңырдан мыс түске дейін өзгереді. Еркектер әдетте қызыл, аналықтары қоңыр. Дененің жоғарғы жағындағы өрнек өте өзгермелі, көп немесе аз айқын қара дақтардың 2-4 бойлық қатарларынан тұрады
Держатели документа:
ЗКУ
40.
Подробнее
81.2-3
Б 20
Балаева, А. Б.
Ағартушы, педагог-ғалым Ш.Сарыбаевтың тілтанымдық мұрасы [Текст] / А. Б. Балаева // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 88-98.
ББК 81.2-3
Рубрики: Лингвистика
Кл.слова (ненормированные):
Шамғали Сарыбаев -- Қазақ лингвистикасы -- Лингвистикалық зерттеулер әдіснамасы -- Қазақ тілін стандарттау -- Қазақ фольклорлық ауызша әдебиетін сақтау -- Шамғали Сарыбаевтың академиялық еңбектері -- Қазақ тілі -- Тарихи лингвистика -- Тілдерді салыстырмалы талдау -- Түркі тілдері -- Қазақстанның мәдени мұрасы
Аннотация: Бұл мақала қазақ тіл білімінің көрнекті қайраткері Шамғали Сарыбаевтың тілдiк мұрасын кешенді зерттеу болып табылады. Зерттеу ғылыми әдебиеттегі олқылықтың орнын толтырып, Сарыбаевтың лингвистикалық үлесінің тереңдігі мен кеңдігіне тоқталып, оның еңбектерінің бірегейлігі мен маңыздылығын атап өтті. Бұл зерттеудің түпнұсқалығы Шамғали Сарыбаевтың қазақ тіл біліміне терең ықпалын түсінуге біртұтас көзқарас болып табылады. Оның ғылыми еңбектерін, оның шығармашылығының әдіснамалық үлесі мен мәдени әсерін мұқият талдау оның лингвистикалық мұрасының бұрын зерттелмеген қырларына жарық түсіреді. Мұқият құрылымдалған мақаланың басында Сарыбаевтың лингвистикаға қосқан үлесіне арналған зерттеулердің қазіргі жағдайына шолу беріледі және алдыңғы зерттеулердің шектеулі көлемі байқалады. Оның әдіснамасына жан-жақты талдау жасалады, тарихи лингвистикадағы рөлі атап көрсетіледі. Зерттеуде Сарыбаевтың қазақ тілін стандарттаудағы аспаптық рөлі ашылып, оның бір жазудан екінші жазуға көшуге қосқан үлесінің дәлелі келтіріледі. Бұдан басқа, алдыңғы зерттеулерде жиі назардан тыс қалатын, оның қазақ халық әдебиетінің ауызша сақталуына қосқан үлесі қарастырылады. Қорытындысында аталмыш зерттеу Шамғали Сарыбаевтың лингвистикалық мұрасының бірегейлігі мен маңыздылығын, сондай-ақ оның көп қырлы үлесін толық бағалау үшін одан әрі зерттеулердің қажеттілігін атап өту керек. Ол біздің қазақ тілі мен мәдениеті түсінігімізді тереңдетуге бағытталған зерттеулерді жалғастыруға шақырады және Сарыбаевты лингвистика мен мәдениетті сақтау саласында мәңгі белгі ретінде көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 20
Балаева, А. Б.
Ағартушы, педагог-ғалым Ш.Сарыбаевтың тілтанымдық мұрасы [Текст] / А. Б. Балаева // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 88-98.
Рубрики: Лингвистика
Кл.слова (ненормированные):
Шамғали Сарыбаев -- Қазақ лингвистикасы -- Лингвистикалық зерттеулер әдіснамасы -- Қазақ тілін стандарттау -- Қазақ фольклорлық ауызша әдебиетін сақтау -- Шамғали Сарыбаевтың академиялық еңбектері -- Қазақ тілі -- Тарихи лингвистика -- Тілдерді салыстырмалы талдау -- Түркі тілдері -- Қазақстанның мәдени мұрасы
Аннотация: Бұл мақала қазақ тіл білімінің көрнекті қайраткері Шамғали Сарыбаевтың тілдiк мұрасын кешенді зерттеу болып табылады. Зерттеу ғылыми әдебиеттегі олқылықтың орнын толтырып, Сарыбаевтың лингвистикалық үлесінің тереңдігі мен кеңдігіне тоқталып, оның еңбектерінің бірегейлігі мен маңыздылығын атап өтті. Бұл зерттеудің түпнұсқалығы Шамғали Сарыбаевтың қазақ тіл біліміне терең ықпалын түсінуге біртұтас көзқарас болып табылады. Оның ғылыми еңбектерін, оның шығармашылығының әдіснамалық үлесі мен мәдени әсерін мұқият талдау оның лингвистикалық мұрасының бұрын зерттелмеген қырларына жарық түсіреді. Мұқият құрылымдалған мақаланың басында Сарыбаевтың лингвистикаға қосқан үлесіне арналған зерттеулердің қазіргі жағдайына шолу беріледі және алдыңғы зерттеулердің шектеулі көлемі байқалады. Оның әдіснамасына жан-жақты талдау жасалады, тарихи лингвистикадағы рөлі атап көрсетіледі. Зерттеуде Сарыбаевтың қазақ тілін стандарттаудағы аспаптық рөлі ашылып, оның бір жазудан екінші жазуға көшуге қосқан үлесінің дәлелі келтіріледі. Бұдан басқа, алдыңғы зерттеулерде жиі назардан тыс қалатын, оның қазақ халық әдебиетінің ауызша сақталуына қосқан үлесі қарастырылады. Қорытындысында аталмыш зерттеу Шамғали Сарыбаевтың лингвистикалық мұрасының бірегейлігі мен маңыздылығын, сондай-ақ оның көп қырлы үлесін толық бағалау үшін одан әрі зерттеулердің қажеттілігін атап өту керек. Ол біздің қазақ тілі мен мәдениеті түсінігімізді тереңдетуге бағытталған зерттеулерді жалғастыруға шақырады және Сарыбаевты лингвистика мен мәдениетті сақтау саласында мәңгі белгі ретінде көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 4, Результатов: 45