Электронный каталог

83(5каз)
Ә 15
Әбікен, М.
    Зәки Ахметов және алаш мұраты [Текст] / М. Әбікен // Ana tili . - 2025. - №8.- 20 ақпан. - Б. 11
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Зәки Ахметов -- академик -- Алаш мұраты -- Ұстазы мықтының ұстанымы мықты -- Лермонтов -- Абай -- Әлихан Бөкейхан -- Ахмет Байтұрсынұлы -- ұйқас
Аннотация: «Ұстазы мықтының ұстанымы мықты» деген сөздің мәнін академик Зәки Ахметовтің өмір жолын зерттеу кезінде түсіндім. Мұхтар Әуе­зовтей ұлы тұлға ғалымның өмірлік бағдарын айқындаған. М.Әуе­зов, Е.Ысмайылов, Б.Кенжебаевтар бастаған ұстаздар қауымы ҚазМУ-де оқып жүрген жастар арасынан Зәки Ахметовті бірден байқапты. Ол 1947 жылы Б.Кенжебаевтың жетекшілігімен Абайдың ақындығына байланысты дипломдық жұмыс қорғайды. М.Әуезовтің кеңесін тыңдаған жас маман сол кезде Абай мұраларына бойлап, дипломдық жұмысын табыспен қорғап шығады. Осыдан кейін ғылымға деген құлшынысы ескеріліп, талай тамаша буынның ғалымына ұстахана болған КСРО Ғылым академиясының Ленинградтағы Шығыстану институтының аспирантурасына жіберіледі. Талапкер Ленинградтағы әйгілі түрколог Серафим Маловтың жетекшілігімен «Лермонтов және Абай» деген тақырыпта диссертация қорғауға құлшына кіріседі. 1951 жылы Ленинградта диссертациясын қорғап шыққанда жас ғалым не бары 23 жаста екен.
Держатели документа:
БҚУ

82(5Каз)
А 11
Айдарқызы, А.
    Мейірімге толы мереке [Текст] / А. Айдарқызы // Ana tili. - 2025. - №9.- 27 ақпан. - Б. 3
ББК 82(5Каз)

Рубрики: Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
Алғыс айту күні -- Қазақстан халқы Ассамблеясы -- Александра Мыскина -- Жақсылық жасау -- Жасұлан Бостандықұлы -- жүректен шыққан игі іс
Аннотация: Көктемнің жаршысындай мерекенің бірі – Алғыс айту күні. Елімізде бұл мереке 2016 жылдан бері тойланады. Айтулы күн Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылған күнімен тұспа тұс келеді. Мәні – ұлы далаға тағдыр тәлкегімен қоныс аударған түрлі этнос өкілінің қонақжай қазақ халқына алғыс айтып, тиісінше, ел арасында татулықты насихаттау.
Держатели документа:
БҚУ

72
Б 17
Базарбаева, З.
    Ғылымның өшпес шырағы [Текст] / З. Базарбаева // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 28 ақпан. - №40. - Б. 9.
ББК 72

Рубрики: наука

Кл.слова (ненормированные):
Шора Шамғалиұлы Сарыбаев -- Тіл ғылымы -- белгілі ғалым -- академик -- 100 жылдық мерейтой -- Сарыбаевтар әулеті
Аннотация: Тіл ғылымы тарихында өшпестей із қалдырған белгілі ғалым, академик Шора Шамғалиұлы Сарыбаев (1925–2018) есімін санамызда қайта жаңғыртып, ғибратты ғұмыры туралы ой толғауымызға түрткі болып отырған жайт – қалың елі биыл оның 100 жылдық мерейтойын атап өтпек.
Держатели документа:
БҚУ

83
С 20
Сәрсенхан, Б.
    Көк түріктер ұзаны [Текст] / Б. Сәрсенхан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 6 наурыз. - №44. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Темірхан Медетбек -- ақын -- ізденістің ақыны -- «Жанымның жапырақтары» атты жинағы -- қазақ поэзиясы -- «Бетховеннің өмірі» кітабы
Аннотация: XX ғасыр қазақ поэзиясы үшін олжалы дәуір болды. Поэзия мен прозада қадау-қадау жаңа туындылар жарық көріп, ұлт әдебиеті байи түсті. Түрлі эксперименттер жасалып, ұлт поэзиясына түрен салуға асыққан жастар шоғыры тұс-тұстан көрінді. Сол бір дүмпу әкелген шоғырдың арасынан көк түріктің рухты ұзаны Темірхан Медетбектің биігі ерекше назар аудартты.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
С 89
Сұлтанқызы, Б.
    Әкемнің ұлылығын ұғыну- үлкен бақыт [Текст] / Б. Сұлтанқызы // Ana tili . - 2025. - №10.- 6 наурыз. - Б. 7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Шора Сарыбаев -- 100 жыл -- Әкемнің ұлылығы -- Естелік -- Жеке архив -- Тіл білімі -- Түркітану мен алтаистика
Аннотация: Мақалада Шора Сарыбаевтың мұрасы мен естеліктері туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

74
А 62
Амирхан, К. Н.
    Орта мектептегі стереометриялық есептерді шешуде векторлық-координаталық әдісін пайдаланудың тиімділігі туралы [Текст] / К. Н. Амирхан // Білім. - 2023. - №4. - Б. 48-55.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
векторлық-координаталық әдіс -- геометриялық есеп -- кеңістіктегі координаталар жүйесі -- стереометриялық есеп
Аннотация: Оқушылардың математикалық дайындық деңгейін арттыру мақсатында мектеп геометрия сабақтарында пәнді жақсы меңгеру және математика пәнінен емтихан тапсыруға сапалы дайындықты қамтамасыз ету мәселесіне ерекше на- зар аудару керек. Мақалада көптеген геометриялық есептерді шешудің негізгі әдісі болып табылатын векторлық-координаталық әдіс қарастырылады. Әсіресе метрикалық сипаттағы геометриялық есептер. Бұл әдістер геометриялық есепті алгебралық есепке келтіреді. Векторлық әдісті нақты жағдайларда қолдану: геометриялық тілді векторлық тілге және керісінше аудару; векторлармен амалдар- ды орындау; векторды сан мен вектордың көбейтіндісі, векторлардың қосын- дысы мен айырымы түрінде жазу; векторлар арасындағы бұрыштың шамасын скаляр көбейтінді арқылы өрнектеу және т.б. дағдыларды меңгеруді талап етеді. Векторлық-координаталық әдіс интуицияны, болжамды, қосымша салуларды қа- жет етпейді: есептерді шешу алгоритмделген, бұл көп жағдайда есепті шешуді жеңілдетеді. Векторлық-координаталық әдісті Ұлттық бірыңғай тестілеу есептерін шығаруда қолданудың тиімділігі – оқушыларға күрделі есептерді шектеулі уақытта шығару. Жалпы орта білім беру деңгейінде бірқатар стереометриялық есептерді шешу мысалында векторлық-координаталық әдісті қолданудың артықшылықта- ры көрсетілген. Мақаланың мазмұны жоғары оқу орындарының оқытушыларына, мектеп мұғалімдеріне, жоғары сынып оқушыларына қызығушылық тудыратыны сөзсіз.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Б 48
Бердіғұлова, М. Ж.
    Қазақ әдебиеті сабақтарында оқушының кешенді құзыреттілігін дамыту жолдары [Текст] / М. Ж. Бердіғұлова // Білім. - 2023. - №4. - Б. 56-66.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
әдебиетті оқыту -- кешенді құзыреттілік -- рухани-эстетикалық, ұлттық құндылықтар -- коммуникативті сөйлеу регистрі
Аннотация: Қарым-қатынас, ұлттық құндылықтар қоғамда маңызды рөл атқаратын қазіргі заманда әдебиетті оқу және зерттеу өзекті мәселелердің бірі болып табыла- ды. Әр мұғалім әдебиетке деген қызығушылықты қалай ояту, баланың (оқушының) көркем шығармаларды оқуға деген ниетін қалай қалыптастыру және дамыту, сон- дай-ақ оқуға қандай көркем шығармаларды ұсынған дұрыс екендігі туралы ойла- нады. Көркем шығарманы оқуға баулу мұғалімнің міндеті. Бұл мақалада адамгер- шілік қасиеттер мен ұлттық құндылықтар, ұрпақтардың рухани байлығы көркем шығармаларды оқу арқылы қалыптасу жолы көрсетіледі. Бүгінгі таңда білім беру саласы жаңа технологиялармен, жаңа әдістермен толықтыруда, сондықтан қазақ әдебиетін оқыту білім берудің жаңа идеяларына негізделуі тиіс. Әдебиетті оқыту жаңа сапаға ие болуы керек. Автор әдеби құзыреттілікті қалыптастырудың түсін- дірмесін және жаңа мүмкіндіктерін тәжірибеде қолдануды мысал ретінде беріп отыр. Алдымен автор қазақ әдебиеті әдістемешілердің теориясын негізге алу ке- рек екеніне назар аударды. Сол еңбектердің нәтижелері әдебиет сабағының са- пасын арттыруға, оқушыны кешенді талдау негізінде ұлттық құндылықтарға ба- улуға, қазақ тілінің байлығын, оның көркемдеуіш құралдарының функцияларын меңгеруге, оқушының тұлғалық қасиеттерін тарихи тұлғалар бейнесі арқылы қа- лыптастыруға жетелейді. Бұл мақалада осы әдебиет сабағында оқушының ке- шенді құзыреттілігін дамыту жолдары автор қолданған жаңа құралдар арқылы көрсетіліп отыр. Коммуникативті регистр бүгінгі күнде шығармадағы кейіпкер- лердің көзқарасын сомдайтын құрал болып саналады. Сол бес регистр бүгінгі күні әдеби шығармаларды ізденіп оқуға жол ашатын құрал ретінде көрсетілген (оның әдістемелік құндылығы бойынша отандық ғалым К. Н. Булатбаеваның ғылы- ми еңбектеріне сілтеме берілген). Оқушылар репродуктивтік, ақпараттық, гене- ритивтік, өкімдік, реактивтік регистрлердің мағынасын түсініп, шығармадағы ре- гистрлерді анықтап, олардың шығарма идеясын ашудағы рөлін анықтайды. Оқу процесінің нәтижесі ретінде бір көрініс кесте түрінде берілген. Осы бір құрал мы- салында оқушылардың әдебиет сабағында кешенді құзыреттілікке ие болатыны, шығарма оқуға қызығушылық туатыны дәлелденіп отыр.
Держатели документа:
ЗКУ

74
Ш 28
Шатаева, А. М.
    Қазақстанның білім беру ұйымдарында инклюзивті практиканы іске асыру [Текст] / А. М. Шатаева, А. Б. Даркембаева, Д. Ж. Оспанова // Білім. - 2023. - №4. - Б. 153-162.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
инклюзивті білім беру -- инклюзивті практика -- ерекше білім беруді қажет ететін балалар -- жеке оқу бағдарламасы -- жеке оқу жоспары -- психолого-педагогикалық қолдау -- арнайы педагогтер -- инклюзивті білім беру ортасы
Аннотация: Мақала Қазақстандағы инклюзивті білім беруді дамытудың қазіргі жағдайын талдауға арналған. Инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істей- тін директорлармен, педагогтермен және мамандармен сапалы интервью ма- териалдары негізінде инклюзивті практиканың негізгі көрсеткіштері анықталды: инклюзияның мәнін түсіну, инклюзивті білім беруді ұйымдастыру, оқу материа- лын бейімдеу әдістерін қолдану, педагогтердің ерекше білім беруді қажет ететін балалармен жұмыс істеуге дайындығы, респонденттердің инклюзивті білім беру- ді іске асыруды бағалауы және оларды жақсарту бойынша ұсыныстары. Зерттеу- дің эмпирикалық базасын интервьюмен қатар Google Forms форматында педагог қызметкерлерге жүргізілген сауалнама деректері және Қазақстан мектептерінде инклюзивті практиканы іске асыруды реттейтін нормативтік базаны талдау құра- ды. Ерекше назар қолдаудың кең түрлерін қамтитын психологиялық-педагогика- лық қолдау жүйесіне аударылды (жеке білім беру бағытын ұйымдастыруды қажет ететін балаларды анықтау, инклюзивті білім беру процесіне қатысушыларға кон- сультациялық-әдістемелік көмек көрсету, жеке оқу жоспарлары мен жеке бағдар- ламаларды іске асыруды сүйемелдеу және т.б.). Мақала авторлары балалардың жеке қажеттіліктері мен мүмкіндіктеріне сәйкес оқу бағдарламаларын бейімдеу бойынша педагогтердің кәсіби дамуын арттыру қажеттілігі, инклюзивті білім беру жағдайында балаларды әлеуметтендіру, оқыту, тәрбиелеу, дамыту іс-шараларын іске асыру мақсатында әртүрлі бейіндегі мамандардың күш-жігерін біріктірудің орындылығы жөнінде қорытынды жасайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Даркембаева, А.Б.
Оспанова, Д.Ж.

83
Б 90
Булатбаева, Д. Н.
    Қазақ әдебиеті сабағының сапасы мен мұғалімнің құзыреттілігі: талдау негізіндегі ұсыныстар [Текст] / Д. Н. Булатбаева // Білім. - 2024. - №1. - Б. 98-110.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
қазақ әдебиеті мұғалімінің құзыреттілігі -- әдебиеттанушылық құзыреттілік -- әдебиеттік құзыреттілік -- әдістемелік құзыреттілік -- педагогикалық құзыреттілік -- психологиялық құзыреттілік -- әдебиет сабағының сапасы
Аннотация: Мақалада қазақ әдебиеті мұғаліміне қойылатын талаптар мен оның тәжірибедегі көрінісі, қажетті кәсіби құзыреттілікті дамытудағы кедергілер қарасты- рылады. Әдебиет пәні мұғалімінің кешенді көпкомпонентті құзыреттілігі мазмұны Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясында анықталып жазылған. Осы мазмұн негізінде бүгінгі күні толыққанды іске асырылмай жатқан мектепте сапалы әдебиеттік білім беру мәселесі бойынша мұғалімнің әрекеті қандай болу керек? Ол тек қана пәнді оқыту емес, соның негізінде оқушыларды ұлттық құндылыққа баулу, олардың эмоционалдық интеллектісін қалыптастыру, ақпараттық техноло- гияларды оқушыларға пайдалы қолдануға үйрету, уақытты үнемдеу және тиімді қолдану сияқты оқушылардың метапәндік құзыреттілігін дамыта білуі қажет. Осы орайда әдебиет сабақтарына бақылау жүргізу негізінде, жас әдебиет мұғалімнің кәсіби жұмысындағы олқылықтар анықталған. Сонымен қатар, білім беру саласын- дағы кез келген пән сияқты қазақ әдебиеті бойынша да пәндік-мазмұндық, педаго- гикалық, дидактикалық, психологиялық, әдістемелік және пәнаралық компонент, сонымен қатар, пәннің өзіндік ерекшелігіне сай этика-философиялық, тарихи-мә- дени компонент қамтылатыны мәлімделеді. Сол компоненттер негізінде көркем шығарманы кешенді түрде оқыту тетігі әзірленіп, ұсынылып отыр, оның тиімділігі де мұғалім мен студенттердің арасында талқыланған. Мақалада осы бағытта пер- спективалық жұмыстардың да мазмұны белгіленген.
Держатели документа:
ЗКУ

63(5каз)
Ш 58
Шілдебай , С.
    Қазақ атын қалай қайтарады? [Текст] / С. Шілдебай // Ana tili . - 2025. - №11.- 13 наурыз. - Б. 1,2-3
ББК 63(5каз)

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ақмешіт Қызылорда -- 100 жыл -- патшалық Ресей империясы -- қазақ және қырғыз -- Қырғыз шежіресі -- Ақмешіт қаласы
Аннотация: Биыл патшалық Ресей империясының отарлық езгісі кезеңінде үш генерал-губернаторлыққа, Кеңес билігі тұсында бірнеше республика құрамына бөлініп кеткен қазақ жерінің бір республика құрамына бірігуінің аяқталғанына 100 жыл толады. Сондай-ақ Ресей империясының кезінде «киргиз-кайсак» атанса, кеңестік биліктің алғашқы жылдарында ресми түрде «киргиз» атанған қазақ халқының тарихи атауын қайтарып алғанына және Ақмешіттің Қызылорда болып қайта аталуына да 100 жыл толады. Осындай тарихи маңызы орасан зор шешімдер қалай қабылданды? Осыған бір сәт тарихи шегініс жасай отырып, мәселенің туындауы мен байыбына көз жүгіртейік.
Держатели документа:
БҚУ