Электронный каталог

63
У 53
Умирьяев, Б.
    К вопросу о присхождении термина "Сак" [Текст] / Б. Умирьяев // Мысль. - 2024. - №11. - С. 56-72.
ББК 63

Рубрики: История.

Кл.слова (ненормированные):
истоки -- происхождение -- термин -- сак -- кочевые племена -- Евразия -- билинги -- анналы
Аннотация: Статья о саках.
Держатели документа:
ЗКУ.

74
С 12

    Сабақты бақылау парағының қазақстандық үлгісі [Текст] / Г. Б. Мырзақұлова, Г. К. Дарипбаева, И. И. Адиханов, К. А. Бейсембаева // Білім. - 2023. - №4. - Б. 27-36.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
жаңартылған оқыту бағдарламасы -- сабақты бақылау парағы -- KTOP -- STEM білім беру
Аннотация: Қазақстан мемлекеті 2050 жылы дамыған 30 елдің қатарына қосылу мақ- сатында білім беру саласын жаңғыртуға бағытталған бірнеше реформалар енгізу- де. Соның бірі - жаңартылған білім беру бағдарламасы. Бұл оқушылардың оқу про- цесіндегі рөлі мен мұғалімдердің сабақтағы іс-әрекетіне елеулі өзгерістер әкелді. Оқушылар енді өз білім алу жолында үлкен рөл атқарады. Дегенмен, білім беруді дамытуға бағытталған бірнеше реформалар жүзеге асырылып жатса да, аталмыш реформалардың енгізілу деңгейін анықтауға, олардың беріп жатқан мүмкіндік- терін түсінуге және сыныптағы іс-әрекеттердің реформалар мақсатымен сәйкесті- гіне көз жеткізуге мүмкіндік беретін стандартты сабақты бақылау парағының қа- жеттілігі бар. Сондықтан оқушылардың оқуын тиімді ұйымдастыру мақсатында мұғалімдердің тәжірибесін жақсарту үшін қазақстандық сабақты бақылау парағы (KTOP) құрастырылды. Аталмыш сабақты бақылау құралының алғашқы нұсқасы (KTOP) «Инклюзивті білім беру», «Цифрлы білім беру», «STEM-жаратылыстану пән- дері», «Химия және математика пәндері», «Компьютерлік программалау», «Үштіл- ділік және лингвистика» бағыттары бойынша профессор-оқытушылар тарапынан дайындалды. Алғашқы дайындалған (KTOP) нұсқасын Қазақстан білім жүйесінде- гі контекстке сәйкестігін тексеру үшін зерттеушілер сапалық зерттеу әдісін яғни сабақтарды бақылау және мұғалімдермен интервью өткізу әдістерін қолданып, (KTOP) инструментін апробациядан өткізді. Бұл құрал 5 жоғары және 10 орта оқу орындарындағы мұғалімдердің 175 сабағында сынақтан өтті. Нәтижесінде жаңар- тылған білім беру бағдарламасына сәйкес ғылым (STEM) сабақтарын жан-жақты талдауға және бағалауға арналған бақылау парағы ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мырзақұлова, Г. Б.
Дарипбаева, Г. К.
Адиханов, И. И.
Бейсембаева, К.А.

74
Ш 28
Шатаева, А. М.
    Қазақстанның білім беру ұйымдарында инклюзивті практиканы іске асыру [Текст] / А. М. Шатаева, А. Б. Даркембаева, Д. Ж. Оспанова // Білім. - 2023. - №4. - Б. 153-162.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
инклюзивті білім беру -- инклюзивті практика -- ерекше білім беруді қажет ететін балалар -- жеке оқу бағдарламасы -- жеке оқу жоспары -- психолого-педагогикалық қолдау -- арнайы педагогтер -- инклюзивті білім беру ортасы
Аннотация: Мақала Қазақстандағы инклюзивті білім беруді дамытудың қазіргі жағдайын талдауға арналған. Инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істей- тін директорлармен, педагогтермен және мамандармен сапалы интервью ма- териалдары негізінде инклюзивті практиканың негізгі көрсеткіштері анықталды: инклюзияның мәнін түсіну, инклюзивті білім беруді ұйымдастыру, оқу материа- лын бейімдеу әдістерін қолдану, педагогтердің ерекше білім беруді қажет ететін балалармен жұмыс істеуге дайындығы, респонденттердің инклюзивті білім беру- ді іске асыруды бағалауы және оларды жақсарту бойынша ұсыныстары. Зерттеу- дің эмпирикалық базасын интервьюмен қатар Google Forms форматында педагог қызметкерлерге жүргізілген сауалнама деректері және Қазақстан мектептерінде инклюзивті практиканы іске асыруды реттейтін нормативтік базаны талдау құра- ды. Ерекше назар қолдаудың кең түрлерін қамтитын психологиялық-педагогика- лық қолдау жүйесіне аударылды (жеке білім беру бағытын ұйымдастыруды қажет ететін балаларды анықтау, инклюзивті білім беру процесіне қатысушыларға кон- сультациялық-әдістемелік көмек көрсету, жеке оқу жоспарлары мен жеке бағдар- ламаларды іске асыруды сүйемелдеу және т.б.). Мақала авторлары балалардың жеке қажеттіліктері мен мүмкіндіктеріне сәйкес оқу бағдарламаларын бейімдеу бойынша педагогтердің кәсіби дамуын арттыру қажеттілігі, инклюзивті білім беру жағдайында балаларды әлеуметтендіру, оқыту, тәрбиелеу, дамыту іс-шараларын іске асыру мақсатында әртүрлі бейіндегі мамандардың күш-жігерін біріктірудің орындылығы жөнінде қорытынды жасайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Даркембаева, А.Б.
Оспанова, Д.Ж.

63.4 (5Қаз)
Р 12
Райымбекова , М.
    Тіл мен дәстүр - егіз ұғым [Текст] / М. Райымбекова // Ana tili . - 2025. - №9.- 7 наурыз. - Б. 4-5
ББК 63.4 (5Қаз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Ұлттық құндылықтар -- салт-дәстүр -- Зейнеп Ахметовамен сұхбат -- Бауыржан Момышұлы -- Күнделік -- Шығармашылық
Аннотация: Ұлттық құндылықтарды жандандырып, тереңге тамыр тартқан салт-дәстүрді ел ішінде кеңінен насихаттап жүрген белгілі жазушы, қоғам қайраткері Зейнеп Ахметовамен сұхбаттасып, апайдың әңгімесін тыңдау көптен ойымызда жүр еді. Қаламгердің қазақтың даңқты батыры Бауыржан Момышұлының тағылымды болмысын жаңа қырынан танытқан, халықтық педагогиканың озық үлгілері тұнып тұрған кітаптары оқырман қолынан түскен емес. Жазушыны мейрамымен құттықтап, көкейіміздегі сауалдарды қойып көрдік. Ұлт руханиятының қара шаңырағы — Қазақстан Жазушылар одағына арнайы келіп, одақ табалдырығын аттамас бұрын иіліп сәлем салған Зейнеп апай талай ұлылардың ізі қалған құт мекенге сәлем салып барып кіру — атадан қалған игі дәстүр екенін жеткізді.
Держатели документа:
БҚУ

32.973
К 33
Кеңес, Б. Е.
    Информатика саласына қатысты мектеп оқулықтарында терминдердің қолданылуы [Текст] / Б. Е. Кеңес, М. Кочак, Ж. Е. Есполова // Білім. - 2024. - №1. - Б. 19-28.
ББК 32.973

Рубрики: Информатика

Кл.слова (ненормированные):
термин -- терминология -- оқулық -- білім сапасы -- информатика
Аннотация: Білім беру саласындағы мұғалімдердің негізгі құралы – оқулық. Оқу- лықтардың мазмұнына қойылатын талаптардың бірі – терминдердің жүйелі қолда- нылуы. Мақаланың мақсаты – мемлекеттік терминологиялық коммиссия бекіткен терминдердің оқулықтарда қолданылу деңгейін анықтау. Осы мақсатқа сәйкес мақалада «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» 4-сынып, «Информати- ка» 5-сынып, «Информатика» 6-сынып, «Информатика» 7-сынып (Алматыкітап бас- пасы), «Информатика» 7-сынып (Атамұра баспасы), «Информатика» 7-сынып (Арман – ПВ баспасы) мектеп оқулықтарының негізгі терминдері termincom.kz сайтын- дағы, терминдермен салыстырылды. Салыстыру нәтижесінде мынадай мәселелер анықталды: termincom.kz қорындағы информатика саласына қатысты бекітілген терминдердің оқулықтарда қолданылмай, басқа нұсқаларының қолданылуы, ин- форматика саласына қатысты оқулықтардағы кейбір терминдердің termincom.kz қорында қамтылмауы, оқулықтарда орыс тіліндегі терминдер бірінші жазылып, қа- зақ тіліндегі терминдердің жақша ішінде жазылуы, орыс тіліндегі әртүрлі ұғымды білдіретін екі терминнің орнына қазақ тілінде бір терминнің қолданылуы. Осындай мәселелер туындамас үшін терминолог мамандар мен сала мамандары бірлесіп жұмыстар атқарып терминдерді бекітуі керек. Оқулық жазу барысында авторлар бекітілген терминдерге назар аударып, соларды қолдану дағдысын қалыптастыру- лары қажет. Термин ұғым мен мағынаны толық сипаттай алмайтын жағдай болса, авторлар өздерінің ұсыныстарын мемлекеттік терминологиялық комиссияға ұсы- нулары қажет. Жазылған оқулықтарға сараптама жасалған кезде пән бойынша ба- залық ғылыми мазмұнның сақталуы үшін терминдерге баса назар аударылуы қажет
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кочак, М.
Есполова, Ж. Е.

22.1
Ж 88
Жумагулова, З. А.
    Математикалық сауаттылықты қалыптастыруда контекст негізіндегі тапсырмалардың маңызы [Текст] / З. А. Жумагулова // Білім. - 2024. - №1. - Б. 29-37.
ББК 22.1

Рубрики: Математика

Кл.слова (ненормированные):
математика -- математикалық сауаттылық -- функционалдық сауаттылық -- жаттығулар жүйесі -- контекст негізіндегі тапсырмалар
Аннотация: Қазіргі білім беру жүйесінің алдына қойылған мақсаттары ретінде жас ұрпаққа үздіксіз және терең білім беруді, ұлттық және жалпыадамзаттық құн- дылықтар негізінде жан-жақты дамыған тұлға тәрбиелеуді атауға болады. Матема- тикалық білім берудің басым бағыттарының бірі – пәнді оқыту процесінде негізгі құзыреттіліктерді қалыптастыру: білім алушылардың практикалық есептерді шешу үшін нақты өмірде үйренген математикалық білімдері мен дағдыларын пайдала- нуға дайындығы, сондай-ақ қажетті ақпаратты өз бетінше алуға және оны пайдала- на білуге ұмтылуы, яғни математикалық сауаттылықты қалыптастыру және дамыту. Мақалада функционалдық сауаттылықтың бір бағыты болып табылатын математи- калық сауаттылықты қалыптастыруда білім алушылардың білімі мен тәжірибесіне байланысты нақты өмірлік жағдайды сипаттайтын контекст негізіндегі тапсырма- лардың маңызы туралы баяндалған. Оқу процесінде контекст негізіндегі тапсырма- ларды қолдану білім алушыларда берілген жағдайды талдау, түсіну және түсіндіру, шығару тәсілін таңдау дағдыларын қалыптастыруға, танымдық қызығушылығын арттыруға, оқушылардың математикалық, оқу, қаржылық және ақпараттық сауат- тылығын қалыптастыру мен дамытуға ықпал ететіні көрсетілген; мұндай тапсырма- лардың халықаралық зерттеулерінде, Ұлттық бірыңғай тестілеу тапсырмаларында қолданылуы туралы жазылған. Сонымен қатар, контекст негізіндегі тапсырмалар- дың оқу процесінде қолдану аясын анықтау мақсатында «Контекст негізіндегі тапсырмалар» атты жүргізілген сауалнаманың талдау нәтижесі келтірілген.
Держатели документа:
ЗКУ

74
М 46

    Мектеп білім алушыларының кәсіби бағдарлануындағы эмоционалды интеллектінің рөлі [Текст] / Қ. М. Тайболатов, M. Н. Постоялко, А. А. Нурлыбаева, А. К. Турсунова // Білім. - 2024. - №1. - Б. 63-70.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
эмоционалды интеллект -- кәсіби бағдар -- мансаптық шешім қабылдау -- мектеп -- эмпатия
Аннотация: Бұл мақалада мектеп білім алушыларының кәсіби бағдарлануындағы эмоционалды интеллектінің рөлі зерттеледі. Зерттеудің мақсаты мектеп білім алушыларының кәсіби бағдарлануындағы эмоционалды интеллектінің рөлі, эмо- ционалды инттелект пен мектеп білім алушыларының мамандық таңдаудағы ниеті мен әсер ететін факторларын зерттеу. Зерттеу Павлодар қаласының 8, 9 және 10 сынып оқушылары арасында жүргізілді. Зерттеу эмоционалды интеллект деңгейін анықтауға арналған Д. Люсиннің «ЭмИн» сауалнамасы және авторлық кәсіптік бағдар беру сауалнамасын қолдану арқылы жүргізілді. Нәтижелер мектеп білім алушыларының эмоционалды интеллект деңгейі мамандық таңдаудағы ниет- терімен, сондай-ақ осы таңдауға әсер ететін факторлар мен кедергілермен байла- нысты екенін көрсетті. Эмоционалды интеллектуалды сауатты мектеп білім алушы- лары кәсіптің әлеуметтік маңыздылығына байланысты аспектілерді басшылыққа алады, ал эмоционалды интеллектісі төмен деңгейді көрсеткен мектеп білім алушылары материалдық аспектілер мен сыртқы әсер етуші факторларға бағыт- талған. Бұл нәтижелер мектеп білім алушыларын саналы мамандық таңдауға және болашақ жұмыс ортасында сәтті бейімделуге дайындау мақсатында эмоционалды интеллекттің дамуын білім беру процесіне біріктірудің маңыздылығын көрсетеді. Бұл зерттеу білім беру мекемелері мен педагогтер, ата-аналар үшін практикалық жағынан маңызды болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тайболатов, Қ. М.
Постоялко, M. Н.
Нурлыбаева, А. А.
Турсунова, А. К.

74
К 12
Қайырбекова, Г. М.
    Психикалық дамуы тежелген бастауыш сынып оқушыларының эмоционалды-ерік саласының ерекшеліктері [Текст] / Г. М. Қайырбекова, К. С. Тебенова // Білім. - 2024. - №1. - Б. 71-81.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
психикалық дамудың тежелуі -- эмоционалды-ерік сала -- әлеуметтену -- арт-технологиялар -- әлеуметтік бейімделу -- әдіс-тәсілдер
Аннотация: Бұл мақалада психикалық дамуы тежелген бастауыш сынып оқушыла- рының эмоционалды-ерік саласының ерекшеліктері және оның оқудағы жетістік- теріне әсері қаралады. Әлеуметтендірудің маңыздылығына және эмоционалдық дамудың осы үдеріске әсеріне назар аударылады. Психикалық дамуы тежелген балалардың эмоционалды-ерік саласының негізгі тенденциялары мен типтік ерекшеліктерін, эмоционалды реакциялары мен ерікті қасиеттері сипатталды. Олардың мақсат қою, жоспарлау және шешім қабылдау сияқты ерікті қабілеттері жиі нашарлауы тапсырмаларды өз бетінше орындау және жауапкершілікті орын- дау қабілетіне әсері сипатталған. Проблеманың әртүрлі аспектілері, оның ішінде эмоционалдық бұзылуларды түсінудің теориялық тәсілдері, диагностика және түзету әдістері, сондай-ақ осы балалардың қоғамға кірігу стратегиялары баян- далады. Психикалық дамуы тежелген балаларда эмоционалды реакциялар мен ерікті процестерді қалыптастыру механизмдерін, олардың әлеуметтік өзара әре- кеттесудегі ерекшеліктерін, сондай-ақ түзету және психологиялық-педагогикалық қолдау әдістерін зерттеу маңызды болып табылады. Психикалық дамуы тежелген бастауыш сынып оқушыларының эмоционалды және ерікті дамуын қолдау үшін ерте және мақсатты араласудың, жеке ерекшеліктері мен қажеттіліктерін ескере отырып, оларды оқыту мен дамытуға кешенді тәсілдің маңыздылығы атап өтіледі. Психикалық дамуы тежелген бастауыш сынып оқушыларының эмоционалды-ерік саласының қалыптасу және мектептегі мазасыздық деңгейі анықталды. Сонымен қатар балалардың эмоционалды-ерік саласын арт-технологияларды пайдалану арқылы дамытуға арналған «Өмір бояулары» түзету бағдарламасына шолу жасалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тебенова, К.С.

74
А 61
Аманжолов, Д. А.
    Алматы облысындағы «50 табысты мектеп» жобасының тиімділігін бағалау: зерттеудің аралық нәтижелері [Текст] / Д. А. Аманжолов, А. Р. Саулембеков, Е. Б. Аубакиров // Білім. - 2024. - №2. - Б. 10-22.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
орта білім -- Білім-инновация лицей -- педагогтерді қолдау -- білім сапасы -- Алматы облысы
Аннотация: Бұл мақалада Алматы облысында білім сапасын арттыру және педагог- тердің шығармашылығын жетілдіру бағытында «Білім-инновация» лицейлерінің көмегімен іске асып жатқан «50 сәтті мектеп» жобасының тиімділігін зерттеудің аралық нәтижелері талқыланды. Мақала бес бөлімнен тұрады. Екінші бөлімде зерттеудің әдіснамасы туралы ақпарат берілді. Үшінші бөлімде зерттеу нәтиже- сі талқыланды және жоба туралы академиялық тұжырымдар әзірленді. Төртінші бөлімде зерттеудің нәтижесінде алынған тұжырымдардың маңызы мен өзектілі- гі ашылып, олардың қазіргі академиялық білімдегі орны мен ықпалы түсіндіріл- ді. Соңғы бөлімде негізгі түйіндер жазылды және ұсыныстар берілді. Жобаның тиімділігін бағалау үшін ғылыми зерттеудің сапалық (тереңдетілген сұхбат) және сандық (сауалнама) тәсілімен ақпарат жиналды. Аралас тәсіл жоба туралы сенімді тұжырымдар жасауға және жалпылауға болатын қорытындылар әзірлеуге септігін тигізді. Аралық зерттеу нәтижесінде «50 сәтті мектеп» жобасы педагогтер үшін пай- далы болғандығы анықталды. Сонымен қатар, зерттеу нәтижесінде жобаның одан әрі тиімділігін арттыру бойынша респонденттердің ұсыныстары талданып, тұжы- рымдар әзірленді. Жалпы, педагогтерді қолдаудың білім жүйесіне ықпалы туралы дәйекті ғылыми негіз қалыптастыру үшін жоба аяқталғаннан кейін білім сапасын- дағы өзгерістерге ұзақмерзімді әсерін бағалау қажет.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Саулембеков, А.Р.
Аубакиров, Е.Б.

74
М 46

    Мектептегі психологиялық-педагогикалық қолдау қызметі мамандарының пән мұғалімдерімен өзара іс-қимылы [Текст] / М. А. Тыныбаева, Л. А. Бутабаева, А. Қ. Жүсіп, М. Ж. Темирбаева // Білім. - 2024. - №2. - Б. 108-119.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
психологиялық-педагогикалық қолдау -- инклюзивті білім беру -- ерекше білім беруді қажет ететін балалар -- психологиялық-педагогикалық қолдау қызметі мамандары -- пән мұғалімдері
Аннотация: Барлық білім алушыға сапалы білімге қолжетімділікті қамтамасыз ету – еліміздің мемлекеттік саясатының басым бағыттарының бірі. Осы орайда мектеп кеңістігінде әрбір баланы жеке мүмкіндіктері мен ерекше қажеттіліктерін ескере отырып білім беру процесіне қосуда психологиялық-педагогикалық қолдау қыз- меті мамандарының бірлескен жұмысы маңызды. Осыған байланысты берілген мақалада психологиялық-педагогикалық қолдау қызметі мамандары мен пән мұғалімдерінің өзара іс-қимылын зерделеу, бірлескен серіктестікті жүзеге асы- рудағы қиындықтарды анықтау және оларды еңсеру бойынша ұсынымдар беру мақсат етіледі. Зерттеу барысында белгіленген міндеттерді орындау және дерек- тердің дұрыстығын қамтамасыз ету үшін авторлар теориялық, диагностикалық және эмпирикалық әдістерді қолданды. Зерттеу әдіснамасына сәйкес сапалық және сандық зерттеу құралдары негізінде өңірлерде жүргізілген зерттеу нәтиже- лері келтірілді. Нәтижелер білім алушылардың оқудағы қиындықтарын уақытылы анықтау және оларға қажетті қолдау көрсету үшін психологиялық-педагогикалық қолдау қызметі мамандарының пән мұғалімдерімен өзара іс-қимылын арттыру маңыздылығын, мұндайда білім беру ұйымдарында психологиялық-педагоги- калық қолдау жұмысын бекітілген қағидаға сәйкес жүзеге асыру қажеттілігін ай- ғақтайды. Сондай-ақ мақалада авторлармен аталған топтардың өзара іс-қимылын тиімді іске асыру, сәйкесінше барлық балалардың жеке мүмкіндіктері мен ерекше қажеттіліктерін ескере келе білім беру процесіне қосылуын қамтамасыз ету үшін халықаралық тәжірибеге сүйеніп әзірленген психологиялық-педагогикалық қол- дау моделі ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тыныбаева, М.А.
Бутабаева, Л.А.
Жүсіп, А.Қ.
Темирбаева, М.Ж.