Электронный каталог

74
G10
Görgeç, Celâl
    Yabancılara Türkçe Öğretiminde Diller Arası Homonim Sözcüklerin Öğretim Sürecine Etkileri: Türkçe-Rusça Örneği [Текст] / Celâl Görgeç // Bilim. - 2024. - №2. - Р. 23-32.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
шетелдіктерге түрік тілін үйрету -- гомофондық құрылымдар -- қос тілді оқыту -- орыс тілі -- тіл үйрету -- тіларалық омонимдер
Аннотация: Тіл үйрету процесінде омонимдер шет тілін үйренушілерге айтарлықтай әсер етеді. Омоним сөздердің пайда болу себептері сан алуан. Бұл жағдай көбіне- се тілдердің күрделі даму процестеріне байланысты болса да, бұл жағдай кейде тілдердің бір-бірінен өзара әсерінен немесе өздерінің даму үрдісінен туындай- ды. Бұл мақалада түрік пен орыс тіліндегі мағынасы әртүрлі, бірақ жазылуы мен айтылуы бірдей сөздердің шетелдіктерге түрік тілін үйретуге қалай әсер еткені қарастырылады. Мұндай сөздер оқушылардың оқу процесінде түсінбеушіліктері мен қателіктерін тудыруы мүмкін. Әсіресе Түркияның Ыстамбұл, Анталья сияқты қалаларында орыс студенттері ұлттық білім жүйесіне енгізілген. Бұл жағдай орыс студенттерінің түрік тілін үйренуін қажет етеді. Бұл зерттеу орыс студенттерінің түрік тілін үйренуде осы сөздермен кездескен кездегі қиындықтарын, бұл сөз- дердің оларды оқыту стратегияларына тигізетін әсерін және бұл қиындықтарды жеңу жолдарын қарастыруды мақсат етеді. Сондай-ақ тіл үйретуде гомофондық құрылымдардың қандай артықшылық немесе кемшілік тудыратынын анықтау қа- жет. Бұл зерттеуде сапалы зерттеу әдістері қолданылды. Зерттеу жұмысында салы- стырмалы лингвистика әдісі арқылы грамматикалық және лексика талдаулары жа- салып, оқыту үрдісінде қолдануға болатын стратегиялар да сөз болды. Түрік тілін үйренетін және ана тілі орысша оқитын студенттермен жүргізілген бақылаулар мен әдебиеттерді шолудан алынған мәліметтер талданды. Зерттеудің шектеулері арасында тек ана тілі орыс тілінде оқитын студенттер бағаланып, түрік және орыс тілдерінің омоним сөздері талқыланды.
Держатели документа:
ЗКУ

74
Н 90
Нурмаганбетова, Г. А.
    Биология сабақтарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру арқылы білім сапасын арттыру [Текст] / Г. А. Нурмаганбетова // Білім. - 2024. - №2. - Б. 33-42.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
функционалдық сауаттылық -- мәтіндік жұмыс -- мәтіндегі түйін сөздер -- зерттеу жұмыстары
Аннотация: Аталған жұмыстың мақсаты – оқушылардың функционалдық сауат- тылығын қалыптастыру арқылы білім сапасын арттыру болып табылады. Зерттеу жұмысының өзектілігі оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту жол- дарын анықтау, әдістері мен формаларын әзірлеу қажеттілігі болып табылады. Зерттеу Павлодар қаласындағы дарынды балаларға арналған Абай атындағы гимназиясында жүргізілді. Биология сабақтарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын анықтау үшін 6, 8, 9 сыныптардағы 67 оқушыдан сауалнама алын- ды. Сауалнама нәтижелері бойынша мектеп оқушылары мәтінмен жұмыс істеу кезінде негізгі кілтті сөздерді бөліп көрсетуде, тақырыптың негізгі идеясын табуда қиындықтар туатыны және зерттеушілік дағдыларын дамытуға көбірек көңіл бөл- генді қалайтындары белгілі болды. Жоғарыда аталған қиындықтарды шешу үшін биология сабақтaрында білім алушылардың функционaлдық сaуaттылығын артты- руғa бағытталған тапсырмaлар әзірленіп, сaбақ жоспaрлары құрастырылды және оқушылардың жобалау іс-әрекеті арқылы өз бетінше зерттеу жұмысын жүргізу дaғ- дыларын жетілдіру, сонымен қатар, сыни ойлау қабілетін арттыру, өмірдегі түрлі жағдаяттарда дұрыс шешім қабылдай алу әрекеттерін қалыптастыруға арналған сабақтар өткізілді. Зерттеу жұмысының нәтижесінде оқу үрдісіндегі жобалық іс-әр- кеттер оқушылардың тәжірибелік дағдылары, талдау, пайымдау, орындалған жұ- мысты көрсете алу дағдылары қалыптасты. Жұмыстың жаңалығы – білім алушылар- дың жас ерекшеліктері ескеріліп, функционалдық сауаттылығын қалыптастырудың тиімді жолдары қарастырылды және жобалау іс-әрекеті кезеңдерін іске асыратын сабақ жоспарлары құрастырылып, ғылыми негізделген дәлелді ұсыныстар берілді.
Держатели документа:
ЗКУ

74
O-52
Omarkhanova, A.
    Investigating the Impact of Parental Involvement on Student Academic Achievement [Текст] / A. Omarkhanova, A. Sugiralina, N. Yesbergen // Bilim. - 2024. - №2. - Р. 43-52.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
ата-аналардың қатысуы -- білім беру -- академиялық жетістік -- факторлар -- даму -- стратегия -- байланыс -- мектеп
Аннотация: Ата-аналардың қатысуы баланың академиялық жетістігінің ең әсер ететін факторларының бірі болып саналады. Басты қамқоршылар сияқты ата-аналар баланың мектептегі көзқарасын, мінез-құлқын және жетістігін қалыптастырады. Ата-аналардың қатысуы тек академиялық жетістіктерге ғана емес, сонымен қатар жеке дамуына да әсер етеді. Біздің зерттеуіміз ата-аналардың қатысуы баланың әлеуметтік өзара әрекеттесуіне, жалпы әл-ауқатына, өзін-өзі бағалауына және ин- теллектуалдық дамуына ықпал ететінін көрсетеді. Көптеген ғалымдар ата-аналар- дың жақсы байланысының баланың мінез-құлқына, мектепке тұрақты қатысуына және академиялық жетістіктеріне оң нәтиже беретінін анықтады. Алайда, ата-ана- лардың қатысуының тиімді стратегиялары мен формаларын табу әлі де қиындық туғызады. Зерттеу мақсаты - мектеп оқиғалары, конференциялар, жиналыстар, үй тапсырмаларына қатысу сияқты ата-аналардың әртүрлі қатысу түрлерінің байла- нысын зерттеу. Зерттеу ата-аналардың қатысуы студенттің жетістікке жетуіне қалай көмектесетінін көрсететін негізгі тұжырымдар мен талқылаумен аяқталады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Sugiralina, A.
Yesbergen, N.

74
Т 18
Танирбергенова, А. Ш.
    Мектепте бастауыш сынып білім алушыларын адамгершілікке тәрбиелеу бойынша зерттеу нәтижелері [Текст] / А. Ш. Танирбергенова, К. А. Усербаева, Г. К. Нурахметова // Білім. - 2024. - №2. - Б. 88-97.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
адамгершілік -- адамгершілік тәрбие -- моральдық сана -- әлеуметтік жауапкершілік -- адами қасиет -- адамгершілік қасиет
Аннотация: Мақалада адамгершілік тәрбиесі туралы теориялық ізденістер мен экс- перимент жұмыстарының нәтижелері ұсынылады. Білім алушыларды адамгер- шілікке тәрбиелеу мәселенің өзектілігі қазіргі кезеңдегі проблемалармен бай- ланысты талданып көрсетілген. Жалпы адамгершілік қасиеттердің қалыптасуына әсер етуші факторлардың ықпалдарын төмендету үшін зерттеу проблемасы тұрғы- сынан модель ұсынылады. Ұсынылған модельдің білім беру ортасында тиімділігі эксперимент жұмыстарының нәтижелері арқылы дәлелденген. Мақалада зерттеу жұмысының ұйымдастырылуы және эксперимент жұмыстары барысында алынған деректерге салыстырмалы және сапалық талдау жасалып, эксперимент жұмы- старының нәтижесінде ұсынымдар әзірленген. Зерттеу жұмысында Л.Колбергтің моралдық сана дамуын бағалау әдістемесі бейімдеп қолданылады және шынайы тәжірибеде жиі орын алатын жағдаяттарды саралай отырып, кейстерді шешу ұсы- нылады. Кейстер бойынша білім алушылардың шешім қабылдау ерекшеліктеріне талдау жасау жұмыстарының нәтижелері талқыланған. Мақалада эксперимент ба- рысында адамгершілікке тәрбиелеу моделі негізінде тәжрибеде тиімді қолдануға болатын түрлі әдістер қамтылған. Білім алушыларды адамгершілікке тәрбиелеу моделі шеңберінде ұсынылған шаралардың, ата-аналармен бірлескен жұмыстар- дың нәтижелігі анықталған. Зерттеу жұмысында эксперимент тобында бақылау то- бына қарағанда айтарлықтай жақсы нәтижелерге қол жеткізген. Бұл эксперимент тобындағы білім алушылардың жеке моральдық сенімдеріне негізделген шешім- дер қабылдау қабілеті мен әділеттілік пен адалдық принциптеріне адалдықтары артқаны анықталды. Зерттеу жұмысын қорытындылай келе адамгершілік тәрби- енің білім беру процесінің барлық аспектілеріне интеграциялау ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Усербаева, К.А.
Нурахметова, Г.К.

74
Г 35

    География пәнінде диверсификация ұғымын оқытудың әдіснамалық негізі [Текст] / А. Б. Сералиев, О. Б. Мазбаев, Д. Т. Алиаскаров, Эмин Атасой // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Б. 84-97.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
оқыту әдістемесі -- жаңартылған білім -- әртараптандыру -- экономикалық аудандар -- шаруашылық -- бәсекеге қабілеттілік
Аннотация: Мақаланың басты мақсаты аймақтардың экономикалық жағдайына сай әртараптандыру ұғымын сабақта қалыптастыру,жетілдіру. Экономикалық тұрғыда (әртараптандыру) диверсификация ұғымы жайлы көптеген ақпараттар берілген. Әртараптандыру ұғымының аясы кең болғандықтан, мақалада қарастыруды жөн көрдік. Әртараптандыру экономиканың даму барысында, өндірісті,шаруашылық саласын қайта құруда қолданылатын әдіс. Шетелдік басылымдар негізінде мысал- дар келтіріп, шаруашылықтың нарыққа сай жаңаруы жайлы ғалымдардың еңбек- тері қарастырылды. Қазіргі заман талабына сай шаруашылық салалары,оның жеке секторлары жаңарып, мамандандырылуға бейімделген. Қалыптасып түрленуі – өз кезегінде әртараптандырудың көрінісі болғандықтан география сабақтарында осы ұғымды түсіну бағдарлама мақсаттарын ескере отырып қарастырылды. Қазақстан- ның экономикалық аудандарының құрылуы жайлы тарихи деректер негізінде экономикалық аудандастыру мен экономикалық әртараптандыру ұғымдарын байланыстырып, ерекшеліктеріне ғылыми мазмұнда дәлелдемелер келтіріледі. Мақалада Қазақстан экономикалық дамуында қолданылатын әртараптандыру ұғымын оқытудың оқу әдістемелік негіздері қарастырылды. Зерттеу барысында алдыға қойған мақсатымыз – экономиканы әртараптандыру ұғымын талдап, орта мектептерде білім беру барысында кеңінен насихаттау,педагогикалық тұрғыда оқушылардың функционалды сауаттылығын арттыру. Экономикадағы әртарап- тандыру үдерісін жаңартылған білім мазмұнындағы мектеп бағдарламаларында қолданудың әдіснамалық негізіне тоқталып, талдаулар жүргіздік. Мазмұнды талдау барысында әртүрлі әдістер қолданылды, соны ішінде диахронды салыстыру әдісі- не назар аударылды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сералиев, А. Б.
Мазбаев, О. Б.
Алиаскаров, Д. Т.
Эмин Атасой

74
S53
Shakuliyeva, A. T.
    The Parental Influence on Their Children’s Career Choices [Текст] / A. T. Shakuliyeva, K. M. Taibolatov, A. K. Tastanova // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 107-117.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
ата-аналардың ықпалы -- мансаптық ұмтылыстар -- білім деңгейі -- қала мен ауыл арасындағы алшақтық -- кәсіби бағдарлау
Аннотация: Бұл зерттеу ата-аналардың балаларының мансаптық ұмтылыстарын қа- лыптастырудағы рөлін зерттейді, ата-аналардың білім деңгейі мен тұрғылықты жерінің (қала-ауыл) кәсіби бағдарға қатысуына әсері ерекше назарға алынған. Деректер еліміздің 17 өңірі мен республикалық маңызы бар 3 қаласындағы 200 мектептен 5000 ата-анадан қолайлы іріктеу әдістері арқылы жиналды. Респон- денттердің демографиялық және академиялық шығу тегі сипаттамалық статисти- ка арқылы талданды. Нәтижелер орта білім алған ата-аналардың кәсіби бағдар жұмыстарына жоғары білімді ата-аналарға қарағанда белсендірек қатысатынын көрсетеді. Сонымен қатар, қала мен ауыл арасындағы елеулі алшақтық анықтал- ды, ауылдық жерлердегі ата-аналар кәсіби бағдар қызметіне хабарлығы төмендеу және аз қатысқандығын көрсетеді, бұл ауылдық аймақтардағы оқушылардың ман- саптық ұмтылыстарын шектеуі мүмкін. Ата-аналардың қатысуы орта мектепте ең жоғары деңгейге жетіп, оқушылар жоғары білімге жақындаған сайын азаяды. Бұл тұжырымдар барлық оқушыларға қолдау көрсету үшін кәсіби бағдарлауға бағыт- талған шаралардың қажеттілігін, әсіресе ауылдық аймақтарда ерекше назар ау- даруды талап етеді. Зерттеу нәтижелері түрлі білім деңгейлері мен географиялық аймақтарда ата-аналардың қатысуын арттыру бойынша стратегияларды ұсынады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Taibolatov, K. M.
Tastanova, A. K.

66
Т 82
Түймебаев, Ж.
    Жасанды интеллект және ұлттық бірегейлік [Текст] / Ж. Түймебаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 18 наурыз. - №45. - Б. 4.
ББК 66

Рубрики: саясат

Кл.слова (ненормированные):
Қасым-Жомарт Тоқаев -- Ұлттық құрылтай -- Жасанды интеллект -- цифрландыру -- Ұлттық идентилікті сақтау мәселелері -- жаңа технологиялар -- ЖИ технологиялары
Аннотация: Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен құрылған Ұлттық құрылтай бүгінде ұлтты ұйыстырып, қоғам бірлігін дамытатын маңызды алаңға айналды. Бұған дейін Ұлытауда, Түркістанда, Атырауда ұйымдастырылған Ұлттық құрылтай биыл Көкшетау жерінде, Бурабай төрінде табысты өтті.
Держатели документа:
БҚУ

71
А 61
Аманжол, А.
    Ұмыт болған ұлттық тағамдар [Текст] / А. Аманжол // Oral oniri. - 2025. - 20 наурыз. - №24. - Б. 8.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Үлпершек -- қарма -- сүмесүт -- тағамдар -- ұлт -- көмбе -- ет -- қорықтық
Аннотация: Қазақ халқының асханасы-ғасырлар бойы қалыптасқан, табиғи өнімберге негізделген әрі денсаулыққа пайдалы тағамдарымен ерекшеленетің ұлттық мұра. Көшпенді өмір салтына бейімделген бұл тағамдар адамның қуат алмасуын қамтамасыз етіп қана қоймай, әрбір тағам түрі белгілі бір дәстүр мен наным-сенімнің көрінісі болып табылады.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Е 81
Есдәулет, Ұ
    Тоныкөк пен Темірхан [Текст] / Ұ Есдәулет // Qazaq adebieti . - 2025. - №10.- 14 наурыз. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Гомер -- Илиада мен Одессея -- Тоныкөк -- Темірхан жыры -- Көк Түріктер -- Филипп Иоганний Страленберг -- Қадыр Мырза Әли -- Темірхан Медетбекке -- Қаған ақын
Аннотация: Мақалада ақын Темірхан Медетбек туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
А 90
Асан, Ж.
    Күллі түркі халқының Нострадамусы [Текст] / Ж. Асан // Qazaq adebieti . - 2025. - №8.- 28 ақпан. - Б. 8-9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Түркі халқы -- нострадамусы -- Ерлан Қарин -- Мөңке би -- Профессор Жәрдем Тілепов -- Мөңкенің күйлері
Аннотация: ҚР Мемлекеттік кеңесшісі, ұлт руханиятының жанашыры Ерлан Қариннің атына Мөңке би қорының төрағасы жазған хаттың негізінде, ҚР Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 24 ақпандағы №60 бұйрығына сәйкес 2025 жылы Мөңке би Тілеуұлының 350 жылдығы республикалық деңгейде аталып өтпек. Есімі ел есінде сақталып, қазақ халқының қасиетті әулие адамына айналған тұлғаның бірі – Мөңке би.
Держатели документа:
БҚУ