Электронный каталог

65.04
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Тəуелсіздік жылдарындағы Эстония мемлекетінің əлеуметтік-экономикалық дамуы [Текст] / Б. Х. Ходжанова, Н. С. Жармаганбетова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 369-383.
ББК 65.04

Рубрики: Экономическая география

Кл.слова (ненормированные):
Эстония Республикасы -- физикалық-географиялық орналасу -- ауыл шаруашылығы -- халықтың орналасуы -- өнеркəсіп орындары -- көлік кешені
Аннотация: Аталған мақалада Эстония мемлекетінің кеңес одағы ыдырағаннан кейінгі, яғни қазіргі таңдағы əлеуметтік-экономикалық даму жағдайына сипаттама беріледі. Мақала барысында елдің физика-географиялық орналасуы, елдің экономикалық дамуының басты факторы болып саналатын, ТТК кешендері (жер бедері, климаты, су жүйелерінің таралуы, топырағы жəне өсімдіктер мен жануарлар əлемі) жайлы мəліметтер берілген. Мақаланың мақсаты эстон халқының орналасуы, өзіндік этностық белгілері – тілі мен ділі, таным-түсінігі, ой-санасы, мінез-құлқы, салт-дəстүрі, əдет-ғұрпы, тұрмыс-тіршілігі сияқты т.б. Ауыл жəне қала халқының орналасу заңдылықтары жайлы айтылған. Сонымен қатар пайдалы қазбаларының табиғи ерекшелігіне байланысты қалыптасуы жəне осыған орай өнеркəсіп орындарының орналасуы, шығарылған өнімдерінің ел экономикасындағы маңыздылығы жайлы мəлімет берілген. Импорт пен экспорт үлесінің ел экономикасының дамуындағы маңыздылығына тоқталған. Табиғи ерекшелігіне байланысты өнеркісіп орындарының орналасуы да ерекше, Эстония мемлекеті сирек жəне жерде сирек кездесетін металдарды Еуропадағы ірі өндірушілердің бірі болып табылатын Silmet зауыты жұмыс жасауда. Ол 1946 жылы уран оксидін алу мақсатында диктионемді тақтатасты қайта өңдеу бойынша металлургиялық зауыт болатын. 1997 жылы кəсіпорын жекешелендірілді жəне 2011 жылдан бастап американдық Molycorp Silmet концернінің меншігі болып табылады. Қазіргі уақытта SILMET тантал мен ниобий өндірісі бойынша əлемде жетекші орында, ал неодим өндірісі бойынша - Қытайдан кейін əлемде екінші орында тұр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жармаганбетова, Н.С.

63.5(5Каз)
О-58
Онаева, Г. Т.
    Қой жүні: дəстүрлі білімдер мен дағдылардағы өзіндік ерекшелігі жəне пайдалы тұстары [Текст] / Г. Т. Онаева, Н. Н. Кадримбетова, Н. Н. Елкей // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 482-495.
ББК 63.5(5Каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
ауыл шаруашылығы -- қой шаруашылығы -- шайыр -- шуаш -- киіз -- ланолин -- сабау -- төрт түлік -- тулақ -- кəсіп
Аннотация: Мақсаты – Қазақстан Республикасының материалдық емес мəдени мұраларының бір тармағы болып саналатын дəстүрлі кəсіптерге байланысты білімдер мен дағдылардың қатарындағы қой жүнінің ерекшеліктерін зерттеу жəне кейбір ұғымдарды нақтылау. Əдістері – аналитикалық жəне салыстырмалы-тарихи талдау əдістері қолданылып, қой жүніне қатысты деректер кешенді қарастырылды. Бұл тəсілдер зерттеу міндеттерін шешуде тиімді əрі ғылыми тұрғыдан негізделген. Нəтижелері – қой жүнінің өзіндік қасиеттері мен адам ағзасына пайдалы қырлары айқындалып, шайыры мен шуашының айырмашылығы талданып, «қой жүнінің шуашы» ұғымына нақтыланған анықтама берілді. Қорытынды – зерттеу нəтижелері қой жүніне қатысты материалдық емес мəдени мұраны сақтау мен дамытудың əлеуеті жоғары екенін көрсетті. Бұл бағытты ілгерілету үшін қолөнер, этно-дизайн, сəн индустриясы, туризм, ауыл шаруашылығы мен білім беру салаларымен өзара ықпалдастықта жүзеге асырылуы тиіс.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кадримбетова, Н.Н.
Елкей, Н.Н.

85.3
С 16
Салықова, Д. О.
    Музыкатану ғылымының кемеңгері [Текст] / Д. О. Салықова // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 15.
ББК 85.3

Рубрики: Музыка

Кл.слова (ненормированные):
Тамара Жұмалиева -- музыкатану -- Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы -- дәстүрлі музыка -- өнертану -- шетел музыкасы кафедрасы -- монография -- музыкалық сын -- Қазақстан композиторлар одағы -- ғылыми мұра
Аннотация: Тамара Қажығалиқызы Жұмалиева – есімі көптеген шет елдерге таныс Қазақстандағы жетекші музыкатанушы ғалымдардың бірі, өнертану кандидаты, профессор, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері, ҚР Композиторлар одағының мүшесі, сыншы жəне қоғам қайраткері. Ғалым – 7 монография, 200-ден астам ғылыми мақала, 5 оқулықтың авторы. Ол 15 жыл өзі еңбек етіп жүрген қарашаңырақта шетел музыкасы кафедрасын басқарған. Оның редакторлығымен басылымнан шығарылған «Қазақ халқының дəстүрлі музыкасы», «Традиционная музыка казахского народа» атты оқулықтары негізінде еліміздегі «Өнер» бағытындағы жоғары оқу орындарының барлық студенттері мен магистранттары білім алуда. Ол - жарты ғасырдан астам уақыт Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында еңбек етіп, ұлттық өнеріміздің дамуына осы күнге дейін шығармашылық жұмыстармен танылып жүрген аса ірі тұлға.
Держатели документа:
ЗКУ