Электронный каталог

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

68(5каз)
Ж 11
Жұмабекқызы, Д.
    Отан қорғаушыларға - құрмет [Текст] / Д. Жұмабекқызы // Oral oniri. - - 2019. 7 мамыр. - №36-37. - Б. 2.
ББК 68(5каз)

Рубрики: Военное дело. Военная наука

Кл.слова (ненормированные):
отан қорғаушыларға - құрмет -- Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің құрылғанына 27 жыл -- Облыс әкімі Алтай Көлгінов -- Отан қорғаушылар күні -- сардарлар мен сарбаздар -- 7 мамыр -- Нұр-Сұлтан мәжіліс залы
Аннотация: 7 мамыр Қазақстан Республикасы ҚАрулы күштерінің құрылғанына 27 жыл толды. Кеше осынау айтулы мереке қарсаңында облыс әкімдігінің "Нұр-Сұлтан" мәжіліс залында Отан қорғаушылар күніне арналған салтанатты жиын өтті. Облыс әкімі А.Көлгінов мерекелік шараға арнайы шақырылған Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне, Қарулы күштер құрамында қалтқысыз қызмет етіп, ел тыныштығын күзетіп жүрген сардарлар мен сарбаздарға облыс жұртшылығы атынан алғыс айтты.
Держатели документа:
БҚМУ

66(5каз)
А 13
Әбдібек , С.
    Ел тыныштығын күзету - ең басты міндет [Текст] / С. Әбдібек // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - 7 мамыр. - №86. - Б. 1-2
ББК 66(5каз)

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
тұңғыш президент -- Н.Назарбаев -- Ресей Федерациясы -- Владимир Путин -- Шереметьево әуежайы -- ұлттық мүддені қорғау -- күштік құрылымдар -- генералдар мен офицерлер -- құқық қорғау органдары -- қарулы күштер -- конституциялық құрылыс
Аннотация: Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев рәсімге қатысушыларды Отан қорғаушы күнімен және Ұлы жеңіс мейрамымен құттықтап, әскери қызметшілер мен арнаулы мемлекеттік органдар қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету ісіне қосқан үлесін ерекше атап өтті
Держатели документа:
БҚМУ

85(5каз)
Ж 11
Жұртбай , Т.
    Әуеннің әбілхаят суын ішкен [Текст] / Т. Жұртбай // Аңыз адам . - 2019. - №9(213). - Б. 10-11
ББК 85(5каз)

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
күй -- өнер -- күйшілер -- Секен Тұрысбек -- көңіл толқыны -- Ақ жауын -- жоңғар алатауы -- тарбағатай ортасы -- Талас Әсемқұлов -- шер толқытса шығады -- Тұрсынжан Шапай
Аннотация: Күй - адам жанының тылсым бір құпия дүниесі. Мынау тып-тыныш ғаламда, сарғайып кеткен күзгі сары тебін далада көңілің құлазып, ештеңе әсер етпейтіндей бір тылсым күйге түсетін сәттерің болады, сондай кезде әлде бір әуендер жаныңды әлдилеп, адамның түйсігін оятып, жүйкеңді жүйкелеп тұрыпойға жіберетіні бар. Міне, сол шақта, Абай айтқандай, "ой өлкесі гүлденіп сала береді". Қанша жұмбақ дегенімізбен де, өзге өнер дүниелерінің қалай дүниеге келетінін түсінуге, сезінуге, сол өнерге белгілі бір дәрежеде талпынып, тіпті, ат салысуға да болар. Өйткені, оның жалпы жұртқа ортақ, түсінікті, белгілі бір шарттары мен заңдылықтары бар. Ал күй - абстрактылы ұғым. Ол - тылсым бір әуендердің жиынтығы. Таңғажайып сазды тыңдай отырып, мен музыканың, біздің дәстүрлі санамыздың әлдиі - күй сазының тылсымынан туындайтын құдіретіне таңғаламын
Держатели документа:
БҚМУ

85.101
С 12
Саржанқызы , Б.
    Көрме күзетшілері [Текст] / Б. Саржанқызы // Мәдени мұра. - 2019. - №5. - Б. 26-29
ББК 85.101

Рубрики: Музей ісі

Кл.слова (ненормированные):
музей -- көрме залы -- музей күзетшісі -- құралдардың сақталуы -- қызмет көрсету -- адамдармен жұмыс
Аннотация: Бөлім қызметкерлері Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің көрме залдарындағы экспозициялардың көздің қарашығындай сақталуын, залдардағы заманауи, құрылғылар мен техникалардың бірқалыпты, үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету туралы.
Держатели документа:
БҚМУ

26.23(5каз)
З-66
Зкрияева, М. Ж.
    Қазақстандағы озонның кеңістік-уақыттық таралуы [Текст] / М. Ж. Зкрияева // Қазақстан жоғары мектебі. - 2019. - №2. - Б. 259-263
ББК 26.23(5каз)

Рубрики: Метеорология

Кл.слова (ненормированные):
озон -- атмосфера -- ультракүлгін -- тотықтырғыш -- метеорология
Аннотация: Озон - үш атом молекуласынан тұратын оттегінің аллотропикалық түр өзгерісі. Өткір иіс тән түссіз газ. Күшті тотықтырғыш. Жер беткейінде озонның мөлшері айтарлықтай көп емес (шамамен 2-10% көлемі бойынша). Стратосферада 10 және 50 км биіктерде оның концентрациясы көп (озонсфера). Максимальды концентрациясы 20-25 км биіктіктерде байқалады. Максималды озонның құрамы көктемде, ал минимумы күзде, ал жалпы жылдық амплитудасы ендік бойынша өседі. Тропосферадағы синоптикалық жағдайдың өзгеруіне байланысты озон құрамының периодты емес тербелісі анықталды. Атмосферада озонды атмосфералық озон, ал озоносферада жоғарғы озон деп аталады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жумалипов, А.Р.

81
К 89
Күзекова, З. С.
    Оқу лексикографиясындағы лексиканы минимизациялаудың негізгі амал- бағыттары [Текст] / З. С. Күзекова // Қазақ тілі және әдебиеті: әдістеме. - 2019. - №3-4. - Б. 2-5.
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі.

Кл.слова (ненормированные):
оқу -- лексикография -- лексика -- минимизация -- лексикалық минимум -- тіл -- оқыту
Аннотация: Мақала оқу лексикографиясындағы лексиканы минимизациялаудың негізгі амал- бағыттары туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

28.072
О-63
Оразова, С. Б.
    Гексаплоидты тритикале коллекциясы үлгілерінің жоғары молекулалы глютениндер құрамы [Текст] / С. Б. Оразова, К. М. Булатова, Д. Е. Есчанова // Ізденіс=Поиск . - 2019. - №1. - Б. 41-47. - (Гуманитарлық ғылымдар сериясы)
ББК 28.072

Рубрики: Биохимия

Кл.слова (ненормированные):
Гексаплоидты -- тритикале -- жоғары молекулалы -- глютениндер -- биотехнология -- егіншілік -- өсімдік шаруашылығы -- белок -- ауылшаруашылық -- бидай -- эндосперм
Аннотация: Дәндердің өнімділігін үлкейту негізгі жолдарының бірі мол өнімді, жаңа сорттардың күздік дақылдарың алу болып табылады. Тритикале көп мақсаты және көп түстілігімен ерекшелінеді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Булатова, К.М.
Есчанова, Д.Е.

84 (5каз)
Г 12
Ғабитова , Ф.
    Горький мен Ілияс [Текст] / Ф. Ғабитова // Аңыз адам. - 2019. - №14. - Б. 12
ББК 84 (5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Москва -- Ілияс Жансүгіров -- М.Горький -- Гарндотель рестораны -- Москва мен Ленинград жазушылары -- Қазақстан жазушылары -- Ғаббас Тоғжанов -- алтын күз -- орыс орманы -- халық творчествосы -- қазақ әдебиеті баспасы
Аннотация: Мақалада ақын, жазушы - Ілияс Жансүгіровтың еңбектері жайлы айтылған
Держатели документа:
БҚМУ

84 (5каз)
К 28
Қасенов, Е.
    Ілияс поэзиясы әлі толық зерттелген жоқ [Текст] / Е. Қасенов // Аңыз адам. - 2019. - №14. - Б. 20-21
ББК 84 (5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Ілияс поэзиясы -- ақын -- жазушы -- Майра Уәлиқызы -- күзгі гүл -- қазақ әдебиеті -- ақын туындылары -- дала поэмасы -- тарихи-философиялық сарын -- құлагер поэмасы -- Бақытты Жамал
Аннотация: Ілияс Жансүгіров туындылары көктен түсе салған жоқ. Ақын туындылары оның өзіне дейінгі қазақ әдебиетінде бар игі дәстүрлердің өзіндік ерекшеліктерімен сабақтасқан. Оның поэзиялық туындылары толғау, сюжетті жыр сынды жанрлардың негізінде туындады
Держатели документа:
БҚМУ