Электронный каталог

63
А 64
Әнес, Ғ
    Аханның "Әліппесі" - алаш руханиятының уызы [Текст] / Ғ Әнес // Ana tili. - 2022. - №44.- 3-9 қараша. - Б. 4
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ахмет Байтұрсынұлы -- Алаштың ағартушылық платформасы -- Ахаң түзген Әліппе -- жазу-сызу -- Тарих – қайталататын процесс -- Алаштың рухани көсемі» -- Алаш белсенділері
Аннотация: Ахмет Байтұрсынұлына бағышталып, сонау 1923 жылы М.Әуезовтің аузымен айтылған «Алаштың рухани көсемі» атты дөп табылған анықтама-теңеу бүгінде арада ғасырлық уақыт-шама өтсе де, ешкім күмәнданбайтын аксиомаға айналып отыр. Ұлттық азаттықты ту еткен Алаш қозғалысының алыс арманындағы стратегиялық мақсаты – жеке отау ұлттық мемлекет құру болғаны сөзсіз. Десек те, алдымен қалың ұйқыдағы қазақты оятар рухани-мәдени төңкеріс қажет болды. Алаш белсенділерін алғаш ұйыстырған Қарқаралы жәрмеңкесіндегі басқосуда саяси талаптардан гөрі ұлттың рухани-мәдени сұраныстары (қазақ мектебі, қазақша сот, қазақ газеті т.с.с.) мәселесінің басымдығы да осында жатқан еді. Қазақ қоғамына қарулы көтерілістен бұрын қаламға сүйенген рухани-мәдени төңкеріс қажеттілігі біз әлі күнге тергеп-тексеріп түгесе алмай жатқан Алаш (жәдитшіл) ағартушылығы феноменін дүниеге әкелді.
Держатели документа:
БҚУ

63.4
М 36
Махан, Н.
    Созақ - қазақтың алғашқы астанасы [Текст] / Н. Махан // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 19 қаңтар. - №12. - Б. 10.
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Созақ -- Қазақ хандығы -- тарихының бір парасы -- Мұхаммед-Хайдар Дулати -- жеке мемлекет -- археолог -- сұлтандар
Аннотация: Созақ – Қазақ хандығының алғашқы астанасы деген сөзді бастамас бұрын, Қазақ хандығының өз алдына жеке мемлекет болып, Әбілхайыр хандығынан бөлініп шыққан алғашқы дәуірінен бірер сөз айтуға тура келіп тұр. Себебі орта ғасырлық Созақ қаласы тарихының бір парасы – Қазақ хандығының құрылуының алғашқы дәуірімен тікелей байланысты. Ал Қазақ хандығының алғаш құрылған уақыты жөнінде тарихшылардың пікірі әртүрлі. А.П.Чулошников «Очерки по историй казак-киргизского народа» атты еңбегінде Қазақ хандығы XV-XVI ғасыр шеңберінде құрылды десе, тарихшы-ғалым С.К.Ибрагимов «К историй Казахстана» еңбегінде Қазақ мемлекеті XVI ғасырдың 30-40 жылдарында қалыптасты дейді. Орта ғасырлар тарихының маманы, тарихшы ғалымдар Т.И.Султанов және С.Г.Кляшторный «Казахстан, Летопись трех тысячелетий» еңбегінің «О первом Казахском государстве» бөлімінде: «Қазақ хандығы бір мезгілде жүзеге асатын акты емес», – дей келіп: «Қазақ хандығы XV ғасырдың 70 жылдарында құрылды», дейді. Ал археолог-ғалым Мадияр Елеуов «Шу өңірі: Аңыз бен тарих» (Алматы, «Қазақ университеті», 1996) атты ғылыми еңбегінде: «Қазақ хандығы Шу өңірінде қой жылы құрылды», дейді. Қазақша жыл санаудың 12 жылда 1 рет қайталанып келетінін ескерсек, М.Елеуов жазған қой жылы 1456 жылғы, одан кейін келетін қой жылы 1468 жылға тура келеді екен.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 50
Әлімақын, Д.
    Қазақшаға аударылуға тиіс он кітап [Текст] / Д. Әлімақын // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 13 қаңтар. - №8. - Б. 11.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
кітап -- оқымыстылар -- әлемнің ардақты данышпандары -- әлемдік әдебиет -- романдар -- шығарма -- қазақша -- оқиғалар -- Нобель
Аннотация: Шыны керек, біздің қоғамның қазіргі жетістіктерінің басында кітап тұр. Сол үшін де әлемнің ардақты данышпандары мен оқымыстылары бар білгенін ақ қағаз бетінде жазып қалдырып кетті. Заңғар жазушы Әбіш Кекілбайұлының «Адамды адам еткен – кітап, адамзат еткен – кітапхана» деген өрелі сөзі биік парасаттылықтың, терең ойдың көзқарасы екенін аңдайтын кез келді. Қай заманда да оқырманның қалауы жақсы кітап болған. Біз бүгін әлемдік әдебиетте орны бар, бірақ әлі күнге дейін қазақшаға аударылмаған романдар туралы сөйлемекпіз.
Держатели документа:
БҚУ

66
Е 70
Ерғали, З.
    Цифрлық дәуірдегі баспасөз қызметі [Текст] / З. Ерғали // Oral oniri. - 2023. - 4 сәуір. - №62. - Б. 5.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Цифрлық дәуір -- баспасөз -- Маргерит Хокси Салливан -- Ақпарат комите­тінің төрағасы Елдос Нәшірәлі -- Нұрбек Матжани -- Талғат Нәрікбаев -- Харвард университеті -- мемлекеттік департамент -- веб-қосым­ша­лар -- ин­те­рак­тивті воркшоп
Аннотация: Елордада «Цифрлық дәуірдегі баспасөз қызметі» кітабының тұсауы кесілді. Медиа сарапшы, журналист, қоғаммен байланыс және коммуникация саласының маманы Маргерит Хокси Салливанның ағылшын тілінде жазылған туындысы қазақшаға аударылып, көрерменге жол тартты. Еңбекті Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің қолдауымен Қазақстандық қоғамдық даму институтының «Media Lab» орталығы тәржімеледі.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 50
Әлімақын, Д.
    Түпнұсқадан тәржіме-уақыт талабы [Текст] / Д. Әлімақын, З. Ерғали // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 27 сәуір. - №79. - Б. 18-19.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әдебиет -- руханият -- аударатындар -- Роза Мұсабаева -- Мақсат Дүйісмағамбет -- Досым Зікірия -- Шолпан Қызайбаева -- Динара Мазен -- «Фаустың» қазақша нұсқасы
Аннотация: Әдебиет пен руханияттың дамуы үшін аударманың, оның ішінде түпнұсқадан аударудың алатын орны ерекше. Біз сол арқылы өзге озық елдердің әдебиетінде қандай жаңалықтар мен өзгерістер болып жатқанын, олардың қаламгерлері қандай жақсы туындылар жазғанын оқып, сараптап, санада салмақтай аламыз. Қазір бізде түпнұсқадан аударатындар бар ма, олар не бітіріп жатыр деген сауалға жауап іздеу үшін осы салада еңбектеніп жүрген аудармашыларды сөзге тарттық. Кезекті дөңгелек үстелімізге аудармашылар – Мақсат Дүйісмағамбет (орыс тілінен аудармашы), Роза Мұсабаева (неміс тілінен аудар­машы), Досым Зікірия (түрік тілінен аудармашы), Динара Мазен (ағылшын тілінен аудармашы), Шолпан Қызайбаева (неміс тілінен аудармашы) қатысып отыр.
Держатели документа:
БҚУ

84
А 14
Әбдірайым, Толымбек.
    Ұшқыш кілем [Текст] / Толымбек. Әбдірайым // Жұлдыз. - 2023. - №2. 02. - С. 110-138.
ББК 84

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Әбдірайым Толымбек -- Ұшқыш кілем -- балаларға арналған ертегі
Аннотация: Балаларға арнаған ертегі Толымбек Әбдірайым "Ұшқыш кілем", "Ұлылардан ұлағат", "Шіркін-ай, ұшыпкетсем ғой!...", "Орысша сөйлейтін балалар", "Сиқырлы кілем", "Ұшатын кілем", "Шопан қол бұлғайды", "Қазақша сөйлейтін қаздар", "Аттаныс", "Түн ішінде атқа мінген әйел кім?", "Құмырсқалар шабуылы", "Ағаш басынан құлаған бала тиіндер", "Өмір атамен әңгіме", "Шайтанкөл аңызы", "Бақыт деген не?", "Көне шаһар" , "Түркістанда", "Оралу".
Держатели документа:
ЗКУ

66
Е 81
Есали, А.
    New Media Forum: қазақша контентке көзқарас қандай? [Текст] / А. Есали // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 13 қыркүйек. - №174. - С. 3.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Жаңа медиа форум -- Жаңа цифрлық әлем тәртібі -- Медиа нарық эволюциясы -- цифрлық контент
Аннотация: Алматыда алғаш рет Жаңа медиа форум өтті. Мәдениет және ақпарат министрлігінің ұйытқы болуымен өткен талқылау алаңында медиа саласындағы білікті мамандар мен спикерлер «Жаңа цифрлық әлем тәртібі», «Медиа нарық эволюциясы», «Креативті индустрия және жаңа медиа», «Цифрлы кеңістіктегі жаңа медиа этикасы», «Медиа және технологиялар: ақпарат кеңістігінің трансформациясы» тақырыптары төңірегінде ой-пікірлерін ортаға салды.
Держатели документа:
БҚУ

83.3
И 51
Иманасова, Ж
    Гетенің"Фаустың"қазақша сөйлеткен ақынСәкен Құсайынұлы Иманасов [Текст] / Ж Иманасова // Мектептегі кітапханашы/Библиотекарь в школе. - 2023. - №4-5. - Б. 20-23
ББК 83.3

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
сәкен иманасов-босқындар көші-үйгентас-айтсам енді
Аннотация: Қазақтың қазақшылығы оның қазақи болмысында.Қазақи болмысымыз ұлт болып қалыптасуымыздың негізі.Ұлт дегеніміз адамдардың тарихи.әлеуметтік,этникалық тұтастығы,соның жоғары түрі
Держатели документа:
БҚУ

32.973
Ж 37

    Жасанды интеллектіні қазақша сөйлетуге дайынбыз - Microsoft өкілі [Текст] // Орал өңірі. - 2023. - 31 қазан. - №87. - Б. 10.
ББК 32.973

Рубрики: Компьютеры

Кл.слова (ненормированные):
Microsoft -- Жасанды интеллект -- қазақ тілі -- Digital Bridge 2023 -- Цифрлық әлемдегі қазақ тілі -- Рауан Кенжеханұлы -- Бағдат Мусин -- Цифрлық даму -- инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі -- цифрлық үкіметті -- инновация
Держатели документа:
ЗКУ

81
С 32
Серікқызы, Қ.
    Шерубай ҚҰРМАНБАЙҰЛЫ, академик, филология ғылымының докторы, профессор: Білімпаздар мұраты немесе «жат сөздерді қазақ тіліне ұқсату» [Текст] / Қ. Серікқызы // ANA TILI. - 2024. - 13 маусым. - №23. - Б. 3.
ББК 81

Рубрики: языкознание

Кл.слова (ненормированные):
Шерубай ҚҰРМАНБАЙҰЛЫ -- академик -- филология ғылымының докторы -- білімпаздар сиезі -- сиез -- қазақ тілі -- алаш ардақтылары -- сөздер -- Жазу ережелері -- Қазақша пән сөздер -- Ауыз әдебиеті
Аннотация: Жүз жыл бұрын, яғни 1924 жылдың 12 маусымы – бейсенбі еді. Орынборда бұл уақытта маусымның тамылжыған шағы да шығар-ау! Әйтеуір, дәл осы күні қазақтың және қазаққа туыс ұлттардың білімпаздары ұлы жиында бас қосты. Бір апта бойы асықпай, аптықпай отырып, білімді ұлт болудың мәселесін шешті. Ұлттық мектеп, ұлттық ғылым мен әдебиет, мәдениет дамуы үшін не істемек керек деген тақырыпты талқылады. Қазақтың әр әрпінен бастап, емле, сөз, сөйлем атаулының қалай жазылып, қалай түзелгені дұрыс деген тақырыпты да сырт қалдырмады. Бастауыш мектеп пен оның бағдарламасы, оқулықтар жазу ісі, ұлттық термин жасау, орта және жоғары білімнің мақсат-мұраты да пікірталас өзегіне айналды. Дәл осы жиын ел болатын қуатты жұрттың қайратын, ұлттық арман-мақсатын да көрсетіп бергендей еді...
Держатели документа:
БҚУ