Электронный каталог

63.3-8
Ш 32
Шаштайұлы, Ж
    Ұстараның жүзінен сөз өткізген [Текст] / Ж Шаштайұлы // AIQYN . - 2022. - 14 маусым. - №85. - Б. 7
ББК 63.3-8

Рубрики: Персонали государственных и политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Тұлғатану -- Нұрлан Оразалин -- Абай -- Махамбет -- қазақ рухани -- қазақ публицистикасы -- Ақын -- Қазақ үшін Абай қашанда жалғыз -- Абай биігі – ұлт биігі -- ақын философиясы -- Махамбет поэзиясы -- қазақ сөзі -- Дүниеге бой алдыру -- Көркем құндылықтар
Аннотация: Тұлғатану – ұлт үшін де, ұрпақ үшін де пайдасы зор игілікті іс. Нұрлан Оразалиннің Абай, Махамбет, Сүйінбайлардан бастап қазақ рухани жазирасындағы қастерлі есімдердің бірталайына қалам тербеп, қазақ публицистикасындағы портреттер галереясына өзіндік бояуы мен нақышы өте қанық образдар легін қосқаны шүбәсіз. Ақындық үнінің ұстанымы мен арғымақ ойының тізгінін босаңсытпай отырып, шебер талдау, әріден қозғап, ой саралау – Оразалин стилінің басты ерекшелігі дер едім. Бұл орайда, ауыздығымен алысқан жүйріктей ала жөнелетін көркем баяндау мен құнарлы тіл қарқынына көзі қарақты оқушы ғана ілесетіндей. Абай тоқтамына аялдаған сәтінде әдеби төрелік етуден гөрі кейінгі ұрпақ өкілінің кішіпейіл ізгі тілегінің киелі сөз өнеріне деген кіршіксіз махаббатына ұштасатынын анық аңдайсың. «Қазақ үшін Абай қашанда жалғыз» ұғымын интернет иіріміне тұншығып, әдебиет деген жағалаудан алыстай бастаған бүгінгі жастар жетесіне жеткізу оңай емес. «Абай биігі – ұлт биігі» деген тұжырымды темірқазық қылып ұстаған Нұрлан Оразалин ақын философиясын жалпы адамзаттық мәселеге ұласа алатын күрделі толғамдармен түйіндеген.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Е 82
Есенжол, А.
    Артық білім-кітапта [Текст] / А. Есенжол // Егемен Қазақстан . - 2022. - №183. - Б. 1, 10-12
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Миржакип Дулатулы -- әдебиет -- ақын-жазушылардың мыңдаған тиражбен жарық көрген шығармалары -- оқырман -- кітап -- Алмас Шәйкен -- жазушы, әдеби байқаулардың лауреаты Жадыра Шамұратова
Аннотация: Алаш ардақтысы Міржақып Дулатұлы өткен ғасыр басында: «...Әдебиеті жоқ халықтың дүниеде өмір сүруі, ұлттығын сақтап ілгері басуы қиын. Әдебиеті, тарихы жоқ халықтар басқаларға сіңісіп, жұтылып жоқ болады. Қай жұрттың болса да жаны – әдебиет, жансыз тән жасамақ емес», деп айтқан осы бір ұлағатты сөзінен қазақтың қаншама ғасыр бойы түрлі теперіш пен зобалаңды көрсе де ұлттық болмысы мен рухын жоғалтпауының негізі құнарлы әдебиетімізде жатқанын түсінеміз. Әдебиетіміздің бар асылы кітапта. Бір кезде халқымыз кітапқұмар ұлтқа айналды. Ақын-жазушылардың мыңдаған тиражбен жарық көрген шығармалары әп-сәтте тарап, оқырман қолында жүрді. Қазір осы қасиетіміз сақталып қалды ма, нақты айта алмаймыз. Өйткені қоғам, уақыт өзгерді. Құндылықтар алмасты. Алайда кітаптың орны, қадір-қасиеті бөлек. Кітапты пір тұтқан ұлт алға шығып, өркениет даңғылында көш бастады. Бүгінде Батыс елдері кітап оқуға қайта бет бұрды. Бізде бұл үрдіс байқала ма? Осы ретте жазушы, фиология ғылымдарының докторы, профессор Серік Асылбекұлы, ақын, журналист Қонақбай Саттаров, фрилансер аудармашы Динара Мәзен, жазушы, әдеби байқаулардың лауреаты Жадыра Шамұратова, «Қазына» кітап дүкендері желісінің басшысы Алмас Шәйкен дөңгелек үстел мәжілісінде тақырыпқа қатысты бірқатар мәселені талқылап, ой-пікірлерін ортаға салды.
Держатели документа:
БҚУ

85
А 50
Әлиман, Ж.
    Гүл - сұлулық пен ізгілік рәмізі [Текст] / Ж. Әлиман // Егемен Қазақстан. - 2022. - №189. - б. 13
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
қазақ поэзиясы -- гүл туралы -- поэзия -- өлең -- Абай -- Әлі­шер Науаи -- ақын -- шығарма -- Сағи Жиенбаевтың «Гүл» деген өлеңі оқиғаға құрылған
Аннотация: Кең байтақ қазақ поэзиясында гүл туралы тұңғыш өлең жазған ақын кім екен деп ойға қаласың кейде. Абай бастаған берідегі ақындардың қай-қайсысынан болсын кездестіреріміз анық-ау. Біздің даланың топырағы ұлы, тамыры терең болмаса Абай қайдан шықты деген сұрақ көлденеңдейді. «Жанып тұрған жас өмір – алқызыл гүл, сипаттауға қызығын жетпейді тіл» (Біржан сал) дейтін жолдар да жоқтан туа сала ма? Қайткен күнде қазақ топырағына біткен құнардан өнген өлең-жырдың тамыры тым-тым тереңде екені талас тудырмайды.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

86.
А 30
Әділжан, Б.
    Қуатты армия тірегі - берік тыл [Текст] / Б. Әділжан // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 9 қаңтар. - №4. - Б. 10.
ББК 86.

Рубрики: Военное дело

Кл.слова (ненормированные):
әскери инфрақұрылымы -- жауынгерлік қабілеті -- жауынгерлік дайындық -- генерал-лейтенант Мұхамеджан Таласов -- Әскери адамдар
Аннотация: Қарулы күштердің жауынгерлік қабілеті тылының берік, әскери инфрақұрылымының заман талабына сай дамуына тікелей байланысты. Бес қаруы сай, киім-кешегі бүтін, азық-түлігі құнарлы әскер жауынгерлік дайындықтан өзгеге көңіл бөлмесе керек. Сол себепті материалдық-техникалық қамтамасыз ету саласы мамандарының арқалаған жүгі ауыр, жауапкершілігі салмақты. Осы қызметтің өзіне тән ерекшелігі мен қыр-сыры жайлы Қорғаныс министрінің орынбасары, генерал-лейтенант Мұхамеджан Таласовпен әңгімелескен едік.
Держатели документа:
БҚУ

66
С 14
Саданов, А.
    Топырақ құнарын еселейтін технология [Текст] / А. Саданов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 23 ақпан. - №37. - Б. 15.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Орталық Азия -- топырық -- Түркіменстан -- Түркия -- Өзбекстан -- Қазақстан -- технология -- күріш және басқа да ауыл шаруашылығы -- минерал -- тұзды топырақ
Аннотация: Орталық Азия халқының шамамен 60 пайызы азық-түлік пен кіріс көзі ретінде ауыл шаруашылығына тәуелді. Алайда бұл өңірдегі суармалы жерлердің 40-60 пайызына дейінгі бөлігі тұзды болып келеді. Бұдан Түркіменстан (жал­пы аумақтың 68 пайызы), Өзбекстан (51 пайыз), Қазақстан (50 пайыз) және Түркия (30 пайыз) зардап шегіп отыр. Тіпті топырақтың болмашы тұздануының салдарынан дақылдардың өнімділігі 20 пайызға төмендейді, ал тұздылығының мөлшері жоғары жерлерде 70-80 пайызға дейін жетеді.
Держатели документа:
БҚУ

83
Б 12
Базар, Ж.
    Ат жалында кеткен арман [Текст] / Ж. Базар // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 24 қаңтар. - №15. - Б. 13.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ақын -- Нұрлан Мәукенұлы -- қазақ поэзиясы -- өлең -- шы­ғар­машылық -- жырлар
Аннотация: Ақын Нұрлан Мәукенұлы (Берғазиев) мына жалғанның жарығын небәрі 43 жыл ғана көрді... Аспаны заңғар, топырағы құнарлы Зайсанда 1960 жылы 25 желтоқсанда дүниеге келіп, өмірдің мәнін өлеңнен іздеп өткен ақынның қазақ поэзиясындағы сапары жалғаса бермек. Тек ақын есімін жаңғыртып, жырларынан сусындап, туындыларын лайықты бағалай білсек, қанеки...
Держатели документа:
БҚУ

83.3
У 75
Үсен, Т
    Балалар әдебиеті дамып келе ме? [Текст] / Т Үсен // Мәдениет. - 2023. - Б. 58-60
ББК 83.3

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
балалар әдебиеті,өнертапқыштық,жаңаша ойлау,логикалық ойлау
Аннотация: Балалар әдебиетінің маңызы мен мәні терең."Ел болам десең бесігіңді түзе" деген бабалар сөзі көп жайдан хабар берсе керек.Ұлттық құнар мен рухани байлығын сіңіріп өскен балалар елдің ертеңі үшін күресіп,болашағы үшін толғанары сөзсіз
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Д 79
Дүйсенов, М.
    Өлеңге айналған әңгіме [Текст] / М. Дүйсенов // Qazaq adebieti. - 2023. - №25.- 23 маусым. - Б. 8-9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ақселеу аға -- Ақселеу ескерткіші -- Бір атым насыбай -- Несіп Жүнісбай­ұлы­ -- Ақселеудің шақшасы -- Екінші кездесу -- Емші ертегі-әңгі­месі
Аннотация: Ақселеу ағаның пайымды повестері мен әйгілі әңгімелерін былай қойғанда, оның жазған мақала, очерктерінің өзі адамды бей-жай қалдырмай, көркем шығарма оқып отырғандай тіл құнарлылығының тылсым табиғатымен тамсандыра түсетін. Бейне бір сусап келіп шөлің қанғандай… Кеңес Одағы кезінде, Алматыдағы бұрынғы Ұзынағаш көшесі поляк және орыс революциялық қозғалысының белсендісі Ф.Э.Дзержинскийдің есімімен аталды. Осы көшенің Калинин көшесімен қиылысында Ф.Э.Дзержинскийдің төбесінен табанына дейін тұтас құйыл­ған ескерткіші бар-тұғын. Неге екенін қайдам, сол ескерткішті студент жастар «Ақселеу ескерткіші» дейтін. Алыстан қарағанда сырт келбеті ұқсас, сақалды, ұзын бойлы адам болғандықтан шығар деймін. Олар бұл ескерткіштің орнына Бүкіл Россиялық төтенше комиссияның төрағасының емес, қазақтың Ақселеуінің мүсіні тұрғанын қалаған болар бәлкім деймін іштей. Қалай болғанда да мұнда оқырманның жазушыға деген патша көңілінің жылы ілтипаты жатқандай еді. Ақселеу ағаны анадайдан көріп жүргенім болмаса, кездесіп тілдескен адамым емес-ті. Бірақ тынымсыз тағдыр толқыны қақпақылдап әкеліп мені онымен бір емес, екі мәрте қауыштырды.
Держатели документа:
БҚУ

63
Ж 94
Жылысбаева, М.
    1916 жыл: Асыға атқа қонғанда [Текст] / М. Жылысбаева // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 15 желтоқсан. - №243. - Б. 9.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
1916 жылғы көтеріліс -- Қазақ елі -- Ресейдің отары -- отандық тарих -- дүниежүзілік соғыс -- ұлт-азаттық жолындағы азапты да қасіретті тағдыры
Аннотация: Еліміздегі 1916 жылғы көтеріліс – қазақ халқының ұлт-азаттық жолындағы азапты да қасіретті тағдыры. Оның шығу, өрістеу шежіресі отандық тарих ғылымында әлі де өзекті. Бірінші дүниежүзілік соғыстың зардабын патшалық Ресейдің отары ретінде тартқан Қазақ елі шикізат өнімдерін дайындаушы, салық төлеуші болып, барлық құнарлы жерінен айырылған еді. Оған қоса патшаның соғыс жағдайында орыс емес халықтардың азаматтарын қорғаныс бекіністерін салу жұмыстарына алу жөніндегі жарлығы қазақ қоғамын дүрбелеңге салды. Архив құжаттарында патша өкіметінің жүргізген саясатына, қазақ қоғамындағы зиялы қауымның атқарған жұмысына, патша жарлығы негізінде қара жұмысқа алынған және шетел асып, еріксіз кеткен қазақтарға қатысты деректер сақталған.
Держатели документа:
БҚУ

82
М 34
Матыжанов, К.
    Қазақ эпостарының құнарлы қайнары [Текст] / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 22 қараша. - №227. - Б. 16.
ББК 82

Рубрики: Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
фольклоры -- әдебиеті -- мәдениеті -- Алтын Орда дәуірі -- зерттеу -- Фольклор және тарихи шындық -- Ұлық ұлыс фольклоры қызыл идеология қыспағында -- Кешенді зерттеудің келешегі
Аннотация: «Алтын Орда дәуірінің фольклоры мен әдебиеті, өнері мен мәдениеті» деген тақырып Еуразия түркі халықтарының гуманитарлық ғылымында кеңес өкіметі құлағаннан кейін ғана орныға бастады. Бұл орайда, кейінгі жылдары татар, башқұрт, ноғай ғалымдарының Алтын Орда дәуіріндегі рухани алтын өзекті аршып көрсетуге байланысты батыл ізденістер жасап жатқаны атап айтуға тұрарлық. Ол зерттеулердің барлығында арғы бастауын Ұлық ұлыс дәуірінен алып, кейіннен түркі халықтарының мұрасында шалқарын тапқан шығармаларды «Алтын Орда дәуірінің мұрасы» деп қарастыруды жөн санайды. Бұл мақала көлемді ғылыми жұмыстың қысқаша баяны. Дегенмен сол көлемді дүниенің маңызды деген тұстарын түйіндеп көпшілікке ұсындық.
Держатели документа:
ЗКУ