Электронный каталог

63
М 11
Мұратов, Е. Н.
    Сейітқали Меңдешев – ұстаз, күрескер, төраға [Текст] / Е. Н. Мұратов // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 11-15.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- Сейітқали Меңдешев -- ұстаз -- күрескер -- төраға -- Алашорда үкіметі -- Қазақ Республикасы Орталық Атқару Комитеті -- Әлихан Бөкейхан
Аннотация: Тарих талай тұғырлы тарландарды өзімен бірге алып кетті. Алайда қайтпас қайраткерлерімізді қарт-тарихтың қойнауынан суырып, жаңаша зерттеп, жаңа ұрпаққа таныту да қолдан келмейтін іс емес. 1920 жылы кезінде ұлттық мемлекет құру жолында бас көтерген Алашорда үкіметі таратылып, орнына автономиялы Қазақ Республикасы Орталық Атқару Комитеті дүние есігін айқара ашты. Оның төрінде Сейітқали Меңдешев секілді бәрінен де ел мүддесін биік қойған мемлекет қайраткері басшылық етті.
Держатели документа:
ЗКУ

83.3(5Каз)
М 17
Макшаева, Ж. Д.
    Ахмет Байтұрсынұлы жəне əдебиеттану ғылымы [Текст] / Ж. Д. Макшаева // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 102-105.
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Литературоведение Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Алаш партиясы -- ашаршылық -- ұлт жанашыры -- көшбасшы -- қайраткер
Аннотация: А.Байтұрсынов «Алаш» партиясы мен «Алашорда» үкіметін ұйымдастырып құруда белсенді қызмет етіп, осы бағыттағы жұмыстарды жүзеге асыруда үзенгілес зиялы қайраткерлердің көшбасшысы болды. «Алаш» партиясының кемеңгері ретінде өзінің білімділігімен, саяси сауаттылығының тереңдігімен ерекшеленді. Азамат соғысының аласапыранында əскери-соғыс істеріне қатысты белсенді ақыл-кеңес беріп, соғыс зардабынан түрлі азапты шегіп, ашаршылық пен ауруға ұшыраған қазақ халқына азық-түлік пен медицина көмегін ұйымдастырды.
Держатели документа:
ЗКУ

63
З-58

    Зерттеу нәтижелері анықталды [Текст] // Өркен. - 2023. - 31 қаңтар. - №1. - Б. 2.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
М.Ө темісов атынд а ғы БҚ У ғалымдары -- зерттеу -- ҚР тарихы кафедрасының меңгерушісі -- тарих ғылымдарының кандидаты -- Байбулсинова Альфия Сабырғалиқызы -- тарих -- Жұмыс тобы -- Алаш партиясы -- Алашорда үкіметі -- лагерлер -- НКВД контора -- БҚО тарихи -- Алаш қайраткерлер
Аннотация: М.Ө темісов атындағы БҚУ ғалымдары ҚР Президентінің тапсырмасымен «Саяси қуғын- сүргін құрбандарын толық ақтау бойынша» республикалық зерттеу тобы құрамында жоба мүшелерінің қатарында. Жобалық офистің БҚО бойынша өңірлік комиссиясы 2022 жыл бойынша жоспарланған іс-шараларды орындап, зерттеу жұмыстарын қорытындылады. Жұмыс тобының жетекшісі - ҚР тарихы кафедрасының меңгерушісі, тарих ғылымдарының кандидаты Байбулсинова Альфия Сабырғалиқызы.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Д 20
Дарибаева, М.
    Махамбет - өр рухты ақын [Текст] / М. Дарибаева // Өркен. - 2023. - 28 сәуір. - №4. - Б. 6.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Бауыржан Момышұлы -- Махамбет -- ақын -- қазақ елі -- Махамбет батыр -- Исатай
Аннотация: Əрбір халықтың қадір тұтар, өткенінде елеулі оры- ны қалған ақындары мен жыраулары бар екені анық. Ақындығы мен батырлығын қатар алып, елі үшін аянбай күрескен батыр бабаларымыз қашанда болған. XX ғасы- рда шығармашылықпен қатар ерлікті қатар алып жүрген Бауыржан Момышұлы атамыз болса, XIX ғасырда батыр да ақын бабамыз-Махамбет. Ол - сонау патша үкіметі жылдарындағы елім, жерім деп аянбай күрескен өршіл ақын.
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Ш 15
Шагиева, Б. С.
    Орал педагогикалық институтының құрылуы және даму кезеңдері (1932-1945 ж.ж.) [Текст] / Б. С. Шагиева // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 153-160.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Орал педагогикалық институты -- Орал қаласы -- қыздар гимназиясы -- Оқытушы-ғалымдар -- В.С.Бойко -- М.С.Лапатухин -- К.Ф.Васильев -- Ж.К.Құлымбетов -- Ф.А.Юсупов -- И.Н.Әзербаев -- С.А.Аяпбергенов -- Н.Блауберг -- И.Р.Васильев -- Н.В.Волков -- В.Е.Зайцев -- Қ.Жұмалиев -- Г.И.Куликов -- К.И.Семенова -- В.И.Шмелев -- мұғалімдер -- Қазақ тілі кафедрасы -- Тұңғыш кафедра меңгерушісі -- Меңтай Қошқаров -- Ұлы Отан соғысы -- профессор-оқытушылар құрамы
Аннотация: Орал педагогикалық институтының құрылуы өткен ғасырдың ең ауыр отызыншы жылдарына түсті. Содан кейін, бір жағынан, индустрияландырудың іргетасы қаланды, ал екінші жағынан, тоталитарлық үкіметтің азық-түлік ресурстарын күштеп тартып алуы Қазақстанды қоғамдық дамуда ондаған жылдарға артқа тастаған теңдессіз ашаршылыққа және барлық қазақ отбасына дерлік ұмытылмас қайғылы оқиғаларды әкелді. Осындай қиын жағдайда Ұлы далада жоғары білімді ұлттық кадрлардың шығуына негіз қаланды
Держатели документа:
ЗКУ

66
К 11

    Күшті Президент - ықпалды Парламент - есеп беретін Үкімет [Текст] // Өркен. - 2023. - 27 желтоқсан. - №11. - Б. 3.
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- тарих, экономика жəне құқық факультеті -- студенттер -- Күшті Президент -- ықпалды Парламент -- Үкімет -- Ассамблея жастары -- Жарасов Саясат Садуақасович -- Алиева Залина Арбиевна
Аннотация: 5 желтоқсан күні БҚО ҚХА этномəдени бірлестік тер жас лидерлерінің «Президент Қ.К. Тоқаевтың «Күшті Президенттік – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» формуласы - еліміздің демократиялық дамуының жаңа кезеңі» тақырыбында М. Өтемісов атындағы БҚУ тарих, экономика жəне құқық факультеті студенттерімен кездесуі өтті.
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Z99

    «Executive University Leadership Program» курсы өз мәресіне жетті [Текст] // Өркен. - 2023. - 27 желтоқсан. - №11. - Б. 4.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Academic Leadership Institute -- Executive University Leadership Program -- Астана қаласы -- Назарбаев университеті -- ҚР Үкіметі Премьер-Министрінің оры нбасары -- Тамара Дүйсенова -- ҚР Оқу ағарту министрі -- Ғани Бейсембаев -- ҚР Ғылым жəне жоғары білім вице-министрі -- Талғат Ешенкулов
Аннотация: 1 желтоқсан қыстың алғашқы күнінде Астана қаласында Назарбаев университеті базасында “Academic Leadership Institute” бағдарламасының қорытынды модулы аясында ЖОО ректорлары, проректорлары мен департамент директорлары, декандар бас қосқан жиынға ҚР Үкіметі Премьер-Министрінің оры нбасары Тамара Дүйсенова, ҚР Оқу ағарту министрі Ғани Бейсембаев, ҚР Ғылым жəне жоғары білім вице-министрі Талғат Ешенкулов қатысып, “Баршаға қолжетімді сапалы білім” Ұлттық баяндамасына ерекше тоқталып, жоғары білім беру жүйесінің алдында тұрған мақсаттарды тереңірек талдады
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Ш 15
Шагиева, Б. С.
    Орал педагогикалық институтының құрылуы және даму кезеңдері (1932-1945 ж.ж.) [Текст] / Б. С. Шагиева // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 97-105.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Орал педагогикалық институты -- Орал қаласы -- жоғары білім беру жүйесі -- тоталитарлық үкіметті -- Қазақстанның 10 жылдығы атындағы Ағарту институты -- Батыс Қазақстан облысы -- Қазақ Автономиялы Советтік Социалистік Республикасы Үкіметі -- Фашисттік Германия -- 22 маусым -- Институт ұжымы
Аннотация: Орал педагогикалық институтының құрылуы өткен ғасырдың ең ауыр отызыншы жылдарына түсті. Содан кейін, бір жағынан, индустрияландырудың іргетасы қаланды, ал екінші жағынан, тоталитарлық үкіметтің азық-түлік ресурстарын күштеп тартып алуы Қазақстанды қоғамдық дамуда ондаған жылдарға артқа тастаған теңдессіз ашаршылыққа әкелді және барлық қазақ отбасына дерлік ұмытылмас қайғылы оқиғаларды әкелді. Осындай қиын жағдайда Ұлы далада жоғары білімді ұлттық кадрлардың шығуына негіз қаланды.
Держатели документа:
ЗКУ

63
З-38
Захарова, А. М.
    Бақтығали Бисенов - тұңғыш қазақ дәрігер [Текст] / А. М. Захарова // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 117-119.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Бақтығали Бисенұлы Бисенов -- тұңғыш қазақ дәрігер -- алаш партия -- үкімет -- Мұхамеджан Қарабаев -- Халел Досмұхамедов -- Асылбек және Мұсылманбек Сейітовтер -- Алашорда -- Батыс Алашорда мүшесі -- тарихи
Аннотация: Бір идея айналасында топталып, Алаш атты партия құрып, арнайы үкімет жасақтап озық үлгідегі мемлекет құрмақ болған Алаш қайраткерлерінің арасында дәрігерлер де болды.ХІХ ғасырдың соңы – ХХ ғасырдың бас кезінде медицина саласында да қазақ ғалымдары шыға бастады. Жұқпалы аурулардың таралып, өз отандастарының өлім-жітімге ұшырауы қазақ дәрігерлерін бей - жай қалдырған жоқ. Олар өз халқының денсаулығын сақтауға барынша аянбай еңбек етті. Қазақтың алғашқы дәрігер-ғалымдары қатарында Мұхамеджан Қарабаев, Халел Досмұхамедов, Бақтығали Бисенов, ағайынды Асылбек және Мұсылманбек Сейітовтер т.б. болды. 1991 жылы еліміз егемендігін жариялаған тұста қаншама алаш арыстары ақтала бастады. «Алашорда» үкіметінің Х.Досмұхамедов, Ж.Досмұхамедов, А.Қалменов т.б. белсенділері аталған үкіметке барын салып, күш жігерлерін танытты. Солардың қатарында есімі көп жерде белгісіз себептермен тасада қалып келген Бақтығали (Бақтыгерей, Бах, Бақыш деген есімдері де бар) Бисеновтің еңбектерін атаған жөн.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Е 81
Есқайрова, С. Б.
    Алаш қайраткері, Хазірет Хасан Нұрмұхамедов [Текст] / С. Б. Есқайрова // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 120-123.
ББК 63

Рубрики: история

Кл.слова (ненормированные):
Алаш қайраткері -- Хазірет Хасан Нұрмұхамедов -- Алаш қозғалысы -- қазақ халқы -- Большевик -- қоғам қайраткері -- Батыс Қазақстан облысы -- Алаш автономиясы -- Совет үкіметі
Аннотация: Алаш қозғалысы қазақ халқының рухани жаңғыруы, мемлекеттік дербестігі және атамекен жерінің тұтастығы үшін жүргізген күресі, яғни қазақ елінің ұлт-азаттық қозғалысы. Ол екі кезеңнен тұрады. Алғашқы кезең (1905-17 жж.) патшалық биліктің соңғы жылдарымен тұстас келді. Бар болғаны он екі жылда ол үлкен жолдан өтті, қазақ халкының табиғи ұлттық мүддесі бар екендігін, ең алдымен, қазақ халқының өзіне танытты, сондай-ақ оны империялық күштерге мойындатты, оларды қазақтың талап-тілегімен есептесуге мәжбүр етті. Азаттық қозғалыстың екінші кезеңі советтік биліктің кұрылған, қалыптасқан және ауқымды реформалық шараларды іске асырған жылдарына сәйкес келді (1917-32 жж.). Большевиктік билік жүргізген өзгерістер бұрынғы империялык әдіс, құралдар аркылы іске асырылды. Советтік билік орнағанға дейін азаттық қозғалыстың басында болған ұлт зиялылары бұл өзгерістерден шеттетілді, тіптен контрреволюциялык, сепаратистік элементтер ретінде қуғын-сүргінге ұшыратылып, жойылды. Екінші кітап алаш зиялыларының осы соңғы тарихи кезеңдегі өмірі мен қызметіне арналған. Автор алаш зиялыларын екі буыннан тұратын тарихи құбылыс ретінде қарастырады. Екі буынды да, олардың түрлі ерекшеліктеріне қарамастан, біріктіріп тұрған қызыл жіп - ұлт тағдыры. Тергеу ісіне тартылған тек алаштық зиялылар емес-тін, олардың қатарында ұлт-азаттық қозғалыска жанашырлык танытқан ауқаттылар, советтік идеологияға қырын қараған дін кызметкерлері де болды. ЧК-ОГПУ-НКВД жүргізген перманентті репрессиялық шаралар қазақ қоғамындағы осы үш әлеуметтік күшке - ұлт зиялыларына, ауқаттыларға, дін кызметкерлеріне қарсы бағытталды. Бұл, әрине, дербес талдауды қажет ететін ауқымды тақырыптар [1, 3б]. Біз зерттеуімізде аталған ауқымды кеңестік саясаттың жүргізген бұл шараларының арасында күллі мұсылман әлеміне танымал діни хазірет, мемлекет және қоғам қайраткері Хасан Нұрмұхамедов туралы зерттеуді қолға алдық.
Держатели документа:
ЗКУ