Электронный каталог

86
Б 42
Бекмолдаев, А.
    Қазақ руханиятындағы жастар тәрбиесі [Текст] / А. Бекмолдаев, С. Хизметли // Ізденіс=Поиск . - 2019. - №2. - Б. 102-106. - (Гуманитарлық ғылымдар сериясы)
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
дін -- құран -- хадис -- амал -- сенім -- пайғамбар -- хурмуз -- ахирман
Аннотация: Мақалада қазіргі уақытта жастарды қазақи, әдепті мінезге баулуымыз қажетақ. Сол себепті біз имандылық тәрбиесін жеке алып, оның мазмұнын ашуға бел байладық. Имандылық тәрбиесі-әлеуметтік топтардың, жаңа ұрпағымыздың моральдық-адамгершілік қасиеттерін, сенімі мен сезімін, дағдылары мен әдеттерін, мінез-құлықтарын қалыптастыру мәселесін қарастырады. Жас ұрпақты имандылыққа тәрбиелеудің негізгі адамзаттың ішкі дүниесі мен сезімінің, санасының жетілуі, сол халықтық өзіндік ерекшелігіне байланысты, рухани байлығы болып табылатынын ескерген жөн
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Хизметли, С.

63.5(5каз)
М 11
Мұқаметқали, Қ.
    Мәңгілік мирас [Текст] / Қ. Мұқаметқали // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 1 шілде. - №123. - Б. 8.
ББК 63.5(5каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
мәңгілік мирас -- жетісу жерінде өткен қазақ-қырғыз зиялыларының форумы "Манас" фестиваліне жалғасты -- тәуелсіздік екі ел -- манас жыры - ұлы даланың мәңгілік мирасы -- Шоқан Уәлиханов -- ұлы даланың мәңгілік мирасы
Аннотация: Алатаудың қос қапталын қатар жайлаған өазаө пен қырғыздың тарихи тамырластығының бір көрінісі екі халықтың ортақ мәдени мұраларымен де айқындалады. Мәселен, қырғыздың ұлттық шежіресіне айналған "Манас" эпосы қазақ арасында кеңінен таралып, рухани құндылық ретінде қалыптасқанына ғасырлар жүзі болды. Бұл сабақтастық қазір де ортақ мәдениет үлгісін қалыптастырып, тың ғылыми зерттеулерге, ғаламдық танымдық жобаларға ұласып отыр. Қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлихановтың хатқа түсіруімен берісі Алаш баласына, арысы түгел түркі жұртына танылған "Манас" жырының әуезді мақамы Тәуелсіз екі елдің азат ұрпағын мәңгілікке әлдилей беретініне кім дау айтар...
Держатели документа:
БҚМУ

82(5каз)
М 75
Молдайып, С.
    Сәбит Дөнентаевтың туғанына 125 жыл [Текст] / С. Молдайып // Үш қоңыр. - 2019. - 14 маусым. - №24. - Б. . 4.
ББК 82(5каз)

Рубрики: Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
С. Торайғыров атындағы Павлодар облыстық кітапхана -- ақын, сатирик,публицист, журналист, қоғам қайраткері Сәбит Дөнентаевтың туғанына 125 жыл -- Ұрпағыма айтарым атты әдеби кеш өтті -- кітап, тұлға, оқырман жобасы -- Қаршыға Шаяхметов -- Самал Әміржанқызы -- Бозторғай ақын
Аннотация: Жақында С.Торайғыров атындағы Павлодар облыстық кітапханада ақын, сатирик, публицист, журналист, қоғам қайраткері, Сәбит Дөнентаевтың туғанына 125 жыл толуына орай "Ұрпағыма айтарым" атты әдеби кеш өтті. Аталмыш кітапхананың "Кітап, Тұлға, Оқырман" жоба-сының аясында Ақсу қалалық кәтапханасы ұйымдастырған шараға С.Торайғыров атындағы ПМУ профессоры, филология ғылымының кандидаты, сәбиттанушы Серік Елікбай, Ақсу қалалық мәслихатының хатшысы Мәдениет Омарғалиев және кітапхана оқырмандары, зиялы қауым өкілдері қатысты. Ақынға арналған әдеби кеште "Көркем сөз иесі" атты кітап көрмесі ұйымдастырылды, еңбек ардагері, Ақсу қаласының Құрметті азаматы Қаршыға Шаяхметов ақынға арнаған өлеңін оқып, шығармашылығы туралы айтты, ақсулық оқушылар өлеңдерін оқып, өнерпаз домбырашы Самал Әміржанқызы күй орындап берді.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Каз)
Ш 24

    Шапырашты Қазыбек бек [Текст] // Аңыз адам. - 2019. - №20. - Б. 5-7
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Қазыбек бек -- адамзат тарихы -- тарихи оқиғалар -- Жетісу -- Матай би -- қазақ поэзиясы -- қазақ пен қырғыз татулығы -- Сүйінбай
Аннотация: Алла Тағала Арыстың ұрпағына пейіл-пікіріне лайық ғұмыр бере көр, салуалы ордасы, салауатты адамы болса екен, ел қамын жейтін ерлері болса екен, елім деп еңірегенде етегі толатын, қазағым дегенде қабырғасы сөгілетін ұрпағымызды көбейте гөр. Қазақ тым сенгіш, тым аңқылдақ, ақкөкірек, осынысынан көп қорлық көрмегей, әмин! - деп жазды Қазыбек бек Тауасарұлы. Бұған алып-қосарымыз болмаса керек-ті!
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Б 20
Балғабекұлы, Д.
    Мен - Қазыбек бек Тауасарұлының бесінші ұрпағымын [Текст] / Д. Балғабекұлы // Аңыз адам. - 2019. - №20. - Б. 29
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Қазыбек бек Тауасарұлы -- Жетісу аймағы -- ғаламат қазына -- қазақ даласы -- түп-тұқианнан өзіме шейін -- жалын баспасы -- Қ.Жұмаділов -- шапырашты тайпасы -- париж коммунасы -- қазан төңкерісі -- докторлық диссертация
Аннотация: Қазыбек бек Тауасарұлы менің тікелей бабам, яғни мен оның бесінші ұрпағымын. Ол - білім іздеп жер жаһанды аралап, бар көрген-білгенін хатқа түсіріп, ұрпағына ғаламат қазына қалдырып кеткен тұлға
Держатели документа:
БҚМУ

83(5каз)
Т 11
Тәжімұрат, М.
    Бөкеевтер әулеті және құнды суреттер тарихы [Текст] / М. Тәжімұрат // Қазақ әдебиеті . - 2020. - 14 ақпан. - №7. - Б. . 1-13
ББК 83(5каз)

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Шәңгерей ақын -- Бөкеевтер әулеті -- Жәңгір хан -- тұңғыш фотограф -- екінші дүниежүзілік соғыс -- ақын ұрпағы -- фотоөнер қоғамдық бірлестігі -- Асылхан Әбдірайымұлы -- суретші-график Нұран Айымбетов -- еңбектену -- шежірелік тарихы
Аннотация: Қазақтың біртуар ақыны, Жәңгір ханның немересі Шәңгерей Бөкеев қазақтан шыққан тұңғыш фотограф екенін біреу білсе, біреу білмейді. Әлемде фотография өнерінің пайда болғанына 180 жыл толса, осыдан 120 жыл бұрын Шәңгерей өзінің фотоаппаратымен тұңғыш суреттерін түсірген. Бұл кезде әлемде көптеген халықтар фотоөнердің не екенінен мүлдем бейхабар еді. Әдетте, "қазақтар фотоөнерді екінші дүниежүзілік соғыстан кейін игерді" дейтін сыңаржақ пікір бар. Біз оқырман назарына құнды-жәдігер саналатын фотолармен қатар Бөкеевтер әулетінің қысқаша шежірелік тарихын ұсынуды жөн көрдік.
Держатели документа:
БҚМУ

83
Ж 11
Жүніс , Е.
    Шеше, сен бақыттысың, жыламағын [Текст] / Е. Жүніс , М. Асан, М. Әбіш // ЕGEMEN QAZAQSTAN. - 2020. - №46. - 6 наурыз. - Б. 6-7
ББК 83

Рубрики: Литератроведение

Кл.слова (ненормированные):
Нағиман ана -- Жібек ана -- Жаңылғаным ана -- Мағыраш ана -- Айтоты ана -- Айсәуле ана -- Айша ана
Аннотация: Қадірлі оқырман! Сіз айқара ашып отырған газеттің осы беті ананың айқара ашылған құшағы деп біліңіз. Өз құшағына дәуірлер мен заманаларды, ұрпақтар мен шеру тартқан тарих көшін сыйдырған даланың құшағы секілді. Ана құшағы... Қазақ халқының тарихындағы тар жол, тайғақ кешулі күрделі кезеңдерді, тағдыршешті сәттерді – ашаршылық, саяси қуғын-сүргін, колхоздастыру, кәмпеске, соғыс, тың игеру жылдарындағы ана тарихы, аналардың көз жасымен жазылған тарихты ақындардың аналарына арнаған жырларымен, сол аналардың тағдыры арқылы ашып көрсеткіміз келеді. Осы аналар ғасырды арқалаған, аманат арқалаған аналар. Сондай кезеңнің өзінде көз жасын жеңімен сүрте жүріп ұлдарын, ұлтын, қазақ әйелінің қастерлі бейнесін, ақ жаулықтың киесін сақтап қалды. Олар ұлты үшін, ұрпағы үшін үлкен құрбандықтарға да барды. Ашаршылық жылдары бүгінгі академик, абайтанушы Мекемтас Мырзахметұлының анасы ұлын қалай сақтап қалғаны туралы жантүршігерлік оқиғасын бүгінгі ұрпақ біле ме екен?!. Ұлды бауырына қысып, қызды қолынан жетелеп жапан түзде жол кешіп келе жатқан ана қаумалаған қалың қасқырдан аман шығу үшін екінің бірін, ұлды – ұрпақты сақтап қалу үшін балдырған қызды бөрілердің аузына тастап, ұлды қапсыра құшақтап ұзай берген. Ана құшағы, Ана шешімі, Ана құрбандығы. Бізді бүгінгі күнге жеткізген де сол аналар. Қазақ поэзиясындағы ана жайлы ең үздік жырларды, сол жырларға кейіпкер болған аналар тағдырын қабыл алыңыздар.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Асан, М.
Әбіш, М.

83.3(5Каз)1-8
О-53
Олжабай, С.
    Құнанбаей ұрпағы көрген қысатықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын. - 2020. - №2. - Б. 37-38
ББК 83.3(5Каз)1-8

Рубрики: Абай Кунанбаев

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбаев -- халықаралық абай клубының -- әкем абай туралы -- абайдың немересі -- әубәкір ақылбайұлы -- ұлы ақын -- шәкәрім -- абай 175 жылы
Аннотация: Абай Құнанбаев туралы мақала
Держатели документа:
БҚМУ

83(5каз)
Т 16
Талап, Ш.
    "Жұбанның ұрпағын орыс тілді деп кінәламаңдар..." [Текст] / Ш. Ж. Талаева // Жайық үні . - 2. - №37.- 24 қыркүйек. - Б. 8
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиттану

Кл.слова (ненормированные):
Жұбан Молдағалиев -- 100 жыл -- Жұбан ұрпағы -- Софья Мәлікқызы -- Сұхбат -- Қаламгер жары -- Ұл - қыздары -- біз Мәриям апайдың гвардиясы едік -- Мен - қазақпын! -- Ақын достары -- Сағынғали Сейітов
Аннотация: Мақала жуырда Жұбан Молдағалиевтің жары Софья Мәлікқызы болған сұхбат.
Держатели документа:
БҚУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ