Электронный каталог

80(5каз)
А 11
Ақыш , Н.
    Жабырқау жандардың жоқтаушысы [Текст] / Н. Ақыш // Қазақ әдебиеті . - 2020. - 7 ақпан. - №6. - Б. . 3
ББК 80(5каз)

Рубрики: Филологические науки

Кл.слова (ненормированные):
талғам-таразы -- оқырман -- Оралхан Бөкей -- ой-пікір
Аннотация: Өткен жылдан бастау алған "Талғам-таразы" айдары бүгінде көпшілік оқырманның жылы лебізіне ие болып үлгерді. Қаламгерлеріміз өзінің сүйікті жазушысы жөнінде зор қызығушылықпен ой қозғап келеді. Бірінің жалықпай оқитыны - қазақ ақын-жазушысы болса, енді бірінің таңдауы шетел әдебиетінің алыптарына түсіп жатады. Әркім өз талғам-таразысына салып безбендейді. Әйтсе де, қос таланттың қашанда орны бөлек, шоқтығы биік. Олай деуге себеп: айдар ашыллғалы төрт-бес "оқырман" қазақ әдебиетінің Кербұғысы- Оралхан Бөкей жөнінде тебіреніпті. Иә, Оралхан шығармаларын бір оқыған адамның енді қайтып "ұйқысы келмейді", "қайдасың, қасқа құлыным..." деп елең қағып, "мынау аппақ дүниеден" сыр бағады да жүреді...
Держатели документа:
БҚМУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

74
М 15
Мақатова, М.
    "Алтын адам" [Текст] : (Сыныптан тыс шара) / М. Мақатова // Қазақ тарихы. - 2020. - №4. - Б. 77.
ББК 74

Рубрики: Білім беру.

Кл.слова (ненормированные):
"Алтын адам" -- темір дәуір -- сармат -- Елбасы -- Назарбаев -- ғалым -- Ақышев -- адам
Аннотация: Мақалада "Алтын адам" сыныптан тыс шара берілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.

83
А 36
Айтмұханбетова, Б.
    "Абай жолының" бағасын бірінші берген Қаныш ежі / Б. Айтмұханбетова // Qazaq adebieti. - 2021. - №14.- 8-14 сәуір. - Б. 6
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Қаныш Сәтбаев -- Абай жолы -- Ақышевті аштан алып қалған -- тұңғыш шәкірттері де тұлғаға айналған -- азан шақырып қойған аты Ғабдул ғани -- ғабдул ғани
Аннотация: Есімін бір ғана ұрпақ емес, бірнеше буын пір тұтып, аңыз-әпсанаға айналдырып, көтеріп кетіп отыратын жекелеген тұлғалар болады. Сол тұлғалардфң бірі, ғалым Қаныш Сәтбаев. Бұл мақала Қаныш Сәтбаевтің өмірі баяндалған.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 38
Ақышев, Ө.
    Елеусіз қалған Жиембет. [Текст] / Ө. Ақышев // Егемен Қазақстан. - 2021. - №96. -25 мамыр. - Б. 18
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Жоңғар хандығы -- Қазақ хандығы -- тарих -- қазақ елі -- Жиембет батыр -- жырау
Аннотация: Батырлардың, жыраулардың шешендердің , билердің үлгі алар ұстазы болған Жиембет Бортоғашұлы туралы.
Держатели документа:
БҚУ

79.1
К 13
Қабділәшім, Е.
    Жазушының жәдігерлері. [Текст] / Е. Қабділәшім // Егемен Қазақстан . - 2021. - №215. -11 қараша. - Б. 11
ББК 79.1

Рубрики: Мұражай ісі

Кл.слова (ненормированные):
жазушы -- Зейтін Ақышев -- өлкетанушы Ерәділ Түсіпбаев -- Бұқар жырау музейі -- муражай қоры -- құнды жәдігер -- "Жаяу Мұса " романы -- қаламгер
Аннотация: Биыл 110 жылдығы аталып өтіліп жатқан жазушы Зейтін Ақышевтың Баянауыл ауылындағы мұражайы қаламгердің атын иеленген мектепте орналасқан.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 38
Ақыш, Н.
    Алтынсарин алауы [Текст] / Н. Ақыш // Жалын. - 2021. - №8. - Б. 63-78
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ыбырай Алтынсарин -- Алтынсарин алауы -- Роман -- Нұрдәулет Ақыш -- Сабақтастар арасында -- Өмірбаян -- Сағынып жеткен туыстар -- Жаңа оқу жылында
Аннотация: хМақалада М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының бас ғылыми қызметкері, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, филология ғылымдарының докторы Нұрдәулет Ақыштың жыр жолдары берілген.
Держатели документа:
БҚУ

76.01(5каз)
Д 36

    Дерт дендеген жылдардың дәруі - сөз [Текст] // Qazaq adebieti. - 2021. - №52.- 24 желтоқсан. - Б. 2-3
ББК 76.01(5каз)

Рубрики: Журналистика

Кл.слова (ненормированные):
Баспасөз -- Covid -19 -- Індет -- Қазақ ақын - жазушылары -- Ақұштап Бақтыгереева -- Елен Әлімжан -- Көпен Әмірбек -- Серік Бойхонов -- Нұрдәулет Ақыш -- Темірбаев Көпбаев -- Қазыбек Құттымұратұлы -- Әлия Дәулетбаева
Аннотация: Мақалада ковид -19 індеті кезінде қазақ ақын - жазушыларына қалай әсер еткендігі берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 38
Ақыш, Н.
    Алтынсарин алауы [Текст] / Н. Ақыш // Juldyz. - 2021. - №11.-қараша. - Б. 37-67
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
тарихи роман -- ақсақал -- Ибрагим алтынсарин -- балқожа би -- шекара комиссиясы -- алтыбақан -- сабақтастар арасында -- файзолла алиевич -- иман шартты -- жаңа оқу жылында -- өмір суреттері -- мүлтіксіз орысша
Аннотация: Мақалада Алтынсарын алауы атты тарихи романның журналдық нұсқасы берілген және Ыбырай Алтынсаринның Орынбордағы оқу жылдары суреттелген.
Держатели документа:
БҚУ

67.404
А 38
Ақышев, М.
    Өзгенің суретін жариялаудың да жауапкершілігі бар [Текст] / М. Ақышев // Заң. - 2021. - №11. - Б. 39-40
ББК 67.404

Рубрики: Азаматтық және сауда құқығы

Кл.слова (ненормированные):
сурет -- бейнекамера -- Азаматтық кодекс -- "ҚР Бұқаралық ақпарат құралдары туралы" заң -- азаматтық құқық -- камера -- бейнежазбаны жариялау
Аннотация: Мақалада азаматтардың рұқсатынсыз бейнероликті интернетке орналастырған жағдайдағы Азаматтық кодекс баптары ескерілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ