Электронный каталог

71
К 98
Қыдыршаев, А.
    Халқым қандай десең, салтымнан сынап білгейсің [Текст] / А. Қыдыршаев // Үш қоңыр. - 2024. - 5 сәуір. - №14. - Б. 1, 2-3, 4-5, 8.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Махамбет жастары -- көже -- көрісу күні -- Наурыз мейрамы -- Жаңа жыл
Аннотация: Көрісу күні немесе Көрісу айты Қазақстанның батыс өңірі үшін ежелден келе жатқан қазақ дәстүрі. Ғалымдардың пай ымдауынша, көрісудің шығу төркіні туралы түрлі алуан жорамал болғанымен, оның бұрыннан келе жатқан, қалыптасқан дәстүр екендігін ешкім жоққа шығара алмайды. Бұл ретте көрісудің аймақтық ерекшелігін баса айту керек. Ягни, бұл негізінен Қазақстанның батыс өңіріне кеңінен сіңген, осы маққа тән дәстүр. Көрісу күні жасы кішілер үлкендерге арнайы барып, сәлем беріп, қол алысып, төс қағыстырып көріседі. Ақсақал дар «Бір жасың құтты болсын!» деп жастарға батасын береді. Үй иелері келгендерге дәм ұсынып, ақ тілектерін жаудырады. Көpicy Қазақстанның Атырау, Маңғыстау облы старында да тойланады. Тек Маңғыстауда «Амал мерекесі» деп айтылады. Оның көрі суден айырмашылығы жоқ, тек атауында ғана. Мұның сыры «Қыстан аман өттік, бір амалын жасадық, бір ісіміз бітті» дегенді біл діреді. Көрісу Батыс Қазақстанмен көршілес Ресейдің Астрахан, Волгоград, Саратов, Са- мара, Орынбор облыстарының қазақтар көп шоғырланған жерлерінде де аталып өтіледі.
Держатели документа:
БҚУ

85.31
Т 23
Таудаева, Э. С.
    Халық термесі: «тойбастар» [Текст] / Э. С. Таудаева // «Педагогтің кәсіби шеберлігі» Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарының арасында өткізілген республикалық байқаудың жинағы. - Орал, 2024. - Б. 192-195.
ББК 85.31

Рубрики: Музыка

Кл.слова (ненормированные):
Ұлттық өнер -- халық әндер -- Дәстүрлі өнер -- ұлттық классикалық музыка -- Желдірме -- Толғау -- Терме -- Шежіре -- Жырау -- Жыршы
Аннотация: Ұлттық өнерді, оның ішінде халық әндері мен термелерді дамытып, оны жаңа дәуір, жаңа заман әкелген жаңалықтармен сабақтастыра отырып, болашаққа аманаттау – негізгі мақсат. Дәстүрлі өнер – ұлттық классикалық музыканың негізі және бөлінбес бөлшегі екенін болашақ санасына сіңіру жолында ұстаздарға да көп еңбектену мен ізденіс қажет. Қосымша білім беруде әрбір өтілген сабақ оқушы шағармашылығын дұрыс дамытуға бағытталу керек. Жаңашылдыққа ұмтылған жаңашыл ұстаз ғана шәкірттеріне үлгі боп, оларды шабыттандыра алады
Держатели документа:
ЗКУ

74
Z62
Zhenissova, A.
    The optimal solution in inclusive education in secondary school [Текст] / A. Zhenissova, M. Sachkova // «Actual problems of rhetoric in modern society and education» international scientific and practical conference. - Oral, 2023. - Т.1. - 17 November. - Р. 203-207.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
инклюзия -- инклюзивные стратегии -- инклюзивное образование -- самоэффективность педагога -- социальная желательность -- интеграция инвалидов
Аннотация: В данной статье приведен социально-психологический анализ отношения к инклюзивности среди педагогов, осуществлено изучение роли таких психологических детерминант, как социальная желательность и самоэффективность в использовании инклюзивных стратегий в образовании. Исследование предполагает теоретико-методологический и статистический анализ данных. Был реализован количественный и качественный анализ полученных результатов. Показано, что учителя начальных классов сообщали о более низких баллах по отношению к общему баллу и параметрам инклюзивности, а именно – влияние на учителя, воздействие на окружающую среду, влияние на других детей и влияние на учащегося с инвалидностью. Более того, модель анализа показала, что отношение к инклюзии косвенно влияло на использование инклюзивной стратегии и оказывало влияние на уровень осведомленности в области применения инклюзивных стратегий и самоэффективность. Социальная желательность педагогов незначительно повлияла как на уровень осведомленности в области инклюзивных стратегий, так и на самоэффективность, но не на непосредственное использование инклюзивных стратегий. Результаты исследования показывают, что знакомство с инклюзивными стратегиями и высокая самоэффективность в их реализации тесно связаны с использованием инклюзивных стратегий в профессиональной деятельности учителя, то есть непосредственно в системе образования, в школе. Кроме того, следует уделить больше внимания учителям начальных классов, у которых более низкие баллы по отношению к инклюзивности и более высокие баллы по социальной желательности. Можно заключить, что университетские учебные программы должны быть в большей мере ориентированы на подготовку будущих учителей по вопросам инклюзивности, особенно в том, что касается управления различными видами инвалидности в одной и той же образовательной среде.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Sachkova, M.

63
Т 50
Тойбаев, А. Ж.
    Тарихи тұлғатанудың теориялық-методологиялық мәселелері [Текст] / А. Ж. Тойбаев, Д. Сейтжан, М. Әбубәкір // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 137-157.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
тарих ғылымы -- тарихи тұлғатану -- тұлға -- Отан тарихы -- зиялы -- ұлт тарихы -- тарихи
Аннотация: XXI ғасыр - әлемдік деңгейде ғылымының кемеліне келген кезеңі. Себебі, жаңа технологиялардың қарыштап дамуы барысында жаңа тың технологиялар, мамандықтар пайда болып адамзат баласына қызмет етуде. Сонымен қатар, сан қырлы ғылым салалары өзара байланыста болып, жаңа тың зерттеулер дүниеге келді. Осыған байланысты тарих ғылымы басқа салаларымен етене байланыста болуы арқылы жаңа тың деректер көбеюде және теориялық-методологиялық әдістемелер жасалу үдерісінде. Осы бағытта, тарих ғылымының бір саласы болып табылатын тұлғатану бойынша жаңа ғылыми еңбектер дүниеге келді. Бұл бойынша авторлар Отан тарихындағы тұлғатанудың тарихи маңызын атап көрсеттті. Себебі, өмірдің әр сәті мен әр оқиғасы адамдардың қатысуымен болып, нәтижесінде ол кезеңдер тарихқа айналады. Мақалада, тұлғатану бойынша теоиялық-методологиялық талдаулар жүргізілді. Мақалада тарих ғылымының бір саласы болып табылатын тұлғатану туралы қалам тербеген Отандық ғалымдардың еңбектері тарихи тұрғыда аталып өтіледі. Осыған орай, мақала жүйелелілік, объективтілік және тарихилық принциптер бойынша талдау жасалынды. Тұлға дегеніміз өз ойын нақты және толыққанды, жүйелі жеткізе алатын, озық терең ойымен, білімідлігімен ерекшеленетін адамдар болып табылады. Осы бойынша, мақалада Отан тарихындағы белгілі ғалымдардың еңбектеріндегі тұлға қғымы бойынша ғылыми-тұжырымдар берілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сейтжан, Д.
Әбубәкір, М.

26.82
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Сырдария өзенінің геоэкологиялық проблемалалары [Текст] / Б. Х. Ходжанова, Ж. Ә. Тойғанбай, А. М. Мамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 93-96.
ББК 26.82

Рубрики: География

Кл.слова (ненормированные):
Сырдария -- Орта Азия -- өзендер -- геоэкология -- гидрологиялық режимі -- Климат -- Флора -- фауна -- Гидроэнергетика -- Жағалаулардың эрозиясы
Аннотация: Сырдария – Орта Азиядағы ең ірі және ең ұзын өзендердің бірі. Оның ұзындығы шамамен 2212 км, ал су жинау алабы 462 000 шаршы шақырымды құрайды. Бұл өзен төрт мемлекет аумағын: Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Қазақстанды басып өтеді. Сырдария Орталық Азия аймағындағы экономикалық, экологиялық және географиялық маңызды өзендердің бірі саналады. Сырдария өзені Қырғызстандағы Тянь-Шань тауларындағы мұздықтардан бастау алатын Нарын және Қарадария өзендерінің қосылуынан қалыптасады. Нарын өзені бастауын Тәңіртау (Тянь-Шань) тауларынан алып, шамамен 800 км қашықтықта ағады, ал Қарадария өзені Ферғана жазығының оңтүстік бөлігінде орналасқан. Екі өзеннің қосылуынан кейін, Сырдария Ферғана жазығының ортасынан өтіп, батысқа қарай бағытталады. Өзбекстан, Тәжікстан және Қазақстан аумағынан өткен соң, Арал теңізіне құяды. Алайда, Арал теңізінің соңғы жылдардағы тартылуы Сырдария өзенінің төменгі ағысындағы гидрологиялық режимге үлкен әсер етті
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тойғанбай, Ж. Ә.
Мамбетова, А. М.

83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Абай сөзі - ұлт бойтұмары [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2025. - 27 тамыз. - №7. - Б. 15.
ББК 83.7

Рубрики: Риторика

Кл.слова (ненормированные):
риторика -- Абай -- Абай Құнанбайұлы -- Абай мұрасы -- Абай ілімі
Аннотация: Өз тұсында Қазақстан Республикасы Президенті Қасым- Жомарт Тоқаев “Абай жəне XXI ғасырдағы Қазақстан” атты мақаласында халқымыздың біртуар ұлы перзенті Абай Құнанбайұлының мерейтойын лайықты атап өтудің той тойлау үшін емес, ой-өрісімізді кеңейтіп, рухани тұрғыдан дамуымыз үшін аса қажеттілігін баса айтқанды. Мемлекет басшысы Абайға құрметті бүгінгі жаңа ұрпақты тəрбиелеудің тиімді тəсілі тұрғысында таниды. Абай мұрасы, Абай ілімі, Абайдың өзіндік болмысы, Абайдың сана-сезімі, Абайдың имандылық сырлары туралы тереңнен ой толғау оңай шаруа болып па? Жайдақ қалыпта үстірт айта салуға болар. Онда қайталауға ұрынарың анық. Ақиқаты, Абай тағылымы терең. Əркімнің өз Абайы бар десек те, Абай əлемін тұтас кейіпте, біртұтас дүние қалпында тану оңай олжа емес. Абай сыры тереңде, Абай құпиясы таңғажайып. Анығы, көзіміздің жеткені - Абайдың рухани əлемі тылсым, тұңғиық. Бүгінгі ұлттық құндылықтарды саралау тұсында Абай сынды ойшылдың рухани əлеміне кең тұрғыда үңілу қажет-ақ. Баршаға түсінікті тілмен жеңілдеп айтсақ, Абайдың бізге жеткен рухани мұрасы, яғни, өлеңдері мен қара сөздері көкірегі сезімді, тілі орамды жастарға үлгі, өнеге бермек үшін жазылған. Бұл ретте Абайдың рухани əлемі – жаңа ұрпаққа айқын да басым бағдаршам, бағдар-бағыт сілтеуші. Ойлантатыны - бүгінгі жаңа ұрпақтың сұрағының көптігі, сауалының сансыздығы. Сананың рухани жаңғыруы дейміз, қалай рухани жаңғыруға болады? Нені, нендей қағидаларды басшылыққа алуымыз керек? Жастар жағы философиядан гөрі көбіне нақтылықты қалайды. Ал үлкендер қауымы нақтылықтан гөрі жалпылылыққа, философияға түсіп кеткендерін байқамай қалады. Жасыратыны жоқ, жігерлі жастардың жоғарғыдай нақтылы сауалдарына «өйту керек, бүйту керек, түйе үстінде сирақ үйту керек» деп жатады. Шынында да, алақандарына салып бермесек те, нақты не айтуға болады? Кімді, нендей іс-əрекетті өнеге етуге болар еді? Біздің ұсынбағымыз - Абай болмысы, Абай тағылымы, Абайдың рухани өнегесі.
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Ц 75

    Цифрлық география және жасанды интеллект: заманауи білім берудің интеграциясы [Текст] / Б. Х. Ходжанова, А. А. Жаскайратова, А. Ж. Мунатова, Ж. А.- Тойғанбай // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 211-214.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
жоғары білім -- цифрлық технологиялар -- кәсіби құзыреттілік -- жаһандану -- танымдық белсенділік -- білім сапасы -- инновациялық оқыту -- бәсекеге қабілетті маман -- педагогикалық технологиялар -- рухани даму
Аннотация: Мақалада жаһандану жағдайындағы жоғары білім беру жүйесін жаңғырту мәселелері қарастырылған. Автор дәстүрлі оқыту әдістерінің заманауи еңбек нарығының талаптарына сәйкес келмейтінін негіздей отырып, цифрлық технологияларды енгізудің маңыздылығын талдайды. Болашақ мамандардың кәсіби құзыреттіліктерін қалыптастырудағы цифрлық құралдардың рөлі, олардың студенттердің танымдық белсенділігі мен шығармашылық әлеуетін арттыруға тигізетін әсері сипатталған. Сонымен қатар, білім берудегі еркін және жоспарлы оқыту тенденциялары аясында цифрлық технологияларды қолданудың жаңа мүмкіндіктері негізделген
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ходжанова, Б.Х.
Жаскайратова, А.А.
Мунатова, А.Ж.
Тойғанбай, Ж.А.-

20.1
О-58

    Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.