База данных: Статьи
Страница 5, Результатов: 56
Отмеченные записи: 0
41.
Подробнее
63.3
Б 12
Байтұрғанов, Б. С.
Көне түркілердің діни нанымдары [Текст] / Б. С. Байтұрғанов // Қазақстан тарихы: әдістемелік журнал. - 2021. - №11. - Б. 35-38
ББК 63.3
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
көне түркілер -- Орхон жазулары -- Аспан рухы -- Түрік қағанаты -- көк рухы
Аннотация: Мақалада көне түркілердің діни нанымдары туралы мәлімет берілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ
Б 12
Байтұрғанов, Б. С.
Көне түркілердің діни нанымдары [Текст] / Б. С. Байтұрғанов // Қазақстан тарихы: әдістемелік журнал. - 2021. - №11. - Б. 35-38
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
көне түркілер -- Орхон жазулары -- Аспан рухы -- Түрік қағанаты -- көк рухы
Аннотация: Мақалада көне түркілердің діни нанымдары туралы мәлімет берілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ
42.
Подробнее
83
Т 12
Тәукенов, Қ.
Түркілердің көсеміне теңеген [Текст] / Қ. Тәукенов // ANA TILI. - 2022. - №2.-13-19қаңтар. - Б. 7
ББК 83
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
дінмұхаммед ахметұлы қонае -- сорлап қалған соломенцев -- менменсіген морозовты тәубесіне келтірді -- қонаев-110 -- сокп саяси бюросының мүшесі -- үш дүркін социалистік еңбек ері -- партиялық бақылау комитеті -- қазақ кср халық комиссарлары кеңесі төрағасының орынбасары
Аннотация: Мақалада Дінмұхаммед Қонаевтың 110 жылдығына арналған естелік берілген.
Держатели документа:
БҚУ
Т 12
Тәукенов, Қ.
Түркілердің көсеміне теңеген [Текст] / Қ. Тәукенов // ANA TILI. - 2022. - №2.-13-19қаңтар. - Б. 7
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
дінмұхаммед ахметұлы қонае -- сорлап қалған соломенцев -- менменсіген морозовты тәубесіне келтірді -- қонаев-110 -- сокп саяси бюросының мүшесі -- үш дүркін социалистік еңбек ері -- партиялық бақылау комитеті -- қазақ кср халық комиссарлары кеңесі төрағасының орынбасары
Аннотация: Мақалада Дінмұхаммед Қонаевтың 110 жылдығына арналған естелік берілген.
Держатели документа:
БҚУ
43.
Подробнее
26.89
А 95
Ахмадия, О.
Көрдің бе сен, Баянның шың-құздарын... [Текст] / О. Ахмадия // Егемен Қазақстан . - 2022. - №74. -20 сәуір. - б. 13
ББК 26.89
Рубрики: Өлкетану
Кл.слова (ненормированные):
табиғат -- Баянауыл -- Павлодар облысы -- Ертедегі темір дәуіріндегі жерлеу кешені -- Байбақы бұлағы -- Торайғыр сақ қорғандары -- жолдыбай тас -- Абылай хан ордасы -- Қамар Қасымов -- Шоң би -- Олжабай батырдың қарауыл төбесі -- Олжабай батырдың тас қорғаны -- түркілердің табыну орталығы -- Жұмбақ қыз тасы -- Арғымақ тас -- Құлан әулие үңгірі -- Едіге бидің билік тасы -- Құрманбай абыз тасы -- Тотия ана зираты -- Олжабай батырдың тас қорғаны -- Жалаңтөс асуы -- Әлкей Марғұланның ата қонысы -- Жаяу Мұсаның туған жері
Аннотация: Мақала Баянауыл өңіріндегі көне тарихи- табиғи ескерткіштерді зерттеу жұмыстары туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов ат. БҚУ
А 95
Ахмадия, О.
Көрдің бе сен, Баянның шың-құздарын... [Текст] / О. Ахмадия // Егемен Қазақстан . - 2022. - №74. -20 сәуір. - б. 13
Рубрики: Өлкетану
Кл.слова (ненормированные):
табиғат -- Баянауыл -- Павлодар облысы -- Ертедегі темір дәуіріндегі жерлеу кешені -- Байбақы бұлағы -- Торайғыр сақ қорғандары -- жолдыбай тас -- Абылай хан ордасы -- Қамар Қасымов -- Шоң би -- Олжабай батырдың қарауыл төбесі -- Олжабай батырдың тас қорғаны -- түркілердің табыну орталығы -- Жұмбақ қыз тасы -- Арғымақ тас -- Құлан әулие үңгірі -- Едіге бидің билік тасы -- Құрманбай абыз тасы -- Тотия ана зираты -- Олжабай батырдың тас қорғаны -- Жалаңтөс асуы -- Әлкей Марғұланның ата қонысы -- Жаяу Мұсаның туған жері
Аннотация: Мақала Баянауыл өңіріндегі көне тарихи- табиғи ескерткіштерді зерттеу жұмыстары туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов ат. БҚУ
44.
Подробнее
63.5
Ж 78
Жомарт, Ж.
Қазақ халқының құрамындағы қоңырат тайпасының көне тарихы [Текст] / Ж. Жомарт // Отан тарихы. - 2022. - №1. - б. 200-208
ББК 63.5
Рубрики: Этнография (этнология, халықтану)
Кл.слова (ненормированные):
түркі-моңғолдар -- қазақтар -- қоңыраттар -- ғұндар -- хуяң -- этимология -- дәстүрлі дүниетаным -- мемлекеттілік дәстүр
Аннотация: Мақалада қазақ халқының құрамындағы қоңырат тайпасының көне тарихы сарапталып, олардың ғұндармен, көне түркілермен тарихи этникалық байланыстары зерделенеді.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Ж 78
Жомарт, Ж.
Қазақ халқының құрамындағы қоңырат тайпасының көне тарихы [Текст] / Ж. Жомарт // Отан тарихы. - 2022. - №1. - б. 200-208
Рубрики: Этнография (этнология, халықтану)
Кл.слова (ненормированные):
түркі-моңғолдар -- қазақтар -- қоңыраттар -- ғұндар -- хуяң -- этимология -- дәстүрлі дүниетаным -- мемлекеттілік дәстүр
Аннотация: Мақалада қазақ халқының құрамындағы қоңырат тайпасының көне тарихы сарапталып, олардың ғұндармен, көне түркілермен тарихи этникалық байланыстары зерделенеді.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
45.
Подробнее
84
Н 12
Нақып, О.
Жыр жауһарының сырлары [Текст] / О. Нақып // Қазақ әдебиеті. - 2022. - 1 шілде. - №26. - Б. 21
ББК 84
Рубрики: Художественная литература
Кл.слова (ненормированные):
Алпамыс батыр жыры -- батыр -- қазақ елі -- Алып Манаш -- Манас -- Өзбек -- тарихи -- эпос -- Этнография
Аннотация: «Алпамыс батыр» жырының қазақша нұсқасы патша өкіметі тұсында (1899-1916 жж.) тоғыз рет, кеңес дәуірінде (1922-1990 жж.) он жеті рет баспа жүзін көрген екен. Бұл – батырдың қазақ еліне етене жақын, түп негізінің жұртымызбен бірегейлігін білдірерлік жағдай ғой. Сондай-ақ өзбекше де, қарақалпақша да Алпамыс есімімен танылған батыр алтайлықтарда «Алып Манаш», қырғызша «Манас» атымен белгілі болса, Қорқыт ата кітабына «Алып Бамсы» есімімен еніпті. Башқұрт ағайындарда да Алпамысты аңыз түріндегі әңгімелер арқылы білген. Батырға деген түркілердің қошеметі ешқашан суымаған. Өткен ғасырдың 70-жылдары жыршылардың орындауында жырдың күйтабаққа басылған нұсқасын қариялар жиналып алып, «па, шіркін!» деп, ерекше ықыласпен тыңдап отырғанын талай көргенбіз. Ал қырғыз манасшылары өздерінің сүйікті жырын қалай құбылта орындайды! Дастанның мыңжылдық мерейтойын ЮНЕСКО аясында дүркіретіп атап өткізуге қол жеткізген өзбек ағайындардың еңбегі арқасында эпос жер жүзіне танылғанын да айтқан жөн.
Держатели документа:
ЗКУ
Н 12
Нақып, О.
Жыр жауһарының сырлары [Текст] / О. Нақып // Қазақ әдебиеті. - 2022. - 1 шілде. - №26. - Б. 21
Рубрики: Художественная литература
Кл.слова (ненормированные):
Алпамыс батыр жыры -- батыр -- қазақ елі -- Алып Манаш -- Манас -- Өзбек -- тарихи -- эпос -- Этнография
Аннотация: «Алпамыс батыр» жырының қазақша нұсқасы патша өкіметі тұсында (1899-1916 жж.) тоғыз рет, кеңес дәуірінде (1922-1990 жж.) он жеті рет баспа жүзін көрген екен. Бұл – батырдың қазақ еліне етене жақын, түп негізінің жұртымызбен бірегейлігін білдірерлік жағдай ғой. Сондай-ақ өзбекше де, қарақалпақша да Алпамыс есімімен танылған батыр алтайлықтарда «Алып Манаш», қырғызша «Манас» атымен белгілі болса, Қорқыт ата кітабына «Алып Бамсы» есімімен еніпті. Башқұрт ағайындарда да Алпамысты аңыз түріндегі әңгімелер арқылы білген. Батырға деген түркілердің қошеметі ешқашан суымаған. Өткен ғасырдың 70-жылдары жыршылардың орындауында жырдың күйтабаққа басылған нұсқасын қариялар жиналып алып, «па, шіркін!» деп, ерекше ықыласпен тыңдап отырғанын талай көргенбіз. Ал қырғыз манасшылары өздерінің сүйікті жырын қалай құбылта орындайды! Дастанның мыңжылдық мерейтойын ЮНЕСКО аясында дүркіретіп атап өткізуге қол жеткізген өзбек ағайындардың еңбегі арқасында эпос жер жүзіне танылғанын да айтқан жөн.
Держатели документа:
ЗКУ
46.
Подробнее
81
Т 81
"Түгел түркі жиналып, Томсенге ескерткіш қойсақ..." [Текст] // Ana tili. - 2022. - №36.-8-14 қыркүйек. - Б. 7
ББК 81
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
Томсенге ескерткіш қойсақ -- Орхон-Енисей жазуларының құпиясы -- даниялық ғалым -- Вильгельм Томсен -- Томсеннің тәсілі мен еңбегі -- Бартолбд -- Мырзатай Жолдасбеков -- Қошым - ноғай -- Амедей Тьерри -- Аттила -- Қаржаубай Сатқожаұлы -- Томсен оқылымдарының ерекшелігі
Аннотация: Мақалада екі ғасырдай уақыт құпия болып келген Орхон-Енисей жазуларының құпиясын ашқан, сөйтіп түркілердің жазу-сызуы бар іргелі ел болғанын дәлелдеген даниялық ғалым Вильгельм Томсен туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ
Т 81
"Түгел түркі жиналып, Томсенге ескерткіш қойсақ..." [Текст] // Ana tili. - 2022. - №36.-8-14 қыркүйек. - Б. 7
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
Томсенге ескерткіш қойсақ -- Орхон-Енисей жазуларының құпиясы -- даниялық ғалым -- Вильгельм Томсен -- Томсеннің тәсілі мен еңбегі -- Бартолбд -- Мырзатай Жолдасбеков -- Қошым - ноғай -- Амедей Тьерри -- Аттила -- Қаржаубай Сатқожаұлы -- Томсен оқылымдарының ерекшелігі
Аннотация: Мақалада екі ғасырдай уақыт құпия болып келген Орхон-Енисей жазуларының құпиясын ашқан, сөйтіп түркілердің жазу-сызуы бар іргелі ел болғанын дәлелдеген даниялық ғалым Вильгельм Томсен туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ
47.
Подробнее
81
Б 43
Белдеубай, Д.
Түгел түркі жиналып, Томсенге ескерткіш қойсақ [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2022. - №35.- 1-7 қыркүйек. - Б. 1,3
ББК 81
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
Томсен Вильгельм -- Орхон ескерткіштері -- Күлтегін ескерткіші -- Ғұбайдолла Айдаров -- Орхон - Енесей жазулары -- Ақұштап Бақтыгереева
Аннотация: Мақалада Орхон - Енисей жазуларының кілтін тауып, оның түркілердің ұлы мұрасы екенін жариялаған белгілі Дат ғалымы Вильгельм Томсен туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ
Б 43
Белдеубай, Д.
Түгел түркі жиналып, Томсенге ескерткіш қойсақ [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2022. - №35.- 1-7 қыркүйек. - Б. 1,3
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
Томсен Вильгельм -- Орхон ескерткіштері -- Күлтегін ескерткіші -- Ғұбайдолла Айдаров -- Орхон - Енесей жазулары -- Ақұштап Бақтыгереева
Аннотация: Мақалада Орхон - Енисей жазуларының кілтін тауып, оның түркілердің ұлы мұрасы екенін жариялаған белгілі Дат ғалымы Вильгельм Томсен туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ
48.
Подробнее
63
А 13
Әбжанов , Х.
Ұлттық идея және тарихи деректер [Текст] / Х. Әбжанов // Егемен Қазақстан . - 2022. - 31 қазан. - № 207. - Б. 9
ББК 63
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
тағдыры мен тарихы -- М.Х.Дулати -- түркілер -- Тарихи Рашиди -- ұлттық идея
Аннотация: Ұлтымыздың өзін өзі танып-білуге талпынысы – байырғы түркілерден бері жалғасып келе жатқан үрдіс. Арғы бабаларымыз шыққан тегін, тағдыры мен тарихын, қуанышы мен қасіретін «мәңгі тасқа» қашап жазса, беріде шежіре тарқата сөйлеу дәстүрі орнықты. Орта ғасырлардан жеткен «Қорқыт ата кітабы», «Оғыз-наме» дастаны, Ж.Баласағұнидің «Құтты білік», М.Қашқаридің «Түркі тілдерінің сөздігі», М.Х.Дулатидің «Тарихи Рашиди», Қ.Жалайыридің «Жами ат-тауарих», З.Бабырдың «Бабыр-наме» кітаптары қазақтану жолындағы асқаралы белестер екені сөзсіз.
Держатели документа:
БҚУ
А 13
Әбжанов , Х.
Ұлттық идея және тарихи деректер [Текст] / Х. Әбжанов // Егемен Қазақстан . - 2022. - 31 қазан. - № 207. - Б. 9
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
тағдыры мен тарихы -- М.Х.Дулати -- түркілер -- Тарихи Рашиди -- ұлттық идея
Аннотация: Ұлтымыздың өзін өзі танып-білуге талпынысы – байырғы түркілерден бері жалғасып келе жатқан үрдіс. Арғы бабаларымыз шыққан тегін, тағдыры мен тарихын, қуанышы мен қасіретін «мәңгі тасқа» қашап жазса, беріде шежіре тарқата сөйлеу дәстүрі орнықты. Орта ғасырлардан жеткен «Қорқыт ата кітабы», «Оғыз-наме» дастаны, Ж.Баласағұнидің «Құтты білік», М.Қашқаридің «Түркі тілдерінің сөздігі», М.Х.Дулатидің «Тарихи Рашиди», Қ.Жалайыридің «Жами ат-тауарих», З.Бабырдың «Бабыр-наме» кітаптары қазақтану жолындағы асқаралы белестер екені сөзсіз.
Держатели документа:
БҚУ
49.
Подробнее
83
Б 43
Белдеубай, Д.
Абыз немесе сөздің обалы туралы [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2022. - №47.- 24-30 қараша. - Б. 3
ББК 83
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
абыз -- түрколог -- Лазарь Будагов -- Қазан татарларының тілінде оқымысты -- білгір -- сауатты адам -- Этимология -- Рабиға Сыздық -- Сөздер сөйлейді -- Мыңбай Ысқақов -- Халық календары -- абыз дегеніміз
Аннотация: Осы бір ауыз толтырып айтуға ыңғайлы атауды біреу біліп, біреу білмей қолданады. Әңгіме – абыз атап отырған адамы сол бағаға лайық па, жоқ па, сонда болуы тиіс. Оны білу үшін, алдымен түркілердің жадында бәлен мың жылдан бері келе жатқан абыз сөзінің мән-маңызына бойлау қажет. Бірден айту керек, бұл сөздің төркіні араб не парсыдан емес, түркілердің төл сөзі. Сондықтан түрлі түсіндірме сөздіктерден дәлел келтірейік. Белгілі түрколог Лазарь Будаговтың (1812–1879) жазуынша: «Қазан татарларының тілінде «оқымысты, білгір, сауатты адам», тобыл наречиесінде абзи «аға», абыз тотай, одан қысқарған абыстай, «апай, дін басы болған адамның әйелі, мұғалім әйел», башқұртша абсай «ана, шеше», абыз етмек, абызламақ «оқыту, ағарту», абызмақ «оқу, сауаттану» («Сравнительный словарь турецко-татарских наречий»).
Б 43
Белдеубай, Д.
Абыз немесе сөздің обалы туралы [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2022. - №47.- 24-30 қараша. - Б. 3
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
абыз -- түрколог -- Лазарь Будагов -- Қазан татарларының тілінде оқымысты -- білгір -- сауатты адам -- Этимология -- Рабиға Сыздық -- Сөздер сөйлейді -- Мыңбай Ысқақов -- Халық календары -- абыз дегеніміз
Аннотация: Осы бір ауыз толтырып айтуға ыңғайлы атауды біреу біліп, біреу білмей қолданады. Әңгіме – абыз атап отырған адамы сол бағаға лайық па, жоқ па, сонда болуы тиіс. Оны білу үшін, алдымен түркілердің жадында бәлен мың жылдан бері келе жатқан абыз сөзінің мән-маңызына бойлау қажет. Бірден айту керек, бұл сөздің төркіні араб не парсыдан емес, түркілердің төл сөзі. Сондықтан түрлі түсіндірме сөздіктерден дәлел келтірейік. Белгілі түрколог Лазарь Будаговтың (1812–1879) жазуынша: «Қазан татарларының тілінде «оқымысты, білгір, сауатты адам», тобыл наречиесінде абзи «аға», абыз тотай, одан қысқарған абыстай, «апай, дін басы болған адамның әйелі, мұғалім әйел», башқұртша абсай «ана, шеше», абыз етмек, абызламақ «оқыту, ағарту», абызмақ «оқу, сауаттану» («Сравнительный словарь турецко-татарских наречий»).
50.
Подробнее
71
И 86
Исақұлов, Е.
Ежелгі тарихтың ескерілмеген парығы [Текст] / Е. Исақұлов // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2022. - 7 желтоқсан. - №234. - Б. 10.
ББК 71
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
Аbai baspasy -- Зәріпбай Оразбай -- Ұлы тарих және Ұлы әулиелер -- қолжазбада – Шыңғыз -- тарих -- Рашид ад-дин Фазуллах Хамадани -- пайғамбарлардың тарихы -- кітап
Аннотация: Жақында Алматыдағы «Аbai baspasy» Зәріпбай Оразбай әзірлеген «Ұлы тарих және Ұлы әулиелер» атты жинақты жариялады. Ол Ақтан сопы Құтбтың «Біздің тарихымыз» (1730) деп аталатын шағатай қарпіндегі қолжазбасы негізінде даярланған. Онда Шыңғыс ханның (қолжазбада – Шыңғыз) ең сенімді қолбасшысының бірі Ноқта (кей деректе Бұқыршын) ноян мен оның ағасы Орақты ұрпақтарының XVIII ғасырдың басына дейінгі тарихы баяндалған. Аталған кітаптағы түркілер мен Шыңғыс ханға қатысты мәліметтер Рашид ад-дин Фазуллах Хамаданидің «Жамиғ ат-тауарих» (1316) және Шараф ад-дин Әли Йаздидің «Зафарнама» (1425) еңбектеріндегі деректерге сәйкес келеді. Жинаққа Бекасыл әулиенің «Зикзал» мұрасы туралы деректер мен Мәшһүр Жүсіптің естеліктері, сондай-ақ академик Ғарифолла Есімнің «Шыңғыз хан туралы тосын пікір» атты мақаласы енген. «Ұлы тарих және Ұлы әулиелер» көне заманнан осы күнге дейінгі ел тарихын дұрыс байыптауға жәрдемін тигізеді. 7 желтоқсан күні сағ. 15.00-де елордадағы Академиялық кітапханада көне тарихтан мағлұмат беретін «Ұлы тарих және Ұлы әулиелер» атты жинақтың тұсаукесері өтеді.
Держатели документа:
БҚУ
И 86
Исақұлов, Е.
Ежелгі тарихтың ескерілмеген парығы [Текст] / Е. Исақұлов // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2022. - 7 желтоқсан. - №234. - Б. 10.
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
Аbai baspasy -- Зәріпбай Оразбай -- Ұлы тарих және Ұлы әулиелер -- қолжазбада – Шыңғыз -- тарих -- Рашид ад-дин Фазуллах Хамадани -- пайғамбарлардың тарихы -- кітап
Аннотация: Жақында Алматыдағы «Аbai baspasy» Зәріпбай Оразбай әзірлеген «Ұлы тарих және Ұлы әулиелер» атты жинақты жариялады. Ол Ақтан сопы Құтбтың «Біздің тарихымыз» (1730) деп аталатын шағатай қарпіндегі қолжазбасы негізінде даярланған. Онда Шыңғыс ханның (қолжазбада – Шыңғыз) ең сенімді қолбасшысының бірі Ноқта (кей деректе Бұқыршын) ноян мен оның ағасы Орақты ұрпақтарының XVIII ғасырдың басына дейінгі тарихы баяндалған. Аталған кітаптағы түркілер мен Шыңғыс ханға қатысты мәліметтер Рашид ад-дин Фазуллах Хамаданидің «Жамиғ ат-тауарих» (1316) және Шараф ад-дин Әли Йаздидің «Зафарнама» (1425) еңбектеріндегі деректерге сәйкес келеді. Жинаққа Бекасыл әулиенің «Зикзал» мұрасы туралы деректер мен Мәшһүр Жүсіптің естеліктері, сондай-ақ академик Ғарифолла Есімнің «Шыңғыз хан туралы тосын пікір» атты мақаласы енген. «Ұлы тарих және Ұлы әулиелер» көне заманнан осы күнге дейінгі ел тарихын дұрыс байыптауға жәрдемін тигізеді. 7 желтоқсан күні сағ. 15.00-де елордадағы Академиялық кітапханада көне тарихтан мағлұмат беретін «Ұлы тарих және Ұлы әулиелер» атты жинақтың тұсаукесері өтеді.
Держатели документа:
БҚУ
Страница 5, Результатов: 56