Электронный каталог

42.2
Т 11

    Түйе шаруашылығында табиғи жайылымдарды пайдаланудың ұтымды тәсілі [Текст] / Н. Н. Алибаев, А. Баймұқанов, Ж. Тулеубаев [и др.] // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №1. - Б. 34-38
ББК 42.2

Рубрики: Кормопроизводство. Кормовые растения

Кл.слова (ненормированные):
нар түйе -- ұрғашы түйе -- сораң жайылым -- жемшөп мөлшері -- өнімділік -- желінгіштік
Аннотация: Зерттеудің мақсаты – табиғи жайылымдық аумақты өнімді түйе шаруашылығында пайдаланудың ұтымды тәсілін әзірлеу. Зерттеу нәтижесі көрсеткендей, Арвана тұқымды ұрғашы түйелерді тәжірибелік жайылым аймағында бір күн жаю барысында (I топ) жайылым түрлерінің жемшөп өнімділігі жоғары болып шықты және көктемгі-жазғы жайылым маусымында тиісінше 2,07 және 2,52 ц/га құрады. Жайылымның азық өнімділігінің ұқсас көрсеткіштері шартты тәжірибелік аймақтарға (бақылау тобы) бөлінбестен әрбір жайылым аймағын қатарынан 3 күн (II топ) және дәстүрлі жайылымда пайдалану барысында айтарлықтай төмен болды және жайылым түрлері бойынша тиісінше құрғақ азықтық масса 3,80 (1,70) және 3,90 (2,05); 2,60 (1,15) және 2,85 (1,54) ц/га. Түрлі жүктемемен жайылымды пайдалану режимі шөлді жайылым түрлерінің шөбінің жемдік құндылығына айтарлықтай әсер етті. Әрбір шартты айдау аймағын (0,67 және 0,77 жемшөп бірлігі, 68,9 және 75,0 г сіңірілетін протеин) бір күн бойы пайдаланғанда жайылымдық шөптің жемдік құндылығымен салыстыр- ғанда ұрғашы түйелер әрбір тәжірибелік аймақта қатарынан үш күн (0,38 және 0,43 жемшөп бірлігі, 59,1 және 66,6 г сіңірілетін протеин) және дәстүрлі жүйесіз пайдалануда (0,31 және 0,35 жемшөп бірлігі, 48 және 53 г сіңірілетін ақуыз) шөптің жемдік құндылығы айтарлықтай төмен болды, бұл сайып келгенде жалпы жем өніміне, шөлді жайылымның негізгі түрлерінің азықтық сыйымдылығына әсер етті. Тұтастай алғанда, ұтымды пайдалану режимінде (жайылымды ұйымдастырудың шартты-өрістік әдісімен) сазды сұр топырақтағы бұталы-эфемерлі құмды және жартылай бұталы-эфемерлі жайылымның жемшөп өнімділігі 1 га-дан 1,90 және 2,90 ц шартты жемшөп протеин бірліктерін құрайды, бұл бақылау тобымен (81,58 және 80,35%) және II тәжірибе тобымен (60,0 және 59,65%) салыстырғанда едәуір жоғары. Барлық тәжірибелік топтағы сауын түйелер маусымдық сораң жайылымда бірдей азық мөлшерін тұтынады (22,80-23,95). Күзгі маусымда (қыркүйек-қазан) І, ІІ және ІІІ тәжірибелік топтағы ұрғашы түйелердің орташа тәуліктік сауымы орташа есеппен 9,32, 10,0 және 11,50 кг құрады, бұл сауын түйелерді нормаланған азықтандырудың жайылымдық ұстау жағдайында сүт өнімділігіне оң әсерін көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алибаев, Н.Н.
Баймұқанов, А.
Тулеубаев, Ж.
Есембекова, З.Т.
Зияева, Г. К.
Абуов, Г.С.
Есимбекова, А.Т.

28
Ә 50
Әлімбаева, Т. А.
    Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік ерекше қорғалатын табиғи аумақтар. [Текст] / Т. А. Әлімбаева // Биология және салауаттылық негізі. - 2022. - №2. - Б. 3-8
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
табиғи аумақтар -- мемлекеттік өңірлік табиғи паркі -- табиғи ресурстар -- эндемиктер -- ландшафт -- өсімдіктер -- жануарлар
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік қорғалатын табиғи аумақтары қарастырған.
Держатели документа:
БҚУ

63.3(2)л6
С 11

    Сүйінбике ханымға ескерткіш қойылды [Текст] // Ана тiлi. - 2022. - 16-22 маусым. - №24. - Б. 12
ББК 63.3(2)л6

Рубрики: Исторические памятники и памятные места

Кл.слова (ненормированные):
Ораз Мұхаммед -- ескерткіш -- қазақ хан -- Едіге би -- Татарлар Қазан -- Ноғайлы Едіге -- Сібір хан -- Көшім хан -- Мұхтар Мағауин -- Шәрбану ­Бейсенова
Аннотация: Оқырманның есінде болса 2019 жылы жазушы Мұхтар Мағауиннің «Аласапыран» романының кейіпкері, кезінде Қасым хандығында билік құрған Ораз Мұхаммедке Ресейдің Рязань облысында мемориалды ескерткіш тақта орнатылғаны отандық БАҚ-та жарияланды. Енді сол қазақ хандығы болған аумаққа, әйгілі Едіге бидің қызы Сүйінбикенің ескерткіші қойылды. Татарлар Қазан хандығының тәуелсіздігі үшін күрескен, арғы тегі алтынордалық асылбегімнің ескерткішін ежелгі астанада (яғни Қазанда) қойғылары келген. Бірақ оған Мәскеу ұрықсат бермесе керек.
Держатели документа:
ЗКУ

63
А 55
Алшанов , Р.
    Ежелгі қазақ жеріндегі көлік өндірісі [Текст] / Р. Алшанов // Ана тiлi. - 2022. - 9-15 маусым. - №23. - Б. 8
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
арбалар -- тарихи -- қазақ жері -- қазақстанның петроглифтері -- ғалым -- алан медоев -- археология -- археологтар
Аннотация: Адамзаттың ежелгі тарихында тайпалар мен бүтіндей халықтар сапырылысып көп көшкен, яғни кең байтақ Еуразияны шарлаған кездері болған. Ол замандарда да әркім өз хал-ахуалына қарай жаяу-жалпы босқандары, ең танымалдары - атқа, түйеге, тіпті пілге, есекке мініп көшкен. Осы көші-қонның әсерінен де болар, уақыт өте келе кәдімгі дөңгелектер, дөңгелекті арбалар және жүк тасымалдайтын арбалар пайда болды. Әсіресе дөңгелекті арбаларды соғысқа икемдеп жасап және оларды ұрыстарда белсенді пайдалану әскери істердегі төңкеріс еді. Батыс Қазақстаннан Монғолияға, одан қазіргі Шынжанға дейінгі ұлан-ғайыр аумақта, шашыраңқы орналасқан көптеген жартастардағы суреттер, сол өңірлерде тіршілік еткен адамдардың күймелі арбаларды пайдаланғанын да айғақтайды.
Держатели документа:
ЗКУ

66.3 (5Қаз)
Р 95
Рысбекұлы, А.
    Өңірлік рәміздер - мемлекет біртұтастығының негізі [Текст] / А. Рысбекұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2022. - 14 шілде. - №132. - Б. 5
ББК 66.3 (5Қаз)

Рубрики: Внутренняя политика Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Мемлекеттік рәміздер -- Жаңа Қазақ­стан -- конфессия -- этнос -- тіл -- идеологиялық құрал -- нормативтік құқықтық акті -- герб -- флаг -- гимн
Аннотация: Мемлекеттік рәміздерден кейін аталатын өңірлік рәміздер Жаңа Қазақ­стан бірегейлігін нығайтудың негізгі факторы саналады. Аумақтық, этностық, тілдік, конфессиялық қауымдастықтарды біріктіріп, азаматтардың патриоттық санасын қалыптастыратын әлеуетке ие өңірлік рәміздер – Қазақстанның аумақтық-әкімшілік бірліктерін тарихи-географиялық, этнографиялық жағынан сәйкестендіруді оңтайландыратын идеологиялық құрал. Ауыл, кент, ауылдық округ, қала ішіндегі аудан, қала, облыс және республикалық мәртебеге ие қалалардың гербтері, тулары, гимндері өңірлік рәміздерге жатады. Алайда олардың стилистикасы, көркемдік және семантикалық мазмұны мемлекеттік сая­сат пен ұлттық құндылықтардың басымдықтарын көрсететін жалпы элементтерден тұрмайды.
Держатели документа:
ЗКУ

66.4
Т 86
Тұрханова, А.
    Оңтүстік Корея мен Жапония арасындағы аумақтық дау: лианкур аралының екі ел үшін экономикалық маңызы [Текст] / А. Тұрханова, Б. Байдәулетова, А. Исаева // Қоғам & Дәуір. - 2022. - №2. - б. 91-108
ББК 66.4

Рубрики: Сыртқы саясат. Халықаралық қатынастар. Дипломатия

Кл.слова (ненормированные):
Лианкур -- Оңтүстік Корея -- Жапония -- территориалды қақтығыс -- экономика -- Токто/Такэсима -- аймақтық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада автор Оңтүстік Корея мен Жапония арасында территориалды қақтығысқа әкелген Лианкур жартастарының мәселесін қозғайды.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Байдәулетова, Б.
Исаева, А.

74
Ж 72
Жилкашинова, Альмира.
    Гидродвигатель: большие возможности для автономного электроснабжения [Текст] / Альмира. Жилкашинова // Современное образование. - 2022. - №1(126). - С. 48-50.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан облысы -- су электр станция -- энергия алу -- зерттеу -- гидроқозғалтқыш -- ауыл шаруашылығы -- жоба
Аннотация: С. Аманжолов атынағы ШҚУ ғалымдарының күшімен Шығыс Қазақстан обласының өзендерінде шағын су электр станцияларын салу есебінен энергия алу әлеуетін ашуға мүмкіндік берген зерттеу жүргізілді. Сұйықтықты параллель беретін көлемдік-секциялық гидроқозғалтқыштың ұсынылып отырған конструкциясы су ағынының жылдамдық қысымын пайдаланады және арнайы гидротехникалық құрылыстарды салуды талап етпейді. Гидроқозғалтқыш шалғай аумақтардағы ауыл шаруашылығы тұтынушылары үшін ерекше қызығушылық тудырады. Жоба туралы оның авторы және жетекшісі А. Жилкашинова әңгімелейді
Держатели документа:
ЗКУ

65
Д 21
Дауылбаев, К. Б.
    Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамудың диспропорияларын бағалау [Текст] / К. Б. Дауылбаев, Л. Н. Махмеджанова, М. Қ. Абуова // Транзитная экономика. - 2022. - №4. - Б. 71-78.
ББК 65

Рубрики: Экономика.

Кл.слова (ненормированные):
аймақ -- әлеуметтік-экономикалық даму -- диспропорция -- ҚР өңірлік дамуы -- экономикалық жүйе -- тұрғын үй -- қаржыландыру -- реттеу
Аннотация: Қазіргі жағдайда Қазақстан Республикасының аумақтық бірліктерінің даму деңгейіндегі теңгерімсіздік проблемасын шешуде жаңа тиімді тәсілдер мен тетіктерді іздеу қажеттілігі туралы мәселе туындады.
Держатели документа:
БҚУ.
Доп.точки доступа:
Махмеджанова, Л.Н.
Абуова, М.Қ.

66
С 14
Саданов, А.
    Топырақ құнарын еселейтін технология [Текст] / А. Саданов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 23 ақпан. - №37. - Б. 15.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Орталық Азия -- топырық -- Түркіменстан -- Түркия -- Өзбекстан -- Қазақстан -- технология -- күріш және басқа да ауыл шаруашылығы -- минерал -- тұзды топырақ
Аннотация: Орталық Азия халқының шамамен 60 пайызы азық-түлік пен кіріс көзі ретінде ауыл шаруашылығына тәуелді. Алайда бұл өңірдегі суармалы жерлердің 40-60 пайызына дейінгі бөлігі тұзды болып келеді. Бұдан Түркіменстан (жал­пы аумақтың 68 пайызы), Өзбекстан (51 пайыз), Қазақстан (50 пайыз) және Түркия (30 пайыз) зардап шегіп отыр. Тіпті топырақтың болмашы тұздануының салдарынан дақылдардың өнімділігі 20 пайызға төмендейді, ал тұздылығының мөлшері жоғары жерлерде 70-80 пайызға дейін жетеді.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 37
Айдарбаева, Р. Қ.
    1930 жж. Шығыс Қазақстан аумағындағы босқыншылық мәселелері [Текст] / Р. Қ. Айдарбаева // Отан тарихы. - 2023. - №26(1). - Б. 30-42.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
1930 жыл -- босқын -- Шығыс Қазақстан -- босқыншыдық -- көшпелі -- Алтай -- Қытай -- аумақ
Аннотация: Мақала 1930 жж. Шығыс Қазақстан аумағындағы босқыншылық мәселелері туралы.
Держатели документа:
БҚУ.