Электронный каталог

83(5каз)
О-57
Омаров , А.
    Абай және Крылов: рухани сабақтастық (Абай жинағын жаңартудың өзектілігі жайында бірер сөз) [Текст] / А. Омаров // Qazaq adebieti . - 2025. - №3.- 23 қаңтар. - Б. 7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абай -- 180 жыл -- орыс ақыны Крылов -- мысал-өлең -- Әкем Абай туралы -- естелік -- Крылов мысалдары
Аннотация: Биыл рухани ұстазымыз – ұлы Абайдың туғанына 180 жыл толады. Бұл жылды «Абай жылы» деп атасақ та жарасады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жыл басында «Ана тілі» газетіне берген сұхбатында осы мерейлі датаны атап өтіп, атқарылар шаралардың жобасын да айқындап кеткен. «Қазақ әдебиеті» газеті жылашар санын да Абай туралы ауқымды сұхбатпен ашып, нөмір сайын жалғастырып келеді.
Держатели документа:
БҚУ

72
А 50
Әлімақын, Д.
    Ғылымда мемлекеттік тілдің бәсі қашан артады? [Текст] / Д. Әлімақын // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 14 ақпан. - №30. - Б. 7.
ББК 72

Рубрики: наука

Кл.слова (ненормированные):
Ғылым -- ұлттық ғылым тілі -- жаратылыстану ғылымдары мен техника -- қазақ тілі -- мемлекеттік тіл -- Шерубай Құрманбайұлы -- ҰҒА академигі, терминтанушы
Аннотация: Ғылым – елдің өркениеттік деңгейін анықтайтын басты көрсеткіш. Еліміздің тәуелсіздік алғанына 30 жылдан асса да, ғылым саласы әлі күнге дейін мемлекеттік тілде сөйлей алмай отыр. Көптеген халықаралық форум мен ғылымға қатысты басқосу, жиналыс негізінен орыс және ағылшын тілдерінде өтеді. Мемлекеттік тілдегі ғылыми еңбектердің аздығы, терминологиядағы бірізділіктің жоқтығы, қазақ тілінде жазылған зерттеулердің халықаралық деңгейде мойындалмауы – бұл саланың ең өзекті мәселесі. Ендеше, қазақ ғылымы қашан қазақша сөйлейді? Біз осы сауалды ғалымдарға қойған едік. Аталған сұраққа ҰҒА академигі, терминтанушы Шерубай Құрманбайұлы, Президент жанындағы Ұлттық ғылым академиясы Ғылыми-техникалық ынтымақтастық орталығының басшысы, PhD Анар Мұхтарова, ғылыми қызметкер Данияр Ерланұлы, докторант Мәдина Шеңгелбай тарапынан берілген жауаптарды оқырман назарына ұсынып отырмыз.
Держатели документа:
БҚУ

66
З-94
Зұлқарнай, Е.
    Ұлттық құрылтай ортақ мақсат пен игі істерге жұмылдырады [Текст] / Е. Зұлқарнай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 15 наурыз. - №50. - Б. 1, 2-3.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Ұлттық құрылтай -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- ауқымды реформа -- білім -- жан-жақты өзгерістер -- Жалпыхалықтық референдум -- Салық жүйесі -- Мемлекет -- бюджет қаржысы -- экономикалық және әлеуметтік факторлар
Аннотация: Абылай ханның ақ туы тігілген қасиетті Көкше жерінде, бауырмал Бурабай баурайында Ұлттық құрылтайдың төртінші отырысы жоғары деңгейде өтті. 2022 жылдан бері елдің болашағын айқындайтын стратегиялық институттың біріне айналған жиында қоғамдағы ең өзекті мәселелер талқыға түсіп, елдің келешек дамуы мен өркендеуіне бағыт-бағдар беретін тың ұсыныстар ортаға салынды.
Держатели документа:
БҚУ

83
Б 48
Бердіғұлова, М. Ж.
    Қазақ әдебиеті сабақтарында оқушының кешенді құзыреттілігін дамыту жолдары [Текст] / М. Ж. Бердіғұлова // Білім. - 2023. - №4. - Б. 56-66.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
әдебиетті оқыту -- кешенді құзыреттілік -- рухани-эстетикалық, ұлттық құндылықтар -- коммуникативті сөйлеу регистрі
Аннотация: Қарым-қатынас, ұлттық құндылықтар қоғамда маңызды рөл атқаратын қазіргі заманда әдебиетті оқу және зерттеу өзекті мәселелердің бірі болып табыла- ды. Әр мұғалім әдебиетке деген қызығушылықты қалай ояту, баланың (оқушының) көркем шығармаларды оқуға деген ниетін қалай қалыптастыру және дамыту, сон- дай-ақ оқуға қандай көркем шығармаларды ұсынған дұрыс екендігі туралы ойла- нады. Көркем шығарманы оқуға баулу мұғалімнің міндеті. Бұл мақалада адамгер- шілік қасиеттер мен ұлттық құндылықтар, ұрпақтардың рухани байлығы көркем шығармаларды оқу арқылы қалыптасу жолы көрсетіледі. Бүгінгі таңда білім беру саласы жаңа технологиялармен, жаңа әдістермен толықтыруда, сондықтан қазақ әдебиетін оқыту білім берудің жаңа идеяларына негізделуі тиіс. Әдебиетті оқыту жаңа сапаға ие болуы керек. Автор әдеби құзыреттілікті қалыптастырудың түсін- дірмесін және жаңа мүмкіндіктерін тәжірибеде қолдануды мысал ретінде беріп отыр. Алдымен автор қазақ әдебиеті әдістемешілердің теориясын негізге алу ке- рек екеніне назар аударды. Сол еңбектердің нәтижелері әдебиет сабағының са- пасын арттыруға, оқушыны кешенді талдау негізінде ұлттық құндылықтарға ба- улуға, қазақ тілінің байлығын, оның көркемдеуіш құралдарының функцияларын меңгеруге, оқушының тұлғалық қасиеттерін тарихи тұлғалар бейнесі арқылы қа- лыптастыруға жетелейді. Бұл мақалада осы әдебиет сабағында оқушының ке- шенді құзыреттілігін дамыту жолдары автор қолданған жаңа құралдар арқылы көрсетіліп отыр. Коммуникативті регистр бүгінгі күнде шығармадағы кейіпкер- лердің көзқарасын сомдайтын құрал болып саналады. Сол бес регистр бүгінгі күні әдеби шығармаларды ізденіп оқуға жол ашатын құрал ретінде көрсетілген (оның әдістемелік құндылығы бойынша отандық ғалым К. Н. Булатбаеваның ғылы- ми еңбектеріне сілтеме берілген). Оқушылар репродуктивтік, ақпараттық, гене- ритивтік, өкімдік, реактивтік регистрлердің мағынасын түсініп, шығармадағы ре- гистрлерді анықтап, олардың шығарма идеясын ашудағы рөлін анықтайды. Оқу процесінің нәтижесі ретінде бір көрініс кесте түрінде берілген. Осы бір құрал мы- салында оқушылардың әдебиет сабағында кешенді құзыреттілікке ие болатыны, шығарма оқуға қызығушылық туатыны дәлелденіп отыр.
Держатели документа:
ЗКУ

32.81
Н 90
Нурбекова, Ж. К.
    Мектеп информатикасында жасанды интеллект негіздерін оқытудың қажеттілігі [Текст] / Ж. К. Нурбекова, Н. Әденбек // Білім. - 2024. - №1. - Б. 38-51.
ББК 32.81

Рубрики: Информатика

Кл.слова (ненормированные):
мектеп информатикасы -- жасанды интеллект негіздері -- цифрлық технология -- оқу бағдарламасы -- оқыту
Аннотация: Әлеуметтік және адам өмірінің әртүрлі аспектілерін цифрландыру ақпа- раттық технологиялар саласындағы жасанды интеллект бағытының артуымен сипатталады. Алдағы уақытта жасанды интеллектке байланысты құзыреттер кез келген кәсіптің мамандары үшін үлкен сұранысқа ие болады. Осыған байланы- сты ғалымдар мен педагогтер арасында мектепте жасанды интеллект негіздерін оқыту мәселесінің өзектілігі артып келеді. Сонымен қатар қазіргі таңда ҰБТ (Ұлттық Біріңғай тестілеу) сұрақтарына да жасанды интеллект негіздері бойынша сұрақтар- дың кіріктіріліуіне байланысты бұл тақырып зерттеуді қажет етеді. Бұл мақалада мектеп информатикасында жасанды интеллект негіздерін оқыту мазмұны қарастырылып, талдау жасалынды. Қазіргі білім беру жүйесінде орта буын оқушыларын оқыту кезінде мектеп информатикасында жасанды интеллект негіздерін оқытудың қажеттілігі қаншалықты деңгейде екенін анықталды. Зерттеу барысында мектептің 20 информатика пәні мұғалімдерінен және 40 оқушыдан сауалнама алынып, тал- данды. Зерттеу нәтижесі бойынша оқушыларда жасанды интеллект негіздері бойынша білім деңгейлері қарастырылып, олардың қызығушылықтарының жоғары деңгейде екені көрсетілді. Сонымен қатар мектеп информатикасында жасанды интеллект негіздерін оқытудың қажеттілігі анықталып, жасанды интеллект негіз- дерін оқытуда көбінесе жобалық тапсырмалардың енгізілуі керек екендігі айқын- далды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әденбек, Н.

74
А 61
Аманжолов, Д. А.
    Алматы облысындағы «50 табысты мектеп» жобасының тиімділігін бағалау: зерттеудің аралық нәтижелері [Текст] / Д. А. Аманжолов, А. Р. Саулембеков, Е. Б. Аубакиров // Білім. - 2024. - №2. - Б. 10-22.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
орта білім -- Білім-инновация лицей -- педагогтерді қолдау -- білім сапасы -- Алматы облысы
Аннотация: Бұл мақалада Алматы облысында білім сапасын арттыру және педагог- тердің шығармашылығын жетілдіру бағытында «Білім-инновация» лицейлерінің көмегімен іске асып жатқан «50 сәтті мектеп» жобасының тиімділігін зерттеудің аралық нәтижелері талқыланды. Мақала бес бөлімнен тұрады. Екінші бөлімде зерттеудің әдіснамасы туралы ақпарат берілді. Үшінші бөлімде зерттеу нәтиже- сі талқыланды және жоба туралы академиялық тұжырымдар әзірленді. Төртінші бөлімде зерттеудің нәтижесінде алынған тұжырымдардың маңызы мен өзектілі- гі ашылып, олардың қазіргі академиялық білімдегі орны мен ықпалы түсіндіріл- ді. Соңғы бөлімде негізгі түйіндер жазылды және ұсыныстар берілді. Жобаның тиімділігін бағалау үшін ғылыми зерттеудің сапалық (тереңдетілген сұхбат) және сандық (сауалнама) тәсілімен ақпарат жиналды. Аралас тәсіл жоба туралы сенімді тұжырымдар жасауға және жалпылауға болатын қорытындылар әзірлеуге септігін тигізді. Аралық зерттеу нәтижесінде «50 сәтті мектеп» жобасы педагогтер үшін пай- далы болғандығы анықталды. Сонымен қатар, зерттеу нәтижесінде жобаның одан әрі тиімділігін арттыру бойынша респонденттердің ұсыныстары талданып, тұжы- рымдар әзірленді. Жалпы, педагогтерді қолдаудың білім жүйесіне ықпалы туралы дәйекті ғылыми негіз қалыптастыру үшін жоба аяқталғаннан кейін білім сапасын- дағы өзгерістерге ұзақмерзімді әсерін бағалау қажет.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Саулембеков, А.Р.
Аубакиров, Е.Б.

74
Н 90
Нурмаганбетова, Г. А.
    Биология сабақтарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру арқылы білім сапасын арттыру [Текст] / Г. А. Нурмаганбетова // Білім. - 2024. - №2. - Б. 33-42.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
функционалдық сауаттылық -- мәтіндік жұмыс -- мәтіндегі түйін сөздер -- зерттеу жұмыстары
Аннотация: Аталған жұмыстың мақсаты – оқушылардың функционалдық сауат- тылығын қалыптастыру арқылы білім сапасын арттыру болып табылады. Зерттеу жұмысының өзектілігі оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту жол- дарын анықтау, әдістері мен формаларын әзірлеу қажеттілігі болып табылады. Зерттеу Павлодар қаласындағы дарынды балаларға арналған Абай атындағы гимназиясында жүргізілді. Биология сабақтарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын анықтау үшін 6, 8, 9 сыныптардағы 67 оқушыдан сауалнама алын- ды. Сауалнама нәтижелері бойынша мектеп оқушылары мәтінмен жұмыс істеу кезінде негізгі кілтті сөздерді бөліп көрсетуде, тақырыптың негізгі идеясын табуда қиындықтар туатыны және зерттеушілік дағдыларын дамытуға көбірек көңіл бөл- генді қалайтындары белгілі болды. Жоғарыда аталған қиындықтарды шешу үшін биология сабақтaрында білім алушылардың функционaлдық сaуaттылығын артты- руғa бағытталған тапсырмaлар әзірленіп, сaбақ жоспaрлары құрастырылды және оқушылардың жобалау іс-әрекеті арқылы өз бетінше зерттеу жұмысын жүргізу дaғ- дыларын жетілдіру, сонымен қатар, сыни ойлау қабілетін арттыру, өмірдегі түрлі жағдаяттарда дұрыс шешім қабылдай алу әрекеттерін қалыптастыруға арналған сабақтар өткізілді. Зерттеу жұмысының нәтижесінде оқу үрдісіндегі жобалық іс-әр- кеттер оқушылардың тәжірибелік дағдылары, талдау, пайымдау, орындалған жұ- мысты көрсете алу дағдылары қалыптасты. Жұмыстың жаңалығы – білім алушылар- дың жас ерекшеліктері ескеріліп, функционалдық сауаттылығын қалыптастырудың тиімді жолдары қарастырылды және жобалау іс-әрекеті кезеңдерін іске асыратын сабақ жоспарлары құрастырылып, ғылыми негізделген дәлелді ұсыныстар берілді.
Держатели документа:
ЗКУ

74
Т 18
Танирбергенова, А. Ш.
    Мектепте бастауыш сынып білім алушыларын адамгершілікке тәрбиелеу бойынша зерттеу нәтижелері [Текст] / А. Ш. Танирбергенова, К. А. Усербаева, Г. К. Нурахметова // Білім. - 2024. - №2. - Б. 88-97.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
адамгершілік -- адамгершілік тәрбие -- моральдық сана -- әлеуметтік жауапкершілік -- адами қасиет -- адамгершілік қасиет
Аннотация: Мақалада адамгершілік тәрбиесі туралы теориялық ізденістер мен экс- перимент жұмыстарының нәтижелері ұсынылады. Білім алушыларды адамгер- шілікке тәрбиелеу мәселенің өзектілігі қазіргі кезеңдегі проблемалармен бай- ланысты талданып көрсетілген. Жалпы адамгершілік қасиеттердің қалыптасуына әсер етуші факторлардың ықпалдарын төмендету үшін зерттеу проблемасы тұрғы- сынан модель ұсынылады. Ұсынылған модельдің білім беру ортасында тиімділігі эксперимент жұмыстарының нәтижелері арқылы дәлелденген. Мақалада зерттеу жұмысының ұйымдастырылуы және эксперимент жұмыстары барысында алынған деректерге салыстырмалы және сапалық талдау жасалып, эксперимент жұмы- старының нәтижесінде ұсынымдар әзірленген. Зерттеу жұмысында Л.Колбергтің моралдық сана дамуын бағалау әдістемесі бейімдеп қолданылады және шынайы тәжірибеде жиі орын алатын жағдаяттарды саралай отырып, кейстерді шешу ұсы- нылады. Кейстер бойынша білім алушылардың шешім қабылдау ерекшеліктеріне талдау жасау жұмыстарының нәтижелері талқыланған. Мақалада эксперимент ба- рысында адамгершілікке тәрбиелеу моделі негізінде тәжрибеде тиімді қолдануға болатын түрлі әдістер қамтылған. Білім алушыларды адамгершілікке тәрбиелеу моделі шеңберінде ұсынылған шаралардың, ата-аналармен бірлескен жұмыстар- дың нәтижелігі анықталған. Зерттеу жұмысында эксперимент тобында бақылау то- бына қарағанда айтарлықтай жақсы нәтижелерге қол жеткізген. Бұл эксперимент тобындағы білім алушылардың жеке моральдық сенімдеріне негізделген шешім- дер қабылдау қабілеті мен әділеттілік пен адалдық принциптеріне адалдықтары артқаны анықталды. Зерттеу жұмысын қорытындылай келе адамгершілік тәрби- енің білім беру процесінің барлық аспектілеріне интеграциялау ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Усербаева, К.А.
Нурахметова, Г.К.

74
S12
Sadvakasova, K.
    Using of virtual reality and artificial intelligence in education: literature review [Текст] / K. Sadvakasova, A. I. Kydyrbekova, Oguz Chetin // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 10-18.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
виртуалды шынайылық -- жасанды интеллект -- білім беру ресурстары -- оқу үдерісі -- білім беру технологиясы
Аннотация: Көпшілік жаңа технологиялар білім беруді өзгертуші күшке айналды деп санайды. Оқушылардың оқу тәжірибесін жақсарту мүмкіндіктерін анықтау мақсатында оқу процесіне әртүрлі технологиялар кіріктірілді. Соңғы зерттеулер- ге сәйкес, жасанды интеллект (AI) және виртуалды шындық (VR) сияқты жаңадан әзірленген кейбір технологиялар оқыту мен оқу процестерін айтарлықтай жақсар- туға мүмкіндік береді. Мақалада білім беруде виртуалды шындық пен жасанды ин- теллект ресурстарын пайдаланудың өзектілігі талқыланады. Жүйелі әдебиеттерді шолуды пайдалана отырып, бұл мақалада VR және AI қосымшаларының студент- тердің оқу тәжірибесіне әсерін зерттеген бірқатар ғалымдардың жұмысының жи- нақталған мета-талдауы ұсынылған. Авторлар бұл технологияларды оқу үдерісіне енгізудің артықшылықтары оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға, күрделі тақырыптарды тиімді түсіндіруге, жаңа технологияларға ашықтық мәде- ниетін қалыптастыруға негізделгенін анықтады. Мақаланың қорытындылары осы тақырып бойынша жергілікті академиялық түсінікті кеңейтуге ықпал етеді және сонымен қатар білім беру технологияларын біріктіретін орта білім мен жоғары оқу орындарындағы шешім қабылдаушылар үшін пайдалы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Kydyrbekova, A. I.
Oguz Chetin

74
D49

    Development of graphomotor skills in primary school students [Текст] / A. E. Karymsakova, G. M. Abildinova, A. M. Aitymova, A. V. Petrova // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 47-60.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
графомоторлық дағдылар -- әдістеме -- ұсақ моторика -- бастауыш сыныптар -- оқыту
Аннотация: Зерттеудің өзектілігі мектеп оқушыларына үздіксіз технологиялық білім берудің заманауи жағдайында графомоторлық дағдыларды дамытуды анықтауға бағытталған. Бастауыш мектеп жасындағы балалардың проблемаларын анықтау мақсатында графомоторлық дағдылардың даму деңгейінің кешенді диагностика- сы жүргізілді, ол графомоторлық дағдылардың дамуының жеткіліксіз деңгейін көр- сетті. Эксперименттік топтағы бастауыш сынып оқушыларының жазу кезінде қол және көз қимылдарын үйлестіру дұрыс дамымаған, балалар толық бейнені көр- мейді және белгіленген шектен шығады; Болашақта бұл тек орыс тілі сабақтарын- да ғана емес, басқа оқу пәндерінде де елеулі проблемаларға әкелуі мүмкін
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Karymsakova, A.E.
Abildinova, G.M.
Aitymova, A.M.
Petrova, A.V.