Электронный каталог

83(5каз)
Н 41
Негимов , С.
    Абайдың "толық адам" идеясы және Иран - Ғайыптың "Бүтін - адамы" [Текст] / С. Негимов // Ana tili . - 2024. - №30.- 1 тамыз. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Толық адам идеясы -- Иран - ғайып -- Бүтін адам -- Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдары -- 38-қара сөзі -- Абайдың ұлылығы мен даналығы
Аннотация: Ұлыс, тайпа өмір-тіршілігінде, бүтін Алаш жұртында, ел басқару ісінде (жер дауы, жесір дауы т.с.с.) саяси-әлеу­меттік немесе адам тағдырына қатысты ауқымды, күрделі мәселелерді «Әділетті ақылмен» (Абай сипаттамасы), ізгілік іс-харекетімен, тәуекелшілдікпен, көреген көсемдікпен талдап түсіндіретін ғасырлық ойға ие халықтың арын арлаған көреген білгірді, Абайдың тілімен айтқанда, ақ жамбыдай асыл қасиеттерді болмысына сіңірген тұлғасы толық, тұрманы түгел «толық адам» дейміз. Замана сырын, ел өмірінің философиясын, халықтың көзқарасын, адамзат қауымының мыңжылдық тәжірибесін, жүйеленген рухани ілім-білімін, ұлағатты, қымбат ой-пікірлерін тереңнен толғап, қопара білген білікті де, ел жақсысында кемелдік те, тереңдік те, жүйріктік те, «кәміл хақиқат та» бар. Хакім Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдарында халықтың ойы мен тіліндегі «жақсы», «кәмәлат», «кәмәлат-ғазимат», «кәмәлатты», «кәміл», «кемел», «толық» секілді терең сырлы ұғымдарды әр қырынан шеберлікпен жетілдіріп, ұсталықпен, сақилықпен толықтырады. Қазақ рас айтады: «Жақсы ортақ, ай ортақ, күн ортақ». Табиғаттың даналығында жақсысы да бар. Оның жарығы, мейірімі, қайырымы – елдің игілігі. Ол – елдің елдігінің, тұтастық-бірлігінің, бақ-базарының нағыз кепілі. Ақиқатында, қариялардың талаптыларға «Жақсылардың қасында, мәслихатында бол, сарқытын іш» деуінің мәнісі – осы.
Держатели документа:
БҚУ

74
А 17
Есенжол, А.
    Ұрпақ тәрбиесі- қоғам парызы [Текст] / А. Есенжол, Ж. Әлиман // Егемен Қазақстан. - 2024. - 27 шілде. - №144. - Б. 6-7.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
тәрбие -- ұрпақ тәрбиесі -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- бала тәрбиесі -- Сайран Бұқанов -- Шала­тай Мырзахметов -- Жәнібек Кәрібжанов -- Әділ Ахметов -- Өмірзақ Озғанбай
Аннотация: Қазір қоғамды алаңдатып отырған өзекті мәселе – ұрпақ яки бала тәр­биесі. Бұған ел ертеңін ойлаған әр­бір азамат бейжай қарамайды. Пре­­­зидент Қасым-Жомарт Тоқаев әр­­дайым ұрпақ тәрбиесіне жауапты болуды жүйелі ескертіп-ақ жүр. Мұны Ұлттық құрылтай мін­берінен де айтты. Бір сөзінде: «Өс­келең ұрпақтың тәрбиесі – өте маңызды мәселе. Ашығын айтсақ, қазір жас ұрпақ әлеуметтік желі арқылы тәрбие алып жатыр. Баланы дұрыс бағыт­қа бұрып, жол көрсетіп отырмасақ, бұл – өте қауіпті үрдіс», деген-ді. Осы жағынан келгенде, бар салмақ ата-анаға түседі. Өйткені бала тәрбиені алдымен отбасында алады. Отбасында не көрді, не түйді – соны бойына сіңіреді. Бұл ретте сан ғасыр жалғасып келе жатқан ұлттық тәрбиеміздің рөлі зор. Елдік тәрбиенің қайнарына қанып өскен өреннің танымы да терең. Әсіресе қазақ отбасында ата-әже, әке-шеше, бауыр деген ұғымдардың орны бөлек. Қоғам, уақыт өзгерді дегенімен, ұлт­­тық тәрбиеден ажырамаған жөн. Бұған өз ұлтының дәстүрі мен болмысын сақтаған әлем елде­рінен көп мысал келтіре аламыз. Сонымен қатар Президенттің «Адал адам» тұжырымдамасы да ха­кім Абайдың «Толық адам» ілімі­мен үндеседі. Осы рет­те біз бүгін қазіргі жас ұр­пақты адал­дыққа, таза­лық­қа, ең­бек­сүйгіштікке қалай тәр­бие­лей­міз, сондай-ақ қоғамдағы ысы­рап­­­шылдық секілді келеңсіз көрі­ніс­­­­­терді қалай тоқтатамыз деген мақ­­­сат­­пен дөңгелек үстел мәжілісін ұйым­­дастырып, оған елімізге танымал тұл­ғалар – тарих ғылымдары­ның док­торы, про­фес­сор Өмірзақ Озғанбай, белгілі дипломат, филология ғы­лымда­рының докторы, профессор Әділ Ахметов, ардагер-журналист Сайраш Әбішқызы, мемлекет және қоғам қайраткері Жәнібек Кәрібжанов, Қазақстанның Еңбек Ері Сайран Бұқанов, қоғам қай­раткері Шала­тай Мырзахметов секілді азаматтарды шақырдық.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әлиман, Ж.

71
Ж 89
Жүніс, Е.
    Дала мен бала [Текст] / Е. Жүніс // ANA TILI. - 2024. - 29 тамыз. - №34. - Б. 1.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Дала мен бала -- Алты жасар Алпамыс -- Дала – ұлық ұғым -- Тарих пен тұлға, көшпелі өрке­ниет пен қалалық мәдениет, ұлттың мыңжылдық жады мен жас өскін сана, дәстүр мен жаңашылдық
Аннотация: Абдолла Қарсақбаевтың «Алты жасар Алпамыс» фильміндегі осы бір диалог – ұрпақтар арасындағы сұқбат қана емес, уақыттар, заманалар арасындағы әңгімедей әсер қалдырады. Тарих пен тұлға, көшпелі өрке­ниет пен қалалық мәдениет, ұлттың мыңжылдық жады мен жас өскін сана, дәстүр мен жаңашылдық, байтақ дала мен бөбек бала өзара сырласқандай, мұңдасқандай сипат алады.
Держатели документа:
ЗКУ

63.5
Б 11
Бөлеев, Қ.
    Қазақ халқының ұлттық асық ойындарының зерттелуі, пайдалануы және болашағы [Текст] / Қ. Бөлеев, П. С. Джекенов, Б. А. Шилібаев // Ұлағат. - 2024. - №2. - Б. 3 - 21
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
асық -- асық ойыны -- асық ойын атаулары -- асық ойындарының түрлері -- асық ойындарының түрлеріне сипаттама -- асық ойындарының мазмұны -- асық ойындарының ұғымдары -- асық ойындарының ережесі -- асық ойындарын өткізу -- республикалық асық ату федерациясы -- асық ойындары жарыстары -- асық ойындары жарыстарының қорытындысы
Аннотация: Мақалада қазақ халқының ұлттық ойындарының басты бір саласы - асық ұлттық ойынының зерттелуі, әртүрлі оқу орындарында пайдаланылуы жайлары және болашағы туралы жан - жақты қарастырылған. Кеңестік және егемендік кезеңдердегі асық ойындарының жинақталуы, олардың жарияланылуы және пайдаланылуы бойынша қосалқы және арнайы зерттеулерде жарық көрген еңбектерге ретроспективті талдау берілген.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Джекенов, П.С.
Шилібаев, Б.А.

63
Н 41
Негимов, С.
    Тарих тереңіне бойлаған [Текст] / С. Негимов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 1 қараша. - №212. - Б. 12.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ -- Еуразия тарихы және мәдениетін зерттеу -- ҰҒА құрметті академигі -- Сатай Сыздықов -- көне тарих -- Қазылық ету -- ақын Күдеріқожа Көшекұлы -- Қарқаралы – Қазылық
Аннотация: Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ жанындағы «Еуразия тарихы және мәдениетін зерттеу» орталығының директоры, ҰҒА құрметті академигі Сатай Сыздықов – көне тарих тағылымын бүгінгі идеологиялық негіздермен байланыстырып жүрген аз ғалымның бірі. Оның еңбектерінде «қазылық» ұғымы ерекше орын алады. Өзінің айтуынша, қазылық сөзіндегі «қаз» түбірінің «қазақ» атауымен, түркі дәуіріндегі қазақ ру-тайпаларының ата-бабасы болып табылатын қарлық түркілерімен тікелей байланысы бар. «Қазылық ету» – кезінде қазақ мемлекеттілігінің басқару институты болғаны тарихтан белгілі. Оның бер жағында өзі туып-өскен жері – Қарқаралы өңірі де өткен замандарда «қазылық» деп аталған. ХVІІІ ғасырда суырып салма ақын Күдеріқожа Көшекұлы «Қарқаралы – Қазылық», жататұғын жазылып» деп осы өңірмен қоштасқан.
Держатели документа:
ЗКУ

63.3-8
А 13
Абдрахманов, С.
    Далалық даралық [Текст] / С. Абдрахманов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 18 желтоқсан. - №244. - Б. 12.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Оралбай Әбдікәрімов -- Фариза Оңғарсынова -- Оралбай Әбдікәрімов өміріндегі дамуы мен қызметтері -- Оралбайдың өмірі
Аннотация: «Максимова танцует вновь!». Студент кезімізде «Советская культура» газетінің бірінші бетіне айқайлатып берілген осы тақырып әлі күнге көз алдымда. Үлкен театрдың прима-балеринасы Екатерина Максимова отбасын құрып, нәрестелі болып, бірер жылға сахнадан қол үзген екен. Қазақы ұғыммен қайырсақ, баласы қарақұлақтанып, өзінің құлын мүсіні қалпына келгеннен кейін әлемге әйгілі биші атақты театрдың төріне қайта шыққан көрінеді. Максимованың қайта билеуі ел мәдениеті үшін қандайлық мерей болатынын, ондай адамдардың орны бөлектігін жаңағы тақырып та, бірінші бетке берілуі де, әуеде қалықтап бара жатқандай әсер қалдыратын керемет фотомен көмкерілуі де келісті көрсетіп тұр еді.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 91
Әскербекқызы, Ж.
    Темірқазығы - махамбет, Шолпан жұлдызы - Сара [Текст] / Ж. Әскербекқызы, А. Фазылжан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 25 желтоқсан. - №248. - Б. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Фариза Оңғарсынова -- қазақ поэзиясы -- өлең мен ақын -- «Шілде» деген тысы қоңыр кітап
Аннотация: Өлең мен ақын. Ақын мен заман. Ақын мен қоғам. Бұл ұғымдар байланысының мәні тереңде. Дәуірден озатын өлең бар. Заманнан озатын ақын бар. Қоғамды, ортасын өзіне тәнті ететін де ақын. Қазақ өлеңінің сан ғасырлық бітімі ақын-жыраулардың сөз бастаған әрі қол бастаған қалпымен айшықталатыны ақиқат. Осы санатта халқына барынша танымал, сүйікті, өлеңдегі ағаға қадірлі қарындас, құрдасқа адал дос, кішіге қамқор бола білген Фариза Оңғарсынованы айрықша атауға болады.
Держатели документа:
БҚУ

74
С 19
Сансызбаева , Г.М.
    Физикалық заңдылықтардың өмірмен байланысы [Текст] / Г.М. Сансызбаева // Педагогика мәселелері . - 2024. - №6. - Б. . 29-30
ББК 74

Рубрики: Образование. Педагогические науки

Кл.слова (ненормированные):
өмірмен байланыс -- тәжірибе -- фильм талдау
Аннотация: Мақалада мектеп оқушылары физика пәнінен абстрактілі ұғымдарды, математикалық есептеулерді көрген кезде пәнге қызығушылығы жойылады. Қызықтыру үшін сабақтарды ерекше, интерактивті және өмірмен байланысты етіп ұйымдастырудың маңыздылығы баяндалған. Соның ішінде физика пәнінен қызығушылық тудырудың тәсілдері көрсетілген.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Д 12
Дәдебаев, Ж.
    Абай және ислам мәдениеті [Текст] / Ж. Дәдебаев // Qazaq adebieti. - 2025. - №4.- 31 қаңтар. - Б. 8-9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абайдың шығармашылығы -- Ақын өлеңдері -- қара сөздері -- сенім -- ұстаным -- адам туралы ілімі -- Мұса пайғамбар -- Құранның қағидалары -- Абай ілімі
Аннотация: Абайдың шығармашылығында өмір шындықтары, оларды тану мен бағалау, іштің сыры мен тыстың қыры терең көрініс тапқан. Ақын болмыстағы шындық құбылыстарды сурет­теп, көрсетіп қана қоймайды, олардың мәнісін дәстүрлі дүниетаным тұрғысынан түсіндіреді, бағалайды, насихат етеді. Сол қат-қабат, көп қырлы, күрделі шындық құбылыстарды ақынның дәстүрлі дүниетаным жүйесінде жинақтауы мен саралауы, пайымдауы мен бағалауы ізгі, игілікті қағидалардың қалыптасуына алып келді. Ол қағидалар ақынның дәстүрлі дүниетаным құндылықтарына негізделген көзқарасының ерекшелігін ашады. Олар махаббат пен ғадауат, әділет пен әділетсіздік, жақсылық пен жамандық секілді ұғымдарға қатысты анықталады. Абай адамның ойы мен адамзат қоғамының бойындағы әділетсіздіктің, жамандықтың себебін ақиқат­ты тани алмаумен, жақсы мен жаманды айыра білмеумен, білімсіздікпен байланысты түсіндіреді. Ал адамның ойы мен ісінің әділетін ақылдың кемелдігімен, білімнің тереңдігімен байланыстырады. Енді осы түсініктің түбіне үңілгенде, ақын ойының желісі ілгеріде жасаған ғұламалардың, халықтың дәстүрлі дүниетанымының ақыл, қайрат, жүрек туралы қағидаларымен ұштасатыны аңғарылады.
Держатели документа:
БҚУ

63.4 (5Қаз)
Р 12
Райымбекова , М.
    Тіл мен дәстүр - егіз ұғым [Текст] / М. Райымбекова // Ana tili . - 2025. - №9.- 7 наурыз. - Б. 4-5
ББК 63.4 (5Қаз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Ұлттық құндылықтар -- салт-дәстүр -- Зейнеп Ахметовамен сұхбат -- Бауыржан Момышұлы -- Күнделік -- Шығармашылық
Аннотация: Ұлттық құндылықтарды жандандырып, тереңге тамыр тартқан салт-дәстүрді ел ішінде кеңінен насихаттап жүрген белгілі жазушы, қоғам қайраткері Зейнеп Ахметовамен сұхбаттасып, апайдың әңгімесін тыңдау көптен ойымызда жүр еді. Қаламгердің қазақтың даңқты батыры Бауыржан Момышұлының тағылымды болмысын жаңа қырынан танытқан, халықтық педагогиканың озық үлгілері тұнып тұрған кітаптары оқырман қолынан түскен емес. Жазушыны мейрамымен құттықтап, көкейіміздегі сауалдарды қойып көрдік. Ұлт руханиятының қара шаңырағы — Қазақстан Жазушылар одағына арнайы келіп, одақ табалдырығын аттамас бұрын иіліп сәлем салған Зейнеп апай талай ұлылардың ізі қалған құт мекенге сәлем салып барып кіру — атадан қалған игі дәстүр екенін жеткізді.
Держатели документа:
БҚУ