База данных: Статьи
Страница 6, Результатов: 202
Отмеченные записи: 0
51.

Подробнее
74.58
И 85
Исаева, З. А.
Организация управления знаниями в условиях внедрения проектного менеджмента в государственное управление [Текст] / З. А. Исаева. - [Б. м. : б. и.]. - Б. ц.
Приложение:
Сопроводительный материал :-ибо
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование. Педагогика высшей школы
Кл.слова (ненормированные):
управление знаниями -- проектный менеджмент -- государственные служащие -- государственное управление -- методическая система -- преподаватели-тренеры
Аннотация: В условиях внедрения проектного менеджмента в государственное управление особую актуальность приобретает поиск новых путей для эффективной организации данного процесса в государственных органах и организациях Республики Казахстан. Одним из них может стать применение методики управления знаниями, заключающееся в использовании специальных организационных методов и форм обучения государственных служащих, направленных на освоение нового знания в области управления проектами и его внедрения в государственных органах. Для этого автор предлагает создать методическую систему подготовки тренерских команд из числа преподавателей, направленную на оказание содействия им в развитии компетенций в области проектного менеджмента, а также в организации современных форм управления знаниями в этой области. Цель данной системы – обеспечение гармонизации программ обучения и методик преподавания в области управления проектами. Статья подготовлена по материалам выполненных работ в рамках проекта грантового финансирования научных исследований Министерства образования и науки РК на 2015-2017гг. № 3686/ГФ4 «Создание системы послевузовской подготовки менеджеров образования высшей школы как механизма развития интеллектуального потенциала Республики Казахстан».Ключевые слова: управление знаниями, проектный менеджмент, государственные служащие, государственное управление, методическая система, преподаватели-тренеры.
Держатели документа:
ЗКГУ
И 85
Исаева, З. А.
Организация управления знаниями в условиях внедрения проектного менеджмента в государственное управление [Текст] / З. А. Исаева. - [Б. м. : б. и.]. - Б. ц.
Приложение:
Сопроводительный материал :-ибо
Рубрики: Высшее образование. Педагогика высшей школы
Кл.слова (ненормированные):
управление знаниями -- проектный менеджмент -- государственные служащие -- государственное управление -- методическая система -- преподаватели-тренеры
Аннотация: В условиях внедрения проектного менеджмента в государственное управление особую актуальность приобретает поиск новых путей для эффективной организации данного процесса в государственных органах и организациях Республики Казахстан. Одним из них может стать применение методики управления знаниями, заключающееся в использовании специальных организационных методов и форм обучения государственных служащих, направленных на освоение нового знания в области управления проектами и его внедрения в государственных органах. Для этого автор предлагает создать методическую систему подготовки тренерских команд из числа преподавателей, направленную на оказание содействия им в развитии компетенций в области проектного менеджмента, а также в организации современных форм управления знаниями в этой области. Цель данной системы – обеспечение гармонизации программ обучения и методик преподавания в области управления проектами. Статья подготовлена по материалам выполненных работ в рамках проекта грантового финансирования научных исследований Министерства образования и науки РК на 2015-2017гг. № 3686/ГФ4 «Создание системы послевузовской подготовки менеджеров образования высшей школы как механизма развития интеллектуального потенциала Республики Казахстан».Ключевые слова: управление знаниями, проектный менеджмент, государственные служащие, государственное управление, методическая система, преподаватели-тренеры.
Держатели документа:
ЗКГУ
52.

Подробнее
63.3 (5Қаз)
К 95
Құттымұратұлы , Қ.
Он үшінші редактор [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - 31 мамыр. - №102. - Б. 10
ББК 63.3
(5Қаз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Ақжайық ауданы -- Ораз Исаев -- саяси қуғын-сүргін құрбаны -- қоғам қайраткері -- егемен қазақстан газеті -- тәуелсіз қазақстан -- тарих -- асыл азамат -- Әбіш Кекілбаев -- тарих толқынындағы титан тұлға -- Голощекин -- жауапты шығарушы
Аннотация: Жақында Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданында көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, саяси қуғын-сүргін құрбаны Ораз Исаевтың туғанына 120 жыл толуына орай мерекелік шаралар өтті. 9 жыл Қазақстан Халық Комиссарлар кеңесінің төрағасы болған Ораз Жанұзақұлы "Егемен Қазақстан" газетіне де бөтен емес: басылымның 100 жылдық тарихында газетке басшылық еткен редакторлар тізімінде Ораз Исаев №13 болып тұр
Держатели документа:
БҚМУ
К 95
Құттымұратұлы , Қ.
Он үшінші редактор [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - 31 мамыр. - №102. - Б. 10
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Ақжайық ауданы -- Ораз Исаев -- саяси қуғын-сүргін құрбаны -- қоғам қайраткері -- егемен қазақстан газеті -- тәуелсіз қазақстан -- тарих -- асыл азамат -- Әбіш Кекілбаев -- тарих толқынындағы титан тұлға -- Голощекин -- жауапты шығарушы
Аннотация: Жақында Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданында көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, саяси қуғын-сүргін құрбаны Ораз Исаевтың туғанына 120 жыл толуына орай мерекелік шаралар өтті. 9 жыл Қазақстан Халық Комиссарлар кеңесінің төрағасы болған Ораз Жанұзақұлы "Егемен Қазақстан" газетіне де бөтен емес: басылымның 100 жылдық тарихында газетке басшылық еткен редакторлар тізімінде Ораз Исаев №13 болып тұр
Держатели документа:
БҚМУ
53.

Подробнее
66.4
Ф 55
Филоник, А.
Ближний восток: вода и безопасность [Текст] / А. Филоник // Азия и Африка. - 2019. - №5. - С. 14-21
ББК 66.4
Рубрики: Внешняя политика. Международные отношения
Кл.слова (ненормированные):
Ближний восток -- Африка -- водные ресурсы -- водный дефицит -- рапределение воды -- безопасность -- конфликты
Аннотация: Источники воды размещены на Ближнем Востоке крайне неравномерно, что провоцирует дефицит жизненно важного ресурса, абсолютно необходимого для современного социально-экономического развития этой части мира. Несбалансированное снабжение водой и связанные с этим проблемы оказывают серьезнейшее воздействие на ситуацию с безопасностью в регионе, особенно учитывая тот факт, что большинство местных водных артерий являются трансграничными, что требует политических усилий при разработке правового урегулирования спорных вопросов, возникающих при совместном водопользовании.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Исаев, В.
Ф 55
Филоник, А.
Ближний восток: вода и безопасность [Текст] / А. Филоник // Азия и Африка. - 2019. - №5. - С. 14-21
Рубрики: Внешняя политика. Международные отношения
Кл.слова (ненормированные):
Ближний восток -- Африка -- водные ресурсы -- водный дефицит -- рапределение воды -- безопасность -- конфликты
Аннотация: Источники воды размещены на Ближнем Востоке крайне неравномерно, что провоцирует дефицит жизненно важного ресурса, абсолютно необходимого для современного социально-экономического развития этой части мира. Несбалансированное снабжение водой и связанные с этим проблемы оказывают серьезнейшее воздействие на ситуацию с безопасностью в регионе, особенно учитывая тот факт, что большинство местных водных артерий являются трансграничными, что требует политических усилий при разработке правового урегулирования спорных вопросов, возникающих при совместном водопользовании.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Исаев, В.
54.

Подробнее
Қыстабаев, Е.
Ораз Исаевтың еңбегін неге ескермейміз? [Текст] / Е. Қыстабаев // AIQYN. - 2019. - №83. - Б. 6.
ББК 66.1(5каз)
Рубрики: История политической мысли
Кл.слова (ненормированные):
Ораз Исаев -- Ақжайық ауданы -- ҚазКСР -- 31 мамыр - Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні -- Айқын газеті
Аннотация: Өзі билік тізгінін ұстаған жылдары қалың қазағы үшін қыруар іс тындырған Ораз Исаевты Ақжайық ауданының халқы естерінен шығармаса да былайғы жұрт білмейді. Дұрысы, естеріне алмайды. Неге? Ол ҚазКСР үкіметінің елең-алаңында совнарком төрағасы болған, Ақ Жайық атырабынан түлеген ақиық Ораз Исаев қой! Оның атакүлдігі Жайықтың бұхар бетіндегі Көнеккеткен ауылы. Исаевты жетпісті желкелеп, сексенді төңіректеп жүргендер кәміл біледі. Ал кейінгі жастар, әй, қайдам?... Өйткені жалы күміс, тұяғы алтын азаматтың аты ел көлемінде мүлдем аталмай, ұмытылып бара жатыр демеске амалымыз жоқ. Себебі, 39 жасында әзиз басы оққа байланып кете барған аяулы азаматтың кейін 60 жылдығын айтпағанның өзінде, соңынан да 70, 80, 90, 100, 110 жылдығы мүлдем атаусыз қалғанын қайтып жасырамыз-ау...
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Ғұбайдуллин, Б.
Қыстабаев, Е.
Ораз Исаевтың еңбегін неге ескермейміз? [Текст] / Е. Қыстабаев // AIQYN. - 2019. - №83. - Б. 6.
Рубрики: История политической мысли
Кл.слова (ненормированные):
Ораз Исаев -- Ақжайық ауданы -- ҚазКСР -- 31 мамыр - Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні -- Айқын газеті
Аннотация: Өзі билік тізгінін ұстаған жылдары қалың қазағы үшін қыруар іс тындырған Ораз Исаевты Ақжайық ауданының халқы естерінен шығармаса да былайғы жұрт білмейді. Дұрысы, естеріне алмайды. Неге? Ол ҚазКСР үкіметінің елең-алаңында совнарком төрағасы болған, Ақ Жайық атырабынан түлеген ақиық Ораз Исаев қой! Оның атакүлдігі Жайықтың бұхар бетіндегі Көнеккеткен ауылы. Исаевты жетпісті желкелеп, сексенді төңіректеп жүргендер кәміл біледі. Ал кейінгі жастар, әй, қайдам?... Өйткені жалы күміс, тұяғы алтын азаматтың аты ел көлемінде мүлдем аталмай, ұмытылып бара жатыр демеске амалымыз жоқ. Себебі, 39 жасында әзиз басы оққа байланып кете барған аяулы азаматтың кейін 60 жылдығын айтпағанның өзінде, соңынан да 70, 80, 90, 100, 110 жылдығы мүлдем атаусыз қалғанын қайтып жасырамыз-ау...
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Ғұбайдуллин, Б.
55.

Подробнее
Қойшыбаев, Б.
Еліміздің адал ұлдарының бірі [Текст] / Б. Қойшыбаев // Үш қоңыр. - 2019. - 31 мамыр. - №22. - Б. 3.
ББК 63(5каз)
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
31 мамыр - саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні -- Ораз Жанұзақұлы Исаевтың туғанына - 120 жыл
Аннотация: Қазақ Республикасы үкіметінің басшысы қызметінде Ораз Жанұзақұлы тек шаруашылықпен ғана шұғылданып қойған жоқ, ол еліміздің саяси тарихына да, мәдени дамуына да зерделі, ойлы көзбен қарай білді. О.Исаев Халкомкеңес басшысы ретінде ұдайы қамқорлық жасап отырды. Тастақ түрмесінен босанған жазушы Мұхтар Әуезовке қажет қолдау көрсетті. Халық ақыны Жамбылға бірнеше әдеби хатшы тағайындап, шығармашылығының одақтық деңгейде танылуына ықпал етті. Теміржол құрылысында еңбек ете жүріп, әуесқой суретшілігімен көзге түскен, Алматыдағы Н.Хлудов студиясында екі жылдай оқып, аула сыпырушы боп жүрген Әбілхан Қастеевті белгілі орыс суретшілерінен тәлім алу үшін, қасына арнайы аудармашы қосып, Мәскеуге жіберді.
Держатели документа:
БҚМУ
Қойшыбаев, Б.
Еліміздің адал ұлдарының бірі [Текст] / Б. Қойшыбаев // Үш қоңыр. - 2019. - 31 мамыр. - №22. - Б. 3.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
31 мамыр - саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні -- Ораз Жанұзақұлы Исаевтың туғанына - 120 жыл
Аннотация: Қазақ Республикасы үкіметінің басшысы қызметінде Ораз Жанұзақұлы тек шаруашылықпен ғана шұғылданып қойған жоқ, ол еліміздің саяси тарихына да, мәдени дамуына да зерделі, ойлы көзбен қарай білді. О.Исаев Халкомкеңес басшысы ретінде ұдайы қамқорлық жасап отырды. Тастақ түрмесінен босанған жазушы Мұхтар Әуезовке қажет қолдау көрсетті. Халық ақыны Жамбылға бірнеше әдеби хатшы тағайындап, шығармашылығының одақтық деңгейде танылуына ықпал етті. Теміржол құрылысында еңбек ете жүріп, әуесқой суретшілігімен көзге түскен, Алматыдағы Н.Хлудов студиясында екі жылдай оқып, аула сыпырушы боп жүрген Әбілхан Қастеевті белгілі орыс суретшілерінен тәлім алу үшін, қасына арнайы аудармашы қосып, Мәскеуге жіберді.
Держатели документа:
БҚМУ
56.

Подробнее
65
К 58
Кожанов, Н.
Иран и санкции: опыт преодоления и влияние на социально-экономическое развитие [Текст] / Н. Кожанов, Л. Исаев // Азия и Африка сегодня. - 2019. - №7. - С. 24-31
ББК 65
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
Иран -- санкции -- экономическое развитие -- социально-политическая нестабильность -- СВПД -- иранская ядерная программа -- ирано-американские отношения -- валютный дефецит -- международная банковская система
Аннотация: Решение Д.Трампа, о выходе США из всеобъемлющего соглашения по иранской ядерной программе (СВПД), а также эмбарго на экспорт нефти из Ирана существенным образом обеспокоило международное сообщество. Вместе с тем, наиболее пессимистические сценарии следует рассматривать применительно к нынешней ситуации с некоторой осторожностью. Санкции могут оказаться не столь эффективными, как того ожидают в Вашингтоне. Об этом говорит как текущее развитие событий, так и более ранний опыт санкционного давления на Тегеран.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Исаев, Л.
К 58
Кожанов, Н.
Иран и санкции: опыт преодоления и влияние на социально-экономическое развитие [Текст] / Н. Кожанов, Л. Исаев // Азия и Африка сегодня. - 2019. - №7. - С. 24-31
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
Иран -- санкции -- экономическое развитие -- социально-политическая нестабильность -- СВПД -- иранская ядерная программа -- ирано-американские отношения -- валютный дефецит -- международная банковская система
Аннотация: Решение Д.Трампа, о выходе США из всеобъемлющего соглашения по иранской ядерной программе (СВПД), а также эмбарго на экспорт нефти из Ирана существенным образом обеспокоило международное сообщество. Вместе с тем, наиболее пессимистические сценарии следует рассматривать применительно к нынешней ситуации с некоторой осторожностью. Санкции могут оказаться не столь эффективными, как того ожидают в Вашингтоне. Об этом говорит как текущее развитие событий, так и более ранний опыт санкционного давления на Тегеран.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Исаев, Л.
57.

Подробнее
74.58(5каз)
И 85
Исаева, Ж. К.
Основные формы интернационализации высшего образования [Текст] / Ж. К. Исаева // Білім- Образование. - 2018. - №3. - С. 50-55
ББК 74.58(5каз)
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
интернационализация высшего образования -- Мобильность студентов -- интернационализация учебных планов -- гармонизация систем высшего образования -- глобализация -- вузовские программы -- гармонизация -- интеграция
Аннотация: В статье рассматриваются такие формы интернационализации высшего образования, как мобильность студентов, мобильность преподавателей, интернационализация учебных планов, транснациональное образование, гармонизация систем высшего образования
Держатели документа:
ЗКГУ
И 85
Исаева, Ж. К.
Основные формы интернационализации высшего образования [Текст] / Ж. К. Исаева // Білім- Образование. - 2018. - №3. - С. 50-55
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
интернационализация высшего образования -- Мобильность студентов -- интернационализация учебных планов -- гармонизация систем высшего образования -- глобализация -- вузовские программы -- гармонизация -- интеграция
Аннотация: В статье рассматриваются такие формы интернационализации высшего образования, как мобильность студентов, мобильность преподавателей, интернационализация учебных планов, транснациональное образование, гармонизация систем высшего образования
Держатели документа:
ЗКГУ
58.

Подробнее
Құттымұратұлы, Қ.
Ақжайық арысын еске алды [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 17 қазан. - №201. - Б. 5.
ББК 63.3
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет және қоғам қайраткері -- қуғын-сүргін құрбаны -- Еңбекші қазақ газеті -- Ораз Исаев -- туған жері -- БҚО Ақжайық ауданы -- Көнеккеткен ауылы -- еске алу
Аннотация: Мемлекет және қоғам қайраткері, саяси қуғын-сүргін құрбаны, 1926 жылы "Еңбекші қазақ" газетіне басшылық еткен Ораз Исаевтың 120 жылдығы оның туған жері - Батыс Қазақстан облысындағы Ақжайық ауданының Көнеккеткен ауылында аталып өтті.
Держатели документа:
БҚМУ
Құттымұратұлы, Қ.
Ақжайық арысын еске алды [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 17 қазан. - №201. - Б. 5.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет және қоғам қайраткері -- қуғын-сүргін құрбаны -- Еңбекші қазақ газеті -- Ораз Исаев -- туған жері -- БҚО Ақжайық ауданы -- Көнеккеткен ауылы -- еске алу
Аннотация: Мемлекет және қоғам қайраткері, саяси қуғын-сүргін құрбаны, 1926 жылы "Еңбекші қазақ" газетіне басшылық еткен Ораз Исаевтың 120 жылдығы оның туған жері - Батыс Қазақстан облысындағы Ақжайық ауданының Көнеккеткен ауылында аталып өтті.
Держатели документа:
БҚМУ
59.

Подробнее
71.1
С 12
Сабыр, М.
Ұлт үшін күрескен қайраткер [Текст] / М. Сабыр // Oral oniri. - 2019. - 10 желтоқсан. - №99. - Б. 7
ББК 71.1
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
Ораз Исаев -- сталиндік зұлмат -- халық комиссары -- Ораз -- Исаев -- ұлтжандылық
Аннотация: Ұлт тарихын түгендеуде қашанда күрделі мәселелер бар. Н.Ә.Назарбаев "Ұлы даланың жеті қыры" атты мақаласында "көпқырлы әрі ауқымды тарихымызды дұрыс түсініп, қабылдай білуіміз керек. Біз басқа халықтардың рөлін төмендетіп, өзімідің ұлылығымызыд көрсетейін деп отырғанымыз жоқ. Ең бастысы, біз нақты ғылыми деректерге сүйене отырыыып, жаһандық тарихтағы өз рөлімізді байыппен әрі дұрыс пайымдауға тиіспіз", - деп атап көрсетті. Осы мақалада "Ұлы даланың ұлы есімдері" атты бөлімде "Көптеген халықтар өз елінің ерекше елшісі сынды ұлы бабаларының есімдерін мақтан тұтады" деп атап өтті. Қазақ жұрты да ұлы бабалардының, игі жақсыларының аттарын қадір тұтып, кейінгі жасқа үлгі қылмақ керек.
Держатели документа:
БҚМУ
С 12
Сабыр, М.
Ұлт үшін күрескен қайраткер [Текст] / М. Сабыр // Oral oniri. - 2019. - 10 желтоқсан. - №99. - Б. 7
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
Ораз Исаев -- сталиндік зұлмат -- халық комиссары -- Ораз -- Исаев -- ұлтжандылық
Аннотация: Ұлт тарихын түгендеуде қашанда күрделі мәселелер бар. Н.Ә.Назарбаев "Ұлы даланың жеті қыры" атты мақаласында "көпқырлы әрі ауқымды тарихымызды дұрыс түсініп, қабылдай білуіміз керек. Біз басқа халықтардың рөлін төмендетіп, өзімідің ұлылығымызыд көрсетейін деп отырғанымыз жоқ. Ең бастысы, біз нақты ғылыми деректерге сүйене отырыыып, жаһандық тарихтағы өз рөлімізді байыппен әрі дұрыс пайымдауға тиіспіз", - деп атап көрсетті. Осы мақалада "Ұлы даланың ұлы есімдері" атты бөлімде "Көптеген халықтар өз елінің ерекше елшісі сынды ұлы бабаларының есімдерін мақтан тұтады" деп атап өтті. Қазақ жұрты да ұлы бабалардының, игі жақсыларының аттарын қадір тұтып, кейінгі жасқа үлгі қылмақ керек.
Держатели документа:
БҚМУ
60.

Подробнее
87
О-53
Олжабай , С.
Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87
Рубрики: Философия
Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ
О-53
Олжабай , С.
Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
Рубрики: Философия
Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ
Страница 6, Результатов: 202