База данных: Статьи ППС
Страница 7, Результатов: 68
Отмеченные записи: 0
61.
Подробнее
28.6
Б 65
Бисенгазиева, А. С.
Орал қаласы маңының топырақ омыртқасыздары және олардың биоэкологиялық ерекшеліктерін зерттеу әдістері [Текст] / А. С. Бисенгазиева, Ә. Б. Мендикулова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 92-96.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- топырақ омыртқасыздары -- биоэкологиялық ерекшеліктер -- зерттеу әдістері -- табиғи ресурс -- биологиялық тепе-теңдік -- В.В. Докучаев -- Ч. Дарвин -- қара шірік -- өсімдік гумусы -- органикалық қалдықтар -- топырақ құнарлылығы
Аннотация: Мәтінде топырақтың ерекше табиғи ресурс ретіндегі рөлі және онда мекендейтін омыртқасыздарды зерттеудің маңыздылығы қарастырылған. Топырақ омыртқасыздарының экожүйедегі тепе-теңдікті сақтау мен қоршаған ортадағы өзгерістерді болжаудағы маңызы атап көрсетілген. Сондай-ақ, топырақтану және зоология ғылымының негізін салушылар В.В. Докучаев пен Ч. Дарвиннің топырақ құнарлылығы мен омыртқасыздардың (әсіресе шұбалшаңдардың) органикалық заттарды ыдыратудағы рөлі туралы іргелі еңбектеріне шолу жасалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мендикулова, И.А.
Б 65
Бисенгазиева, А. С.
Орал қаласы маңының топырақ омыртқасыздары және олардың биоэкологиялық ерекшеліктерін зерттеу әдістері [Текст] / А. С. Бисенгазиева, Ә. Б. Мендикулова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 92-96.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- топырақ омыртқасыздары -- биоэкологиялық ерекшеліктер -- зерттеу әдістері -- табиғи ресурс -- биологиялық тепе-теңдік -- В.В. Докучаев -- Ч. Дарвин -- қара шірік -- өсімдік гумусы -- органикалық қалдықтар -- топырақ құнарлылығы
Аннотация: Мәтінде топырақтың ерекше табиғи ресурс ретіндегі рөлі және онда мекендейтін омыртқасыздарды зерттеудің маңыздылығы қарастырылған. Топырақ омыртқасыздарының экожүйедегі тепе-теңдікті сақтау мен қоршаған ортадағы өзгерістерді болжаудағы маңызы атап көрсетілген. Сондай-ақ, топырақтану және зоология ғылымының негізін салушылар В.В. Докучаев пен Ч. Дарвиннің топырақ құнарлылығы мен омыртқасыздардың (әсіресе шұбалшаңдардың) органикалық заттарды ыдыратудағы рөлі туралы іргелі еңбектеріне шолу жасалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мендикулова, И.А.
62.
Подробнее
28.6
У 84
Утебалиева, Б. Е.
Батыс Қазақстан облысында мекендейтін қабыршақты (бауырыменжорғалаушылар) түрлердің алуан түрлілігін сақтау жөніндегі шаралар [Текст] / Б. Е. Утебалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 115-117.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- бауырымен жорғалаушылар -- кесірткелер -- лацертидтер -- биоалуантүрлілік -- антропогендік факторлар -- көмірсутек шикізаты -- әскери полигондар -- трофикалық тізбек -- экологиялық-морфологиялық зерттеу -- табиғатты қорғау мәртебесі -- популяция
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының құрғақ дала және шөлейт экожүйелеріндегі бауырымен жорғалаушылардың, оның ішінде кесірткелердің (7 түрі) алуан түрлілігі қарастырылған. Өңірдегі өнеркәсіптік игеру, көмірсутек шикізатын өндіру және әскери полигондардың экожүйеге тигізетін кері әсері талданған. Рептилиялардың трофикалық тізбектегі рөлі мен олардың популяциясын сақтаудың маңыздылығы негізделіп, лацертидтердің (нағыз кесірткелердің) экологиялық және табиғатты қорғау мәртебесіне баға берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
У 84
Утебалиева, Б. Е.
Батыс Қазақстан облысында мекендейтін қабыршақты (бауырыменжорғалаушылар) түрлердің алуан түрлілігін сақтау жөніндегі шаралар [Текст] / Б. Е. Утебалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 115-117.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- бауырымен жорғалаушылар -- кесірткелер -- лацертидтер -- биоалуантүрлілік -- антропогендік факторлар -- көмірсутек шикізаты -- әскери полигондар -- трофикалық тізбек -- экологиялық-морфологиялық зерттеу -- табиғатты қорғау мәртебесі -- популяция
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының құрғақ дала және шөлейт экожүйелеріндегі бауырымен жорғалаушылардың, оның ішінде кесірткелердің (7 түрі) алуан түрлілігі қарастырылған. Өңірдегі өнеркәсіптік игеру, көмірсутек шикізатын өндіру және әскери полигондардың экожүйеге тигізетін кері әсері талданған. Рептилиялардың трофикалық тізбектегі рөлі мен олардың популяциясын сақтаудың маңыздылығы негізделіп, лацертидтердің (нағыз кесірткелердің) экологиялық және табиғатты қорғау мәртебесіне баға берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
63.
Подробнее
28.6
С 98
Сюлина, С. В.
«Крылья Каркаралинска»: орнитологическое разнообразие и экологическая ценность птиц Каркаралинского национального парка [Текст] / С. В. Сюлина, Г. К. Турлыбекова // Сборник материалов международной научно-практической конференции «Ивановские чтения – 2025», посвященной 120-летию со дня рождения профессора В.В.Иванова. - Уральск, 2025. - 25-26 сентября. - С. 148-151.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Қарқаралы ұлттық паркі -- орнитофауна -- биоалуантүрлілік -- Қызыл кітап -- миграция -- ұя салу -- ақбас тырна -- дала бүркіті -- оқу-далалық практика -- Орталық Қазақстан -- экологиялық топтар
Аннотация: Мақалада Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі аумағындағы орнитофаунаның алуан түрлілігі мен экологиялық маңызы қарастырылған. Оқу-далалық практикасы барысында өңірдегі таулы-орманды, далалық және сулы-батпақты ландшафттардың құстардың мекендеуі мен ұя салуы үшін қолайлы жағдай жасайтыны негізделген. Мұнда кездесетін 230-дан астам құс түрінің, оның ішінде Қазақстанның Қызыл кітабына енген ақбас үйрек, ақбас тырна және дала бүркіті сияқты сирек түрлердің таралу ерекшеліктеріне талдау жасалған. Зерттеу Орталық Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау мен экологиялық тепе-теңдікті қолдау тұрғысынан маңызды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Турлыбекова, Г.К.
С 98
Сюлина, С. В.
«Крылья Каркаралинска»: орнитологическое разнообразие и экологическая ценность птиц Каркаралинского национального парка [Текст] / С. В. Сюлина, Г. К. Турлыбекова // Сборник материалов международной научно-практической конференции «Ивановские чтения – 2025», посвященной 120-летию со дня рождения профессора В.В.Иванова. - Уральск, 2025. - 25-26 сентября. - С. 148-151.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Қарқаралы ұлттық паркі -- орнитофауна -- биоалуантүрлілік -- Қызыл кітап -- миграция -- ұя салу -- ақбас тырна -- дала бүркіті -- оқу-далалық практика -- Орталық Қазақстан -- экологиялық топтар
Аннотация: Мақалада Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі аумағындағы орнитофаунаның алуан түрлілігі мен экологиялық маңызы қарастырылған. Оқу-далалық практикасы барысында өңірдегі таулы-орманды, далалық және сулы-батпақты ландшафттардың құстардың мекендеуі мен ұя салуы үшін қолайлы жағдай жасайтыны негізделген. Мұнда кездесетін 230-дан астам құс түрінің, оның ішінде Қазақстанның Қызыл кітабына енген ақбас үйрек, ақбас тырна және дала бүркіті сияқты сирек түрлердің таралу ерекшеліктеріне талдау жасалған. Зерттеу Орталық Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау мен экологиялық тепе-теңдікті қолдау тұрғысынан маңызды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Турлыбекова, Г.К.
64.
Подробнее
63.3(5Каз)
Ш 98
Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.
Ш 98
Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.
65.
Подробнее
28.691.8
К 12
Қабдрахимов, Ə. А.
Батыс Қазақстан облысындағы адамғада улығы қауіпті өрмекшілердің биоэкологиялық ерекшеліктері [Текст] / Ə. А. Қабдрахимов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 509-518.
ББК 28.691.8
Рубрики: Членистоногие
Кл.слова (ненормированные):
Eresus kollari -- Allohogna singoriensis -- Latrodectus tredecimguttatus -- улы өрмекшілер -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған улы өрмекшілердің үш түрі – Eresus kollari F.W. Rossi, 1846 (Eresidae), Allohogna singoriensis (Laxmann, 1770) (Lycosidae) жəне Latrodectus tredecimguttatus (P. Rossi, 1790) (Theridiidae) түрлерінің морфологиялық ерекшеліктері, экологиялық жағдайлары мен адамға тигізетін ықтимал қауіптілігі қарастырылған. E. kollari түрі – сирек кездесетін, негізінен ін ішінде тіршілік ететін, адамға агрессивтілігі төмен өрмекші. Оның шағуы жеңіл жергілікті реакциялармен сипатталады жəне адам өміріне айтарлықтай қауіп төндірмейді. А. singoriensis – өңірдің ең ірі өкілі, тарантулдар қатарына жатады. Бұл түр де адамға сирек қауіп төндіреді, уы ауырсыну мен ісік тудырғанымен, əдетте уланудың ауыр белгілерін бермейді. Ең қауіпті түр – L. tredecimguttatus (қарақұрт), оның уы нейротоксикалық əсер етіп, ауыр улануға жəне кей жағдайларда өлімге əкелуі мүмкін. Соңғы жылдары бұл түрдің Батыс Қазақстан облысында санының артуы мен ареалының кеңеюі, сонымен қатар елді мекендерге енуі байқалуда.
Держатели документа:
ЗКУ
К 12
Қабдрахимов, Ə. А.
Батыс Қазақстан облысындағы адамғада улығы қауіпті өрмекшілердің биоэкологиялық ерекшеліктері [Текст] / Ə. А. Қабдрахимов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 509-518.
Рубрики: Членистоногие
Кл.слова (ненормированные):
Eresus kollari -- Allohogna singoriensis -- Latrodectus tredecimguttatus -- улы өрмекшілер -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған улы өрмекшілердің үш түрі – Eresus kollari F.W. Rossi, 1846 (Eresidae), Allohogna singoriensis (Laxmann, 1770) (Lycosidae) жəне Latrodectus tredecimguttatus (P. Rossi, 1790) (Theridiidae) түрлерінің морфологиялық ерекшеліктері, экологиялық жағдайлары мен адамға тигізетін ықтимал қауіптілігі қарастырылған. E. kollari түрі – сирек кездесетін, негізінен ін ішінде тіршілік ететін, адамға агрессивтілігі төмен өрмекші. Оның шағуы жеңіл жергілікті реакциялармен сипатталады жəне адам өміріне айтарлықтай қауіп төндірмейді. А. singoriensis – өңірдің ең ірі өкілі, тарантулдар қатарына жатады. Бұл түр де адамға сирек қауіп төндіреді, уы ауырсыну мен ісік тудырғанымен, əдетте уланудың ауыр белгілерін бермейді. Ең қауіпті түр – L. tredecimguttatus (қарақұрт), оның уы нейротоксикалық əсер етіп, ауыр улануға жəне кей жағдайларда өлімге əкелуі мүмкін. Соңғы жылдары бұл түрдің Батыс Қазақстан облысында санының артуы мен ареалының кеңеюі, сонымен қатар елді мекендерге енуі байқалуда.
Держатели документа:
ЗКУ
66.
Подробнее
26.82
К 11
Қызылорда облысының ландшафттарына антропогендік əсерді геоэкологиялық бағалау [Текст] / Н. Е. Рамазанова, М. Ө. Аябекова, Ж. М. Карагойшин, А. Е. Аяпбекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 542-550.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
ландшафт -- геожүйе -- геоэкологиялық бағалау -- антропогендік əсер -- геоақпараттық жүйе -- қашықтан зондтау -- интегралдық əдіс -- геоэкологиялық тұрақтылық
Аннотация: Мақалада Қызылорда облысы ландшафттарының антропогендік əсердің деңгейіне кешенді геоэкологиялық баға беру нəтижелері ұсынылған. Зерттеу əдістемесі интегралдық тəсілге негізделіп, алты негізгі көрсеткішті қамтиды: халықтың тығыздығы, елді мекендер, егістік жерлер мен техногендік түзілімдердің ауданы, көлік желісінің тығыздығы жəне мал жаю тығыздығы. Қашықтан зондтау деректері мен геоақпараттық талдау негізінде аймақ аумағы антропогендік əсердің деңгейлері бойынша зоналарға бөлінді. Нəтижеге сəйкес облыс аумағының 55%-ы орташа, ал 27%-ы жоғары антропогендік əсердің аймағына жатады. Ең жоғары əсер урбанизацияланған жəне аграрлық аймақтарда байқалады. Зерттеу нəтижелері табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен деградацияға ұшыраған экожүйелерді тұрақты мониторингтеудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рамазанова, Н.Е.
Аябекова, М.Ө.
Карагойшин, Ж.М.
Аяпбекова, А.Е.
К 11
Қызылорда облысының ландшафттарына антропогендік əсерді геоэкологиялық бағалау [Текст] / Н. Е. Рамазанова, М. Ө. Аябекова, Ж. М. Карагойшин, А. Е. Аяпбекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 542-550.
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
ландшафт -- геожүйе -- геоэкологиялық бағалау -- антропогендік əсер -- геоақпараттық жүйе -- қашықтан зондтау -- интегралдық əдіс -- геоэкологиялық тұрақтылық
Аннотация: Мақалада Қызылорда облысы ландшафттарының антропогендік əсердің деңгейіне кешенді геоэкологиялық баға беру нəтижелері ұсынылған. Зерттеу əдістемесі интегралдық тəсілге негізделіп, алты негізгі көрсеткішті қамтиды: халықтың тығыздығы, елді мекендер, егістік жерлер мен техногендік түзілімдердің ауданы, көлік желісінің тығыздығы жəне мал жаю тығыздығы. Қашықтан зондтау деректері мен геоақпараттық талдау негізінде аймақ аумағы антропогендік əсердің деңгейлері бойынша зоналарға бөлінді. Нəтижеге сəйкес облыс аумағының 55%-ы орташа, ал 27%-ы жоғары антропогендік əсердің аймағына жатады. Ең жоғары əсер урбанизацияланған жəне аграрлық аймақтарда байқалады. Зерттеу нəтижелері табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен деградацияға ұшыраған экожүйелерді тұрақты мониторингтеудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рамазанова, Н.Е.
Аябекова, М.Ө.
Карагойшин, Ж.М.
Аяпбекова, А.Е.
67.
Подробнее
75.81(5Каз)
К 90
Құлмалиева, С.
Ертіс - баян өңірінде [Текст] / С. Құлмалиева // Өркен. - 2026. - 30 қаңтар. - №1. - Б. 13.
ББК 75.81(5Каз)
Рубрики: Туризм
Кл.слова (ненормированные):
Ертіс-Баян өңірі -- Павлодар -- Мойылды шипажайы -- Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи паркі -- Жасыбай көлі -- Сұлтанмахмұт Торайғыров -- емдік рапа -- сауықтыру туризмі -- Қазақстан табиғаты -- өлкетану
Аннотация: Мақалада автордың Павлодар облысына жасаған танымдық және сауықтыру сапары баяндалады. Мәтінге «Мойылды» шипажайының бірегей емдік қасиеттері (рапа, қара балшық, минералды су) мен қызмет көрсету ерекшеліктеріне жан-жақты талдау жасалған. Сонымен қатар, Баянауыл ұлттық паркінің тарихи-мәдени мұрасы, соның ішінде Жасыбай, Сабындыкөл, Торайғыр көлдерінің аңыздары мен С. Торайғыров, Қ. Сәтбаев сияқты тұлғалардың ізі қалған мекендер туралы құнды деректер келтіріледі. Автор отандық туризмнің бүгінгі жай-күйі мен сервистік деңгейін саралай отырып, туған жердің табиғатын аялауға және оны танып-білуге шақырады. Материал ұстаздар қауымына, студенттерге және өлкетанушыларға арналған.
Держатели документа:
ЗКУ
К 90
Құлмалиева, С.
Ертіс - баян өңірінде [Текст] / С. Құлмалиева // Өркен. - 2026. - 30 қаңтар. - №1. - Б. 13.
Рубрики: Туризм
Кл.слова (ненормированные):
Ертіс-Баян өңірі -- Павлодар -- Мойылды шипажайы -- Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи паркі -- Жасыбай көлі -- Сұлтанмахмұт Торайғыров -- емдік рапа -- сауықтыру туризмі -- Қазақстан табиғаты -- өлкетану
Аннотация: Мақалада автордың Павлодар облысына жасаған танымдық және сауықтыру сапары баяндалады. Мәтінге «Мойылды» шипажайының бірегей емдік қасиеттері (рапа, қара балшық, минералды су) мен қызмет көрсету ерекшеліктеріне жан-жақты талдау жасалған. Сонымен қатар, Баянауыл ұлттық паркінің тарихи-мәдени мұрасы, соның ішінде Жасыбай, Сабындыкөл, Торайғыр көлдерінің аңыздары мен С. Торайғыров, Қ. Сәтбаев сияқты тұлғалардың ізі қалған мекендер туралы құнды деректер келтіріледі. Автор отандық туризмнің бүгінгі жай-күйі мен сервистік деңгейін саралай отырып, туған жердің табиғатын аялауға және оны танып-білуге шақырады. Материал ұстаздар қауымына, студенттерге және өлкетанушыларға арналған.
Держатели документа:
ЗКУ
68.
Подробнее
20.1
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 7, Результатов: 68