Электронный каталог

63.3
Б 20
Балқыбек, Ә
    Мен Шыңғысхандай бола алмадым [Текст] / Ә Балқыбек // Мәдениет. - 2015. - №4. - Б. 8-11
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тарих -- қазақ -- Наполеон -- Бонапарт -- моңғол -- шежіре -- ұлы -- тұлға -- батыр
Аннотация: Отбасы мен жарға адалдық қасиеті жағынан келгенде Шыңғысхан бабамыз араға он ғасырдай уақыт салып барып та бізге үлгі болып қала бермек. Бүгінгі ұрпақтың Наполеон мен Жозефина, Цезарь мен Клеопатраның махаббатын ғана емес, Шыңғысхан мен Бөртенің сүйіспеншілігін де біліп өскені жөн.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

63.5
Т 11
Төлеуов, З
    Оспан кім еді? Моңғол деректері не айтады? [Текст] / З Төлеуов // Дәстүр. - 2016. - №4. - Б. 2-5
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
этнография -- дәстүр -- қазақ -- Оспан -- Моңғол -- алаш -- тарих -- заман -- саясат -- ұлт
Аннотация: Мақаладағы алаштың айбынды бір ұлы Оспан батырдың жолтағдырын басқа бір қырынан ашуға ниеттенген шығарма - көпшіліктің көңілінен шығып, қазақ ұлтының рухына рух қосары сөзсіз.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

Өмірзақ, А
    Шыңғыс хан жайындағы Жетісу өлкесіне қатысты деректер [Текст] / А Өмірзақ // Мәдениет. - 2016. - №9. - Б. 60-61
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғыс хан -- тарих -- қазақ -- Жетісу -- өлке -- дерек -- тұлға -- мәдениет -- түркі -- моңғол -- тұлға -- әлем
Аннотация: Еуразия құрлығында ең алып империя құрған әлемге әйгілі ұлы қолбасшы Шыңғыс хан (1162-1227) өміріне қатысты маңызды жер атауларының соңғы деректерде Жетісу өлкесінен табылып отырғанына жұртшылықтың көзін жеткізу мақсатында жүргізілген жұмыстар туралы айтылған.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

Ұзақбаев, Б
    Кердері мәдениетінің жұмбақ сырлары [Текст] / Б Ұзақбаев // Мәдениет. - 2017. - №2. - Б. 34-35
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
мәдениет -- тарих -- жер -- Арал -- қыпшақ -- ғұн -- сақ -- қазақ -- мемлекет -- дерек -- зерттеу -- ғалым -- еңбек
Аннотация: Аралға байланысты деректер қытай, иран, араб, моңғол, грек, еуропа,ресей тарихы мен жылнамашыларының жазбаларында, сондай-ақ саяхатшылар мен ғалымдардың еңбектерінде жиі кездеседі.
Держатели документа:
БҚМУ

63.5
С 50
Смағұлов, О
    Қазақ халқын аймақтарға және жүздеге жүйелеуге болмайды [Текст] / О Смағұлов // Дәстүр. - 2017. - №5. - Б. 2-5
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
қазақ -- тарих -- қазақ халқы -- аймақ -- жүз -- зерттеу -- мәдениет -- құбылыс -- ұрпақ -- моңғол -- ата-баба -- ежелгі халық -- қазақ этносы
Аннотация: Адам қауымының мәдениетін, өркениетін, археологиясын, тарихын, салт-саналарын, тағы басқа бағыттарды зерттеуді мәдени антропология дейді. Мақалада: "Қазақ халқының біртектілігі қай заманнан, қай ғасырдан басталады?" деген сұрақтарға жауап алуға болады.
Держатели документа:
БҚМУ

63
И 50
Имашев , А. А.
    Орыс жері Моңғол - Татар шапқыншылығы қарсаңында 7-сынып [Текст] / А. А. Имашев // История в казахстанской школе. Тарих Қазақстан мектебінде. - 2016. - №4. - Б. 4-6
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
феодал -- орта ғасыр -- сабақ -- 7-сынып -- шығарма -- Татар -- Моңгол -- орыс
Аннотация: Мақалада XII-XIII ғасырларда орыс мемлекеті саяси бақталастық пен өзара қырқысу нәтижесінде жеке кіәздіктерге бқлініп кетсе де, бұл саяси ыдыраудың кінәздіктердегі экономикалық өрлеуге кедергі жасай алмағандығын ннақты деректерден мысал келтіре отыр.
Держатели документа:
БҚМУ

86
Ш 19
Шамахай, С.
    Шыңғысхан: тәңірлік сенім мен толеранттылық [Текст] / С. Шамахай, Ғ. Есім // Вестник КазНУ им. аль-Фараби = Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №3(65). - Б. 53-67
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тәңірлік -- шаманизм -- «Мәңгі Аспан» -- дін -- толеранттылық -- тарихи шығармасы -- Жамиғат ат тауарихы -- Түрік шежіресі -- Моңғолдың құпия шежіресі -- философия -- герменевтика
Аннотация: Мақалада көшпенділердің сонау шумерлер заманынан бері сабақтасып келе жатқан мыңдаған жылдар тарихы бар Тәңірлік дінінің ХІІІ ғасырдағы ахуалы мен Шыңғысхан ықпалымен Мәңгі Аспан (Тәңірі) ретінде даму ерекшелігі, оның жасаған діни-философиялық тұжырымы, дінге деген толерантты қатынасы жайлы талданады. Шыңғыс хан заманында моңғолдардың тәңірлік нанымына өзгерістер енгізілді. Мәселен, тәңірлік дінінде жұмақ пен тозақ ұғымдары болмады. Алайда олардың сауап жинауға талпынысы тек Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген Әулие Чан Чунның үгіттеуімен құдайлық іліммен байланысты туындады. Бұл кезеңде моңғолдардың діни көзқарасы өзінің биік шыңына жетіп, мәңгі аспанның монотеистік сенімін құрды. Шыңғыс хан тәңірлікті негізге ала отырып, Мәңгі Аспан (Тәңір) идеясын теория дәрежесінде қорытып, қолдана білді. Ол Көкте – Мәңгі Аспан (Тәңірі), Жерде – Қаған қағидасын қалыптастырды. Қағида бойынша Аспан (Тәңір) әлемдегі шексіз ерік, биліктің жалғыз Құдайы. Ол өзінің шапағатымен Қағанды қолдайды. Қаған тәңір атынан билік етіп, аспан жарлығын жер бетіне жүзеге асыруға міндетті. Қаған өз парасатының, харизмасының көмегімен аспан қалауына, шапағатына бөлене алады. Жоғарыда бір аспан тәңірі болса, жерде бір ғана қаған болуға тиіс. Яғни, моңғол ханы «Күн шығыстан күн батысқа дейінгі аспан астындағы барша елді басқаруға тиіс» – еді. Сонымен қатар, Шыңғысхан діни толеранттылықты ұстанды. Ол либералды заң нормаларын қалыптастырды. «Барлық діндер бірдей құрметке лайық, бірақ олардың бірде-бірі үстемдік ете алмайды» деген талап болды. Бұл талап Шыңғыс хан дүниеден өткен соң да, ұрпақтан-ұрпаққа сабақтасып, жалғасын тапты. Шыңғыс ханның кіші ұлы Толуйдың жұбайы ақын, мемлекеттің ірі саясаткері Сорқақтани бегім, Мөңке хан бұл ережені өз өмірінің қағидасы етеді. Мақалада Шыңғыс ханның тұжырымдары мен қағидаларын дәлелдеу үшін дереккөздер ретінде «Моңғолдың құпия шежіресі» атты тарихи шығармасы, Рашид ад диннің «Жамиғат ат тауарихы», Әбілғазы ханның «Түрік шежіресі», Шығыс және Батыс елдерінен Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген, оның көзі тірісінде кездесіп, жүздескен және кейінгі тақ мұрагерлерімен тікелей қарым-қатынаста болған әулие, ойшыл, қайраткер, саяхатшылардың (даостық монах Чан Чун, Елуй Чуцай, Пэн Дай мен Сюй Тин, монах Джовани дель Плано Карпини, елші Гильом де Рубрук, венециялық көпес Марко Поло) жол жазбалары алынды. Мақаланың мақсаты тәңірлік діннің Шыңғыс хан заманындағы дамуы мен өзгерісі, Шыңғыс ханның діни ұстанымы, сабақтастығы туралы деректер бойынша компаративистикалық, мәдени-философиялық талдау жасау. Талдау барысында Мәңгі Аспан (Тәңір) сеніміне қатысты тың ойлар мен пікірлер ұсынылды. Тақырыпты талдау барысында гуманитарлық және философиялық білімдерде кеңінен қолданылатын, тарихилық пен логикалықтың өзара байланысы, тарихи-компаративистикалық, абстрактылықтан нақтылыққа өту, жалпыдан жекеге өту, герменевтика іспетті тәсілдердің бірлігі қамтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есім, Ғ.

60.56
А 90
Асаубек, С. С.
    Латын әліпбиіне көшу: қазақ тілінің түпнұсқалығының ерекшелігі [Текст] / С. С. Асаубек // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №1(64). - Б. 88-94. - ( Серия физическая)
ББК 60.56

Рубрики: Социология сфер общественной жизни

Кл.слова (ненормированные):
латын әліпбиі -- түпнұсқалығы -- тілдің идентификациясы -- тілдік код -- алфавит -- Қазақстан Республикасы -- Президенті -- Н.Ә. Назарбаев -- дискурс -- алфавит реформасы -- ұлттық құндылықтар
Аннотация: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев Жолдауда латын әліпбиіне көшу туралы білім өзекті болды. Латын әліпбиіне көшудің академиялық дискурсы ұзақ уақыт бойы жалғасуда. Қазақстан қоғамының әртүрлі әлеуметтік топтары арасында қарама-қайшы әсер тудыратын, күрделі үрдіс болып табылады. Тәуелсіздік алғаннан кейін қазақстандық журналистер орыс алфавитінің негізінде қазақ әліпбиінен латын алфавитіне көшу бойынша жұмыстар жазды. Сол кезде кей ғалымдар көне түрік жазуын қолдаса, кейбіреулері Қытай, Моңғолия, Иран, Түркия, Ауғанстан мемлекеттерінде тұрып жатқан қандас бауырларымыздың араб жазуына негізделген қазақ жазуын қолданып жүргенін ескеріп, араб графикасына негізделген қазақ жазуын қолдаған болатын. Дегенмен де, сол кездің өзінде-ақ латын жазуына негізделген әліпбиді қолдағандар басымырақ болғаны жасырын емес. Қазақ тілін латын графикасына көшіру өркениетті елдердің қатарына кірудің жаңа векторы, қазақ тілінде дыбыстық жүйелерді анықтау және қазақ тілінің жазуынан артық сөздерді қысқарту. Латын әліпбиіне көшу қазақ халқының рухын дамытуға, оның өркендеуіне және болашақта біздің еліміздің жан-жақты дамуына ықпал етеді. Ең бастысы ұлттық жаңа әліпбиді оңтайлы енгізудің жолындағы Елбасымыздың сындарлы саясатының сәтті орындалуында. Төл тіліміздің мәртебесін көтеруге, тіл арқылы ұрпақтан ұрпаққа жетіп отыратын ұлттық құндылықтарымызды жаңғыртуға бағытталған әліпби реформасына деген халықтың оң көзқарасының қалыптасуында.
Держатели документа:
БҚМУ

74.03(0)
Т 11
Тaулaнов , С. С
    Әскери өнердің дамуы контексіндегі әскери-педагогикалық ойлар [Текст] / С.С Тaулaнов , Ж. Т. Умерджaновa , Л. В. Фот // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi хабаршы. - Алматы, 2018. - №4. - Б. 4-10. - (Серия Педагогические науки=Педагогикалық ғылымдар сериясы)
ББК 74.03(0)

Рубрики: Всеобщая история образования и педагогической мысли

Кл.слова (ненормированные):
әскери-педaгогикaлық идея -- тaрихи-педaгогикaлық тaлдaу -- әскери өнер -- педагогикалық компонент -- әскери-кәсіптік білім беру -- көшпенділердің әскери ұйымы -- воспитaния в военном деле -- болашақ сарбаздардың жаттығулары -- бірлік -- жауынгерлік соққы -- офицерлік кадрлар -- әскери ЖОО -- Тaрихи -- Моңғол -- Қaзaқ хaндығы -- Есім хaн -- Қaсымхaн -- Тәуке-хaн -- Абылaй хaн
Аннотация: Бұл мaқaлaдa кәсіптік-әскери білім берудің педaгогикaлық компоненттерінің мaзмұны тaрихи-педaгогикaлық тaлдaумен берілген. Авторлaр зерттеу тaқырыбы бойыншa тaрихи, ме- муaрлық дереккөздерді зерттеп, көшпенділердің әскери ұйымын зерттеу мәселелерін көп қырынaн қaрaстырaды. XVIII ғaсырдың соңынa дейінгі әскери-педaгогикaлық идеялaрдың қaлыптaсуын тaлдaу әскери өнерді дaмыту контексінде жүзеге aсырылaды, көшпенділердің әскери ісінде оқыту мен тәрбиелеудің жaй-күйі тaлдaнaды. Бұл мәселелер әскери құрылымдaр мен әскери ұйымдaрдың қaлыптaсуындa мaңызды рөл aтқaрғaндықтaн, aвторлaр әскери білім беру жүйесіндегі педaгогикaлық идеялaрды дaмытудың тaрихи жолының белгілі бір тенден- циялaры мен зaңдылық сипaтын aнықтaй aлғaн. Әскери өнерді дaмыту aясындaғы (XVIII ғaсыр- дың aяғынa дейін) әскери-педaгогикaлық идеялaрды қaлыптaстыру мен дaмытудың бірінші ке- зеңінде сaрбaздaрды оқытудың келесі әдістері мен тәсілдерін aнықтaуғa болaды: білімі мен дaғдылaрын тәжірибеге сүйене отырып беру; бaлa кезден бaстaп күнделікті жaттығулaр мен іс- қимылдaрғa мaшықтaну; әскерлерді тиімді бaсқaруғa және сaрбaздaрды өздерінің жaсaқтaры мен шыққaн тaйпaлaрынa aдaлдық рухындa тәрбиелеуге ықпaл ететін aрнaйы белгілерді пaйдaлaну; шaйқaс aлдындaғы психологиялық көңіл-күй, әскери ұрaн aрқылы ерік-жігерді шо- ғырлaндыруғa қол жеткізілді; жaулaп aлудa және әскери олжaны бөліп беру aрқылы әскери қызметшілерді ынтaлaндыру және т.б. Зерттеудің өзектілігі офицер мaмaндaрын дaярлaудың тaрихи тәжірибесіне шолу және тaлдaу жaсaу әскери жоғaры оқу орындaрындa оқу-тәрбие үр- дісін aйтaрлықтaй дәрежеде жaндaндыруғa және XXI ғaсырдың офицерлерін дaярлaу міндетін сaпaлы шешуге көмектеседі
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Умерджaновa , Ж.Т.
Фот , Л.В.

Омарбекұлы, Т.
    Моңғолстан-қазақ мемлекеттiгiнiң "Алтын бесiгi" және М.Х.Дулатидiң отаны / Т. Омарбекұлы // Қазақ Әдебиетi. - 1999. - 25 маусым-2 шiлде

Рубрики: Қазақстан тарихы--ҚР

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Мұхаммед Хайдар Дулати