Электронный каталог

28.89
А 14
Абдульманов, А.
    Елді мекен атауы - мемлекетіміздің атрибутикасы [Текст] / А. Абдульманов // Жайық үні. - 15 қараша. - 2018. - №46. - Б. 6-7
ББК 28.89

Рубрики: Кравоедение

Кл.слова (ненормированные):
елді мекен атауы -- мемлекеттік атрибутика -- Батыс Қазақстан облысы -- Ақжайық өңірі -- Ата қоныс -- тарихшы-археологтар
Аннотация: Батыс Қазақстан облысы, Ақ Жайық өңірі - тарихи өлке. Көне замандардан бері көшпенді халықтар мекен еткен "Ата қоныс". Бұл өңірде ықылым замандарда да зор өркениеттің болғандығы жайында сүбелі ғылыми деректердің бар екендігін ғалымдар, соның ішінде, тарихшы-археологтар сан мәрте айтып келеді. Ал қаланың бүгінгі қалпының іргетасы патша заманында орыс-казактардың кезінде, кеңестік дәуірде одақтық мәдениет пен саяси тәртіпке орай қаланғандығын да баршамыз жақсы білеміз. Сондықтан өңіріміз шығыс пен батыс өркениетінің ортасында түрлі халықтардың байланысы, қатар тұрмысы негізінде қалыптасқандығын ескерсек, бүгінгі күні естіп-көріп жүрген көше мен елді мекен атауына қатысты әрқилылық пен әртектілік таңырқайтын жай емес.
Держатели документа:
БҚМУ

Әшімбаев, М.
    Ұлт тарихын танудың жаңа кезеңі [Текст] / М. Әшімбаев // EGEMEN QAZAQSTAN . - 22 қараша. - 2018. - №224. - Б. 3.
ББК 66.3(5каз)

Рубрики: Внутренняя политика

Кл.слова (ненормированные):
Ұлт тарихы -- жаңа кезең -- ұлы дала -- Рухани жаңғыру -- Елбасы -- Ұлы жібек жолы -- Күлтегін -- Егемен Қазақстан
Аннотация: Кез келген халық пен ұлттың өзінің шыққан тегіне зер салып, өткеніне үңілуі, қоршаған ортасына ықпалы мен қоғамның дамуына қосқан үлесін ой таразысына салуы заңды құбылыс. Сол арқылы оның әлемдік өркениеттіге орнын айқындауға болады.
Держатели документа:
БҚМУ

63(5каз)
Ж 12
Жұмабекқызы, Д.
    "Санамнан да, өн бойымнан да желтоқсанның ызғары әлі кеткен жоқ" [Текст] / Д. Жұмабекқызы // Oral oniri. - 15 желтоқсан. - 2018. - №145. - Б. 8.
ББК 63(5каз)

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Жұмабекқызы.Д -- Санамнан да, өн бойымнан да желтоқсанның ызғары әлі кеткен жоқ -- Анар Рахымжанова -- Желтоқсан оқиғасы -- Таәуелсіздік
Аннотация: Күллі қазақ үшін желтоқсан мен тәуелсіздік бір-бірінен бөле-жаруға келмейтін егіз ұғым, екеуі де киелі, қастерлі. Өзгені қайдам, өз басым желтоқсан оқиғасы десе, бала күнімнен теледидар мен газет беттерінен көріп өскен алаңдағы желтоқсан батырларының ақ-қара түсті фотосуреттері бірден ойыма орала кетеді. Әсіресе, мұздай қаруланған әскерилердің ортасында жүріп келе жатқан бұйра шашты, тор пальтолы өрімдей қазақ қызының бейнесі жадымда ерекше жатталып қалыпты. Алаңға шыққан қазақ жастарының небір қорлық-зомбылықты көзімен көріп, жазықсыз жапа шеккені, түрмеге тоғытылып, жұмысы мен оқуынан қуылғаны жылдар өте келе мәлім бола бастағанымен, жаңағы суреттегі қыздың тағдыры жұмбақ күйінде қалған еді. Жуырда фейсбук әлеуметтік желісінен "Осы суреттегі қыздың аты-жөні Анар Рахымжанова, фейсбукте парақшасы бар" деген ақжолтай хабарды оқи сала, қатты қуанып, дереу "достық" ұсындым. Әлеужелі арқылы достасқан соң, өзімнің журналист екенімді, "Орал өңірінің" оқырмандарына ұсыну үшін сұхбат алғым келетінін айттым. Алматы қаласында тұратындықтан, тарихи сурет иесімен көзбе-көз жүздесудің реті болмай, ғаламтор арқылы сұхбаттасудың ғана сәті түсті.
Держатели документа:
БҚМУ

79(5каз)
С 12
Сүлейменова, Д.
    Алаштың зиялысы - Ғабдолғазиз Мұсағалиев [Текст] / Д. Сүлейменова // Дана . - 10 қараша. 2018. - №8-9. - С. 9-12
ББК 79(5каз)

Рубрики: Охрана памятников природы, истории и культуры. Музейное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
көлборсыдағы шәңгерей усадьбасы -- алаштың зиялысы - ғабдолғазиз мұсағалиев -- Туған орта -- білім сапары -- қазақстан жолында -- ұран шақырылған шақ -- Сүлейменова Дәметкен
Аннотация: XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басы - бір ғана қазақ халқы емес, төрткүл дүниені мекендеп отырған бүкіл адамзат тарихындағы күрделі кезең. Эволюциялық даму шиеленісіп, адамзаттың географиялық картасын қайта кескіндеуді мұрат тұтқан ұлы дүмпулер кезеңі еді. Осы дәуірде Батыс пен Шығыстың арасын ендей жатқан Ұлы Даладағы қазақ елі де өз бет-бейнесін тануға, табуға ұмтылған. Осындай ұлы жаңғырулар тұсында қазақтың қалың ортасынан "елім" деген азаматтар шықты. Солардың бірі алаштың ардақтылары Әлихан Бөкеханов, Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Мұқамеджан Сералин сияқты саяси қайраткерлермен тұстар өмір сүріп, XX ғасырдың басында ұлт тарихының әр түрлі кезеңдері туралы еңбек жариялаған азамат Ғабдолғазиз Мұсағалиев еді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жексенова, Л.

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Ш 20
Шамахайұлы , Қ.
    Әр дәуірдің шындығы ғана қымбат [Текст] / Қ. Шамахайұлы // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 75-79
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
әр дәуірдің шындығы ғана қымбат -- халық -- мұрагер этно-тобы -- тәйф тәукейұлы -- моңғолия қазақтары -- публицист -- ұланбатыр -- ақиқат журналы -- Шамахайұлы.Қ
Аннотация: Арада 20-30 жыл ғана өткеннің өзінде көп дүние көмескіленіп, ұмыт бола бастайды екен. Мұндай мерзімде «жас өсіп, жарлы байып» дегендей жаңа буынның пайда болатыны тағы бар. Халық барлық дүниені есте сақтай бермейді, ішінара ілуде бірі ғана болмаса. Уақыттың осындай «ұмытшақтығын» тиімді пайдаланатын пысықайлар да болады екен. Күні кеше Моңғолияны мекендеген небары 150 мыңдай қазақтың әдебиеті мен мәдениетін зерттеген кейінгі буын өкілдері арасында «өтірікті шындай, шындықты құдай ұрғандай» етіп, кейбір деректерді көпе-көрінеу бұрмалау, әркім өз әкесін, жақын-жұрағаттарын ғана орынсыз дәріптеушілік қылаң беріп жатады. Қысқасы, жоқтаушысы барлары зорайып, жоқтары еленбей көмескі тартып бара жатқанын несіне жасырайық. Асылы, тарихқа азды-көпті болсын, ондай қиянат жүрмес болар. Дегенмен, керісінше, барды бар, жоқты жоқ деп өз дәуірінің шындығын ғана жеткізуді көздейтін адал жандар да табылып жатқаны көңілге жылылық ұялатады. Сондай бір адал автордың туындысы жайында ой білдіруді жөн көрдім. Театр сахнасында, кино экранда талантты актер, түрлі қойылымдарда шебер режиссер, әрі шет жайлаған ағайындар ортасында ұлттық өнер мен озық салт-сананы насихаттаушы, «Мұрагер» этно-тобының негізін салушы ретінде Тәйф Таукейұлы ақсақалды жерлестері бұрыннан жақсы таниды. Таяуда жарыққа шыққан «Моңғолия қазақтарының театр тарландары» атты кітабын оқығаннан кейін өз басым жасы сексеннің сеңгіріне таяп қалған ағамның қаламы жүйрік публицист, әрі өз саласына адал зерттеуші, ысылған өнертанушы екендігіне көз жеткізіп, жаңа бір қырынан танығандай болдым.
Держатели документа:
БҚМУ

63.5(5Каз)
О-57
Омарбеков , Т.
    Дәстүрлі қазақ қоғамының ғылыми-танымдық болмысын айшықтаған іргелі еңбек [Текст] / Т. Омарбеков // Қазақ тарихы . - Алматы, 2019. - №2(169). - Б. 63-64
ББК 63.5(5Каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
орталық музей -- этнограф -- Нұрсан Әлімбай -- қазақтың дәстүрлі киім-кешегі -- кочевая община казахов -- қазақ кілемдері -- рухани жаңғыру -- қазақ халқы -- энциклопедиялық басылым -- томдық іргелі еңбек -- дәстүрлі тарих
Аннотация: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік орталық музейі - ғылыми ортасы мен әлеуеті қалыптасқан, орныққан орта. Музейдің ғылыми-зерттеу жұмыстарының жандануында оның жетекшісі, белгілі этнограф Ңұрсан Әлімбайдың ғылыми-ұйымдастырушылық, зерттеушілік белсенділігінің ерекше орны бар
Держатели документа:
БҚМУ

83
Н 90
Нұрлыбайқызы, А.
    Абай шығармаларының тәрбиелік мәні [Текст] / А. Нұрлыбайқызы // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2019. - №3. - Б. 42-47
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абай шығармаларының тәрбиелік мәні -- Абай шығармаларына талдау -- Абай Құнанбаев -- Өмір сүрген ортасы
Аннотация: Мақалада Абай шығармаларының тәрбиелік мәні берілген.
Держатели документа:
БҚМУ

74.200.50
О-63
Оразалина, А.
    Патриотизм - азаматтық тәрбиенің негізі [Текст] / А. Оразалина, Б. Әбдірахманов // Қазақ тарихы . - Алматы, 2019. - №3(170). - Б. 35-36
ББК 74.200.50

Рубрики: Патриотизм

Кл.слова (ненормированные):
патриотизм -- туған жер -- отан -- мәдени орта -- оқушыларға патриоттық тәрбие беру -- президент -- Назарбаев -- жолдау -- цицерон патриоттық сана -- азаматтық тәрбие -- отанды сүю -- елді қорғау -- халықтар достығы
Аннотация: Патриотизм - Отанға, туған жерге, өзінің мәдени ортасына деген сүйіспеншілік. Патриотизм мен интернационализм - азаматтық тәрбиенің негізі. Патриотизм сезімі - санаға біртіндеп сіңетін, тынымсыз еңбектің нәтижесінде қалыптасатын ұлы сезімнің бірі
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Әбдірахманов, Б.

63.3(5Қаз)
К 21
Қарамаңдаев, Қ.
    Майдангерлердің ерлігі [Текст] / Қ. Қарамаңдаев // Қазақ тарихы . - 2019. - №1(168). - Б. 36-38
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
майдангерлер -- Хасен Сәдуақасов -- Қарағанды облысы -- Семей қаласы -- экономикалық саясат -- Қызыл Әскер -- қалалық әскери комиссариат -- Украин майданы -- Венгрия -- ресей федерациясы -- Қызыл жұлдыз -- Семей мелиорация
Аннотация: Сәдуақасов Хасен - соғысқа алғашқы күндерден соңғы күндерге дейін қатысқан майдангер. Жауынгерлік жолы ерлікке толы. Өмір мен өлімнің арасында, оқ пен оттың ортасында жүріп, жеті жылда бармаған жері, баспаған тауы, жараланбаған жері, атқармаған шаруасы қалмапты. Қанды, жойқын ұрыста Кеңес әскерлерінің шабуыл бағытында Венгрияда жараланады, ал Дебрецен қаласының маңында білектің сол, оң шынтағынан, оң сирақтың жіліншігінен ауыр жараланған
Держатели документа:
БҚМУ