База данных: Статьи
Страница 10, Результатов: 267
Отмеченные записи: 0
91.

Подробнее
74
И 15
Ибраимова , М.
Даярлық топтарындағы балаларды ұлттық құндылықтарға тәрбиелеу жолдары [Текст] / М. Ибраимова // Қазақстан мектебі . - 2020. – наурыз. - №3. - Б. 62-63
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
бүлдіршіндер -- даярлық топ -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- сана-сезім -- адамгершілік -- ақыл-ой
Аннотация: Қазіргі таңда бүлдіршіндердің ұлттық құндылықтарды бойына сіңіруде мектептің даярлық тобының мамандарының алатын орны ерекше. Біздің алдымызға өмір атты мектепті жаңа ашқан жас ұрпақтың бойына ақыл-ойдың дәмін сеуіп, сана-сезімінің өсуіне, адамгершілік қасиеттерінің дамуына әуелі ата-ана, сонан соңғы ықпал етуші - біздер тәрбиешілер болып келеміз.
Держатели документа:
БҚУ
И 15
Ибраимова , М.
Даярлық топтарындағы балаларды ұлттық құндылықтарға тәрбиелеу жолдары [Текст] / М. Ибраимова // Қазақстан мектебі . - 2020. – наурыз. - №3. - Б. 62-63
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
бүлдіршіндер -- даярлық топ -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- сана-сезім -- адамгершілік -- ақыл-ой
Аннотация: Қазіргі таңда бүлдіршіндердің ұлттық құндылықтарды бойына сіңіруде мектептің даярлық тобының мамандарының алатын орны ерекше. Біздің алдымызға өмір атты мектепті жаңа ашқан жас ұрпақтың бойына ақыл-ойдың дәмін сеуіп, сана-сезімінің өсуіне, адамгершілік қасиеттерінің дамуына әуелі ата-ана, сонан соңғы ықпал етуші - біздер тәрбиешілер болып келеміз.
Держатели документа:
БҚУ
92.

Подробнее
74
О-80
Өтеулиев , Ж.
"Тарих сабақтарында критериалды бағалау жүйесінің тиімділіг" [Текст] / Ж. Өтеулиев // Қазақстан мектебі . - 2020. – сәуір. - №4. - Б. 40-43
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
экономикалық өсу -- азаматтардың әл-ауқаты -- жаңа білім жүйесі -- жаңартылған білім беру маңыздылығы -- ойлау -- зерттеу -- Критериалды бағалау маңыздылығы -- Критериалды бағалау жүйесі -- оқушы -- мүғалім
Аннотация: Қазіргі таңда экономикалық өсу және азаматтардың әл-ауқаты үшін білімнің айтарлықтай маңызды екенін бүкіл әлем мойындауда. Білім беру елдердің бәсекеге қабілетті болуын қамтамасыз ететін ең тиімді әрі ұзақ мерзімді стратегия болып табылады.
Держатели документа:
БҚУ
О-80
Өтеулиев , Ж.
"Тарих сабақтарында критериалды бағалау жүйесінің тиімділіг" [Текст] / Ж. Өтеулиев // Қазақстан мектебі . - 2020. – сәуір. - №4. - Б. 40-43
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
экономикалық өсу -- азаматтардың әл-ауқаты -- жаңа білім жүйесі -- жаңартылған білім беру маңыздылығы -- ойлау -- зерттеу -- Критериалды бағалау маңыздылығы -- Критериалды бағалау жүйесі -- оқушы -- мүғалім
Аннотация: Қазіргі таңда экономикалық өсу және азаматтардың әл-ауқаты үшін білімнің айтарлықтай маңызды екенін бүкіл әлем мойындауда. Білім беру елдердің бәсекеге қабілетті болуын қамтамасыз ететін ең тиімді әрі ұзақ мерзімді стратегия болып табылады.
Держатели документа:
БҚУ
93.

Подробнее
74
К 92
Купешова , А.
Оқушылардың оқылым дағдысын дамытуда "График органайзер" әдісінің ықпалы [Текст] / А. Купешова // Қазақстан мектебі . - 2020. – мамыр. - №5. - Б. 37-40
ББК 74
Рубрики: Обучение
Кл.слова (ненормированные):
оқу -- білім -- мұғалім -- мектеп -- ұстаз -- жаңартылған оқу үрдісі -- білім жүйесі
Аннотация: Барлық оқушылар дарынды болып туылмайды. Ия, баланың оқуға дайындығы мен оқуға деген қызығушылығында жеке тұлға үлкен рөл атқарады, бірақ балаларға берілген өздеріне қажетті сапалы білімді алуы керек. Мұғалімдер мен ата-аналардың ең үлкен қателіктерінің бірі - оқушыларды дамытуына шектеу қою болып табылады. Сынып сабақ берудің негізгі көзі бола тұра зияткерлік, әлеуметтік және академиялық өсу сыныптың қабырғасынан да тысқары дамуы керек, ол үшін төменде көрсетілген оқу дағдысын дамытуға арналған кеңестер мен стратегияларға назар аударыңыз.
Держатели документа:
БҚУ
К 92
Купешова , А.
Оқушылардың оқылым дағдысын дамытуда "График органайзер" әдісінің ықпалы [Текст] / А. Купешова // Қазақстан мектебі . - 2020. – мамыр. - №5. - Б. 37-40
Рубрики: Обучение
Кл.слова (ненормированные):
оқу -- білім -- мұғалім -- мектеп -- ұстаз -- жаңартылған оқу үрдісі -- білім жүйесі
Аннотация: Барлық оқушылар дарынды болып туылмайды. Ия, баланың оқуға дайындығы мен оқуға деген қызығушылығында жеке тұлға үлкен рөл атқарады, бірақ балаларға берілген өздеріне қажетті сапалы білімді алуы керек. Мұғалімдер мен ата-аналардың ең үлкен қателіктерінің бірі - оқушыларды дамытуына шектеу қою болып табылады. Сынып сабақ берудің негізгі көзі бола тұра зияткерлік, әлеуметтік және академиялық өсу сыныптың қабырғасынан да тысқары дамуы керек, ол үшін төменде көрсетілген оқу дағдысын дамытуға арналған кеңестер мен стратегияларға назар аударыңыз.
Держатели документа:
БҚУ
94.

Подробнее
28.89
И 50
Иманқұл , Ж.
Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
ББК 28.89
Рубрики: Краеведение
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ
И 50
Иманқұл , Ж.
Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
Рубрики: Краеведение
Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ
95.

Подробнее
83(5каз)
Ж 27
Жаныбаева, Ә.
Адамзат ғалымы [Текст] / Ә. Жаныбаева // Qazaq adebieti. - 2020. - №49.- 4 желтоқсан. - Б. 4-5
ББК 83(5каз)
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
Әл-Фараби -- Адамзат ғалымы -- Фараби «Ақиқат» ұғымын қалай түсіндіреді -- Фарабидың өсу-қалыптасу жолы -- Әл-Фарабидің еңбектері -- музыка -- Ақиқат -- ұғымы -- Әл-Фараби мұрасы
Аннотация: Үстіміздегі жылы әлем жұртшылығы адамзатқа ортақ ұлы ойшыл Әбу Насыр ибн Мұхаммед әл-Фарабидің 1150 жылдығын атап өтуде. Ғұламаның адамзаттық ақыл-ойда алатын орны, дүниетанымының тірек қағидалары және оның мұрасының бүгінгі таңдағы теориялық және практикалық мәні туралы ортағасырлық шығыс әдебиетінің маманы, арабист, түркітанушы және көркем аудармашы Зифа-Алуа Әуезова ой толғайды.
Держатели документа:
БҚУ
Ж 27
Жаныбаева, Ә.
Адамзат ғалымы [Текст] / Ә. Жаныбаева // Qazaq adebieti. - 2020. - №49.- 4 желтоқсан. - Б. 4-5
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
Әл-Фараби -- Адамзат ғалымы -- Фараби «Ақиқат» ұғымын қалай түсіндіреді -- Фарабидың өсу-қалыптасу жолы -- Әл-Фарабидің еңбектері -- музыка -- Ақиқат -- ұғымы -- Әл-Фараби мұрасы
Аннотация: Үстіміздегі жылы әлем жұртшылығы адамзатқа ортақ ұлы ойшыл Әбу Насыр ибн Мұхаммед әл-Фарабидің 1150 жылдығын атап өтуде. Ғұламаның адамзаттық ақыл-ойда алатын орны, дүниетанымының тірек қағидалары және оның мұрасының бүгінгі таңдағы теориялық және практикалық мәні туралы ортағасырлық шығыс әдебиетінің маманы, арабист, түркітанушы және көркем аудармашы Зифа-Алуа Әуезова ой толғайды.
Держатели документа:
БҚУ
96.

Подробнее
83
Ж 93
Жусупова, Ж.
Абай дана, Абай дара қазақта [Текст] / Ж. Жусупова // Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. - 2020. - №10. - Б. 9
ББК 83
Рубрики: Әдебиеттану.
Кл.слова (ненормированные):
абай -- абай құнанбаев -- абай дана -- абай дара
Аннотация: Бұл мақаланың мақсаты: оқушыларды ұлы кемеңгер Абайдың өнегелі өмірімен, шығармаларымен таныстыру; ақынның өлеңдері мен қарасөздерін оқыту арқылы адамгершілікке, еңбекқорлыққа, адалдыққа баулу, білімге деген құштарлығын арттыру, жас ұрпақты Абай шығармашылығын танып өсуге тірбиелеу.
Держатели документа:
БҚУ
Ж 93
Жусупова, Ж.
Абай дана, Абай дара қазақта [Текст] / Ж. Жусупова // Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. - 2020. - №10. - Б. 9
Рубрики: Әдебиеттану.
Кл.слова (ненормированные):
абай -- абай құнанбаев -- абай дана -- абай дара
Аннотация: Бұл мақаланың мақсаты: оқушыларды ұлы кемеңгер Абайдың өнегелі өмірімен, шығармаларымен таныстыру; ақынның өлеңдері мен қарасөздерін оқыту арқылы адамгершілікке, еңбекқорлыққа, адалдыққа баулу, білімге деген құштарлығын арттыру, жас ұрпақты Абай шығармашылығын танып өсуге тірбиелеу.
Держатели документа:
БҚУ
97.

Подробнее
63
А 11
Әділғазықызы, Ж.
Тарихы терең, білімді кемел оқу ордасы [Текст] / Ж. Әділғазықызы, Ж. Әбдіғалиева, Э. Кәкенова, Д. Сейдалықызы // Қазақстан тарихы ғылыми-әдістемелік журнал. - 2019. - №9. - Б. 74-76
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
білім беру жүйесі -- тарихы терең -- білім ордасы -- мектеп жүйесін құру -- оқулықтар жазу -- баспа ісін жөнге келтіру -- мамандау дайындау
Аннотация: Қазақстандағы білім беру жүйесінің қалыптасуы мен даму үрдісінде әр түрлі деңгейдегі оқу орындарының өзіне тән терең тарихы мен өсу, өркендеу кезеңі бар,
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Әбдіғалиева, Ж.
Кәкенова, Э.
Сейдалықызы, Д.
А 11
Әділғазықызы, Ж.
Тарихы терең, білімді кемел оқу ордасы [Текст] / Ж. Әділғазықызы, Ж. Әбдіғалиева, Э. Кәкенова, Д. Сейдалықызы // Қазақстан тарихы ғылыми-әдістемелік журнал. - 2019. - №9. - Б. 74-76
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
білім беру жүйесі -- тарихы терең -- білім ордасы -- мектеп жүйесін құру -- оқулықтар жазу -- баспа ісін жөнге келтіру -- мамандау дайындау
Аннотация: Қазақстандағы білім беру жүйесінің қалыптасуы мен даму үрдісінде әр түрлі деңгейдегі оқу орындарының өзіне тән терең тарихы мен өсу, өркендеу кезеңі бар,
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Әбдіғалиева, Ж.
Кәкенова, Э.
Сейдалықызы, Д.
98.

Подробнее
66
Е 69
Ерікқызы, Л.
Ел жастары - ұлы мұрат жолында [Текст] / Л. Ерікқызы // Дәстүр. - 2019. - №5. - Б. 52-53
ББК 66
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
жастар жылы -- жолдау -- саясат -- тәуелсіз мемлекет
Аннотация: Нұрсұлтан Назарбаев "Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру" атты Жолдауында 2019 жылы Жастар жылы деп жариялануды ұсынған болатын. Жастар мен отбасы институтын кешенді қолдау мемлекеттік саясаттың басымдығына айналуы тиіс.
Держатели документа:
БҚМУ
Е 69
Ерікқызы, Л.
Ел жастары - ұлы мұрат жолында [Текст] / Л. Ерікқызы // Дәстүр. - 2019. - №5. - Б. 52-53
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
жастар жылы -- жолдау -- саясат -- тәуелсіз мемлекет
Аннотация: Нұрсұлтан Назарбаев "Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру" атты Жолдауында 2019 жылы Жастар жылы деп жариялануды ұсынған болатын. Жастар мен отбасы институтын кешенді қолдау мемлекеттік саясаттың басымдығына айналуы тиіс.
Держатели документа:
БҚМУ
99.

Подробнее
65.268(5каз)
К 18
Камшибаева, Р. А.
Еуразиялық көлік пен транзиттік дәлізді кеңейту мәселелері [Текст] / Р. А. Камшибаева // Транзитная экономика . - 2019. - №3. - Б. 57-64
ББК 65.268(5каз)
Рубрики: Международные финансовые отношения
Кл.слова (ненормированные):
интеграция -- жаһандану -- экономикалық қауіпсіздік -- әлемдік экономика -- сыртқы экономикалық байланыс -- экспорт -- импорт -- әлеуеті
Аннотация: Экономикалық қауіпсіздік, ұлттық қауіпсіздіктің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Экономикалық қауіпсіздік проблемасы ешқашан өздігінен болған емес. Бұл қоғам дамуының әр кезеңіндегі экономикалық өсу міндеттерінің туындысы. Сонымен қатар, жаһандану, бір жағынан, қатер төндірсе, екінші жағынан - жаңа мүмкіндіктер жасайды. Мақалада қысқаша жаһандану жағдайындағы экономикалық қауіпсіздік қатерлері мен мүмкіндіктері сипатталады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сихимбаева, Б.Н.
Дабылтаева , Н.Е.
К 18
Камшибаева, Р. А.
Еуразиялық көлік пен транзиттік дәлізді кеңейту мәселелері [Текст] / Р. А. Камшибаева // Транзитная экономика . - 2019. - №3. - Б. 57-64
Рубрики: Международные финансовые отношения
Кл.слова (ненормированные):
интеграция -- жаһандану -- экономикалық қауіпсіздік -- әлемдік экономика -- сыртқы экономикалық байланыс -- экспорт -- импорт -- әлеуеті
Аннотация: Экономикалық қауіпсіздік, ұлттық қауіпсіздіктің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Экономикалық қауіпсіздік проблемасы ешқашан өздігінен болған емес. Бұл қоғам дамуының әр кезеңіндегі экономикалық өсу міндеттерінің туындысы. Сонымен қатар, жаһандану, бір жағынан, қатер төндірсе, екінші жағынан - жаңа мүмкіндіктер жасайды. Мақалада қысқаша жаһандану жағдайындағы экономикалық қауіпсіздік қатерлері мен мүмкіндіктері сипатталады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сихимбаева, Б.Н.
Дабылтаева , Н.Е.
100.

Подробнее
63
Н 91
Нығметов, Б.
Қазақ әйелдерінің ерен еңбектері [Текст] / Б. Нығметов // Қазақ тарихы. - 2020. - №1. - Б. 43-44
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ әйелдері -- қазақ әйелдерінің ерен еңбектері -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру -- Қабдолова Қ -- Масабаева З -- Құбиева -- Қадырова -- Қадиша Шәріпова -- Байдуллина Аққаным
Аннотация: Тұңғыш Президент Нұрсұлтн Әбішұлы Назарбаевтың "Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру" бағдарламалық мақаласының шыққанына міне, екі жылдың жүзі болып қалыпты. Осы мақалада Елбасы: "Әрбір өлкенің халқына суықта пана, ыстықта сая болған, есімдері ел есінде сақталған біртуар перзенттері бар. Осының бәрін жас ұрпақ бөліп өсуге тиіс." - деп атап өткен. Осы негізінде еліміздің барлық өнеркәсібінің дамуына сүбелі үлес қосқан ана-апаларымыздың еңбектері жөнінде сөз қозғайық
Держатели документа:
БҚМУ
Н 91
Нығметов, Б.
Қазақ әйелдерінің ерен еңбектері [Текст] / Б. Нығметов // Қазақ тарихы. - 2020. - №1. - Б. 43-44
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ әйелдері -- қазақ әйелдерінің ерен еңбектері -- болашаққа бағдар -- рухани жаңғыру -- Қабдолова Қ -- Масабаева З -- Құбиева -- Қадырова -- Қадиша Шәріпова -- Байдуллина Аққаным
Аннотация: Тұңғыш Президент Нұрсұлтн Әбішұлы Назарбаевтың "Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру" бағдарламалық мақаласының шыққанына міне, екі жылдың жүзі болып қалыпты. Осы мақалада Елбасы: "Әрбір өлкенің халқына суықта пана, ыстықта сая болған, есімдері ел есінде сақталған біртуар перзенттері бар. Осының бәрін жас ұрпақ бөліп өсуге тиіс." - деп атап өткен. Осы негізінде еліміздің барлық өнеркәсібінің дамуына сүбелі үлес қосқан ана-апаларымыздың еңбектері жөнінде сөз қозғайық
Держатели документа:
БҚМУ
Страница 10, Результатов: 267