Электронный каталог

83
С 50
Смаханұлы, Ғ.
    Қадамы ұзақ, барар жері алыс кісі [Текст] / Ғ. Смаханұлы // Ана тiлi. - 2022. - 9-15 маусым. - №23. - Б. 7
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
химия ғылымының докторы -- профессор Абдуали Баешұлы Баешов -- Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты -- ҚР еңбек сіңірген өнертапқышы -- КСРО Жазушылар одағының мүшесі -- Евней Арыстанұлы Букетов -- өнегелі өмір
Аннотация: «Жақсы сөз – жарым ырыс». Азаматтың даңқын шығаратын да, абыройын аспандататын да, көңіл күйін көтеріп, бір деммен дертінен сауықтыратын да сөз. Сөз құдіреті. Өзіме жақын аға болып үлгерген, кішіпейілділікті ту еткен кісімен алғаш рет таныс-біліс болуыма, әуелі Алла, содан соң білім, ғылымды әлемдік өркениет төріне оздырған ойшыл тұлға, ғалым, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, ҚР еңбек сіңірген өнертапқышы, «Құрмет» орденінің иегері, ҰҒА-ның академигі, химия ғылымының докторы, профессор Абдуали Баешұлы Баешов себеп болды.
Держатели документа:
ЗКУ

63
А 55
Алшанов , Р.
    Ежелгі қазақ жеріндегі көлік өндірісі [Текст] / Р. Алшанов // Ана тiлi. - 2022. - 9-15 маусым. - №23. - Б. 8
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
арбалар -- тарихи -- қазақ жері -- қазақстанның петроглифтері -- ғалым -- алан медоев -- археология -- археологтар
Аннотация: Адамзаттың ежелгі тарихында тайпалар мен бүтіндей халықтар сапырылысып көп көшкен, яғни кең байтақ Еуразияны шарлаған кездері болған. Ол замандарда да әркім өз хал-ахуалына қарай жаяу-жалпы босқандары, ең танымалдары - атқа, түйеге, тіпті пілге, есекке мініп көшкен. Осы көші-қонның әсерінен де болар, уақыт өте келе кәдімгі дөңгелектер, дөңгелекті арбалар және жүк тасымалдайтын арбалар пайда болды. Әсіресе дөңгелекті арбаларды соғысқа икемдеп жасап және оларды ұрыстарда белсенді пайдалану әскери істердегі төңкеріс еді. Батыс Қазақстаннан Монғолияға, одан қазіргі Шынжанға дейінгі ұлан-ғайыр аумақта, шашыраңқы орналасқан көптеген жартастардағы суреттер, сол өңірлерде тіршілік еткен адамдардың күймелі арбаларды пайдаланғанын да айғақтайды.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Б 43
Белгібайұлы, Ә.
    Файзулла Қари: өмірі мен өнегесі [Текст] / Ә. Белгібайұлы // AIQYN. - 2022. - 5 шілде. - №97. - Б. 6
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Файзулла Қари -- қазақ басы -- Кеңес -- репрессиялық шаралары -- салт-дәстүр -- Дін ғұламалар -- дін қайраткерлері
Аннотация: Біздің қазақ басынан не өткізбеді?! Небір нәубетті күндерді де кешті, аумалы-төкпелі аласапыран заманды да көрді. Бертіндегі Кеңес билігінің озбырлығына қарсы ұлт пен дін қайраткерлері тізе біріктіріп күресті. Алайда кеңестік биліктің репрессиялық шаралары елімізді аяулы арыстарынан, атпалдай азаматтарынан айырып, әрі-сәрі күйге түсірді.
Держатели документа:
ЗКУ

85.31
Ж 31
Жантілеуова, Ж.
    Құрманғазының немере шәкірті [Текст] / Ж. Жантілеуова // Ana tili. - 2022. - 30 маусым - 6 шілде. - №26. - Б. 6
ББК 85.31

Рубрики: Музыка

Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстанның күйші -- Құрманғазы -- Дәулеткерей -- домбырашы -- Қали Жантілеуов -- домбыра -- музыка -- оркестр домбырашылар -- консерватория -- халық аспаптар оркестрі
Аннотация: Батыс Қазақстанның күйшілік дәстүрінің XIX ғасырдағы биік шыңы Құрманғазы мен Дәулеткерейдің ғажап даналық өнерлері «қолдан-қолға» көшіп, бірінен-бірі үйреніп тарту орындаушылық зерделігінің арқасында бүгінгі күнге дейін жетті. Осындай күйшілік дәстүрді жалғастырып Құрманғазының шәкірті Мәменнің жолын ұстап күйін үзбей бізге қаз-қалпында әкелген бірегей домбырашы Қали Жантілеуов. Қали Жантілеуов Орал облысы, бұрынғы Бөкей ордасы Қисық қамыс/Қамыс самар (қазіргі Жаңа қала) деген жерде туған. Бес жасынан қолына домбыра ұстайды. Оның бала кезіндегі домбыра тарту өнеріндегі ұстаздары Алабас пен Нұртаза күйшілер еді. Көп ұзамай оған асқан шебер майталман күйші Мәменнің көзі түсіп бірнеше күй үйретеді. Кейін Мәмен оны өзіне шәкірт етіп жанына ертеді. Қали бала кезінде ауыл молдасынан сауатын ашқан. 25 жасында ауылдық кеңеске мүше болып, 1929 жылы колхозға кіреді. 1934 жылы Алматыға халық өнерінің Республикалық слетіне қатысуға Қали да келеді, осыдан оның өнердегі жаңа кезеңі басталады. Слетте Қали 1-орынды жеңіп алады да, халық аспаптары оркестріне қызметке қалдырылады. Оркестрдің көркемдік жетекшісі әрі дирижері Ахмет Қуанұлы Жұбановтың ең білікті көмекшісіне айналады. Содан ұзақ жылдар бойы Қали Жантілеуов оркестр домбырашыларының концертмейстері болады. Қали орындаушылық шеберлікті жас домбырашыларға жалықпай үйретіп, күй өнерінің қыр-сырына төзімділікпен баули білді.
Держатели документа:
ЗКУ

84
Н 12
Нақып, О.
    Жыр жауһарының сырлары [Текст] / О. Нақып // Қазақ әдебиеті. - 2022. - 1 шілде. - №26. - Б. 21
ББК 84

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Алпамыс батыр жыры -- батыр -- қазақ елі -- Алып Манаш -- Манас -- Өзбек -- тарихи -- эпос -- Этнография
Аннотация: «Алпамыс батыр» жырының қазақша нұсқасы патша өкіметі тұсында (1899-1916 жж.) тоғыз рет, кеңес дәуірінде (1922-1990 жж.) он жеті рет баспа жүзін көрген екен. Бұл – батырдың қазақ еліне етене жақын, түп негізінің жұртымызбен бірегейлігін білдірерлік жағдай ғой. Сондай-ақ өзбекше де, қарақалпақша да Алпамыс есімімен танылған батыр алтайлықтарда «Алып Манаш», қырғызша «Манас» атымен белгілі болса, Қорқыт ата кітабына «Алып Бамсы» есімімен еніпті. Башқұрт ағайындарда да Алпамысты аңыз түріндегі әңгімелер арқылы білген. Батырға деген түркілердің қошеметі ешқашан суымаған. Өткен ғасырдың 70-жылдары жыршылардың орындауында жырдың күйтабаққа басылған нұсқасын қариялар жиналып алып, «па, шіркін!» деп, ерекше ықыласпен тыңдап отырғанын талай көргенбіз. Ал қырғыз манасшылары өздерінің сүйікті жырын қалай құбылта орындайды! Дастанның мыңжылдық мерейтойын ЮНЕСКО аясында дүркіретіп атап өткізуге қол жеткізген өзбек ағайындардың еңбегі арқасында эпос жер жүзіне танылғанын да айтқан жөн.
Держатели документа:
ЗКУ

85.31
Т 32
Теменов, Т.
    Бозторғай [Текст] / Т. Теменов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2022. - 20 шілде. - №136. - Б. 12
ББК 85.31

Рубрики: Музыка

Кл.слова (ненормированные):
марфуға айтқожина -- өлең -- күй -- музыка -- өнер -- ақын -- рымбала -- ұлттық аспаптар оркестрі -- камералық оркестр -- ансамбль
Держатели документа:
ЗКУ

63
Б 19
Бакесова, С.
    Қыдыр дарып, құт қонған Қарқаралы... [Текст] / С. Бакесова // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2022. - 19 шілде. - №135. - Б. 11
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қарқаралы -- Спринтер -- Жан­дарбек Мәлібекұлы -- спорт министр -- Гераль­дикалық зерттеулер -- Асылбек Байжұма­ұлы -- тарихи -- қазақ халқы -- Бейбіт Мұстафин -- Елдіктің нышаны – Елтаңба -- Құнанбай қажы мешіті -- Жәдігерлер сыр шертеді -- Қорымдардың бүккен бар құпиясы -- Түйін
Аннотация: Арқаның арқары көп ауданы Қарқаралыға астанадан сәтті күні сәрсенбіде сиыр сәскеде аттандық. Жол шалғай, бас қаладан бақандай төрт жүз шақырымнан асады. Бірақ қасиетті өлкедегі Құнанбай қажы мешіті, балбал тастар, көне қорымдарға зиярат етеміз деген ой-сана, рухани шөл кезінде Қарқаралыда өткен Қоянды жәрмеңкесіне ағылған қалың жұрттың көңіл күйін сыйлаған еді.
Держатели документа:
ЗКУ

85
Н 90
Нұрсұлтан, А.
    Қазанғап пен Сәдуақас [Текст] / А. Нұрсұлтан // Егемен Қазақстан. - 2022. - №144. - Б. 12
ББК 85

Рубрики: искусство

Кл.слова (ненормированные):
идеология -- күй -- шәкірттер -- күйші шығармалары -- Қ. Тілепбергенұлы -- С. Балмағамбетов -- домбырашылар
Аннотация: Қазанғап пен Сәдуақас туралы жазылған.
Держатели документа:
БҚУ

2
З-14
Загидулина, С.
    О проблемах Урала на всю страну [Текст] / С. Загидулина // Пульс. - 2022. - №21-22. - С. 8-9
ББК 2

Рубрики: Естественные науки

Кл.слова (ненормированные):
идеология -- күй -- шәкірттер -- күйші шығармалары -- Қ. Тілепбергенұлы -- С. Балмағамбетов -- домбырашылар
Аннотация: 19-20 июля в Уральске прошли мероприятия, приуроченные Дня Урала, организованные акиматом Западно - Казахстанской области, Министерством экологии, геологии и природных ресурсов, Общественным объединением "Эколого - туристское движение" " Біздің Жайық -Наш Уралпри" при поддержке Офиса программ ОБСЕ в НУр-Султане. Это и круглый стол на тему: " Обеспечение доступа к информации по охране окружающей среды и трансграничных рек, в том числе р. Жайык", экологическая акция, запуск мальков осетровых рыб и встреча молодежных лидеров, работающих в сфере экологии.
Держатели документа:
БҚУ

83
Ж 83
Жұман, Н.
    С.Досжанның "екі күйеулі келіншек" хикаятындағы әйел тағдыры [Текст] / Н. Жұман // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2022. - №6. - Б. 42-46
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Адам тағдыры -- Жазушы шеберлігі -- шығармашылық потенциал -- Сәуле Досжан -- Екі күйеулі келіншек -- Шығарма
Аннотация: Мақалада С.Досжанның "екі күйеулі келіншек" хикаятындағы әйел тағдыры шығармасы берілген.
Держатели документа:
БҚУ