Электронный каталог

63
Б 82
Боранбаева, Б. С.
    Брянск майданындағы баспагер қыз [Текст] / Б. С. Боранбаева // Өркен. - 2025. - 30 мамыр. - №5. - Б. 5.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Ұлы Отан соғысы -- тарих -- қыздар -- Екінші дүнеижүзілік соғыс жауынгерлер -- ұшқыш -- танкіші -- пулеметші -- радиобайланысшы -- дәулетқалиева нәпия -- үмбеталиева ғалия
Аннотация: Сұрапыл соғыс жылдарында алдыңғы шепте жүріп, ерлермен бірге ерлік көрсеткен жауынгер қыздардың ер жүрек батырлығы жөнінде Кеңес Одағының маршалы А.И. Еременко: «Ұлы Отан соғысында қыздар араласпаған, қыздар меңгермеген әскери мамандық кем де кем», — деп жазған еді. Жалпы деректерде Екінші дүнеижүзілік соғыс жауынгерлерден 110 түрлі әскери мамандықтың түрін игеруді талап еткені айтылады. Майдан даласында көп ұлтты кеңестік жауынгерлер қатарында қазақ қыздары да аспаз, кір жуушы, хат тасушы, дәрігерлік көмек көрсету, сондай-ақ ұшқыш, танкіші, пулеметші, мерген, барлаушы, радиобайланысшы тағы басқа әскери мамандық түрлерін еркін меңгере алған. Ал өмір мен өлім арасында жүріп майдандық газет шығару, оны ұрыс даласындағы жауынгерлерге жеткізу бәрінен де қиын іс болғаны белгілі.
Держатели документа:
ЗКУ

71
S24
Satdykova, N. N.
    Shangere сontribution to the development of kazakh culture [Текст] / N. N. Satdykova // Bulletin WKU. - 2024. - №3. - Р. 173-182.
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
Художник -- мыслитель -- школа -- мечеть -- исскуство -- наука -- образование -- классик -- Казахстан -- фото -- техника -- газета
Аннотация: В статье рассказывается о творчестве и общественно–политической деятельности Шангерея Бокеева-классического поэта, общественного деятеля, переводчика, мыслителя, который занимает свое место в истории казахского языка, а в казахской литературе проложил свой особенный путь. В свое время он построил роскошные и архитектурные дома из дерева, камня, медресе, школу, мечеть, где уделял внимание обучению детей своих родственников. Общественный деятель, который также занимался посадкой деревьев, садоводством, земледелием и разводил племенной скот, уделял особое внимание искусству, науке, образованию, литературе. Он переводил произведения русских классиков М. Лермонтова, Н. В. Гоголя. Помимо владения русским языком, Шангерей также овладел персидским, турецким и арабским языками в мусульманском медресе. В совершенстве овладеет французским языком. В 1911-1913 гг. казахская интеллигенция подняла вопрос о выпуске газеты «Қазақстан» в Приуралье. Кроме того, Ш. Бокеев владел искусством фототехники в Букеевских землях еще в ХІХ веке, что стало особенным вкладом в культуру казахского народа.
Держатели документа:
ЗКУ

63
M23
Mamyrbekov, A. M.
    «Kazakh-tatar cultural relations in the city of semey: enlightenment, press, and economic integration» [Текст] / A. M. Mamyrbekov, K. A. Aubakirova, A. K. Ospanova // Bulletin WKU. - 2025. - №2. - Р. 165-177.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
татары Семея -- казахско-татарские связи -- колониальная политика -- миссионерство -- казахская система образования
Аннотация: В статье рассматриваются казахско-татарские культурные, просветительские и экономические связи в городе Семей. В ходе исследования проанализировано влияние татарских молл на систему образования в казахской степи, вклад татарских купцов в экономическое развитие города Семей, их деятельность в сфере торговли и производства. В рамках колониальной политики царского правительства изучены ограничения и меры контроля, наложенные на казахско-татарские связи, на основе архивных документов. В качестве примера приведена запись в отчёте генерал-губернатора за 1877 год, выражавшая обеспокоенность влиянием татарских молл на просвещение казахов. Эти данные демонстрируют попытки царской администрации воспрепятствовать обучению казахских детей татарскими наставниками. Также в статье конкретными примерами раскрывается процесс формирования и развития культурно-просветительских и печатных связей между казахской и татарской интеллигенцией. В журнале «Шура» публиковались работы казахских деятелей, а статьи в татарских изданиях, таких как газета «Тәржіман», играли важную роль в формировании национального сознания и распространении идей просвещения. Казахская печать также освещала деятельность татарских интеллигентов, что свидетельствует о глубоком культурном взаимодействии между двумя народами и их постоянном диалоге. В экономической сфере татарские купцы активно способствовали развитию торговли и производства в Семее, что положительно сказалось на уровне жизни местного населения. Важную роль в экономическом подъеме города сыграли Латиф Мусин, основавший Иртышский флот, а также деятельность татар в мукомольной и золотодобывающей отраслях. Кроме того, казахская и татарская интеллигенция совместно участвовали в благотворительных инициативах, направленных на поддержку образования и социальной помощи. В заключении подчеркивается, что единство казахов и татар, основанное на родстве, языке и общей религиозной принадлежности, укрепилось в период противостояния колониальной политике. Исследование раскрывает социальные, культурные и экономические аспекты казахско-татарских связей в Семее и подтверждает их историческую значимость.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Aubakirova, K.A.
Ospanova, A.K.

63
B30
Batyrbekkyzy, G.
    Soviet-turkish relations in the newspaper izvestiya during the 1920s and 1930s [Текст] / G. Batyrbekkyzy, K. Bazarbayev, M. Kelesh // Bulletin WKU. - 2025. - №3. - Р. 129-139.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Советская Россия -- Турецкая Республика -- дипломатические отношения -- Известия -- Московский договор -- Карсский договор -- реформы Ататюрка -- новая экономическая политика -- тюркоязычные страны -- международные события
Аннотация: В статье рассматривается эволюция дипломатических отношений между Советской Россией и Турецкой Республикой через призму советской газеты «Известия». Анализируя широкий спектр статей, опубликованных в «Известиях» с начала 1920-х до конца 1930-х годов, исследование дает представление об официальной советской точке зрения на дипломатическое взаимодействие с Турцией. В исследовании освещаются важные события, которые сформировали двусторонние отношения, включая Московский договор (1921 г.), Карсский договор (1921 г.) и взаимные дипломатические усилия в период реформ Ататюрка в Турции и новой экономической политики (НЭП) в Советской России. В исследовании также рассматривается влияние международных событий, таких как рост фашизма в Европе и приближение Второй мировой войны, на динамику отношений между двумя странами. Тщательно изучая изображение этих событий в «Известиях», статья проливает свет на стратегические интересы, идеологические основы и геополитические соображения, которые повлияли на советско-турецкие отношения. Кроме того, в нем оценивается роль СМИ в формировании общественного мнения и внешней политики в эту поворотную эпоху в международных отношениях. В исследовательской работе подчеркивается важность исторических архивов и источников в понимании сложностей международной дипломатии и современных геополитических проблем
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Bazarbayev, K.
Kelesh, M.

63
Р 95
Рысбеков, Т.
    Ғұмар Қараш ұлы тұлға екенін мойындайтын уақыт келді [Текст] / Т. Рысбеков // Орал өңірі. - 2025. - №86.- 23 қазан. - Б. 4,5,6.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
ғұмар қарашұлы -- бөкей орда -- таловка -- қарақұдық -- ғұмартану -- мұрасы -- астрахан губернаторы -- оқу -- білім -- ғылым -- шайыр еңбегі -- тумыш -- қазақстан газеті
Аннотация: Бұл мақалада ағартушы ақын, қазақтың тіл білімі ғылымының бірінші кірпішін қалаған ұлы тұлға Ғұмар Қарашұлы туралы жазылған. Ғұмар мұрасы ақыл - ойға, тәлім - тәрбиеге бек бай.
Держатели документа:
БҚУ

76.02
Д 97
Дюсенова, А. К.
    “Егемен Қазақстан” басылымының тарихы – ұлтымыздың тарихы, өткен күндердің дәйекті шежіресі [Текст] / А. К. Дюсенова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 211-213.
ББК 76.02

Рубрики: Периодическая печать

Кл.слова (ненормированные):
Егемен Қазақстан -- қазақ газеті -- қоғамдық-саяси өмір -- рухани мәдениет -- ұлт тарихы -- зиялылар -- дәуірлік айна
Аннотация: Мақала «Егемен Қазақстан» газеті арқылы қазақ елінің қоғамдық-саяси және рухани-мәдени өмірінің тарихын қарастырады. Газет шежіресі – ұлт тарихының айнасы ретінде, ХХ ғасырдан бастап елдің қоғамдық пікірін қалыптастыруда маңызды рөл атқарған. Мақалада газет атауының өзгеруі арқылы саяси-әлеуметтік жағдайдың көрінісі мен ұлт зиялыларының халыққа әсер етуі талданады.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Б 82
Боранбаева, Б.
    Әкеміз - мәңгілік мақтанышымыз [Текст] / Б. Боранбаева // Орал өңірі. - 2025. - №74.-11 қыркүйек. - Б. 14,15.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
батыс қазақстан -- қой шаруашылығы -- сансызбай қадешұлы боранбаев -- орда ауданы -- талап ауылы -- көсем колхозы -- "дала академигі" -- чапаев (қазіргі ақжайық) ауданы -- зерек -- әдеби кітаптар -- газет - журнал -- әкенің қабағы -- абырой биігі -- 84 жастағы ана -- ірімшік -- құрт -- "қадеш" шаруа қожалығы -- ақберен -- "қой шаруашылығы - 2025" -- халықаралық форум -- алғыс хат
Аннотация: Мақалада Бақтылы Боранбаева Батыс Қазақстан облысында қой шаруашылығының дамуына еңбек сіңірген, III және II дәрежелі "Еңбек даңқы" орденінің, "Ерен еңбегі үшін" медалінің иегері, Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанған әкесі Сансызбай Қадешұлы Боранбаев туралы жазған.
Держатели документа:
БҚУ

66.3(5Қаз)
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Технологиялық серпілістен әлеуметтік әділеттілікке дейінгі ауқымды мәселелер жүйесі [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Т. Шайхиев // Өркен. - 2026. - 30 қаңтар. - №1. - Б. 6.
ББК 66.3(5Қаз)

Рубрики: Внутренняя политика Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Қасым-Жомарт Тоқаев -- «Turkistan» газеті -- Цифрлық держава -- Жасанды интеллект жылы -- Салық реформасы -- Инфрақұрылымдық жаңғыру -- «Толық адам» ілімі -- Тәуелсіздіктің 35 жылдығы -- AI-Sana бағдарламасы -- «Таза Қазақстан» акциясы
Аннотация: Мақалада Мемлекет басшысы Қ.К. Тоқаевтың 2026 жылдың басындағы сұхбатында көтерілген өзекті мәселелерге шолу жасалған. Президент ел экономикасының өсімін (ІЖӨ 300 млрд доллар), инфляциямен күрес және салық жүйесін жаңа қоғамдық келісімшарт ретінде қайта құру қажеттілігін атап өткен. Ерекше назар 2026 жыл — Цифрландыру және жасанды интеллект жылына аударылып, еліміздегі суперкомпьютерлердің іске қосылуы, AI-Sana бағдарламасы және жаңа технологиялық заңнамалар туралы айтылады. Сондай-ақ, Тәуелсіздіктің 35 жылдығы қарсаңындағы идеологиялық бағыттар мен Абайдың «Толық адам» ілімінің мемлекеттік дамудағы орны сөз болады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шайхиев, Т.