Электронный каталог

28
Ш 12

    Шаңның таралу аймағы және оның жасөспірімдерге әсері [Текст] / С. М. Кабаева, А. Н. Сейтқазы, Р. Т. Орымбай, А. Б. Есбулат // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 181-184.
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
биология -- санитарлық – гигиеналық талаптар -- компьютерлік ойындар -- денсаулық -- физиология -- компьютерлік ойындар -- Компьютерлік клубтар -- микроскопия -- Үй жануарлар -- микрофлора -- микроб -- Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы
Аннотация: Мақала түйіні, жарық көздерінің нәтижесінде немесе компьютерлік ойындар алаңына қойылатын санитарлық – гигиеналық талаптар орындалуы керек. Себебі бала біздің болашағымыз, олардың денсаулықтарының мықты қажырлы болуына бізді қоршаған ортадағы түрлі факторлар әсер етеді. Мысалы қоршаған ортадағы ауаның ластығы, тамақтың құнарлылығының төмен болуы, құнарлы сапалы өнімнің бағасының жоғары болуы, тұтынушы халыққа қол жетімсіз болуы және көзге, көз жанарына әсер ететін өткір жарық, әр түрлі қанық түстер, баланы еріксіз шақыратын компьютерлік ойындардың көптеп ашылуы бәсекелестікті тудырып, балалардың уақытының басым көпшілігі сонда өтуіне себепші болады. Бала тек психологиялық түрде емес физиологиялық тұрғыда да зардап шегеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кабаева, С.М.
Сейтқазы, А. Н.
Орымбай, Р.Т.
Есбулат, А.Б.

28
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
    Ficus Benjamina L. өсімдігінің өсіп-дамуына субстрат түрлерінің әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, А. А. Өтепбергенова, А. А. Жұмақұлова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 184-187.
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
биология -- Өсімдіктер -- температура -- жарық -- ауаның ылғалдылығы -- субстрат құрамы -- кокос -- мүк -- әмбебап -- перлит -- агровермикулит -- гидрогель -- керамзит -- Органикалық субстрат -- бейорганикалық субстрат
Аннотация: Өсімдіктердің өсіп-өнуі үшін қажетті жағдайлар жарық, температура, ауаның ылғалдылығы, субстрат құрамын дұрыс таңдап, қолайлы жағдай жасау олардың тіршілігіндегі маңызды фактор болып табылады. Өсімдіктер тіршілігіндегі маңызды кезеңнің бірі тамырлану процесіне ең алдымен жақсы субстрат түрлері таңдалуы қажет, тамырлану үшін алдымен қалемшенің құнарлы топыраққа егілуі олардың өмірлік циклінде маңызды рөл атқарады, себебі қоректік заттармен қамтамасыз етілген субстраттар тамырдың өсуіне оңтайлы жағдай жасайды. Субстраттардың физикалық қасиеттері құрылымы, ылғалдылығы, тыныс алу қабілеті және тығыздығы және олардың химиялық құрамы, соның ішінде субстрат құрамындағы қоректік заттардың, минералдардың, органикалық заттардың және субстраттың рН ортасы тамырлану процесі үшін маңызды болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Өтепбергенова, А.А.
Жұмақұлова, А.А.

83
С 12
Сабыр, М.
    Айтыс өнерінің жайдары жазы еді... [Текст] / М. Сабыр // Орал өңірі. - 2025. - 8 сәуір. - №29. - Б. 14.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Шолпан қыдырниязова -- әдебиет -- әдебиеттану -- ақын -- айтыс өнері -- қоғам қайраткері
Аннотация: Шолпан апайдың осыдан бірнеше жыл бұрын «Қаратө-бем, қасиетті құшағың» кітабы жарық көрді. Сол кітапқа мен пікір жазып, ақын апамызбен сапарлас болып, Қаратөбеде өткен кітаптың тұсакесер жиынына бардық. Ақын қызына деген елдің ыстық ықыласын көрдік. Сол сапар-дан кейін ақын шығармашылығы туралы бір ойларымды қағазға түсірген едім. Кейін толықтырып жазармын деп, білгесаярымның бір бұрышына қоя салғанмын. Шолпан апай дүние салды деген хабарды естіп, көңіл құлазып отырғанда білгесаярымды тінтіп отырып, сол жазбамды тауып алдым. Көзі тірі кезінде жарияланбаса да, апамыздың аруағы риза болсын деп ұсынып отырмын.
Держатели документа:
ЗКУ

81.2-3
Б 20
Балаева, А. Б.
    Ағартушы, педагог-ғалым Ш.Сарыбаевтың тілтанымдық мұрасы [Текст] / А. Б. Балаева // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 88-98.
ББК 81.2-3

Рубрики: Лингвистика

Кл.слова (ненормированные):
Шамғали Сарыбаев -- Қазақ лингвистикасы -- Лингвистикалық зерттеулер әдіснамасы -- Қазақ тілін стандарттау -- Қазақ фольклорлық ауызша әдебиетін сақтау -- Шамғали Сарыбаевтың академиялық еңбектері -- Қазақ тілі -- Тарихи лингвистика -- Тілдерді салыстырмалы талдау -- Түркі тілдері -- Қазақстанның мәдени мұрасы
Аннотация: Бұл мақала қазақ тіл білімінің көрнекті қайраткері Шамғали Сарыбаевтың тілдiк мұрасын кешенді зерттеу болып табылады. Зерттеу ғылыми әдебиеттегі олқылықтың орнын толтырып, Сарыбаевтың лингвистикалық үлесінің тереңдігі мен кеңдігіне тоқталып, оның еңбектерінің бірегейлігі мен маңыздылығын атап өтті. Бұл зерттеудің түпнұсқалығы Шамғали Сарыбаевтың қазақ тіл біліміне терең ықпалын түсінуге біртұтас көзқарас болып табылады. Оның ғылыми еңбектерін, оның шығармашылығының әдіснамалық үлесі мен мәдени әсерін мұқият талдау оның лингвистикалық мұрасының бұрын зерттелмеген қырларына жарық түсіреді. Мұқият құрылымдалған мақаланың басында Сарыбаевтың лингвистикаға қосқан үлесіне арналған зерттеулердің қазіргі жағдайына шолу беріледі және алдыңғы зерттеулердің шектеулі көлемі байқалады. Оның әдіснамасына жан-жақты талдау жасалады, тарихи лингвистикадағы рөлі атап көрсетіледі. Зерттеуде Сарыбаевтың қазақ тілін стандарттаудағы аспаптық рөлі ашылып, оның бір жазудан екінші жазуға көшуге қосқан үлесінің дәлелі келтіріледі. Бұдан басқа, алдыңғы зерттеулерде жиі назардан тыс қалатын, оның қазақ халық әдебиетінің ауызша сақталуына қосқан үлесі қарастырылады. Қорытындысында аталмыш зерттеу Шамғали Сарыбаевтың лингвистикалық мұрасының бірегейлігі мен маңыздылығын, сондай-ақ оның көп қырлы үлесін толық бағалау үшін одан әрі зерттеулердің қажеттілігін атап өту керек. Ол біздің қазақ тілі мен мәдениеті түсінігімізді тереңдетуге бағытталған зерттеулерді жалғастыруға шақырады және Сарыбаевты лингвистика мен мәдениетті сақтау саласында мәңгі белгі ретінде көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ

63
А 35
Азирбекова, А. Ж.
    Қызылорда қаласындағы австриялық «Ульфельд» коммунасының құрылу тарихы мен қызметі [Текст] / А. Ж. Азирбекова, Ж. Р. Абишева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 167-179.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қызылорда -- І дүние жүзілік соғыс -- Австрия -- келісімшарт -- ауыл шаруашылығы -- иммиграциялық коммуна -- қоныс аудару -- жер участогы -- бау-бақша өнімі -- жалға беру
Аннотация: Тәуелсіздікке қол жеткізгенімізге отыз жылдан астам уақыт болғанымен әлі де Отандық тарихта ашылмаған ақтаңдақтар мен айтылмаған фактілер баршылық. Архив қорларындағы құжаттарды жарыққа шығару, оларға сын көзбен қарап, талдау жасау кәсіби тарихшылардың міндеті. Күні бүгінге дейін беймәлім болып келген Қызылорда қаласына жақын жерде орналасқан Сабалақ елді мекенінде құрылған Австриялық «Ульфельд» иммиграциялық коммунасы бұрын-соңды айтылмаған, жазылмаған фактілердің бірі болып табылады. «Ульфельд» иммиграциялық коммунасын құру мәселесі Москвада шешіліп, қызметі Қазақстанда жалғасты. І дүние жүзілік соғыс құрбандарының есебінен құрылған коммунаның Қызылордадағы қызметі небәрі бір жылға ғана болды. Осы бір жылдың ішінде коммуна суландыру жүйесін қалпына келтіріп, бидай, картоп, тары, бау-бақша дақылдарын егіп, құрылыс жұмыстарын жүргізді. Мақалада Қызылорда қаласында құрылған Австриялық «Ульфельд» иммиграциялық коммунасының құрылу тарихы мен барысы қарастырылған. Коммунаның құрылуына қатысты деректер сараланып, екі жақты келісімнің шарттары мен қоныс аударушыларды орналастырудағы қиыншылықтар талданды. Авторлар коммунаның қызметі мен коммунаға кеңестік билік тарапынан жасалған жеңілдіктер мен артықшылықтарға тоқталып өтеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Абишева, Ж.Р.

83
М 91
Мүтитегі, З.
    Азаматтығы бір төбе, Ақындығы бір төбе [Текст] / З. Мүтитегі // Орал өңірі. - 2025. - №87.- 2 қазан. - Б. 7.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ақын, журналист айсұлу қадырбаева 75 жаста -- қаратөбе ауданы -- қоскөл ауылы -- алматы қаласы -- абай атындағы -- қазақ педагогикалық институт -- филология факультеті -- азат қозғалысы -- алғашқы жинақ -- айсұлу ханым -- иманға жүгін, ей пенде! -- парыз -- барып қайт, балам ауылға
Аннотация: Мақалада ақын, журналист Айсұлу Қадырбаева туралы айтылған. Ақынның өлеңдері Қазақстан мен Түркия баспаларында жарық көрді. Ақынның өлеңдері поэзия әлеміне өзгеше бір рең алып келді.