Электронный каталог

20.1
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
    Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ

28.693.32
Ш 98

    Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы Церковка өзеніндегі № 1, 2 тоғандарының қазіргі жағдайы және ихтиофаунасы [Текст] / Б. К. Карменова, К. Б. Алипина, Г. Е. Садыканова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 366-380.
ББК 28.693.32

Рубрики: Рыбы. Ихтиология

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан облысы -- Глубокое ауданы -- Церковка өзені -- №1 тоған -- №2 тоған -- ихтиофауна -- экологиялық жағдай -- биологиялық көрсеткіштер -- популяция
Аннотация: Мақалада Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое ауданындағы Церковка өзенінде орналасқан №1 және №2 тоғандарының қазіргі жағдайы мен ихтиофаунасы терең зерттеледі. Зерттеу барысында су айдындарының экологиялық жағдайы, су ресурстарының ластануы, гидрологиялық режимнің өзгеруі, сондай-ақ антропогендік факторлардың әсері қарастырылған. Тоғандардағы балық популяцияларының биологиялық көрсеткіштері, оның ішінде ұзындық, салмақ және жас құрылымы бойынша деректер ұсынылып, өңірлер арасындағы айырмашылықтар мен өзгерістер анықталған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карменова, Б.К.
Алипина, К.Б.
Садыканова, Г.Е.
Құмарбекұлы, С.
Шарипханова, А.С.

28.693.32
С 21
Саттыкличева, А. К.
    Жоғарғы Ертіс бассейніндегі шағын өзендердің ихтиофаунасы және экологиялық жағдайы [Текст] / А. К. Саттыкличева, Н. С. Сапарғалиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 406-415
ББК 28.693.32

Рубрики: Рыбы. Ихтиология

Кл.слова (ненормированные):
Жоғарғы Ертіс -- ихтиофауна -- шағын өзендер -- инвазиялық түрлер -- трансшекаралық су саясаты -- гидрологиялық режим -- экологиялық жағдай
Аннотация: Жоғарғы Ертіс бассейніндегі шағын өзендердің (Жіңішкесу, Кендірлік, Қандысу, Бейіттібұлақ, және т.б.) ихтиофаунасының түрлік құрамы, таралу ерекшеліктері және қазіргі экологиялық жағдайы жан-жақты талданады. Зерттеу барысында ғылыми әдебиеттерге сүйене отырып, арнаның морфологиялық өзгерістері, гидрологиялық режимнің тұрақсыздығы, инвазиялық түрлердің көбеюі және антропогендік ластану факторларының балық популяцияларына әсері қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сапарғалиева, Н.С.

85
О-92
Оханова, Ы. Н.
    Сандық өнер революциясы дәуірінде шығармашылық толқынын тудырудағы суретшілер мен жасанды интеллект (ЖИ) арасындағы ынтымақтастық [Текст] / Ы. Н. Оханова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 424-430.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Жасанды интеллект -- ЖИ -- шығармашылық -- суретшілер -- сандық өнер -- Сандық өнер революциясы -- Шығармашылық процесс -- Суретшілер
Аннотация: Өнер әлемі технологиялық жетістіктерге, әсіресе жасанды интеллект (ЖИ) саласына байланысты айтарлықтай өзгерді. Суретшілер технологияны шығармашылық процеске оң ықпал ететін көмекші құрал ретінде қарастырады. Бұл зерттеудің мақсаты - сандық өнер революциясы дәуірінде жасанды интеллекттің шығармашылық толқынын тудыруға әсерін талдау, ЖИ қолданатын алгоритмдерден бастап, шығармашылықтың пайда болуын қолдау үшін ЖИ пайдаланудан бастап, шығармашылық процесте суретшілер үшін ЖИ құралы ретінде пайдалануға дейін шолу. Зерттеу әдісіне суретшілер мен ЖИ-ге қатысты әртүрлі маңызды әдебиеттерден алынған деректерді талдау және сол әдебиеттерді зерттеу кіреді. Нәтижесінде өнер әлемін өзгертетін шығармашылық толқынды жасау үшін жасанды интеллектті пайдаланудың оңтайлы әдістері ұсынылады. Мысалы, ЖИ суретшілерге аудиторияның қалауын түсінуге, өнер үрдістерін талдауға немесе тіпті AR немесе VR сияқты заманауи технологияларды пайдалану арқылы көпшілікпен өзара әрекеттесе алатын өнер туындыларын жасауға көмектесе алады. Бұл ынтымақтастық суретшілерге бұрын қол жеткізу мүмкін емес немесе қол жеткізу қиын болған тұжырымдамаларды талдап, зерттеуге үлкен мүмкіндік береді. ЖИ арқылы шығармашылық процесс нәтижелі болады және суретшілерге өнермен айналысуға толық мүмкіндік береді. Суретшілер алгоритмдер мен деректерге негізделген мәдени және әлеуметтік өзгерістерге динамикалық түрде жауап беру арқылы цифрлық қоғамның динамикасының ортасында өзекті және резонансты туындылар жасай алады.
Держатели документа:
ЗКУ

85
Т 11
Тілепберген, А. М.
    Арт-технологиялардың болашақ әлеуметтік педагогтердің кәсіби құзыреттілін дамытуға әсері [Текст] / А. М. Тілепберген // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Р. 439-445.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
бейнелеу өнері -- шығармашылық -- көркемдік сезімталдық -- көркемдік дағдылар -- рефлексия -- Бейнелеу өнері мұғалімдері -- Құзыреттілікті дамыту -- Кешенді оқыту
Аннотация: Бұл зерттеу педагогикалық және көркемдік дағдыларды біріктіретін кешенді оқыту арқылы бейнелеу өнері мұғалімдерінің құзыреттілігін дамытуға бағытталған күш-жігерді қарастырады. Оқытудың бұл түрі педагогикалық қабілеттерді нығайтып қана қоймай, сонымен қатар шабыттандыратын бейнелеу өнері сабақтарын дамытуда мұғалімдердің көркемдік сезімталдығы мен шығармашылығын арттырады. Автор интеграцияланған тәсіл мұғалімдерді көбірек рефлексияға, технологияға бейімделуге және кәсіби ынтымақтастық қабілетіне итермелейтінін көрсету үшін әдебиеттерді шолу әдісін пайдаланады. Осылайша, интеграцияланған дайындық өнер мұғалімдерінің кәсіби, шығармашылық және заманауи білім беру талаптарына сай дамуында шешуші рөл атқарады
Держатели документа:
ЗКУ