Электронный каталог

74
C73

    Comparative analysis of stem education practices in turkish and kazakh higher education [Текст] / Y. Seminar, Sh. U. Laiskhanov, T. Ukusheva, A. M. Atabayeva // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 287-299.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
STEM-образование -- критическое мышление -- исследовательские навыки -- географическое образование
Аннотация: Внедрение знаний STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) в современной системе высшего образования является одним из актуальных направлений развития критического мышления, исследовательских навыков и функциональной грамотности студентов. Применение STEM-ориентированных подходов, особенно в преподавании географии, способствует повышению качества образования за счёт комплексного анализа природных процессов, моделирования и использования цифровых технологий. В данном контексте сравнительный анализ опыта внедрения STEM-образования в Турецкой Республике и Республике Казахстан обладает значимой научной и практической ценностью. Целью исследования является сравнительный анализ опыта внедрения STEM-знаний в системе высшего образования Турции и Казахстана в контексте развития критического мышления и исследовательских навыков студентов, а также выявление актуальных вызовов и педагогических возможностей в преподавании географии. Исследование основано на качественной методологии с использованием методов документального и сравнительного анализа. В качестве источников были использованы официальные отчёты Департамента инноваций и образовательных технологий при Министерстве образования и науки Турецкой Республики, а также академический и практический опыт, накопленный в университетах Стамбула, Айдына, Хаджеттепе и Анкары. Дополнительно были проанализированы результаты экспериментальных исследований, проведённых в Стамбуле. Результаты исследования показали, что STEM-образование играет важную роль в формировании функциональной грамотности, критического мышления, навыков моделирования и исследовательских умений в процессе преподавания географии. Установлено, что международный проект Scientix, реализуемый в Турции, а также инициативы по созданию STEM-лабораторий при университетах способствовали систематическому развитию STEM-образования. Кроме того, сотрудничество между университетами и организациями общего среднего образования определено как значимый фактор эффективного внедрения STEM-подходов. Выявлено, что практика STEM-образования развивается в обеих странах, однако существуют различия в целях и методах обучения. Полученные результаты подтверждают, что рациональное использование современных цифровых устройств, виртуальных интерактивных карт и трёхмерных моделей в преподавании географии способствует повышению познавательной активности студентов и формированию предметных и метапредметных компетенций. Выводы исследования могут быть использованы для совершенствования STEM-образования в Республике Казахстан, а также для развития образовательной практики, ориентированной на формирование критического мышления, исследовательских навыков и функциональной грамотности студентов.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Seminar, Y.
Laiskhanov, Sh.U.
Ukusheva, T.
Atabayeva, A.M.

66
Т 50
Тоkan Razia
    Geopolitics: historical aspects and national security [Текст] / Тоkan Razia, Sarkytkan Kaster // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 319-325.
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
геополитика -- государство -- нация -- национальные интересы и порядок
Аннотация: Для поддержания своего существования и реализации национальных идеалов и целей каждой нации необходимо понимание геополитики и геостратегии. Геополитика — это наука, изучающая взаимосвязь между географическими, стратегическими и политическими факторами страны, а её реализация требует национальной стратегии. В настоящее время мы осознаем, что геостратегия, сформулированная в форме концепции национальной устойчивости, направлена на обеспечение целостности государства. История геополитических проблем чрезвычайно сложны, поскольку они затрагивают взаимодействие наций, государств и общества в целом, не отказываясь при этом от своих личных интересов. В то же время в данное время технологический прогресс привел к ситуации, когда эти взаимодействия происходят с беспрецедентной в истории человечества скоростью. Такой высокий уровень взаимодействия может принести человечеству как блага, так и бедствия, в значительной степени в зависимости от того, как участники понимают и используют геополитические возможности. Понимание и использование геополитики позволит стратегическим игрокам осознавать последствия каждой проводимой ими стратегической политики. Геополитическое понимание невозможно без признания важности концепции нации и государства в современном мире.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Sarkytkan Kaster

20.1
С 89

    Суды тазарту кезіндегі активтену процестерінің минералдардың құрылымына және олардың сорбциялық қабілетіне әсері [Текст] / А. Б. Ниязбекова, Л. И. Байтлесова, К. Х. Кенесарина, А. М. Амиргалиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 357-365
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
жер асты сулары -- ластануы -- диатомит -- монтмориллонит -- қышқылдық активация -- сілтілік активация -- жергілікті минералды -- шикізат -- модификациялау -- композициялық сорбент -- беттік морфология -- кеуектілік -- функционалды топтар
Аннотация: Қазақстандағы су тапшылығы жағдайында жер асты суларын тиімді тазарту үшін жергілікті минералды ресурстар негізінде сорбциялық материал әзірлеу нәтижелері баяндалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ниязбекова, А.Б.
Байтлесова, Л.И.
Кенесарина, К.Х.
Амиргалиева, А.М.

28.693.32
Ш 98

    Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы Церковка өзеніндегі № 1, 2 тоғандарының қазіргі жағдайы және ихтиофаунасы [Текст] / Б. К. Карменова, К. Б. Алипина, Г. Е. Садыканова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 366-380.
ББК 28.693.32

Рубрики: Рыбы. Ихтиология

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан облысы -- Глубокое ауданы -- Церковка өзені -- №1 тоған -- №2 тоған -- ихтиофауна -- экологиялық жағдай -- биологиялық көрсеткіштер -- популяция
Аннотация: Мақалада Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое ауданындағы Церковка өзенінде орналасқан №1 және №2 тоғандарының қазіргі жағдайы мен ихтиофаунасы терең зерттеледі. Зерттеу барысында су айдындарының экологиялық жағдайы, су ресурстарының ластануы, гидрологиялық режимнің өзгеруі, сондай-ақ антропогендік факторлардың әсері қарастырылған. Тоғандардағы балық популяцияларының биологиялық көрсеткіштері, оның ішінде ұзындық, салмақ және жас құрылымы бойынша деректер ұсынылып, өңірлер арасындағы айырмашылықтар мен өзгерістер анықталған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карменова, Б.К.
Алипина, К.Б.
Садыканова, Г.Е.
Құмарбекұлы, С.
Шарипханова, А.С.

20.1
T34

    Temperature conditions and drying mechanism of soap base obtained by recycling waste food oil [Текст] / G. S. Zhumagulova, Ye. N. Kocherov, B. N. Korganbayev [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 381-390.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
экоологическая нагрузка -- окружающая среда -- отходы кулинарного масла -- вторичное сырье -- утилизация -- переработка -- мыльная основа -- механизм сушки -- температурный режим -- материальный баланс -- тепловой баланс
Аннотация: Описана возможность использования отходов отработанного пищевого масла в качестве вторичного сырья при производстве санитарно-гигиенических моющих средств. Представлена модель механизма сушки гигиенической мыльной основы и результаты исследования температурных режимов. Рассмотрены модельные построения механизма сушки натриевой мыльной основы и температурного режима процесса сушки на основе учета физико-химической структуры и фазового состава мыльной композиции. ??Представлена схема комплексной варочно-сушильной установки на примере производства туалетного мыла из отходов отработанного пищевого масла. Представлена схема механизма удаления влаги в результате сушки мыльной основы с ламеллярной структурой. Результаты исследования температурного режима работы комплексной варочно-сушильной установки показали, что при снижении влажности температура должна быть минимальной и, соответственно, остаточное давление паров также будет ниже. Представлены уравнения материального и теплового баланса для процесса производства туалетного мыла из отходов отработанного кулинарного масла. Результаты предлагаемых исследований планируется использовать при производстве санитарно-гигиенического мыла для сферы услуг, используя в качестве вторичного сырья отходов кулинарного масла.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Zhumagulova, G.S.
Kocherov, Ye.N.
Korganbayev, B.N.
Ramatullayeva, L.I.
Kolesnikov, A.S.
Kadirbekova, A.A.

26.22
Ж 79
Жолмуратова, Г. С.
    Елек өзені бассейніндегі ластану деңгейін интеграцияланған талдау және су ресурстарын тұрақты басқару мәселелері [Текст] / Г. С. Жолмуратова, Б. А. Капсалямов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 399-405.
ББК 26.22

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
Елек өзені -- су ресурстарын басқару -- трансшекаралық ластану -- экологиялық мониторинг -- антропогендік әсер -- хром (VI)
Аннотация: Бұл зерттеу Қазақстан мен Ресей Федерациясының аумағын қамтитын трансшекаралық су жүйесі – Елек өзені бассейнінің экологиялық жағдайына интеграцияланған ғылыми бағалау жүргізуді мақсат етеді.Су сапасын талдау аккредиттелген зертханада ГОСТ және ұлттық санитарлық-эпидемиологиялық нормаларға сәйкес жүргізілді.Зерттеу барысында судағы 42 физикалық-химиялық көрсеткіш анықталды, оның ішінде: рН, еріген оттегі, БПК₅, ХПК, тұнба, негізгі иондар, биогенді элементтер, фенолдар, мұнай өнімдері, беттік-белсенді заттар және ауыр металдар.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Капсалямов, Б.А.

28.693.32
С 21
Саттыкличева, А. К.
    Жоғарғы Ертіс бассейніндегі шағын өзендердің ихтиофаунасы және экологиялық жағдайы [Текст] / А. К. Саттыкличева, Н. С. Сапарғалиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 406-415
ББК 28.693.32

Рубрики: Рыбы. Ихтиология

Кл.слова (ненормированные):
Жоғарғы Ертіс -- ихтиофауна -- шағын өзендер -- инвазиялық түрлер -- трансшекаралық су саясаты -- гидрологиялық режим -- экологиялық жағдай
Аннотация: Жоғарғы Ертіс бассейніндегі шағын өзендердің (Жіңішкесу, Кендірлік, Қандысу, Бейіттібұлақ, және т.б.) ихтиофаунасының түрлік құрамы, таралу ерекшеліктері және қазіргі экологиялық жағдайы жан-жақты талданады. Зерттеу барысында ғылыми әдебиеттерге сүйене отырып, арнаның морфологиялық өзгерістері, гидрологиялық режимнің тұрақсыздығы, инвазиялық түрлердің көбеюі және антропогендік ластану факторларының балық популяцияларына әсері қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сапарғалиева, Н.С.

85
О-92
Оханова, Ы. Н.
    Сандық өнер революциясы дәуірінде шығармашылық толқынын тудырудағы суретшілер мен жасанды интеллект (ЖИ) арасындағы ынтымақтастық [Текст] / Ы. Н. Оханова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 424-430.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Жасанды интеллект -- ЖИ -- шығармашылық -- суретшілер -- сандық өнер -- Сандық өнер революциясы -- Шығармашылық процесс -- Суретшілер
Аннотация: Өнер әлемі технологиялық жетістіктерге, әсіресе жасанды интеллект (ЖИ) саласына байланысты айтарлықтай өзгерді. Суретшілер технологияны шығармашылық процеске оң ықпал ететін көмекші құрал ретінде қарастырады. Бұл зерттеудің мақсаты - сандық өнер революциясы дәуірінде жасанды интеллекттің шығармашылық толқынын тудыруға әсерін талдау, ЖИ қолданатын алгоритмдерден бастап, шығармашылықтың пайда болуын қолдау үшін ЖИ пайдаланудан бастап, шығармашылық процесте суретшілер үшін ЖИ құралы ретінде пайдалануға дейін шолу. Зерттеу әдісіне суретшілер мен ЖИ-ге қатысты әртүрлі маңызды әдебиеттерден алынған деректерді талдау және сол әдебиеттерді зерттеу кіреді. Нәтижесінде өнер әлемін өзгертетін шығармашылық толқынды жасау үшін жасанды интеллектті пайдаланудың оңтайлы әдістері ұсынылады. Мысалы, ЖИ суретшілерге аудиторияның қалауын түсінуге, өнер үрдістерін талдауға немесе тіпті AR немесе VR сияқты заманауи технологияларды пайдалану арқылы көпшілікпен өзара әрекеттесе алатын өнер туындыларын жасауға көмектесе алады. Бұл ынтымақтастық суретшілерге бұрын қол жеткізу мүмкін емес немесе қол жеткізу қиын болған тұжырымдамаларды талдап, зерттеуге үлкен мүмкіндік береді. ЖИ арқылы шығармашылық процесс нәтижелі болады және суретшілерге өнермен айналысуға толық мүмкіндік береді. Суретшілер алгоритмдер мен деректерге негізделген мәдени және әлеуметтік өзгерістерге динамикалық түрде жауап беру арқылы цифрлық қоғамның динамикасының ортасында өзекті және резонансты туындылар жасай алады.
Держатели документа:
ЗКУ

85.14
Ж 11
Жұмағалиева, В.
    «Қылқаламды қалап еді…» еске алу кеші өтті [Текст] / В. Жұмағалиева, М. Отаров // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 5.
ББК 85.14

Рубрики: Живопись

Кл.слова (ненормированные):
Айбар Ғалымұлы Сейтимов -- Қылқаламды қалап еді -- еске алу кеші -- БҚУ -- Бейнелеу өнері -- дизайн -- Қазақстан суретшілер одағы -- қылқалам шебері -- қазақ бейнелеу өнері -- ұстаз және шәкірт -- рухани мұра -- Орал
Аннотация: Сурет өнері – адамзаттың рухани əлемін бейнелейтін, ұлттың болмыс-бітімі мен мəдени құндылықтарын??айшықтайтын ерекше өнер саласы. Қылқалам шеберлері арқылы қоғамның тыныс-тіршілігі, тарихи кезеңдер??мен ішкі жан дүниенің терең иірімдері көркем тілмен көрініс табады. Əрбір туынды – суретшінің жүрек??сүзгісінен өткен ойы мен сезімінің айнасы, ал шынайы өнер уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай,??ұрпақтан-ұрпаққа рухани мұра болып жалғасады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Отаров, М.