База данных: Статьи ППС
Страница 12, Результатов: 120
Отмеченные записи: 0
111.
Подробнее
26.82
К 12
Қабдрахманова, Н. Қ.
Шығыс Қазақстан облысының ландшафт қалыптастырушы факторлары [Текст] / Н. Қ. Қабдрахманова, А. А. Магинова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 146-148.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география. Ландшафтоведение
Кл.слова (ненормированные):
ландшафт қалыптастырушы факторлар -- Қазақстан географиясы -- табиғи кешендер -- антропогендік әсер -- климаттың өзгеруі -- гидрологиялық режим -- экологиялық тұрақтылық -- ландшафттық әртүрлілік -- ұтымды пайдалану
Аннотация: Бұл мақалада ландшафттардың қалыптасуына әсер ететін негізгі факторлар қарастырылады. Ландшафт қалыптастырушы факторлар геологиялық, климаттық, гидрологиялық, биологиялық және антропогендік болып бес топқа бөлінеді. Әр фактордың Қазақстанның табиғи кешендеріне және жаһандық деңгейдегі ландшафттардың өзгеруіне әсері жан-жақты талданады. Мақалада Қазақстанның әртүрлі аймақтарының географиялық ерекшеліктері, өзен-көл жүйелерінің ықпалы, өсімдік жамылғысы мен жануарлар әлемінің ландшафтқа тигізетін әсері кеңінен сипатталады. Сонымен қатар, адам әрекетінің табиғи ортаны түрлендіруі мен климаттың өзгеруі мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Зерттеу нәтижелері ландшафттарды ұтымды пайдалану және экологиялық тұрақтылықты сақтау жолдарын анықтауға көмектеседі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Магинова, А.А.
К 12
Қабдрахманова, Н. Қ.
Шығыс Қазақстан облысының ландшафт қалыптастырушы факторлары [Текст] / Н. Қ. Қабдрахманова, А. А. Магинова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 146-148.
Рубрики: Физическая география. Ландшафтоведение
Кл.слова (ненормированные):
ландшафт қалыптастырушы факторлар -- Қазақстан географиясы -- табиғи кешендер -- антропогендік әсер -- климаттың өзгеруі -- гидрологиялық режим -- экологиялық тұрақтылық -- ландшафттық әртүрлілік -- ұтымды пайдалану
Аннотация: Бұл мақалада ландшафттардың қалыптасуына әсер ететін негізгі факторлар қарастырылады. Ландшафт қалыптастырушы факторлар геологиялық, климаттық, гидрологиялық, биологиялық және антропогендік болып бес топқа бөлінеді. Әр фактордың Қазақстанның табиғи кешендеріне және жаһандық деңгейдегі ландшафттардың өзгеруіне әсері жан-жақты талданады. Мақалада Қазақстанның әртүрлі аймақтарының географиялық ерекшеліктері, өзен-көл жүйелерінің ықпалы, өсімдік жамылғысы мен жануарлар әлемінің ландшафтқа тигізетін әсері кеңінен сипатталады. Сонымен қатар, адам әрекетінің табиғи ортаны түрлендіруі мен климаттың өзгеруі мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Зерттеу нәтижелері ландшафттарды ұтымды пайдалану және экологиялық тұрақтылықты сақтау жолдарын анықтауға көмектеседі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Магинова, А.А.
112.
Подробнее
65.32
Х 15
Хаируллина, А. К.
Батыс Қазақстан облысындағы тауарлы мал шаруашылығының қазіргі жағдайы мен даму ерекшелігі [Текст] / А. К. Хаируллина // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 220-224.
ББК 65.32
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Орал қаласы -- мал шаруашылығы -- ауыл шаруашылығы экономикасы -- құс фабрикасы -- сүт өндірісі -- ет өндірісі -- асыл тұқымды мал -- Big Dutchman технологиясы -- стратегиялық даму
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының мал шаруашылығы саласының қазіргі жай-күйі мен даму перспективалары қарастырылған. Аймақтың табиғи-климаттық ерекшеліктеріне байланысты аудандардың (Бәйтерек, Ақжайық, Казталов және т.б.) мамандану бағыттары — ет-сүт өндірісі, қой және жылқы шаруашылығы бойынша жіктелуі берілген. Сондай-ақ, «Орал Құс Фабрикасы» ЖШС мысалында заманауи технологияларды (Big Dutchman) қолданудың өндіріс тиімділігіне әсері талданған. Автор асыл тұқымды мал басын көбейту мен технологиялық жаңғыртуды саланың тұрақты дамуының негізгі стратегиялық бағыттары ретінде ұсынады.
Держатели документа:
ЗКУ
Х 15
Хаируллина, А. К.
Батыс Қазақстан облысындағы тауарлы мал шаруашылығының қазіргі жағдайы мен даму ерекшелігі [Текст] / А. К. Хаируллина // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 220-224.
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Орал қаласы -- мал шаруашылығы -- ауыл шаруашылығы экономикасы -- құс фабрикасы -- сүт өндірісі -- ет өндірісі -- асыл тұқымды мал -- Big Dutchman технологиясы -- стратегиялық даму
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының мал шаруашылығы саласының қазіргі жай-күйі мен даму перспективалары қарастырылған. Аймақтың табиғи-климаттық ерекшеліктеріне байланысты аудандардың (Бәйтерек, Ақжайық, Казталов және т.б.) мамандану бағыттары — ет-сүт өндірісі, қой және жылқы шаруашылығы бойынша жіктелуі берілген. Сондай-ақ, «Орал Құс Фабрикасы» ЖШС мысалында заманауи технологияларды (Big Dutchman) қолданудың өндіріс тиімділігіне әсері талданған. Автор асыл тұқымды мал басын көбейту мен технологиялық жаңғыртуды саланың тұрақты дамуының негізгі стратегиялық бағыттары ретінде ұсынады.
Держатели документа:
ЗКУ
113.
Подробнее
63.3(5Каз)
Ш 98
Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.
Ш 98
Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.
114.
Подробнее
28.1
T66
Tleuberdina, P.
Biodiversity of vertebrates and the development steppe spaces in the neopleistocene of Kazakhstan (Center Of Eurasia) [Текст] / P. Tleuberdina // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 351-357.
ББК 28.1
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
Неоплейстоцен -- биоразнообразие -- палинофлора -- климатические условия -- степные пространства
Аннотация: В соответствии с целями данного исследования был рассмотрен процесс влияния изменений общих климатических условий на освоение степных пространств и на состав биоразнообразия ископаемых позвоночных в разные периоды эпохи неоплейстоцена на территории Казахстана. Для реконструкции палеосреды и климатических условий метод анализа данных о спорах и пыльце из разных фаций отложений позволил нам проследить, как менялась ландшафтно-климатическая ситуация в процессе формирования неоплейстоценовых отложений. На протяжении всего периода наблюдались колебания климата, выражавшиеся в наступлении ледниковых периодов в горах, а также в смягчении и частичном увлажнении климата. На равнинах увлажнение климата и похолодание в периоды оледенения гор были более выраженными. Этот процесс трансформации топографических и погодных условий также способствовал формированию экологических ниш, которые не только использовались для поддержания биоразнообразия животных, но и демонстрировали снижение видового разнообразия животных в течение каждого периода эпохи неоплейстоцена. В конце плейстоцена большинство мамонтовых животных вымерло (исключение составляли сайгаки, лоси, волки, лисы, бурые медведи и грызуны), которые сформировали позвоночных современной фауны.
Держатели документа:
ЗКУ
T66
Tleuberdina, P.
Biodiversity of vertebrates and the development steppe spaces in the neopleistocene of Kazakhstan (Center Of Eurasia) [Текст] / P. Tleuberdina // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 351-357.
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
Неоплейстоцен -- биоразнообразие -- палинофлора -- климатические условия -- степные пространства
Аннотация: В соответствии с целями данного исследования был рассмотрен процесс влияния изменений общих климатических условий на освоение степных пространств и на состав биоразнообразия ископаемых позвоночных в разные периоды эпохи неоплейстоцена на территории Казахстана. Для реконструкции палеосреды и климатических условий метод анализа данных о спорах и пыльце из разных фаций отложений позволил нам проследить, как менялась ландшафтно-климатическая ситуация в процессе формирования неоплейстоценовых отложений. На протяжении всего периода наблюдались колебания климата, выражавшиеся в наступлении ледниковых периодов в горах, а также в смягчении и частичном увлажнении климата. На равнинах увлажнение климата и похолодание в периоды оледенения гор были более выраженными. Этот процесс трансформации топографических и погодных условий также способствовал формированию экологических ниш, которые не только использовались для поддержания биоразнообразия животных, но и демонстрировали снижение видового разнообразия животных в течение каждого периода эпохи неоплейстоцена. В конце плейстоцена большинство мамонтовых животных вымерло (исключение составляли сайгаки, лоси, волки, лисы, бурые медведи и грызуны), которые сформировали позвоночных современной фауны.
Держатели документа:
ЗКУ
115.
Подробнее
32.97
А 35
Азизов, Э. А.
Цифрлық технологиялар негізінде ауылшаруашылығы карталарын жасау технологиясын жетілдіру [Текст] / Э. А. Азизов, Д. С. Тұрсынғазы // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 358-368.
ББК 32.97
Рубрики: Вычислительная техника
Кл.слова (ненормированные):
ауылшаруашылық карталары -- цифрлық технологиялар -- деректерді өңдеу -- өндіріс тиімділігі -- агробизнес -- заманауи əдістер
Аннотация: Бұл мақалада цифрлық құралдар мен геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) пайдалана отырып ауыл шаруашылығы карталарын жасауға арналған заманауи əдістер мен технологиялардың жан-жақты шолуы ұсынылған. Ғаламдық цифрландыру жағдайында ауыл шаруашылығы алқаптарын мониторингтеу, есепке алу жəне басқару үдерістерінде инновациялық тəсілдерді қолданудың маңызы арта түсуде. Зерттеуде геоақпараттық жүйелердің (ГАЖ), Жерді қашықтан зондтау технологияларының, машиналық оқыту мен жасанды интеллекттің кеңістіктік деректерді талдау жəне ауыл шаруашылығы аумақтарын визуализациялау саласындағы теориялық жəне тəжірибелік аспектілері қарастырылған. Мақалада ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді цифрлық картографиялау процесінде цифрлық технологияларды енгізудің отандық жəне шетелдік тəжірибелері талданып, олардың негізгі артықшылықтары мен шектеулері айқындалған. Сондай-ақ спутниктік жəне климаттық деректерді біріктірудің маңыздылығы атап өтіледі, бұл өз кезегінде егіс жағдайын дəлірек бағалауға, өнімділікті болжауға жəне табиғи əрі антропогендік өзгерістерге дер кезінде əрекет етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар дəлме-дəл егіншілік пен агроландшафтарды кеңістіктік талдау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын (дрондарды) қолданудың табысты мысалдары келтірілген. Зерттеу нəтижелері ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде цифрлық картографияның маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. Бұл жер ресурстарын тиімді басқаруға жəне өндірістік үдерістерді оңтайландыруға жағдай жасайды. Ғылыми дереккөздер мен практикалық мысалдарды талдау негізінде ауыл шаруашылығы карталарын жасау əдістемесін жетілдіру, жерді пайдалану жүйесіне инновациялық технологияларды енгізу жəне ауыл шаруашылығында интеллектуалды шешім қабылдау жүйелерін дамыту бойынша нақты ұсынымдар берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұрсынғазы, Д.С.
А 35
Азизов, Э. А.
Цифрлық технологиялар негізінде ауылшаруашылығы карталарын жасау технологиясын жетілдіру [Текст] / Э. А. Азизов, Д. С. Тұрсынғазы // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 358-368.
Рубрики: Вычислительная техника
Кл.слова (ненормированные):
ауылшаруашылық карталары -- цифрлық технологиялар -- деректерді өңдеу -- өндіріс тиімділігі -- агробизнес -- заманауи əдістер
Аннотация: Бұл мақалада цифрлық құралдар мен геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) пайдалана отырып ауыл шаруашылығы карталарын жасауға арналған заманауи əдістер мен технологиялардың жан-жақты шолуы ұсынылған. Ғаламдық цифрландыру жағдайында ауыл шаруашылығы алқаптарын мониторингтеу, есепке алу жəне басқару үдерістерінде инновациялық тəсілдерді қолданудың маңызы арта түсуде. Зерттеуде геоақпараттық жүйелердің (ГАЖ), Жерді қашықтан зондтау технологияларының, машиналық оқыту мен жасанды интеллекттің кеңістіктік деректерді талдау жəне ауыл шаруашылығы аумақтарын визуализациялау саласындағы теориялық жəне тəжірибелік аспектілері қарастырылған. Мақалада ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді цифрлық картографиялау процесінде цифрлық технологияларды енгізудің отандық жəне шетелдік тəжірибелері талданып, олардың негізгі артықшылықтары мен шектеулері айқындалған. Сондай-ақ спутниктік жəне климаттық деректерді біріктірудің маңыздылығы атап өтіледі, бұл өз кезегінде егіс жағдайын дəлірек бағалауға, өнімділікті болжауға жəне табиғи əрі антропогендік өзгерістерге дер кезінде əрекет етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар дəлме-дəл егіншілік пен агроландшафтарды кеңістіктік талдау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын (дрондарды) қолданудың табысты мысалдары келтірілген. Зерттеу нəтижелері ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде цифрлық картографияның маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. Бұл жер ресурстарын тиімді басқаруға жəне өндірістік үдерістерді оңтайландыруға жағдай жасайды. Ғылыми дереккөздер мен практикалық мысалдарды талдау негізінде ауыл шаруашылығы карталарын жасау əдістемесін жетілдіру, жерді пайдалану жүйесіне инновациялық технологияларды енгізу жəне ауыл шаруашылығында интеллектуалды шешім қабылдау жүйелерін дамыту бойынша нақты ұсынымдар берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұрсынғазы, Д.С.
116.
Подробнее
65.04
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
Тəуелсіздік жылдарындағы Эстония мемлекетінің əлеуметтік-экономикалық дамуы [Текст] / Б. Х. Ходжанова, Н. С. Жармаганбетова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 369-383.
ББК 65.04
Рубрики: Экономическая география
Кл.слова (ненормированные):
Эстония Республикасы -- физикалық-географиялық орналасу -- ауыл шаруашылығы -- халықтың орналасуы -- өнеркəсіп орындары -- көлік кешені
Аннотация: Аталған мақалада Эстония мемлекетінің кеңес одағы ыдырағаннан кейінгі, яғни қазіргі таңдағы əлеуметтік-экономикалық даму жағдайына сипаттама беріледі. Мақала барысында елдің физика-географиялық орналасуы, елдің экономикалық дамуының басты факторы болып саналатын, ТТК кешендері (жер бедері, климаты, су жүйелерінің таралуы, топырағы жəне өсімдіктер мен жануарлар əлемі) жайлы мəліметтер берілген. Мақаланың мақсаты эстон халқының орналасуы, өзіндік этностық белгілері – тілі мен ділі, таным-түсінігі, ой-санасы, мінез-құлқы, салт-дəстүрі, əдет-ғұрпы, тұрмыс-тіршілігі сияқты т.б. Ауыл жəне қала халқының орналасу заңдылықтары жайлы айтылған. Сонымен қатар пайдалы қазбаларының табиғи ерекшелігіне байланысты қалыптасуы жəне осыған орай өнеркəсіп орындарының орналасуы, шығарылған өнімдерінің ел экономикасындағы маңыздылығы жайлы мəлімет берілген. Импорт пен экспорт үлесінің ел экономикасының дамуындағы маңыздылығына тоқталған. Табиғи ерекшелігіне байланысты өнеркісіп орындарының орналасуы да ерекше, Эстония мемлекеті сирек жəне жерде сирек кездесетін металдарды Еуропадағы ірі өндірушілердің бірі болып табылатын Silmet зауыты жұмыс жасауда. Ол 1946 жылы уран оксидін алу мақсатында диктионемді тақтатасты қайта өңдеу бойынша металлургиялық зауыт болатын. 1997 жылы кəсіпорын жекешелендірілді жəне 2011 жылдан бастап американдық Molycorp Silmet концернінің меншігі болып табылады. Қазіргі уақытта SILMET тантал мен ниобий өндірісі бойынша əлемде жетекші орында, ал неодим өндірісі бойынша - Қытайдан кейін əлемде екінші орында тұр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жармаганбетова, Н.С.
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
Тəуелсіздік жылдарындағы Эстония мемлекетінің əлеуметтік-экономикалық дамуы [Текст] / Б. Х. Ходжанова, Н. С. Жармаганбетова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 369-383.
Рубрики: Экономическая география
Кл.слова (ненормированные):
Эстония Республикасы -- физикалық-географиялық орналасу -- ауыл шаруашылығы -- халықтың орналасуы -- өнеркəсіп орындары -- көлік кешені
Аннотация: Аталған мақалада Эстония мемлекетінің кеңес одағы ыдырағаннан кейінгі, яғни қазіргі таңдағы əлеуметтік-экономикалық даму жағдайына сипаттама беріледі. Мақала барысында елдің физика-географиялық орналасуы, елдің экономикалық дамуының басты факторы болып саналатын, ТТК кешендері (жер бедері, климаты, су жүйелерінің таралуы, топырағы жəне өсімдіктер мен жануарлар əлемі) жайлы мəліметтер берілген. Мақаланың мақсаты эстон халқының орналасуы, өзіндік этностық белгілері – тілі мен ділі, таным-түсінігі, ой-санасы, мінез-құлқы, салт-дəстүрі, əдет-ғұрпы, тұрмыс-тіршілігі сияқты т.б. Ауыл жəне қала халқының орналасу заңдылықтары жайлы айтылған. Сонымен қатар пайдалы қазбаларының табиғи ерекшелігіне байланысты қалыптасуы жəне осыған орай өнеркəсіп орындарының орналасуы, шығарылған өнімдерінің ел экономикасындағы маңыздылығы жайлы мəлімет берілген. Импорт пен экспорт үлесінің ел экономикасының дамуындағы маңыздылығына тоқталған. Табиғи ерекшелігіне байланысты өнеркісіп орындарының орналасуы да ерекше, Эстония мемлекеті сирек жəне жерде сирек кездесетін металдарды Еуропадағы ірі өндірушілердің бірі болып табылатын Silmet зауыты жұмыс жасауда. Ол 1946 жылы уран оксидін алу мақсатында диктионемді тақтатасты қайта өңдеу бойынша металлургиялық зауыт болатын. 1997 жылы кəсіпорын жекешелендірілді жəне 2011 жылдан бастап американдық Molycorp Silmet концернінің меншігі болып табылады. Қазіргі уақытта SILMET тантал мен ниобий өндірісі бойынша əлемде жетекші орында, ал неодим өндірісі бойынша - Қытайдан кейін əлемде екінші орында тұр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жармаганбетова, Н.С.
117.
Подробнее
26.23
Z99
Іnfluеnсе оf fоg оn thе lеvеl оf аtmоsphеrіс pоllutіоn іn Еаst Kаzаkhstаn fоr thе pеrіоd 2014-2024 [Текст] / А. Аldаbеrgеnоvа, B. Kаpsаlyаmоv, N. Khаrlаmоvа [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 431-439.
ББК 26.23
Рубрики: Метеорология и климатология
Кл.слова (ненормированные):
туман -- городской туман -- Усть-Каменогорск -- атмосфера -- загрязнение -- синоптическая ситуация -- окружающая среда -- испарение воды -- водоем -- Иртыш -- токсичный воздух
Аннотация: В статье представлен пространственно-временной анализ повторяемости туманов по данным из Казахстана, в Восточно-Казахстанской области за период 2014-2024 гг. Также рассматривается влияние туманов на загрязнение воздуха в городах региона. Туманы в Восточном Казахстане наблюдаются в течение всего года. В холодное время года отмечается большое количество туманных дней. В Усть-Каменогорске туманы наблюдаются в X, XI и ІІ месяцах из двенадцати. Синоптические условия во время тумана включают в себя поле с низким градиентом, теплый сектор и центр высокого давления. Определенный процент (80%) приходится на синоптический период, в течение которого наблюдаются туманы. Во время туманов очень часто происходит загрязнение воздуха. Уровень загрязнения атмосферы снижается по направлению к юго-западной периферии антициклона. В случае тумана предельно допустимая концентрация часто определяется в первую очередь в соответствии с ПДК. Например, количество H2S (сероводорода) составляет почти половину всех примесей.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аldаbеrgеnоvа, А.
Kаpsаlyаmоv, B.
Khаrlаmоvа, N.
Іdrіshеvа, Zh.
Sеіkhаn, A.
Z99
Іnfluеnсе оf fоg оn thе lеvеl оf аtmоsphеrіс pоllutіоn іn Еаst Kаzаkhstаn fоr thе pеrіоd 2014-2024 [Текст] / А. Аldаbеrgеnоvа, B. Kаpsаlyаmоv, N. Khаrlаmоvа [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 431-439.
Рубрики: Метеорология и климатология
Кл.слова (ненормированные):
туман -- городской туман -- Усть-Каменогорск -- атмосфера -- загрязнение -- синоптическая ситуация -- окружающая среда -- испарение воды -- водоем -- Иртыш -- токсичный воздух
Аннотация: В статье представлен пространственно-временной анализ повторяемости туманов по данным из Казахстана, в Восточно-Казахстанской области за период 2014-2024 гг. Также рассматривается влияние туманов на загрязнение воздуха в городах региона. Туманы в Восточном Казахстане наблюдаются в течение всего года. В холодное время года отмечается большое количество туманных дней. В Усть-Каменогорске туманы наблюдаются в X, XI и ІІ месяцах из двенадцати. Синоптические условия во время тумана включают в себя поле с низким градиентом, теплый сектор и центр высокого давления. Определенный процент (80%) приходится на синоптический период, в течение которого наблюдаются туманы. Во время туманов очень часто происходит загрязнение воздуха. Уровень загрязнения атмосферы снижается по направлению к юго-западной периферии антициклона. В случае тумана предельно допустимая концентрация часто определяется в первую очередь в соответствии с ПДК. Например, количество H2S (сероводорода) составляет почти половину всех примесей.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аldаbеrgеnоvа, А.
Kаpsаlyаmоv, B.
Khаrlаmоvа, N.
Іdrіshеvа, Zh.
Sеіkhаn, A.
118.
Подробнее
28.1
Б 49
Берлигужин, М. Т.
Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
ББК 28.1
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.
Б 49
Берлигужин, М. Т.
Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.
119.
Подробнее
20.1
E57
Ensuring the reliability of high-voltage power transmission lines in ice-coloured conditions [Текст] / A. Begimbetova, F. Zhandauletova, A. Abikenova [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 332-338
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
безопасность систем электроснабжения -- авария -- обледенение -- надежность -- методы плавки гололеда -- методы диагностики -- контроль -- изморозившее отложения -- воздушная линия электропередач -- экология
Аннотация: В данной работе произведен анализ современного состояния воздушных линий электропередач и причины снижения их надежности. Результаты исследования заключаются в выявлении влияния гололедообразования на воздушные линии электропередач в Республике Казахстан и обосновании эффективного метода плавки гололеда для элементов конструкции на линиях электропередач. Разработка электротехнических систем, направленных на повышение качества и надежности электроснабжения потребителей в условиях воздействия гололедно-ветровых нагрузок, их апробация, анализ эффективности и внедрения в электроэнергетических системах является актуальной задачей в зонах с резко-континентальным климатом и в условиях беспрецентендентных экстремальных климатических явлений. ??Цель представленного исследования заключается в анализе причин аварийных отключений воздушных линий электропередач во время обледенения и оценке метода токоиндуцированного плавления льда для предотвращения аварий энергосистемы. В работе рассмотрены способы борьбы с гололедообразованием, представлены результаты многолетних наблюдений климатических параметров, влияющих на гололёдообразование в регионах Республики Казахстан, эффективность устройства плавки гололеда способом короткого замыкания, анализа ожидаемых механических нагрузок на провода, определены значения критических пролетов для подбора фундамента опор для ЛЭП.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Begimbetova, A.
Zhandauletova, F.
Abikenova, A.
Beisekova, T.
Tyshchenko, E.
E57
Ensuring the reliability of high-voltage power transmission lines in ice-coloured conditions [Текст] / A. Begimbetova, F. Zhandauletova, A. Abikenova [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 332-338
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
безопасность систем электроснабжения -- авария -- обледенение -- надежность -- методы плавки гололеда -- методы диагностики -- контроль -- изморозившее отложения -- воздушная линия электропередач -- экология
Аннотация: В данной работе произведен анализ современного состояния воздушных линий электропередач и причины снижения их надежности. Результаты исследования заключаются в выявлении влияния гололедообразования на воздушные линии электропередач в Республике Казахстан и обосновании эффективного метода плавки гололеда для элементов конструкции на линиях электропередач. Разработка электротехнических систем, направленных на повышение качества и надежности электроснабжения потребителей в условиях воздействия гололедно-ветровых нагрузок, их апробация, анализ эффективности и внедрения в электроэнергетических системах является актуальной задачей в зонах с резко-континентальным климатом и в условиях беспрецентендентных экстремальных климатических явлений. ??Цель представленного исследования заключается в анализе причин аварийных отключений воздушных линий электропередач во время обледенения и оценке метода токоиндуцированного плавления льда для предотвращения аварий энергосистемы. В работе рассмотрены способы борьбы с гололедообразованием, представлены результаты многолетних наблюдений климатических параметров, влияющих на гололёдообразование в регионах Республики Казахстан, эффективность устройства плавки гололеда способом короткого замыкания, анализа ожидаемых механических нагрузок на провода, определены значения критических пролетов для подбора фундамента опор для ЛЭП.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Begimbetova, A.
Zhandauletova, F.
Abikenova, A.
Beisekova, T.
Tyshchenko, E.
120.
Подробнее
28.69
Б 19
Бакиев, С. С.
Животные-индикаторы: наблюдение за состоянием природы [Текст] / С. С. Бакиев // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - С. 7.
ББК 28.69
Рубрики: Систематика животных
Кл.слова (ненормированные):
ЗКУ им. М. Утемисова -- естественно-географический факультет -- С. С. Бакиев -- открытая лекция -- индикация состояния окружающей среды -- животные-индикаторы -- биоиндикация -- экологический мониторинг -- охрана биоразнообразия -- рациональное природопользование -- устойчивое развитие Казахстана
Аннотация: В рамках методического месяца на тему??«Интеграция естественнонаучного образования:??от теории к практике» 30 апреля 2026 года на есте-??ственно-географическом факультете Западно-??Казахстанского университета имени М.Утемисова??состоялось открытое лекционное занятие по??дисциплине «Индикация состояния окружающей??среды». Тема лекционного занятия - «Животные-??индикаторы и оценка природных ресурсов» была??посвящена изучению важной роли животных в??мониторинге состояния экосистем. В современных??условиях глобальных экологических изменений,??таких как загрязнение водоемов, вырубка лесов,??сокращение биоразнообразия и изменение??климата, эта тема становится особенно актуальной.??Животные-индикаторы - виды, чувствительные??к изменениям окружающей среды - позволяют??своевременно выявлять признаки экологического??неблагополучия, оценивать качество экосистем??и разрабатывать меры по охране природы, что??имеет стратегическое значение для устойчивого??развития Казахстана.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 19
Бакиев, С. С.
Животные-индикаторы: наблюдение за состоянием природы [Текст] / С. С. Бакиев // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - С. 7.
Рубрики: Систематика животных
Кл.слова (ненормированные):
ЗКУ им. М. Утемисова -- естественно-географический факультет -- С. С. Бакиев -- открытая лекция -- индикация состояния окружающей среды -- животные-индикаторы -- биоиндикация -- экологический мониторинг -- охрана биоразнообразия -- рациональное природопользование -- устойчивое развитие Казахстана
Аннотация: В рамках методического месяца на тему??«Интеграция естественнонаучного образования:??от теории к практике» 30 апреля 2026 года на есте-??ственно-географическом факультете Западно-??Казахстанского университета имени М.Утемисова??состоялось открытое лекционное занятие по??дисциплине «Индикация состояния окружающей??среды». Тема лекционного занятия - «Животные-??индикаторы и оценка природных ресурсов» была??посвящена изучению важной роли животных в??мониторинге состояния экосистем. В современных??условиях глобальных экологических изменений,??таких как загрязнение водоемов, вырубка лесов,??сокращение биоразнообразия и изменение??климата, эта тема становится особенно актуальной.??Животные-индикаторы - виды, чувствительные??к изменениям окружающей среды - позволяют??своевременно выявлять признаки экологического??неблагополучия, оценивать качество экосистем??и разрабатывать меры по охране природы, что??имеет стратегическое значение для устойчивого??развития Казахстана.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 12, Результатов: 120