База данных: Статьи
Страница 21, Результатов: 210
Отмеченные записи: 0
201.

Подробнее
74
Ж 83
Сабиев , К. Ж.
Ақмола облысындағы мұсылман білім беру жүйесіндегі жәдидтік мектептердің статистикалық талдауы [Текст] / К. Ж. Сабиев // ULY DALA MURASY. - 2026. - №1. - Б. 83-97
ББК 74
Рубрики: педагогика
Кл.слова (ненормированные):
Дала өлкесі -- Ақмола облысы -- мұсылман мектептері -- медреселер -- жәдидшілдік -- статистикалық динамика
Аннотация: Бұл мақалада ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында Дала өлкесінің құрамында болған Ақмола облысындағы мұсылман дәстүрлі білім беру жүйесінің дамуы, оның құрылымы және жәдидшілдік қозғалысының таралуы жан-жақты қарастырылады. Зерттеу қазақ жерлерінде ұлттық сана-сезімнің оянуы мен мәдени-ағартушылық үрдістерін тарихи контекстте бағалауға бағытталған. Мақалада мұсылман мектептер мен медреселердің саны мен оқушылар санының өзгерісі талданып, 1883-1908 жылдар аралығындағы статистикалық көрсеткіштер арқылы патша үкіметінің орыстандыру және миссионерлік саясаты тұсындағы дәстүрлі оқыту жүйесінің жағдайы айқын көрсетіледі. Мәліметтерді??саралау нәтижелері дәстүрлі мұсылмандық білім беру жүйесінің экономикалық, саяси және әлеуметтік факторларға тәуелділігін, сондай-ақ жәдидшілдік қозғалысының пайда болуына себепші алғышарттарды айқын ашады: мектептердің қысқаруы, ұлттық оқытудың шектелуі, жаңаша оқу әдістеріне қажеттілік сияқты мәселелерге зер салады. Зерттеу жұмысы Дала өлкесінің Ақмола облысындағы білім беру құрылымының, түрлі сипаттағы мектептердің дамуының ерекшеліктерін көрсетіп, қазақ қоғамының ұлттық рухани жаңғыруындағы рөлін бағалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мақала жәдидшілдік қозғалысының әр аймақтағы дербес дамуын, жергілікті қоғамдағы қолдау деңгейін талдай отырып, оның әлеуметтік және мәдени ықпалын сипаттайды. Мақала оқырманға ХІХ-ХХ ғасырдағы дәстүрлі білім беру жүйесінің құрылымы мен динамикасын, сондай-ақ жәдидшілдік қозғалысының тарихи, әлеуметтік және мәдени аспектілерін жалпылай емес, аймақтық тұрғыда тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
Держатели документа:
БҚУ
Ж 83
Сабиев , К. Ж.
Ақмола облысындағы мұсылман білім беру жүйесіндегі жәдидтік мектептердің статистикалық талдауы [Текст] / К. Ж. Сабиев // ULY DALA MURASY. - 2026. - №1. - Б. 83-97
Рубрики: педагогика
Кл.слова (ненормированные):
Дала өлкесі -- Ақмола облысы -- мұсылман мектептері -- медреселер -- жәдидшілдік -- статистикалық динамика
Аннотация: Бұл мақалада ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында Дала өлкесінің құрамында болған Ақмола облысындағы мұсылман дәстүрлі білім беру жүйесінің дамуы, оның құрылымы және жәдидшілдік қозғалысының таралуы жан-жақты қарастырылады. Зерттеу қазақ жерлерінде ұлттық сана-сезімнің оянуы мен мәдени-ағартушылық үрдістерін тарихи контекстте бағалауға бағытталған. Мақалада мұсылман мектептер мен медреселердің саны мен оқушылар санының өзгерісі талданып, 1883-1908 жылдар аралығындағы статистикалық көрсеткіштер арқылы патша үкіметінің орыстандыру және миссионерлік саясаты тұсындағы дәстүрлі оқыту жүйесінің жағдайы айқын көрсетіледі. Мәліметтерді??саралау нәтижелері дәстүрлі мұсылмандық білім беру жүйесінің экономикалық, саяси және әлеуметтік факторларға тәуелділігін, сондай-ақ жәдидшілдік қозғалысының пайда болуына себепші алғышарттарды айқын ашады: мектептердің қысқаруы, ұлттық оқытудың шектелуі, жаңаша оқу әдістеріне қажеттілік сияқты мәселелерге зер салады. Зерттеу жұмысы Дала өлкесінің Ақмола облысындағы білім беру құрылымының, түрлі сипаттағы мектептердің дамуының ерекшеліктерін көрсетіп, қазақ қоғамының ұлттық рухани жаңғыруындағы рөлін бағалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мақала жәдидшілдік қозғалысының әр аймақтағы дербес дамуын, жергілікті қоғамдағы қолдау деңгейін талдай отырып, оның әлеуметтік және мәдени ықпалын сипаттайды. Мақала оқырманға ХІХ-ХХ ғасырдағы дәстүрлі білім беру жүйесінің құрылымы мен динамикасын, сондай-ақ жәдидшілдік қозғалысының тарихи, әлеуметтік және мәдени аспектілерін жалпылай емес, аймақтық тұрғыда тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
Держатели документа:
БҚУ
202.

Подробнее
20
Б 42
Беккалиев, Б. У.
Құрылыс ерітінділері өндірісіндегі карбонатты шламдарды пайдаға асырудың экологиялық аспектілері [Электронный ресурс] / Б. У. Беккалиев // «Иванов оқулары» атты аймақтық ғылыми-тәжірибелік конференциясының. - 2011. - С. 4-6
ББК 20
Рубрики: экология
Кл.слова (ненормированные):
Экология -- Полигон -- Қоршаған орта -- Металлургия
Аннотация: Қалдықтарды сыйыстыру полигонында ауыл шаруашылық жерлерінің жыл сайын 10 мың га шамасында иелігінен айырылады.
Б 42
Беккалиев, Б. У.
Құрылыс ерітінділері өндірісіндегі карбонатты шламдарды пайдаға асырудың экологиялық аспектілері [Электронный ресурс] / Б. У. Беккалиев // «Иванов оқулары» атты аймақтық ғылыми-тәжірибелік конференциясының. - 2011. - С. 4-6
Рубрики: экология
Кл.слова (ненормированные):
Экология -- Полигон -- Қоршаған орта -- Металлургия
Аннотация: Қалдықтарды сыйыстыру полигонында ауыл шаруашылық жерлерінің жыл сайын 10 мың га шамасында иелігінен айырылады.
203.

Подробнее
46.11
М 76
Төлеуғали, А.
"Бие сүті ұлттық брендке айналуы тиіс" [Текст] / А. Төлеуғали // Oral oniri. - 29 қаңтар. 2019. - №7-8. - Б. 8.
ББК 46.11
Рубрики: Коневодство
Кл.слова (ненормированные):
Бие сүті ұлттық брендке айналуы тиіс -- ауылшаруашылық ғылымдарының кандидаты -- доцент -- Молдаханов.Н -- БҚМУ -- Төлеуғали.А -- сұхбаттасу
Аннотация: Нұржан Молдаханов 1958 жылы бұрынғы Фурманов ауданына қарасты Пятимар ауылында жарық дүниеге келген. 1978 жылы Орал шаруашылық техникумын бітірген ол екі жылдан соң Саратов мемлекеттік зоотехникалық-малдәрігерлік институтына оқуға түскен. Кейін Пятимар асыл тұқымды жылқы зауытының және С.Меңдешев атындағы асыл тұқымды қой совхозының бас зоотехник селекционері қызметін атқарған. 1991-1995 жылдары Рязань қаласындағы Бүкілодақтық ғылыми зерттеу жылқы институтының аспирантура бөліміне қабылданып, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты атанған. Бүгінгі таңда Н.Молдахановтың ауыл шаруашылығына қатысты ғылыми еңбектері өз елімізбен қатар Ресейдің Москва, Курган, Марий Эл, Рязань, Саратов, Ульянов облыстарында, Башқұртстанда, Қалмақ Республикасында және т.б. жерлердің өндірістік саласында қолданылып келеді. Жуырда өзінің мерейлі 60 жасын атап өткен ғалыммен аталған сала төңірегінде сұхбаттасудың сәті түскен еді.
Держатели документа:
БҚМУ
М 76
Төлеуғали, А.
"Бие сүті ұлттық брендке айналуы тиіс" [Текст] / А. Төлеуғали // Oral oniri. - 29 қаңтар. 2019. - №7-8. - Б. 8.
Рубрики: Коневодство
Кл.слова (ненормированные):
Бие сүті ұлттық брендке айналуы тиіс -- ауылшаруашылық ғылымдарының кандидаты -- доцент -- Молдаханов.Н -- БҚМУ -- Төлеуғали.А -- сұхбаттасу
Аннотация: Нұржан Молдаханов 1958 жылы бұрынғы Фурманов ауданына қарасты Пятимар ауылында жарық дүниеге келген. 1978 жылы Орал шаруашылық техникумын бітірген ол екі жылдан соң Саратов мемлекеттік зоотехникалық-малдәрігерлік институтына оқуға түскен. Кейін Пятимар асыл тұқымды жылқы зауытының және С.Меңдешев атындағы асыл тұқымды қой совхозының бас зоотехник селекционері қызметін атқарған. 1991-1995 жылдары Рязань қаласындағы Бүкілодақтық ғылыми зерттеу жылқы институтының аспирантура бөліміне қабылданып, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты атанған. Бүгінгі таңда Н.Молдахановтың ауыл шаруашылығына қатысты ғылыми еңбектері өз елімізбен қатар Ресейдің Москва, Курган, Марий Эл, Рязань, Саратов, Ульянов облыстарында, Башқұртстанда, Қалмақ Республикасында және т.б. жерлердің өндірістік саласында қолданылып келеді. Жуырда өзінің мерейлі 60 жасын атап өткен ғалыммен аталған сала төңірегінде сұхбаттасудың сәті түскен еді.
Держатели документа:
БҚМУ
204.

Подробнее
85.3(5каз)
Е 50
Елеусинова, А.
ORAL жастар көзімен мәдени-танымдық квест ойыны [Текст] / А. Елеусинова // Өркен . - 28 наурыз. - 2019. - №3. - Б. . 6.
ББК 85.3(5каз)
Рубрики: Музыка и зрелищные искусства
Кл.слова (ненормированные):
орал жастар көзімен мәдени-танымдық квест ойыны -- БҚМУ -- болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- жастар жылы -- менеджмент мамандығының 3 курс студенті Төреғалиева Аймира -- көрнекті тарихи жерлер -- Х.Бөкеева атындағы қазақ драма театры -- тұрғын үй құрылыс жинақ банкі -- тарих, экономика және құқық факультеті, экономика мамандығының 2 курс студенті А.Елеусинова -- Изумрудный город кәдесый - жарнама компаниясы
Аннотация: "Орал Жастар Көзімен" 15-16 наурыз аралығында М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің тарих, экономика және құқық факультетінің ұйымдастыруымен, "Рухани жаңғыру" институтының қолдауымен облыстық мәдени-танымдық "Орал Жастар Көзімен" атты квест ойыны өткізілді. Ойынның басты ұйымдастырушысы - менеджмент мамандығының 3 курс студенті Төреғалиева Аймира. Бұл ауқымды шара жастардың Орал қаласының көрнекті де тарихи жерлерімен танысып, қала туралы білімдерін тереңдету мақсатында өткізілді.
Держатели документа:
БҚМУ
Е 50
Елеусинова, А.
ORAL жастар көзімен мәдени-танымдық квест ойыны [Текст] / А. Елеусинова // Өркен . - 28 наурыз. - 2019. - №3. - Б. . 6.
Рубрики: Музыка и зрелищные искусства
Кл.слова (ненормированные):
орал жастар көзімен мәдени-танымдық квест ойыны -- БҚМУ -- болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- жастар жылы -- менеджмент мамандығының 3 курс студенті Төреғалиева Аймира -- көрнекті тарихи жерлер -- Х.Бөкеева атындағы қазақ драма театры -- тұрғын үй құрылыс жинақ банкі -- тарих, экономика және құқық факультеті, экономика мамандығының 2 курс студенті А.Елеусинова -- Изумрудный город кәдесый - жарнама компаниясы
Аннотация: "Орал Жастар Көзімен" 15-16 наурыз аралығында М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің тарих, экономика және құқық факультетінің ұйымдастыруымен, "Рухани жаңғыру" институтының қолдауымен облыстық мәдени-танымдық "Орал Жастар Көзімен" атты квест ойыны өткізілді. Ойынның басты ұйымдастырушысы - менеджмент мамандығының 3 курс студенті Төреғалиева Аймира. Бұл ауқымды шара жастардың Орал қаласының көрнекті де тарихи жерлерімен танысып, қала туралы білімдерін тереңдету мақсатында өткізілді.
Держатели документа:
БҚМУ
205.

Подробнее
67
С 14
Садуакасова, Л. Б.
Жерге меншік құқығынның пайда болу және даму жағдайларының ерекшеліктері [Электронный ресурс] / Л. Б. Садуакасова // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 251-254
ББК 67
Рубрики: право
Кл.слова (ненормированные):
жер құқығы -- құқық -- Жер кодексі
Аннотация: Мақалада Жер реформасының табысы, жерді жеке меншікке алу, еңді көп дәрежеде ұйымдастыру-техникалық аспектілерге, жер қорын жеке меншікке беруге дайындауға, жері түгендеуге, ауыл шаруашылық жерлері туралы дерекқорды қалыптастыруға және басқа да іс-шараларға байланысты екенін айтылған.
Держатели документа:
БҚМУ
С 14
Садуакасова, Л. Б.
Жерге меншік құқығынның пайда болу және даму жағдайларының ерекшеліктері [Электронный ресурс] / Л. Б. Садуакасова // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 251-254
Рубрики: право
Кл.слова (ненормированные):
жер құқығы -- құқық -- Жер кодексі
Аннотация: Мақалада Жер реформасының табысы, жерді жеке меншікке алу, еңді көп дәрежеде ұйымдастыру-техникалық аспектілерге, жер қорын жеке меншікке беруге дайындауға, жері түгендеуге, ауыл шаруашылық жерлері туралы дерекқорды қалыптастыруға және басқа да іс-шараларға байланысты екенін айтылған.
Держатели документа:
БҚМУ
206.

Подробнее
599(574.1)
Б 65
Бисенғазиева, А. С.
Батыс Қазақстан облысындағы кездесетін кірпілер тұқымдасының таралуы [Электронный ресурс] / А. С. Бисенғазиева. - Электронный ресурс // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің 75 жылдығына арналған "Экологиялық мәселелер және Батыс Қазақстанның биоалуантүрлілігі" атты аймақтық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары=Материалы региональной научно-практической конференции "Экологические проблемы и биоразнообразие Западного Казахстана", посвященной 75-летию Западно-Казахстанского государственного университета им.М.Утемисова. - 2007. - 27-28 сәуір. - Б. 18-21
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
бқо -- кірпі -- тұқым -- омыртқалық жануарлар -- ареал -- биотоп -- сүтқоректілер -- таралу
Аннотация: Кірпілер дала, шөлейт жерлерде, тау жиегінде, ашық тоғайда және елді-мекендерде тіршілік етеді.
Держатели документа:
БҚМУ
Б 65
Бисенғазиева, А. С.
Батыс Қазақстан облысындағы кездесетін кірпілер тұқымдасының таралуы [Электронный ресурс] / А. С. Бисенғазиева. - Электронный ресурс // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің 75 жылдығына арналған "Экологиялық мәселелер және Батыс Қазақстанның биоалуантүрлілігі" атты аймақтық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары=Материалы региональной научно-практической конференции "Экологические проблемы и биоразнообразие Западного Казахстана", посвященной 75-летию Западно-Казахстанского государственного университета им.М.Утемисова. - 2007. - 27-28 сәуір. - Б. 18-21
| УДК |
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
бқо -- кірпі -- тұқым -- омыртқалық жануарлар -- ареал -- биотоп -- сүтқоректілер -- таралу
Аннотация: Кірпілер дала, шөлейт жерлерде, тау жиегінде, ашық тоғайда және елді-мекендерде тіршілік етеді.
Держатели документа:
БҚМУ
207.

Подробнее
371.31
Ж 79
Жолымбаев, О. М.
Шағын комплектілі мектептерге лайықты бағдарлама қажет [Текст] / О. М. Жолымбаев, С. О. Маметреева // Тайманов оқулары – 2010=Таймановские чтения – 2010. - 2010. - Б. 103-107. - Библиогр.: б.107
Рубрики: Білім беру
Кл.слова (ненормированные):
шағын комплектілі мектеп -- бағдарлама -- жоспар -- гимназия -- лицей
Аннотация: Қазақстан Респуликасының түкпір-түкпіріндегі ауылдық жерлердегі шағын комплектілі мектептердің қазіргі замана алға қойып отырған өскелең жағдайға байланысты, онда білім алып жатқан шәкірттер қауымына сапалы білім беруде ең қолайлы оқу жоспарларының қилы нұсқаларын табиғи экологиялық және экономикалық т.б. жергілікті ерекшеліктерге және қолда бар материалдық техникалық мүмкіндіктерге байланысты таңдап алуға әбден болатындығын өмір өзі көрсетіп отыр.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Маметреева, С.О.
Ж 79
Жолымбаев, О. М.
Шағын комплектілі мектептерге лайықты бағдарлама қажет [Текст] / О. М. Жолымбаев, С. О. Маметреева // Тайманов оқулары – 2010=Таймановские чтения – 2010. - 2010. - Б. 103-107. - Библиогр.: б.107
| УДК |
Рубрики: Білім беру
Кл.слова (ненормированные):
шағын комплектілі мектеп -- бағдарлама -- жоспар -- гимназия -- лицей
Аннотация: Қазақстан Респуликасының түкпір-түкпіріндегі ауылдық жерлердегі шағын комплектілі мектептердің қазіргі замана алға қойып отырған өскелең жағдайға байланысты, онда білім алып жатқан шәкірттер қауымына сапалы білім беруде ең қолайлы оқу жоспарларының қилы нұсқаларын табиғи экологиялық және экономикалық т.б. жергілікті ерекшеліктерге және қолда бар материалдық техникалық мүмкіндіктерге байланысты таңдап алуға әбден болатындығын өмір өзі көрсетіп отыр.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Маметреева, С.О.
208.

Подробнее
65.43 (5Қаз)
К 20
Қапанұлы, М.
Баянауылдың жеті кереметі [Текст] / М. Қапанұлы // Egemen Qzaqstan. - 2026. - №115.- 23 маусым. - Б. 10
ББК 65.43 (5Қаз)
Рубрики: Туризм
Кл.слова (ненормированные):
баянауылдың жеті кереметі -- баянауыл өңірі -- жасыбай демалыс аймағы -- мәшһүр жүсіп кесенесі -- қоңырәулие үңгірі -- кемпіртас жартасы -- ботаникалық соқпақ -- жасыбай батыр мазары -- кең алаң алқабы -- сұлтанмахмұт кесенесі -- әулиебұлақ -- мұрат қапанұлы
Аннотация: Арқа жерінің жақұты – Баянауыл өңірінің сакралды картасында таңбаланған қасиетті жерлерді туристердің көбі біле бермеуі мүмкін. Тау-тасын аралап, тарихымен танысып қайтамын дейтін адамға бұл жерде қызықтайтын орындар жетерлік.
Держатели документа:
БҚУ
К 20
Қапанұлы, М.
Баянауылдың жеті кереметі [Текст] / М. Қапанұлы // Egemen Qzaqstan. - 2026. - №115.- 23 маусым. - Б. 10
Рубрики: Туризм
Кл.слова (ненормированные):
баянауылдың жеті кереметі -- баянауыл өңірі -- жасыбай демалыс аймағы -- мәшһүр жүсіп кесенесі -- қоңырәулие үңгірі -- кемпіртас жартасы -- ботаникалық соқпақ -- жасыбай батыр мазары -- кең алаң алқабы -- сұлтанмахмұт кесенесі -- әулиебұлақ -- мұрат қапанұлы
Аннотация: Арқа жерінің жақұты – Баянауыл өңірінің сакралды картасында таңбаланған қасиетті жерлерді туристердің көбі біле бермеуі мүмкін. Тау-тасын аралап, тарихымен танысып қайтамын дейтін адамға бұл жерде қызықтайтын орындар жетерлік.
Держатели документа:
БҚУ
209.

Подробнее
63.3(5Қаз)
К 12
Қайыркен, Т. З.
XIV-XVI ғасырлардағы Ойрат-Моңғол қатынастары жəне ойраттардың батысқа жылжуы [Текст] / Т. З. Қайыркен // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 186-199
ББК 63.3(5Қаз)
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Ойраттар -- Шыңғыс ұрпақтары -- Шығыс моңғолдар -- Мин əулеті -- Батула -- Тоған -- Есен -- Аюшыдара -- Елбе хан -- ойрат тайпалары -- қоныстанған жерлері -- Даян хан -- Анда хан -- батысқа көшу
Аннотация: Ойрат тарихы қазақ тарихын зерттеудің қосымша дереккөзі ретінде айырықша маңызға ие. Əсіресе, XV-XVIII ғасырлар аясындағы қазақ тарихын зерттеушілер үшін, сол кезеңге тəн ойрат тарихын бірлікте қарастыру талап етіледі. Өйткені бұл кезде қазақ жəне ойрат халықтарының тарихында алма-кезек туындап жататын оқиғалар бір-біріне айырықша əсер етіп отырды. Мақалада ойраттардың Шығыс Моңғол тайпаларымен болған байланысы — Батула, Тоған жəне Есен тайшалар кезіндегі ойраттар мен Шығыс Моңғол ақсүйектерінің арасындағы билік тартысы, мемлекет басқару істері, Мин əулетімен байланыс, территориялық жəне этникалық тартыстар жан-жақтылы қарастырылады. Сондай-ақ, ойраттардың шығу тегі, түпкі Отаны, Шыңғыс əулетімен байланысы, Шығыс моңғолдардан ажырап батысқа кету себебі, Темір мемлекетімен, Моғолстанмен жəне Қазақ хандығымен байланысы зерттелген. XV ғасырдың бірінші жартысында ойрат Есен тайшаның билігі тек ойраттарға ғана емес, солтүстікте қырғыздарға, Шығыс Түркістан шегіндегі ұйғырларға, Ганьсу өлкесі мен Хэси дəлізіне, шығыста джурджиттер мен Кореяға дейін жетті. Бірақ Есен өлгеннен кейін, ойраттар өздерінің тарихтағы жауынгерлік дəстүрінен айырылып, 150 жыл бойы бейбіт жағдайда өздерімен өздері іштей нығаю, кемелдену кезін бастан өткізді. Бұл кезде олар Шығыс моңғолдармен болған текетіресте жеңіліске ұшырады. Нəтижесінде олардың басым бөлігі батысқа беттеді. Олардың Тянь-Шаньның солтүстігіндегі ұлан-байтақ қонысқа жаппай қоныс тебуі XVI ғасырдың екінші жартысында ғана мүмкін болды.??Мақалада осынау аса ауқымды өзгерістерге назар аудару арқылы ойраттардың қазақ хандығымен көрші елге айналуына дейінгі тарихи жағдаяттар кеңінен зерттеп-зерделенген.??
Держатели документа:
ЗКУ
К 12
Қайыркен, Т. З.
XIV-XVI ғасырлардағы Ойрат-Моңғол қатынастары жəне ойраттардың батысқа жылжуы [Текст] / Т. З. Қайыркен // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 186-199
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Ойраттар -- Шыңғыс ұрпақтары -- Шығыс моңғолдар -- Мин əулеті -- Батула -- Тоған -- Есен -- Аюшыдара -- Елбе хан -- ойрат тайпалары -- қоныстанған жерлері -- Даян хан -- Анда хан -- батысқа көшу
Аннотация: Ойрат тарихы қазақ тарихын зерттеудің қосымша дереккөзі ретінде айырықша маңызға ие. Əсіресе, XV-XVIII ғасырлар аясындағы қазақ тарихын зерттеушілер үшін, сол кезеңге тəн ойрат тарихын бірлікте қарастыру талап етіледі. Өйткені бұл кезде қазақ жəне ойрат халықтарының тарихында алма-кезек туындап жататын оқиғалар бір-біріне айырықша əсер етіп отырды. Мақалада ойраттардың Шығыс Моңғол тайпаларымен болған байланысы — Батула, Тоған жəне Есен тайшалар кезіндегі ойраттар мен Шығыс Моңғол ақсүйектерінің арасындағы билік тартысы, мемлекет басқару істері, Мин əулетімен байланыс, территориялық жəне этникалық тартыстар жан-жақтылы қарастырылады. Сондай-ақ, ойраттардың шығу тегі, түпкі Отаны, Шыңғыс əулетімен байланысы, Шығыс моңғолдардан ажырап батысқа кету себебі, Темір мемлекетімен, Моғолстанмен жəне Қазақ хандығымен байланысы зерттелген. XV ғасырдың бірінші жартысында ойрат Есен тайшаның билігі тек ойраттарға ғана емес, солтүстікте қырғыздарға, Шығыс Түркістан шегіндегі ұйғырларға, Ганьсу өлкесі мен Хэси дəлізіне, шығыста джурджиттер мен Кореяға дейін жетті. Бірақ Есен өлгеннен кейін, ойраттар өздерінің тарихтағы жауынгерлік дəстүрінен айырылып, 150 жыл бойы бейбіт жағдайда өздерімен өздері іштей нығаю, кемелдену кезін бастан өткізді. Бұл кезде олар Шығыс моңғолдармен болған текетіресте жеңіліске ұшырады. Нəтижесінде олардың басым бөлігі батысқа беттеді. Олардың Тянь-Шаньның солтүстігіндегі ұлан-байтақ қонысқа жаппай қоныс тебуі XVI ғасырдың екінші жартысында ғана мүмкін болды.??Мақалада осынау аса ауқымды өзгерістерге назар аудару арқылы ойраттардың қазақ хандығымен көрші елге айналуына дейінгі тарихи жағдаяттар кеңінен зерттеп-зерделенген.??
Держатели документа:
ЗКУ
210.

Подробнее
20 (5Қаз)
Н 92
Нысанбаев, Е.
Орман - "жасыл" инвестициясының жаңа бағыты [Текст] / Е. Нысанбаев // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 5.
ББК 20
(5Қаз)
Рубрики: Жалпы алғанда жаратылыстану ғылымдары
Естественные науки в целом
Кл.слова (ненормированные):
климат -- экология -- жеке катипал -- халықаралық қаржы институты -- табиғи экожүйелер -- орман өсіру -- жасыл инвестиция
Аннотация: Климаттың өзгеруі бүгінде тек экологиялық мәселе емес. Ол әлемдік экономиканың жаңа бағыттарына да ықпал етіп отыр. Жеке капитал мен халықаралық қаржы институттары парниктік газдар шығарындыларын азайтуға, көміртекті сіңіруге, табиғи экожүйелерді қалпына келтіруге арналған жобаларға барған сайын көбірек назар аудара бастады. Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстанның орман өсіру мен жерлерді қалпына келтірудегі әлеуеті "жасыл" инвестиция тартудың жаңа мүмкіндігіне айнала алады.
Держатели документа:
БҚУ
Н 92
Нысанбаев, Е.
Орман - "жасыл" инвестициясының жаңа бағыты [Текст] / Е. Нысанбаев // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 5.
Рубрики: Жалпы алғанда жаратылыстану ғылымдары
Естественные науки в целом
Кл.слова (ненормированные):
климат -- экология -- жеке катипал -- халықаралық қаржы институты -- табиғи экожүйелер -- орман өсіру -- жасыл инвестиция
Аннотация: Климаттың өзгеруі бүгінде тек экологиялық мәселе емес. Ол әлемдік экономиканың жаңа бағыттарына да ықпал етіп отыр. Жеке капитал мен халықаралық қаржы институттары парниктік газдар шығарындыларын азайтуға, көміртекті сіңіруге, табиғи экожүйелерді қалпына келтіруге арналған жобаларға барған сайын көбірек назар аудара бастады. Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстанның орман өсіру мен жерлерді қалпына келтірудегі әлеуеті "жасыл" инвестиция тартудың жаңа мүмкіндігіне айнала алады.
Держатели документа:
БҚУ
Страница 21, Результатов: 210