База данных: Статьи
Страница 19, Результатов: 189
Отмеченные записи: 0
181.
Подробнее
66
Б 18
Байболсынова, А. С.
Тәуелсіздік символы - мемлекеттің саяси жүйесі [Электронный ресурс] / А. С. Байболсынова , М. Ж. Муканова // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - С.74-75.
ББК 66
Рубрики: Саясат
Кл.слова (ненормированные):
Тәуелсіздік символы -- Қазақстан -- мемлекет -- саясат -- тәуелсіздік -- саяси жүйесі
Аннотация: Мемлекеттің саяси жүйесі Конституцияда нақты көрініс тапқан. Саяси жүйенің негізгі тұғыры – президенттік басқару жүйесі Конституцияда алғаш рет заңдастырылған. Қазақстан Республикасы президенттік басқару нысанындағы мемлекет болып жарияланған. Президентке елдің ішкі және сыртқы саясаттарын анықтау міндеті жүктелген. Ол мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және олардың халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді. Президент заң шығарушы, атқарушы, сот жүйелерінің бәріне бірдей қатынаста болады. Бәрінің жұмысын үйлестіріп, мемлекеттік биліктің дұрыс жүргізілуіінің кепілі болып танылады.
Б 18
Байболсынова, А. С.
Тәуелсіздік символы - мемлекеттің саяси жүйесі [Электронный ресурс] / А. С. Байболсынова , М. Ж. Муканова // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - С.74-75.
Рубрики: Саясат
Кл.слова (ненормированные):
Тәуелсіздік символы -- Қазақстан -- мемлекет -- саясат -- тәуелсіздік -- саяси жүйесі
Аннотация: Мемлекеттің саяси жүйесі Конституцияда нақты көрініс тапқан. Саяси жүйенің негізгі тұғыры – президенттік басқару жүйесі Конституцияда алғаш рет заңдастырылған. Қазақстан Республикасы президенттік басқару нысанындағы мемлекет болып жарияланған. Президентке елдің ішкі және сыртқы саясаттарын анықтау міндеті жүктелген. Ол мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және олардың халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді. Президент заң шығарушы, атқарушы, сот жүйелерінің бәріне бірдей қатынаста болады. Бәрінің жұмысын үйлестіріп, мемлекеттік биліктің дұрыс жүргізілуіінің кепілі болып танылады.
182.
Подробнее
66
Б 18
Байболсынова, А. С.
Тәуелсіздік символы-мемлекеттік саяси жүйесі [Электронный ресурс] / А. С. Байболсынова // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - С. 74-75
ББК 66
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
тәуелсіздік -- символ -- тәуелсіздік символы -- саяси жүйе
Аннотация: Мемлекеттің саяси жүйесі Конституцияда нақты көрініс тапқан. Саяси жүйенің негізгі тұғыры – президенттік басқару жүйесі Конституцияда алғаш рет заңдастырылған. Қазақстан Республикасы президенттік басқару нысанындағы мемлекет болып жарияланған. Президентке елдің ішкі және сыртқы саясаттарын анықтау міндеті жүктелген. Ол мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және олардың халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді. Президент заң шығарушы, атқарушы, сот жүйелерінің бәріне бірдей қатынаста болады. Бәрінің жұмысын үйлестіріп, мемлекеттік биліктің дұрыс жүргізілуіінің кепілі болып танылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Б 18
Байболсынова, А. С.
Тәуелсіздік символы-мемлекеттік саяси жүйесі [Электронный ресурс] / А. С. Байболсынова // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - С. 74-75
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
тәуелсіздік -- символ -- тәуелсіздік символы -- саяси жүйе
Аннотация: Мемлекеттің саяси жүйесі Конституцияда нақты көрініс тапқан. Саяси жүйенің негізгі тұғыры – президенттік басқару жүйесі Конституцияда алғаш рет заңдастырылған. Қазақстан Республикасы президенттік басқару нысанындағы мемлекет болып жарияланған. Президентке елдің ішкі және сыртқы саясаттарын анықтау міндеті жүктелген. Ол мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және олардың халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді. Президент заң шығарушы, атқарушы, сот жүйелерінің бәріне бірдей қатынаста болады. Бәрінің жұмысын үйлестіріп, мемлекеттік биліктің дұрыс жүргізілуіінің кепілі болып танылады.
Держатели документа:
БҚМУ
183.
Подробнее
74
М 36
Маханова, Б. Д.
Шет тілінен білім сапасын арттыру үшін оқытудың озық жүйелері мен технологияларын тиімді пайдалану [Электронный ресурс] / Б. Д. Маханова , Л. А. Тағашбаева // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 173-176
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
шет тілі -- білім сапасы -- озық жүйелер
Аннотация: Қазіргі жаhандану жағдайында алдыңғы қатарлы іргелі ғылымы, озық технологиясы бар мемлекеттер ғана әлемдегі дамыған елдер қатарына кіре алады. Сондықтан, ғылымның, техниканың дамуының басым бағыттарынан үлкен мәні бар ғылыми-техникалық кешендер іске асырылуы қажет. Ғылым мен білімнің дамуы да, келешегі де, перспективасы да бірге егіз іспеттес болуы тиіс. Білім мен ғылымның, тәлім мен тәрбиенің орны қашанда бөлек. Бүгін талғам өзгергенімен, талап жалғыз. Ол- қазіргі заманғы бәсекеге қабілетті білімді ұрпақ қалыптастыру.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Тағашбаева, Л.А.
М 36
Маханова, Б. Д.
Шет тілінен білім сапасын арттыру үшін оқытудың озық жүйелері мен технологияларын тиімді пайдалану [Электронный ресурс] / Б. Д. Маханова , Л. А. Тағашбаева // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 173-176
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
шет тілі -- білім сапасы -- озық жүйелер
Аннотация: Қазіргі жаhандану жағдайында алдыңғы қатарлы іргелі ғылымы, озық технологиясы бар мемлекеттер ғана әлемдегі дамыған елдер қатарына кіре алады. Сондықтан, ғылымның, техниканың дамуының басым бағыттарынан үлкен мәні бар ғылыми-техникалық кешендер іске асырылуы қажет. Ғылым мен білімнің дамуы да, келешегі де, перспективасы да бірге егіз іспеттес болуы тиіс. Білім мен ғылымның, тәлім мен тәрбиенің орны қашанда бөлек. Бүгін талғам өзгергенімен, талап жалғыз. Ол- қазіргі заманғы бәсекеге қабілетті білімді ұрпақ қалыптастыру.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Тағашбаева, Л.А.
184.
Подробнее
74
Б 91
Бурамбаева, Н. А.
Студенттерді тәрбиелеудегі мәселенің бірі- ақпараттық мәдениет [Электронный ресурс] / Н. А. Бурамбаева, Ж. К. Кадирова // Нашақорлық пен құқықбұзушылықтың алдын-алу мәселесі бойынша мемлекеттік жастар саясатының жүзеге асырылу жолдары атты республикалық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. - 2007. - Б. 166-167
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
жастарға білім -- Ақпараттық жүйелер -- Тәрбие жұмысын
Аннотация: Студенттерді тәрбиелеудегі мәселенің бірі- ақпараттық мәдениет.
Доп.точки доступа:
Кадирова, Ж.К.
Б 91
Бурамбаева, Н. А.
Студенттерді тәрбиелеудегі мәселенің бірі- ақпараттық мәдениет [Электронный ресурс] / Н. А. Бурамбаева, Ж. К. Кадирова // Нашақорлық пен құқықбұзушылықтың алдын-алу мәселесі бойынша мемлекеттік жастар саясатының жүзеге асырылу жолдары атты республикалық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. - 2007. - Б. 166-167
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
жастарға білім -- Ақпараттық жүйелер -- Тәрбие жұмысын
Аннотация: Студенттерді тәрбиелеудегі мәселенің бірі- ақпараттық мәдениет.
Доп.точки доступа:
Кадирова, Ж.К.
185.
Подробнее
512.7:51(378)
Э 84
Эсанбаев, Г. К.
Инварианты есептер шығаруда қолдану [Текст] / Г. К. Эсанбаев // Тайманов оқулары – 2010=Таймановские чтения – 2010. - 2010. - С. 39-41
Рубрики: Математика
Кл.слова (ненормированные):
Инвариант -- есеп -- логика -- функция -- геметрия
Аннотация: Көптеген есептерде мынадай жағдайлар кездеседі. Жүйелер тізбектеп түрлендірілгенде кейбір өлшемдер (олардың қасиеті) өзгермей қалады. Бұндай түрлендірулер инварианттар деп аталады.
Держатели документа:
БҚМУ
Э 84
Эсанбаев, Г. К.
Инварианты есептер шығаруда қолдану [Текст] / Г. К. Эсанбаев // Тайманов оқулары – 2010=Таймановские чтения – 2010. - 2010. - С. 39-41
| УДК |
Рубрики: Математика
Кл.слова (ненормированные):
Инвариант -- есеп -- логика -- функция -- геметрия
Аннотация: Көптеген есептерде мынадай жағдайлар кездеседі. Жүйелер тізбектеп түрлендірілгенде кейбір өлшемдер (олардың қасиеті) өзгермей қалады. Бұндай түрлендірулер инварианттар деп аталады.
Держатели документа:
БҚМУ
186.
Подробнее
517.3:53
Т 23
Таскаирова, А.
Динамикалық жүйенің жүзеге асырылымдағы туралы [Электронный ресурс] / А. Таскаирова // М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың 80 жылдығына,физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Т.Таймановтың 95 жылдығына арналған "Тайманов оқулары-2012" халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары 20-21 сәуір 2012 ж.=Материалы международной научно-практической конференции "Таймановские чтения-2012", посвященной 80-летию ЗКГУ им.М.Утемисова и 95-летию доктора физико-математических наук, академика А.Д.Тайманова.20-21 апреля 2012 г. - 2012. - Б. 84-86. - Библиогр.: б.86
Рубрики: Высшая математика
Кл.слова (ненормированные):
Жүйе -- анықтама -- функция -- теория -- реакция
Аннотация: Динамикалық жүйелерді жүзеге асыру теориясында белгілі бір тәртіппен анықталған уақыт жүйесін динамикалық көрсетілуінің бар болуы туралы мәселе зерттеледі.
Держатели документа:
БҚМУ
Т 23
Таскаирова, А.
Динамикалық жүйенің жүзеге асырылымдағы туралы [Электронный ресурс] / А. Таскаирова // М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың 80 жылдығына,физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Т.Таймановтың 95 жылдығына арналған "Тайманов оқулары-2012" халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары 20-21 сәуір 2012 ж.=Материалы международной научно-практической конференции "Таймановские чтения-2012", посвященной 80-летию ЗКГУ им.М.Утемисова и 95-летию доктора физико-математических наук, академика А.Д.Тайманова.20-21 апреля 2012 г. - 2012. - Б. 84-86. - Библиогр.: б.86
| УДК |
Рубрики: Высшая математика
Кл.слова (ненормированные):
Жүйе -- анықтама -- функция -- теория -- реакция
Аннотация: Динамикалық жүйелерді жүзеге асыру теориясында белгілі бір тәртіппен анықталған уақыт жүйесін динамикалық көрсетілуінің бар болуы туралы мәселе зерттеледі.
Держатели документа:
БҚМУ
187.
Подробнее
63.3(5Қаз)
С 60
Солтүстік Қазақстанның əскери жəне азаматтық отарлану тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, А. Т. Шукеева, Т. А. Уалиев, К. Б. Алибеков // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 200-210
ББК 63.3(5Қаз)
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Солтүстік Қазақстан -- Ақмола облысы -- қонысаудару саясаты -- қонысаударушылар -- этникалық топтар -- отарлау саясаты -- көшпелі тұрғындар -- отырықшы тұрғындар -- қалалар -- ауылдар
Аннотация: Мақалада Солтүстік Қазақстан аумағындағы əскери жəне азаматтық отарлау үдерістерінің тарихи динамикасы мен олардың аймақтың этнодемографиялық құрылымына ықпалы кешенді түрде қарастырылады. Зерттеу Ресей империясының қазақ даласын игерудегі стратегиялық тəсілдерін талдауға негізделіп, отарлау саясатының екі негізгі бағытын – əскери-казактік экспансия мен шаруаларды қоныстандыру арқылы жүзеге асқан аграрлық отарлауды – өзара сабақтастықта зерделейді. Авторлар əскери бекіністердің, шептік жүйелердің жəне казак станицаларының құрылуы империялық биліктің əкімшілік-институционалдық орнығуының басты құралы болғанын көрсетеді. Ал XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басындағы жаппай қоныс аудару саясаты Солтүстік Қазақстанның этникалық құрылымын түбегейлі өзгертіп, аймақты полиэтникалық кеңістікке айналдырды.??Зерттеуде 1897 жылғы Бүкілресейлік халық санағының материалдары, Ақмола облысының статистикалық шолулары, Ф. Щербина экспедициясының деректері мен архивтік құжаттар кеңінен пайдаланылып, халық санының динамикасы, этникалық құрамдағы өзгерістер жəне қоныс аудару ауқымы талданады. Сонымен қатар, жер қатынастарының қайта бөлінуі, қазақтардың дəстүрлі көшпелі шаруашылығының дағдарысы жəне əлеуметтік-экономикалық трансформациялар мəселелері қарастырылады. Зерттеу нəтижелері Солтүстік Қазақстандағы отарлау үдерістерінің аймақтың тарихи дамуына ұзақ мерзімді ықпал еткенін айқындайды.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
Шукеева, А.Т.
Уалиев, Т.А.
Алибеков, К.Б.
С 60
Солтүстік Қазақстанның əскери жəне азаматтық отарлану тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, А. Т. Шукеева, Т. А. Уалиев, К. Б. Алибеков // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 200-210
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Солтүстік Қазақстан -- Ақмола облысы -- қонысаудару саясаты -- қонысаударушылар -- этникалық топтар -- отарлау саясаты -- көшпелі тұрғындар -- отырықшы тұрғындар -- қалалар -- ауылдар
Аннотация: Мақалада Солтүстік Қазақстан аумағындағы əскери жəне азаматтық отарлау үдерістерінің тарихи динамикасы мен олардың аймақтың этнодемографиялық құрылымына ықпалы кешенді түрде қарастырылады. Зерттеу Ресей империясының қазақ даласын игерудегі стратегиялық тəсілдерін талдауға негізделіп, отарлау саясатының екі негізгі бағытын – əскери-казактік экспансия мен шаруаларды қоныстандыру арқылы жүзеге асқан аграрлық отарлауды – өзара сабақтастықта зерделейді. Авторлар əскери бекіністердің, шептік жүйелердің жəне казак станицаларының құрылуы империялық биліктің əкімшілік-институционалдық орнығуының басты құралы болғанын көрсетеді. Ал XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басындағы жаппай қоныс аудару саясаты Солтүстік Қазақстанның этникалық құрылымын түбегейлі өзгертіп, аймақты полиэтникалық кеңістікке айналдырды.??Зерттеуде 1897 жылғы Бүкілресейлік халық санағының материалдары, Ақмола облысының статистикалық шолулары, Ф. Щербина экспедициясының деректері мен архивтік құжаттар кеңінен пайдаланылып, халық санының динамикасы, этникалық құрамдағы өзгерістер жəне қоныс аудару ауқымы талданады. Сонымен қатар, жер қатынастарының қайта бөлінуі, қазақтардың дəстүрлі көшпелі шаруашылығының дағдарысы жəне əлеуметтік-экономикалық трансформациялар мəселелері қарастырылады. Зерттеу нəтижелері Солтүстік Қазақстандағы отарлау үдерістерінің аймақтың тарихи дамуына ұзақ мерзімді ықпал еткенін айқындайды.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
Шукеева, А.Т.
Уалиев, Т.А.
Алибеков, К.Б.
188.
Подробнее
71
С 30
Семиотикалық редукционизм: философиялық аспект [Текст] / Г. Б. Мулдашева, А. Б. Абдешев, М. Т. Отаров, А. М. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 222-231
ББК 71
Рубрики: Мəдениет
Кл.слова (ненормированные):
мəдениет -- семиосфера -- семиотика -- таңба -- символ -- мəн -- редукционизм -- жүйе -- адам -- киіз үй
Аннотация: Мақалада семиосфера (таңбалық құралдар жүйесі) ұғымы мəдениеттің феномені əрі атрибуты ретінде қарастырылады. Мəдениет көптеген гуманитарлық ғылымдардың зерттеу нысаны екені, алайда əрқайсысы оны өзіндік ерекшелігі мен əдіснамасы тұрғысынан зерделейтіні атап өтіледі. Бұл тұрғыда мəдениет философиясы, мəдениеттану жəне семиотика өзара барынша жақын ғылым салалары ретінде айқындалады. Автор таңбалық жүйелердің əлеуметтік-онтологиялық мəртебесін айқындауға талпыныс жасайды. Семиотиканы жүйелі зерттеудің іргелі еңбегі Тарту–Мəскеу семиотикалық мектебі өкілдеріне, əсіресе оның жетекшісі Юрий Михайлович Лотман есімімен байланысты екені көрсетіледі. Ол мəдениеттің семиотикалық қырын бөліп көрсете отырып, тұтас мəдени мазмұнды таңбалық жүйе ретінде редукциялады. Бұл ұстаным мəні жағынан семиотикалық редукционизм болып табылады. Сонымен қатар, Ю.М. Лотман мəдениетті ақпарат теориясы мен жасанды интеллект тұжырымдамалары негізінде түсіндірген ақпараттық-кибернетикалық семиотика моделін ұсынғаны талданады. Автор мəдени немесе табиғи феномендерге мағына, мəнділік немесе мазмұн беру арқылы олардың семиотикалық мəртебеге ие болуын талдайды. Аталған феноменнің семиотикалылығы, яғни таңбалық сипаты айқындалады. Нақты жəне идеал ұғымдарына талдау жасалып, нақты объектінің шынайы болмыста болмағанымен, идеалдық түрде өмір сүре алатыны көрсетіледі. Мақалада мəн, мəнділік жəне мазмұн ұғымдарын таңбаның немесе символдың эмпирикалық-заттық сипаттарынан шығарып алу мүмкін еместігі дəлелденеді. Қазақтың дəстүрлі тұрғын үйі – киіз үйдің таңбалық жүйесіне талдау жасалып, оның құрылымдық элементтерінің əрқайсысы семиотикалық мəнге ие екені көрсетіледі. Автор семиосфера құбылысын мəдениеттің негізгі өлшемдерінің бірі ретінде қарастыру қажет деген қорытындыға келеді, өйткені ол адамның əлемдегі таңбалық болмысының ерекшелігін бейнелейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г. Б.
Абдешев, А.Б.
Отаров, М.Т.
Муратова, А.М.
С 30
Семиотикалық редукционизм: философиялық аспект [Текст] / Г. Б. Мулдашева, А. Б. Абдешев, М. Т. Отаров, А. М. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 222-231
Рубрики: Мəдениет
Кл.слова (ненормированные):
мəдениет -- семиосфера -- семиотика -- таңба -- символ -- мəн -- редукционизм -- жүйе -- адам -- киіз үй
Аннотация: Мақалада семиосфера (таңбалық құралдар жүйесі) ұғымы мəдениеттің феномені əрі атрибуты ретінде қарастырылады. Мəдениет көптеген гуманитарлық ғылымдардың зерттеу нысаны екені, алайда əрқайсысы оны өзіндік ерекшелігі мен əдіснамасы тұрғысынан зерделейтіні атап өтіледі. Бұл тұрғыда мəдениет философиясы, мəдениеттану жəне семиотика өзара барынша жақын ғылым салалары ретінде айқындалады. Автор таңбалық жүйелердің əлеуметтік-онтологиялық мəртебесін айқындауға талпыныс жасайды. Семиотиканы жүйелі зерттеудің іргелі еңбегі Тарту–Мəскеу семиотикалық мектебі өкілдеріне, əсіресе оның жетекшісі Юрий Михайлович Лотман есімімен байланысты екені көрсетіледі. Ол мəдениеттің семиотикалық қырын бөліп көрсете отырып, тұтас мəдени мазмұнды таңбалық жүйе ретінде редукциялады. Бұл ұстаным мəні жағынан семиотикалық редукционизм болып табылады. Сонымен қатар, Ю.М. Лотман мəдениетті ақпарат теориясы мен жасанды интеллект тұжырымдамалары негізінде түсіндірген ақпараттық-кибернетикалық семиотика моделін ұсынғаны талданады. Автор мəдени немесе табиғи феномендерге мағына, мəнділік немесе мазмұн беру арқылы олардың семиотикалық мəртебеге ие болуын талдайды. Аталған феноменнің семиотикалылығы, яғни таңбалық сипаты айқындалады. Нақты жəне идеал ұғымдарына талдау жасалып, нақты объектінің шынайы болмыста болмағанымен, идеалдық түрде өмір сүре алатыны көрсетіледі. Мақалада мəн, мəнділік жəне мазмұн ұғымдарын таңбаның немесе символдың эмпирикалық-заттық сипаттарынан шығарып алу мүмкін еместігі дəлелденеді. Қазақтың дəстүрлі тұрғын үйі – киіз үйдің таңбалық жүйесіне талдау жасалып, оның құрылымдық элементтерінің əрқайсысы семиотикалық мəнге ие екені көрсетіледі. Автор семиосфера құбылысын мəдениеттің негізгі өлшемдерінің бірі ретінде қарастыру қажет деген қорытындыға келеді, өйткені ол адамның əлемдегі таңбалық болмысының ерекшелігін бейнелейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г. Б.
Абдешев, А.Б.
Отаров, М.Т.
Муратова, А.М.
189.
Подробнее
26.823(5Қаз)
Т 82
Тулегенов, Е. А.
Географиялық нүктелерінің биіктігін болжауда машианлық оқыту əдістерін салыстыру [Текст] / Е. А. Тулегенов, Н. О. Мекебаев, Ж. А. Орынтаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 358-366
ББК 26.823(5Қаз)
Рубрики: Қазақстан геоморфологиясы
Кл.слова (ненормированные):
Географиялық нүктелер -- машиналық оқыту -- кеңістік -- алгоритм -- жер бедері -- нейрондық желі -- морфометриялық көрсеткіштер -- машиналық оқыту -- кеңістіктік деректер -- геокеңістіктік модельдеу
Аннотация: Бұл мақалада жер бедерлерінің морфометриялық (биіктігі) көрсеткіштерін болжау барысында қазіргі таңдағы өзекті мəселелері жүйелі түрде талданады. Онда машиналық оқыту алгоритмдерімен географиялық ақпараттық жүйелер интграциялау негізделеді. Қазіргі уақытта ҚР аумағының дерекқорын құруда релефтің сандық модельін əзірлеу маңызды мəселелердің бірі. Осы мəселе Қазақстан аумағының геоморфологиялық жағдайының сан алуандығымен жəне күрделілігімен тікелей тəуелді. Тянь – Шань таулары мен Алтай тауының биік таулы белдеулерінен бастап Каспий маңы ойпатының депрециялық алаптарының ҚР геоморфологиялық əртүрлілігі кез-келген математикалық модельдің тиімділігін тексеру верификациялық міндет жүктейді. Зерттеуіміздің нəтижелері дəстүрлі əдістерге қарағанда жасанды интеллект əдістері (машиналық оқыту) 25-36 % жоғары дəлдік көрсетті. Біз жүргізген зерттеумізде модельдерді салырсытруда Random Forest əдісі нəтиже көрсетті. Ол деректерді өңдеуде тұрақтылық көрсеткіштеріне ие болды. Осы модельдің ерекшелігі жер бедерінің өзгерістерін сипаттап, олардың олардың ауытқуларын бейнелеуге мүмкіндік берді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мекебаев, Н.О.
Орынтаева, Ж.А.
Т 82
Тулегенов, Е. А.
Географиялық нүктелерінің биіктігін болжауда машианлық оқыту əдістерін салыстыру [Текст] / Е. А. Тулегенов, Н. О. Мекебаев, Ж. А. Орынтаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 358-366
Рубрики: Қазақстан геоморфологиясы
Кл.слова (ненормированные):
Географиялық нүктелер -- машиналық оқыту -- кеңістік -- алгоритм -- жер бедері -- нейрондық желі -- морфометриялық көрсеткіштер -- машиналық оқыту -- кеңістіктік деректер -- геокеңістіктік модельдеу
Аннотация: Бұл мақалада жер бедерлерінің морфометриялық (биіктігі) көрсеткіштерін болжау барысында қазіргі таңдағы өзекті мəселелері жүйелі түрде талданады. Онда машиналық оқыту алгоритмдерімен географиялық ақпараттық жүйелер интграциялау негізделеді. Қазіргі уақытта ҚР аумағының дерекқорын құруда релефтің сандық модельін əзірлеу маңызды мəселелердің бірі. Осы мəселе Қазақстан аумағының геоморфологиялық жағдайының сан алуандығымен жəне күрделілігімен тікелей тəуелді. Тянь – Шань таулары мен Алтай тауының биік таулы белдеулерінен бастап Каспий маңы ойпатының депрециялық алаптарының ҚР геоморфологиялық əртүрлілігі кез-келген математикалық модельдің тиімділігін тексеру верификациялық міндет жүктейді. Зерттеуіміздің нəтижелері дəстүрлі əдістерге қарағанда жасанды интеллект əдістері (машиналық оқыту) 25-36 % жоғары дəлдік көрсетті. Біз жүргізген зерттеумізде модельдерді салырсытруда Random Forest əдісі нəтиже көрсетті. Ол деректерді өңдеуде тұрақтылық көрсеткіштеріне ие болды. Осы модельдің ерекшелігі жер бедерінің өзгерістерін сипаттап, олардың олардың ауытқуларын бейнелеуге мүмкіндік берді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мекебаев, Н.О.
Орынтаева, Ж.А.
Страница 19, Результатов: 189