Электронный каталог

63
А 86
Артықбаев, Ж. О.
    Əл-Истахри жəне Еуразия орталық өңірінің тарихи – географиялық сипаттамасы [Текст] / Ж. О. Артықбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 138-147
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
ортағасырлық шығыс деректері -- əл-Масалик уа-л-мамалик -- əл-Истахри -- ибн Хаукал еңбектері -- араб саяхатшылары мен географтары -- араб халифаты -- Орта Азия -- Маңғыстау -- Еділ бойы -- Түркістан
Аннотация: Қазақстан тарих ғылымының ортағасырлық деректануында араб географиялық əдебиетінің маңызы зор. Бұлардың арасында көшірме шығармалар көп болғанымен, Еуразия құрлығының орталық аймақтарына қатысты жалпылама деректері баршылық. Х ғасырда жазылғанған əл-Истахридың «əл-Масалик уа-л-мамалик», яғни
Держатели документа:
ЗКУ

63.3(5Қаз)
К 12
Қайыркен, Т. З.
    XIV-XVI ғасырлардағы Ойрат-Моңғол қатынастары жəне ойраттардың батысқа жылжуы [Текст] / Т. З. Қайыркен // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 186-199
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Ойраттар -- Шыңғыс ұрпақтары -- Шығыс моңғолдар -- Мин əулеті -- Батула -- Тоған -- Есен -- Аюшыдара -- Елбе хан -- ойрат тайпалары -- қоныстанған жерлері -- Даян хан -- Анда хан -- батысқа көшу
Аннотация: Ойрат тарихы қазақ тарихын зерттеудің қосымша дереккөзі ретінде айырықша маңызға ие. Əсіресе, XV-XVIII ғасырлар аясындағы қазақ тарихын зерттеушілер үшін, сол кезеңге тəн ойрат тарихын бірлікте қарастыру талап етіледі. Өйткені бұл кезде қазақ жəне ойрат халықтарының тарихында алма-кезек туындап жататын оқиғалар бір-біріне айырықша əсер етіп отырды. Мақалада ойраттардың Шығыс Моңғол тайпаларымен болған байланысы — Батула, Тоған жəне Есен тайшалар кезіндегі ойраттар мен Шығыс Моңғол ақсүйектерінің арасындағы билік тартысы, мемлекет басқару істері, Мин əулетімен байланыс, территориялық жəне этникалық тартыстар жан-жақтылы қарастырылады. Сондай-ақ, ойраттардың шығу тегі, түпкі Отаны, Шыңғыс əулетімен байланысы, Шығыс моңғолдардан ажырап батысқа кету себебі, Темір мемлекетімен, Моғолстанмен жəне Қазақ хандығымен байланысы зерттелген. XV ғасырдың бірінші жартысында ойрат Есен тайшаның билігі тек ойраттарға ғана емес, солтүстікте қырғыздарға, Шығыс Түркістан шегіндегі ұйғырларға, Ганьсу өлкесі мен Хэси дəлізіне, шығыста джурджиттер мен Кореяға дейін жетті. Бірақ Есен өлгеннен кейін, ойраттар өздерінің тарихтағы жауынгерлік дəстүрінен айырылып, 150 жыл бойы бейбіт жағдайда өздерімен өздері іштей нығаю, кемелдену кезін бастан өткізді. Бұл кезде олар Шығыс моңғолдармен болған текетіресте жеңіліске ұшырады. Нəтижесінде олардың басым бөлігі батысқа беттеді. Олардың Тянь-Шаньның солтүстігіндегі ұлан-байтақ қонысқа жаппай қоныс тебуі XVI ғасырдың екінші жартысында ғана мүмкін болды.??Мақалада осынау аса ауқымды өзгерістерге назар аудару арқылы ойраттардың қазақ хандығымен көрші елге айналуына дейінгі тарихи жағдаяттар кеңінен зерттеп-зерделенген.??
Держатели документа:
ЗКУ

63.3(5Қаз)
С 60

    Солтүстік Қазақстанның əскери жəне азаматтық отарлану тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, А. Т. Шукеева, Т. А. Уалиев, К. Б. Алибеков // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 200-210
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Солтүстік Қазақстан -- Ақмола облысы -- қонысаудару саясаты -- қонысаударушылар -- этникалық топтар -- отарлау саясаты -- көшпелі тұрғындар -- отырықшы тұрғындар -- қалалар -- ауылдар
Аннотация: Мақалада Солтүстік Қазақстан аумағындағы əскери жəне азаматтық отарлау үдерістерінің тарихи динамикасы мен олардың аймақтың этнодемографиялық құрылымына ықпалы кешенді түрде қарастырылады. Зерттеу Ресей империясының қазақ даласын игерудегі стратегиялық тəсілдерін талдауға негізделіп, отарлау саясатының екі негізгі бағытын – əскери-казактік экспансия мен шаруаларды қоныстандыру арқылы жүзеге асқан аграрлық отарлауды – өзара сабақтастықта зерделейді. Авторлар əскери бекіністердің, шептік жүйелердің жəне казак станицаларының құрылуы империялық биліктің əкімшілік-институционалдық орнығуының басты құралы болғанын көрсетеді. Ал XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басындағы жаппай қоныс аудару саясаты Солтүстік Қазақстанның этникалық құрылымын түбегейлі өзгертіп, аймақты полиэтникалық кеңістікке айналдырды.??Зерттеуде 1897 жылғы Бүкілресейлік халық санағының материалдары, Ақмола облысының статистикалық шолулары, Ф. Щербина экспедициясының деректері мен архивтік құжаттар кеңінен пайдаланылып, халық санының динамикасы, этникалық құрамдағы өзгерістер жəне қоныс аудару ауқымы талданады. Сонымен қатар, жер қатынастарының қайта бөлінуі, қазақтардың дəстүрлі көшпелі шаруашылығының дағдарысы жəне əлеуметтік-экономикалық трансформациялар мəселелері қарастырылады. Зерттеу нəтижелері Солтүстік Қазақстандағы отарлау үдерістерінің аймақтың тарихи дамуына ұзақ мерзімді ықпал еткенін айқындайды.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
Шукеева, А.Т.
Уалиев, Т.А.
Алибеков, К.Б.

66 (5Қаз)
Л 11
Қапанұлы, М.
    Импортты алмастырған іргелі жоба [Текст] / М. Қапанұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №167. - 4 қыркүйек. - Б. . 5.
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: Саясаттану

   Политика

Кл.слова (ненормированные):
UPNK-PV -- ЖШС отандық өңдеу өнеркәсібі -- компания -- мұнай-химия зауыты -- шикізат -- өндірістік кешен -- нағашыбек әубәкіров
Аннотация: «UPNK-PV» ЖШС – отандық өңдеу өнеркәсібіндегі көшбасшы компанияның бірі. Жергілікті мұнай-химия зауытының шикізатын өңдеп, отандық алюминий өндірісін шикізатпен қамтып отырған кәсіпорын газдарды 95 пайызға дейін тазартып, өзін-өзі электр қуатымен толық қамтамасыз етеді.
Держатели документа:
БҚУ

77 (5Қаз)
З-96
Зұлқайнар , Е.
    Спорттың басты миссиясы – құрмет пен сыйластықты дәріптеу [Текст] / Е. Зұлқайнар // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №173. - 12 қыркүйек. - Б. . 1-2
ББК 77 (5Қаз)

Рубрики: мәдени және бос уақытты өткізу шаралары

   Культурно-досуговая деятельность

Кл.слова (ненормированные):
қасым-жомарт тоқаев -- VІ дүниежүзілік көшпелілер ойындары -- марапаттау -- спортшылар мен бапкерлер -- құрылтай сайлауы -- қазақстан барысы додасы -- ақ бидей ауыл ойыны -- қысқы азия ойыны
Аннотация: Кеше Астанадағы Тәуелсіздік сарайында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев VІ Дүниежүзілік көшпелілер ойындарының жеңімпаздары мен жүлдегерлерін марапаттады.
Держатели документа:
БҚУ

72 (5Қаз)
Б 19
Байдрахманов , Д.
    Әлемдік ғылым нарығына қалай шығамыз? [Текст] / Д. Байдрахманов // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №162. - 28 тамыз. - Б. . 6.
ББК 72 (5Қаз)

Рубрики: Ғылым. Ғылыми зерттеулер

   Наука. Науковедение

Кл.слова (ненормированные):
ғылым -- қаржы -- ғылыми саясаттың мәні -- халықаралық ұйым -- университет -- бизнес -- докторанттар
Аннотация: Ілім-білімі мықты елдің өзгелерден көш ілгері тұратыны мәлім. Ғылымға бөлінген қаржы – болашаққа салынған инвестиция. Ғылыми саясаттың мәні осы салаға қазынадан қанша қаржы бөлінетіндігімен өлшенбеуге тиіс. Керісінше, сол қаржының еселену жолын қарастырсақ, ғылымның әлеуеті артады. Ал қосымша ақшаны қайдан аламыз?
Держатели документа:
БҚУ

75 (5Қаз)
Н 91
Нұрданбекұлы, Қ,
    Ат спортының алар асуы алда [Текст] / Қ, Нұрданбекұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №165. - 2 қыркүйек. - Б. . 10.
ББК 75 (5Қаз)

Рубрики: Спорт

   Спорт

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық спорт күні -- наурызнама -- үлық мейрам -- танымдық-тағылымдық іс-шара -- ұлттық ойын -- түрлі сайыс -- еркебұлан ілиясов -- көшпелілер ойындары -- жамбы ату -- асық ату
Аннотация: Бүгін – Ұлттық спорт күні. Мем­­лекет басшысының қолдауымен «Наурыз­нама» тұжырымдамасы бекітіліп, ұлық мейрам 10 күн бойы танымдық-тағылымдық іс-шара аясында өтеді. Жылдан-жылға бұл мереке жалпыхалықтық парасатпен астасып келеді. 20 наурызды Ұлттық спорт күні деп бекітудің де мәні зор. Ұлттық ойындардың қарқынды дамуына ұлық мерекеде ұйымдастырылатын түрлі сайыстар зор серпін береді. Күн мен түн теңеліп, тіршілік атаулының түлеп, жаңаруымен тұспа-тұс келетін ұлттық спорт мерекесі ел ішін дүбірге бөлейді. Атаулы мереке қарсаңында Ұлттық спорт қауымдастығының прези­денті лауазымына жақында тағайындалған Еркебұлан ІЛИЯСОВПЕН сұхбаттасудың орайы келген еді.
Держатели документа:
БҚУ