Электронный каталог

83
А 45

    Алаш руханиятының алдаспаны [Текст] // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 11 қаңтар. - №6. - Б. 1, 9.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Мұхтар Мұқанұлы Мағауин -- Қазақстанның халық жазушысы -- Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты -- Алаш руханиятының алдаспаны -- роман
Аннотация: Мұхит асып, суық хабар жетті... Алаш руханиятының алдаспаны, Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Мұхтар Мұқанұлы Мағауин 85 жасқа қараған шағында бақиға озыпты. Бұл қаралы хабар халқымыздың қабырғасын қайыстырып жіберді. Ұлы Абай топырағында туып-өскен жазушы жас күнінен-ақ тарихтың тар жол, тайғақ кешуінде есесі кетіп, еңсесі езілген ұлтының ұпайын түгендеуді өзінің өмірлік мұратына айналдырды. Ауылдағы кеудесі кең сарайдай көнекөз қариялардың, әсіресе туған атасы Мағауия ақсақалдың аузынан естіген ескінің есті сөздері өрелі өреннің ой-өрісін кеңейтіп, бала күнінен көрген-білген кеңес өкіметінің тұсындағы түрлі келеңсіздіктер намысын қайрағаны сөзсіз.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
К 20
Қапанұлы, М.
    Ақкелінде мектеп ашқан "Сәкен ағай" [Текст] / М. Қапанұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 7 ақпан. - №25. - Б. 8.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Сәдуақас Шорманов -- Сәкен ағай -- Шормановтар әулеті -- Ақкелін мектебі -- Ақкеліндегі мектептің сұлбасы
Аннотация: Баянауылдағы Шормановтар әулеті заманында халықты оқу-білімге жетелеп, қазақ жастарының білім алуына жағдай жасағаны, Омбыда «Қаржас ауылын» құрғаны бүгінде ел арасында аңыз болып сақталып қалған. Атақты дуанбасы, аға сұлтан Мұса Шормановтың тұңғышы Сәдуақас Шормановты ел-жұрты айрықша сыйлап, «Сәкен ағай», «Ағай» деп атап кеткенін көнекөз қариялар әлі күнге айтады.
Держатели документа:
БҚУ

    Ескерткіш тақтаға не кедергі? [Текст] // Oral oniri. - 2025. - 11 ақпан. - №13. - Б. 14.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ескерткіш -- Романовтар әулеті -- Мұхамеджан Сарығожин
Аннотация: Бұл мақалада Ақжайық ауданының Базаршолан ауылындагы Қызылжар бастауыш училищесінің негізін қалаушы, 22 жа-сында Орынбор кадет корпусын тәмамдаған Мұхамеджан (Ақшолақ) Сарығожин туралы жазылған. Ол - 1886-1916 жылдар арасында Ілбішін, кейін Калмыков оязы, Соналы болысын отыз жыл басқарған ағасұлтан. Байбақты Сырымның атасы Шолан батыр осы өңірден базар ашып, ауыл «Шоланның базары» құрметіне Базаршолан аталған дейді қариялар.
Держатели документа:
БҚУ

Мерекеқызы, Ж.
    Женіс жауынгерлерін еске алды [Текст] / Ж. Мерекеқызы // Oral oniri. - 2025. - 18 ақпан. - №15. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ұлы Жеңістің 80 жылдығы -- іс-шара -- Роза Көжекова -- еңбек әрдагері
Аннотация: Бұл мақалада Ақжайық ауданының Базаршолан ауылындагы Қызылжар бастауыш училищесінің негізін қалаушы, 22 жа-сында Орынбор кадет корпусын тәмамдаған Мұхамеджан (Ақшолақ) Сарығожин туралы жазылған. Ол - 1886-1916 жылдар арасында Ілбішін, кейін Калмыков оязы, Соналы болысын отыз жыл басқарған ағасұлтан. Байбақты Сырымның атасы Шолан батыр осы өңірден базар ашып, ауыл «Шоланның базары» құрметіне Базаршолан аталған дейді қариялар.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
К 20
Қапалбекұлы , Н.
    Әлем келіп, бас иген [Текст] / Н. Қапалбекұлы // Qazaq adebieti . - 2025. - №8.- 28 ақпан. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Жамбыл атамның музейі -- мавзолей -- Жамбыл Жабаев -- Қызыл шұбар жолбарыс -- әфсана -- Түс пен іс -- Бойтұмар
Аннотация: Мен Жамбыл атамның музейі мен мавзолейі орналасқан, ғажап жырларын шығарған ұлы ақын атындағы ауылда туып-өстім. Кішкентайымнан Жәкеңді көріп, жырларын тыңдаған қариялардан талай-талай аңызға бергісіз әңгіме-жырлар естідім. Біртуар дана да дара ақын жайлы ғажап дүниелер жан дүниемді толтырып, өзіне іңкәр ет­ті. ХХ ғасырдың Гомері атанған Жамбылдың музейі мен кесенесіне әлемнің түкпір-түпкірінен қаншама адамдар тәует етуге, жыр-ғұмырын танып білуге құштар көңілмен келіп жатады. Өзім қарсы алып, қасында жүріп, сөздерін естіген дәуірдің атақты тұлғалары Жамбыл Жабаевтай ғасыр жасаған жырау туралы не деді, қандай ой-пікірлер айт­ты? Бұл мақала-эссемде солар жайлы сыр толғап, есімде ерекше қалған жайт­тарды ортаға салмақпын.
Держатели документа:
БҚУ

26.89
К 90
Құлабай, Н.
    Кітап ұстаған қыз [Текст] / Н. Құлабай // Егемен Қазақстан. - 2025. - №190.- 2 қазан. - Б. 6.
ББК 26.89

Рубрики: Өлкетану

Кл.слова (ненормированные):
кітап ұстаған қыз -- қостанай -- тарихи- өлкетану мұражайы -- халық суретшісі -- молдахмет кенбаев -- көктемегі егістік -- суретші шығармашылығы -- қарияның портреті -- құрманғазы
Аннотация: Бұл мақалада Қостанай облыстық тарихи - өлкетану мұражайының қорында халық суретшісі Молдахмет Кендебаевтың сақтаулы тұрған бірнеше туындысы туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

Бияшева, Г.
    Даналықты дәріптейтін орталық [Текст] / Г. Бияшева // Oral oniri. - 2026. - №29. - Б. 8,9.-7 сәуір.
ББК 60

Рубрики: Социология.

Кл.слова (ненормированные):
"Белсенді ұзақ өмір" орталығы -- Бөрлі ауданы -- іссапарамыз -- Ақсай -- қала -- зейнеткер -- қариялар -- шынықтыру
Аннотация: Өткен аптада Бөрлі ауданына іссапарымыз барысында Ақсай қаласындағы "Белсенді ұзақ өмір" орталығына жолымыз түсіп,зейнеткерлергежасалған жағдайды көріп,марқайып қайттық.
Держатели документа:
БҚУ.

71(5каз)
А 37
Айташев, М.
    Кітапқұмар қария [Текст] / М. Айташев // OraI Oniri. - 2026 . - 21 сәуір. - №33. - Б. 13
ББК 71(5каз)

Рубрики: Мәдениеттану

Кл.слова (ненормированные):
23 сәуір - Ұлттық кітап және кітапханашылар күні -- Махамбет Шалабайұлы Қожамұратов. -- Сырым ауданы -- бұлдырты ауылы -- құрыш қалай шынықты? -- полк баласы -- роман -- шытырман оқиға -- қазақ жазушылары -- ғабит мүсірепов -- мұхтар әуезов -- шетел жазушылары
Аннотация: Қолындағы сөмкесіне кітаптарды нығыздап толтырып, орталық кітапханадан шығып келе жататын осы қарияны жиі көретінмін. Бұрын онша мән бере қоймадым. бірақ зер салып, тіпті ел ішінен сұрастырып білгенім - бұл азамат тегін адамдардың сойынан болмады. Тақиялы ағамыз талай шәкірт тәрбиелеп, білім ұясынан ұшырған ұлағатты ұстаз екендігі өз алдына, кітап оқудан алдына жан салмайтын оқырман болып шықты. Мақаламыздың басты кейіпкері - Махамбет Қожамұратов.
Держатели документа:
БҚУ

67
Ж 25
Жалтырбаева, Р. С.
    Қазақ әдет-ғұрып құқығындағы некелеу ерекшелігі мен оның мән-мазмұны [Электронный ресурс] / Р. С. Жалтырбаева // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 116-118
ББК 67

Рубрики: право

Кл.слова (ненормированные):
құқық -- әдет-ғұрып құқығы -- некелеу
Аннотация: Дүниежүзі халықтары сияқты, қазақтың да өзіне тән отбасы тарихы бар. Адам баласы басынан өткізген алуан қоғамдық-экономикалық формациялардың қай-қайсысы болмасын әр қилы отбасы түрлерімен тығыз байланысты болады. Отбасы тарихындағы мұндай неке формаларын қазақ халқының арғы тектері де басынан өткізген. Отбасы-рулық топтар барлық уақытта бірге көшіп қонатын бірнеше ауылдардан құрылған. Мұны «бір ата баласы» деп атайды. Қазақ арасында негізінен дара (шағын) отбасы үстем болған. Онда үлкен патриархалды отбасы қауымының көптеген сипаттары сақталып келген, ол ерлі-зайыптылар, үйленбеген балалар, қарт қариялар, сондай-ақ үйленбеген кіші жақын туыстардан құралды.
Держатели документа:
БҚМУ

74.200.51
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Ақсақалым - қасиеттім, ардагерім - ардақтым [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 13
ББК 74.200.51

Рубрики: Нравственное воспитание

   Адамгершілік тәрбиесі

Кл.слова (ненормированные):
қария -- ақсақал -- ардагер -- ұрпақтар сабақтастығы -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- үлкенге құрмет -- кішіге ізет -- адамгершілік -- еңбекке адалдық -- елге қызмет ету -- ақсақалдық тәрбие -- рухани құндылықтар -- салт-дәстүр -- жас ұрпақ -- өнеге -- еңбек тәрбиесі
Аннотация: Уақыттың желдей есіп өтері, заманның мың құбыла өзгерері даусыз аксиома. Бір буынның орнына екінші буын келеді. Бірақ адамдықтың асыл қасиеттері үлкенге құрмет, кішіге ізет, еңбекке адалдық, елге қызмет ету сияқты құндылықтар ешқашан ескірмеуі қажет. Бүгінгі ұрпақ аға буыннан тек өткен тарихты ғана емес, өмір сүрудің өнегесінен еңбек етудің қадірін, елге қызмет етудің қасиетін үйренеді. Осы тұрғыдан келгенде, қарияның əрбір сөзі – сан ғасырлар сүзгісінен өткен тəжірибе. Абзал ардақты ардагеріміздің əрбір ісі – маңдай термен жазылған тарих. Ал сол тарихты құрметтеп, өнегені жалғастыру – кейінгі буынның азаматтық парызы. Халқымызда «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» демей ме. Қазақ халқының таным-түсінігінде қарияның орны қашанда төрде болған. Ақсақалдың алдын кесіп өтпей, сөзін бөлмей, батасын алып, ақылын тыңдау – атадан балаға жалғасқан тағылымды дəстүр. Өйткені халқымыз үшін ақсақал - жасы үлкен адам ғана емес, өмірден көргені мол, сөзіне ел тоқтаған, кейінгіге жол көрсетер парасат иесі. «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» деген бір ауыз сөздің өзінде халқымыздың тұтас тəрбиелік философиясы аңғарылады. Үлкенді сыйлау – адамның мəдениеті мен көргенділігінің белгісі болса, қарияны қадірлеу – елдің өз тарихын, өз тамырын құрметтеуі. Халық даналығында «Көп жасаған білмейді, көп көрген біледі» деген тəмсіл бары да рас. Бұл – өмірдің талай белесін өткерген аға буынның тəжірибесіне берілген баға. Бүгін төрімізде отырған əрбір ақсақалдың артында тұтас бір дəуірдің тарихы барын білгенге не жетсін. Олардың балалық шағы, жастық кезеңі, еңбек жолы, елмен бірге көрген қиындықтары мен қуаныштары халқымыздың өткенімен сабақтаса өріледі.
Держатели документа:
ЗКУ