Электронный каталог

71
С 30

    Семиотикалық редукционизм: философиялық аспект [Текст] / Г. Б. Мулдашева, А. Б. Абдешев, М. Т. Отаров, А. М. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 222-231
ББК 71

Рубрики: Мəдениет

Кл.слова (ненормированные):
мəдениет -- семиосфера -- семиотика -- таңба -- символ -- мəн -- редукционизм -- жүйе -- адам -- киіз үй
Аннотация: Мақалада семиосфера (таңбалық құралдар жүйесі) ұғымы мəдениеттің феномені əрі атрибуты ретінде қарастырылады. Мəдениет көптеген гуманитарлық ғылымдардың зерттеу нысаны екені, алайда əрқайсысы оны өзіндік ерекшелігі мен əдіснамасы тұрғысынан зерделейтіні атап өтіледі. Бұл тұрғыда мəдениет философиясы, мəдениеттану жəне семиотика өзара барынша жақын ғылым салалары ретінде айқындалады. Автор таңбалық жүйелердің əлеуметтік-онтологиялық мəртебесін айқындауға талпыныс жасайды. Семиотиканы жүйелі зерттеудің іргелі еңбегі Тарту–Мəскеу семиотикалық мектебі өкілдеріне, əсіресе оның жетекшісі Юрий Михайлович Лотман есімімен байланысты екені көрсетіледі. Ол мəдениеттің семиотикалық қырын бөліп көрсете отырып, тұтас мəдени мазмұнды таңбалық жүйе ретінде редукциялады. Бұл ұстаным мəні жағынан семиотикалық редукционизм болып табылады. Сонымен қатар, Ю.М. Лотман мəдениетті ақпарат теориясы мен жасанды интеллект тұжырымдамалары негізінде түсіндірген ақпараттық-кибернетикалық семиотика моделін ұсынғаны талданады. Автор мəдени немесе табиғи феномендерге мағына, мəнділік немесе мазмұн беру арқылы олардың семиотикалық мəртебеге ие болуын талдайды. Аталған феноменнің семиотикалылығы, яғни таңбалық сипаты айқындалады. Нақты жəне идеал ұғымдарына талдау жасалып, нақты объектінің шынайы болмыста болмағанымен, идеалдық түрде өмір сүре алатыны көрсетіледі. Мақалада мəн, мəнділік жəне мазмұн ұғымдарын таңбаның немесе символдың эмпирикалық-заттық сипаттарынан шығарып алу мүмкін еместігі дəлелденеді. Қазақтың дəстүрлі тұрғын үйі – киіз үйдің таңбалық жүйесіне талдау жасалып, оның құрылымдық элементтерінің əрқайсысы семиотикалық мəнге ие екені көрсетіледі. Автор семиосфера құбылысын мəдениеттің негізгі өлшемдерінің бірі ретінде қарастыру қажет деген қорытындыға келеді, өйткені ол адамның əлемдегі таңбалық болмысының ерекшелігін бейнелейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г. Б.
Абдешев, А.Б.
Отаров, М.Т.
Муратова, А.М.

71 (5Қаз)
Ж 11
Жұмабай , Н.
    Діні мықты Дінішев [Текст] / Н. Жұмабай // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №141. - 30 шілде. - Б. . 9.
ББК 71 (5Қаз)

Рубрики: мәдениет

   Культура

Кл.слова (ненормированные):
өнер -- әлібек дінішев -- опера әншісі -- кәмила мүкімқызы -- ән әлдилеген әнші -- мүсілім абдуллин -- мәдениет журналы -- әміре қашаубаев -- михаил глинка -- шығармашылық
Аннотация: Өнерде биіктіктің де өз өлшемі бар. Бірі алған атағымен бағаланса, енді бірі таққан марапатымен таразыланады. Бірақ уақыттың тезіне төтеп беретін, ұрпақ жадынан өшпейтін ең ұлы өлшем – халықтың жүрегінен орын алу. Белгілі опера әншісі, ұстаз, Қазақстан мен КСРО-ның халық әртісі, Еңбек Ері Әлібек Дінішевтің шығармашылық ғұмыры осы ақиқаттың айқын дәлелі.
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Ж 11
Әділжан , Б.
    Таза өмір сүру тағылымы [Текст] / Б. Әділжан // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 10.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: Фольклор

   Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
мереке нәбиұлы -- инженер-гидротехник -- бақыт назыкеқызы -- қазақстан баспасы -- күдері жолдыбайұлы -- майра абаева -- әзілхан нұршайықов -- мұхтар әуезов -- мәлік ғабдуллин -- жұмекен нәжімеденов -- саида жұмекенқызы
Аннотация: Адал өмір сүрудің өлшемі қандай? Жалпы, түзу ғұмыр кешудің бірыңғай қағидаты бар ма? Мереке Нәбиұлы мен Бақыт Назыкеқызының шаңырағында болып, емен-жарқын әңгімелескеннен кейін осы сұрақтарға жауап іздеп көрдім. Екеуі де адал еңбекті өмірінің өзегі санаған жандар. Қол жеткізген табысының бәріне маңдай терімен жетіп, қоғамға пайдасын тигізуді де өмірлік мұрат еткен. Бүгінде ұрпақ қызығын көріп отырған өнегелі жұптың жүріп өткен жолы – осы сауалға берілген ең көрнекі жауаптың бірі секілді.
Держатели документа:
БҚУ