Электронный каталог

83.3(5Каз)
А 13

    Абай мұрасы: заманауи ғылыми зерттеулер ұлы ойшыл мұрасының жаңа қырларын ашады [Текст] // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 4.
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Казахская литература

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы -- Абай мұрасы -- Абай күні -- абайтану -- қазақ әдебиеті -- ғылыми зерттеулер -- әдебиеттану -- Абай философиясы -- гуманизм -- қара сөздер -- мәтінтану -- Абай тілінің ұлттық корпусы -- цифрлық гуманитаристика, қолжазбалар -- Мүрсейіт қолжазбалары -- Абай және Шәкәрім -- ғылыми жобалар -- цифрлық дерекқорлар -- әдеби мұра -- рухани мұра
Аннотация: 10 тамыз – Мемлекет басшысының бастамасымен бекітілген Қазақстанда ұлы ақын, ойшыл, ағартушы, қазақ жазба əдебиетінің негізін қалаушы Абай Құнанбайұлына арналған Абай күні аталып өтеді
Держатели документа:
ЗКУ

74.200.51
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Ақсақалым - қасиеттім, ардагерім - ардақтым [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 13
ББК 74.200.51

Рубрики: Нравственное воспитание

   Адамгершілік тәрбиесі

Кл.слова (ненормированные):
қария -- ақсақал -- ардагер -- ұрпақтар сабақтастығы -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- үлкенге құрмет -- кішіге ізет -- адамгершілік -- еңбекке адалдық -- елге қызмет ету -- ақсақалдық тәрбие -- рухани құндылықтар -- салт-дәстүр -- жас ұрпақ -- өнеге -- еңбек тәрбиесі
Аннотация: Уақыттың желдей есіп өтері, заманның мың құбыла өзгерері даусыз аксиома. Бір буынның орнына екінші буын келеді. Бірақ адамдықтың асыл қасиеттері үлкенге құрмет, кішіге ізет, еңбекке адалдық, елге қызмет ету сияқты құндылықтар ешқашан ескірмеуі қажет. Бүгінгі ұрпақ аға буыннан тек өткен тарихты ғана емес, өмір сүрудің өнегесінен еңбек етудің қадірін, елге қызмет етудің қасиетін үйренеді. Осы тұрғыдан келгенде, қарияның əрбір сөзі – сан ғасырлар сүзгісінен өткен тəжірибе. Абзал ардақты ардагеріміздің əрбір ісі – маңдай термен жазылған тарих. Ал сол тарихты құрметтеп, өнегені жалғастыру – кейінгі буынның азаматтық парызы. Халқымызда «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» демей ме. Қазақ халқының таным-түсінігінде қарияның орны қашанда төрде болған. Ақсақалдың алдын кесіп өтпей, сөзін бөлмей, батасын алып, ақылын тыңдау – атадан балаға жалғасқан тағылымды дəстүр. Өйткені халқымыз үшін ақсақал - жасы үлкен адам ғана емес, өмірден көргені мол, сөзіне ел тоқтаған, кейінгіге жол көрсетер парасат иесі. «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» деген бір ауыз сөздің өзінде халқымыздың тұтас тəрбиелік философиясы аңғарылады. Үлкенді сыйлау – адамның мəдениеті мен көргенділігінің белгісі болса, қарияны қадірлеу – елдің өз тарихын, өз тамырын құрметтеуі. Халық даналығында «Көп жасаған білмейді, көп көрген біледі» деген тəмсіл бары да рас. Бұл – өмірдің талай белесін өткерген аға буынның тəжірибесіне берілген баға. Бүгін төрімізде отырған əрбір ақсақалдың артында тұтас бір дəуірдің тарихы барын білгенге не жетсін. Олардың балалық шағы, жастық кезеңі, еңбек жолы, елмен бірге көрген қиындықтары мен қуаныштары халқымыздың өткенімен сабақтаса өріледі.
Держатели документа:
ЗКУ

76 (5Қаз)
Ж 80
Жолшыбайұлы , Н.
    Сапалы білім мен қауіпсіз орта – басты міндет [Текст] / Н. Жолшыбайұлы // Egemen Qazaqstan . - 2026. - 19 тамыз . - №155. - Б. . 2.
ББК 76 (5Қаз)

Рубрики: бұқаралық ақпарат құралы

   средство массовой информации

Кл.слова (ненормированные):
үкімет отырысы -- олжас бектенов -- жаңа оқу жылы -- цифрлық инфрақұрылым -- санитарлық талаптар -- балалар қауіпсіздігі -- білім ұйымдары -- оқу-ағарту министрі жұлдыз сүлейменова
Аннотация: Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында жаңа оқу жылына дайындық мәселесі қаралды. Салалық министрліктер білім ұйымдарының әзірлігін, цифрлық инфрақұрылым, санитарлық талаптар мен балалар қауіпсіздігі жөнінде баяндады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3(5Қаз)
П 20

    Патша үкіметінің саясаты жəне бөкей ордасындағы молдалар мен қожалар [Текст] / Ж. Ахан, К. Ускембаев, С. Ескалиев, А. Туякова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 232-246
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Бөкей Ордасы -- Жəңгір хан -- Патшалық Ресей -- қожалар -- молдалар -- ислам -- діни саясат
Аннотация: Бұл мақалада Патшалық Ресейдің діни саясаты жəне Бөкей Ордасындағы молдалар мен қожалардың қоғамдағы орны мен атқарған қызметтері қарастырылады. Автор ислам дінінің бұл өңірде дамуының өзіндік ерекшеліктерін, Жəңгір ханның дінді мемлекеттік саясат құралы ретінде пайдалануын жəне діни элитаның қалыптасу үдерісін сипаттайды. Сонымен қатар, қожалардың əлеуметтік мəртебесі мен сұлтандармен қарым-қатынасы, молдалардың діни-ағартушылық жəне құқықтық функциялары талданады. Зерттеу барысында архивтік жəне тарихи деректерге сүйене отырып, Бөкей Ордасында ислам институттарының қалыптасуы мен қоғамдағы ықпалы анықталған. Исламның əлеуметтік құрылымға енуі Бөкей Ордасының саяси жəне рухани өмірінде маңызды рөл атқарғаны көрсетіледі
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахан, Ж.
Ускембаев, К.
Ескалиев, С.
Туякова, А.

28.080(5Қаз)
Б 34

    Баялдыр қалдық қоймасына жиналған, түсті металл кендерін байытуынан қалған техногендік қалдықтардың қоршаған ортаға əсерінің тəуекелдерін басқаруды модельдеу [Текст] / А. Е. Донаев, А. С. Колесников, Г. С. Кенжибаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 586-596
ББК 28.080(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Баялдыр қалдық қоймасы -- Кентау -- Түркістан облысы -- байыту қалдықтары -- түсті металдар -- өндірістік қалдықтар -- қоршаған ортаның ластануы -- экологиялық тәуекел -- тәуекелдерді басқару -- оқиғалар ағашы -- экологиялық модельдеу -- мырыш -- қорғасын -- кремний диоксиді -- шаңдану -- шаңды басу -- гидросуару -- пульсациялық желдету -- қалдықтарды қайта өңдеу -- құрылыс материалдары -- қоршаған ортаны қорғау
Аннотация: Мақалада Баялдыр қалдық қоймасында (Кентау қ. жəне Баялдыр кентіне жақын, Түркістан облысы, Қазақстан) жиналған түсті металдар кендерін байыту қалдықтарының өңірдің қоршаған ортасына əсері кезіндегі тəуекелдерді басқаруды жүйелі талдау жəне модельдеу нəтижелері келтірілген. Қалдықтардың химиялық жəне фазалық құрамы (мырыш мөлшері ~3.77%, қорғасын ~4.47%, кремний диоксиді 54.06%) туралы мəліметтер негізінде «оқиғалар ағашының» абстактілі моделі құрылып, қоршаған орта компоненттерінің тозу қаупіне сапалық жəне сандық талдау жүргізілді. Бастапқы оқиғалардың минималды өткізу жəне кесу комбинациясы анықталды, негізгі оқиғаның ықтималдығын екі жолмен сандық бағалау жүргізілді (кезең-кезеңмен есептеу жəне минималды өткізу комбинация əдісі). Қоршаған ортаның кешенді ластану ықтималдығы 78.15% құрайтыны анықталып, қоршаған ортаға қатысты қауіптің критикалық деңгейін көрсетті. Шаң басудың аралас əдісі (пульсациялық желдетумен ұсақ дисперсті гидро суару) жəне түсті металдарды ілеспе алу арқылы құрылыс материалдарын өндіруде байыту қалдықтарын кешенді қайта өңдеу технологиясын қамтитын тəуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар əзірленді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Донаев, А.Е.
Колесников, А.С.
Кенжибаева, Г.С.
Мамитова, А.Д.
Куракбаева, С.Д.
Колесников, О.Г.
Гаппаров, Ж.У.
Колесникова, В.А.
Жумагалиев, И.К.

76 (5Қаз)
А 55

    Алыстағы ағайынның немесе қандастарды қауыштырған [Текст] // OraI Oniri. - 2026. - № 73.- 8 қыркүйек . - Б. . 10.
ББК 76 (5Қаз)

Рубрики: Бұқаралық ақпарат құралы

   Средство массовой информации

Кл.слова (ненормированные):
алтын көпір халықаралық форумы -- медғат қамбетов -- халықтық конституцияның преамбуласы -- біртұтас қазақстан халқы -- геннадий александрович -- клара құндыбайқызы -- жәңгір хан атындағы тарихи-этнографиялық музейі
Аннотация: "Алтын көпір" халықаралық форумы Орал қаласындағы "Атамекен" өнер ордасының конференция залында жалғасты.
Держатели документа:
БҚУ

79 (5Қаз)
М 94
Мұқаш, М.
    Сайын ағаның суреттері [Текст] / М. Мұқаш // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №170. - 9 қыркүйек. - Б. . 8.
ББК 79 (5Қаз)

Рубрики: Тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау. Музейтану. Көрмелерді ұйымдастыру. Мұрағат ісі

   Охрана памятников истории и культуры. Музейное дело. Выставочное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
фотобейне -- естелік сурет -- сайын мұратбеков -- жангелді дәуешов -- нұржан жангелдіұлы -- майра мұратбекова -- сақыпжамал мұратбекова
Аннотация: Фотобейне деген де – өткен заманалардың айшықты айғағы, мәңгілік кеңістікте жалт еткен мезеттің нақты куәсі. Қағаз бетінде ұйып қалған қас-қағым сәт. Және бұлар тек жеке отбасының немесе шағын ұжымның ғана емес, тұтастай бір дәуірдің, небір дүбірлі оқиғалардың дәлме-дәл сақталған құнды белгісі, бірегей құжаты ретінде бағаланады.
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Т 48
Тілепбергенұлы , С.
    Ағартушылықты насихаттаған журнал [Текст] / С. Тілепбергенұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №174. - 15 қыркүйек. - Б. . 8.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: Фольклор

   Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
троицкі -- қазақ баспасөз -- абай журналы -- айқап журналы -- қызыл қазақстан журналы -- орынбор -- ұлттық сана -- ақиқат журналы -- сәбит мұқанов -- мұхтар әуезов -- смағұл сәдуақасұлы -- хамза жүсіпбеков -- жүсіпбек аймауытов -- сәкен сейфуллин -- абдолла асылбеков -- ерғали алдонғаров -- нығмет нұрмақов
Аннотация: Қазақ баспасөзінде Троицкіде жарық көрген «Айқап» пен Семейден жарыққа шыққан «Абай» журналының бәсі қандай биік болса, «Айқаптан» он жыл кейін Орынборда басылған «Қызыл Қазақстан» журналының да орны бөлек. Аталған журнал алғашқы санынан бастап ағартушылық міндет атқарды. Сондай-ақ ойлы оқырманның талғам таразысынан шығып, ұлттық сана қалыптастыруға ықпал етті. Бүгін осы «Қызыл Қазақстан» – қазіргі «Ақиқат» журналының жарық көргеніне 105 жыл толып отыр.
Держатели документа:
БҚУ