База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 33
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
63
З-12
Заңәділұлы, Н.
Алтын орданың мемлекеттік идеологиясы ретінде ясауи ілімі (Қытай зерттеулері негізінде) [Текст] / Н. Заңәділұлы, Б. Сайфунов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 285-302.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- Ислам діні -- Берке хан -- Өзбек хан -- Кубравийа тариқаты -- Ясауи тариқаты -- Ұлы жосық (Ұлы заң)
Аннотация: Алтын Орда - Жошы ұлысы негізінде құрылған мемлекет. Алтын Орда мемлекетінің хандарынан алғашқы болып Берке хан Ислам дінін қабылдады. Өзбек хан тұсында Ислам діні мемлекеттік дінге айналды. Тарихи тұрғыдан қарасақ, Алтын Орда мемлекетінің исламдану үдерісі мемлекеттік деңгейде өте жүйелі түрде жүзеге асырылды. Бұл үдерісте сопылық бағытты ұстанатын Хорезм мұсылмандарының рөлі ерекше болған. Алайда Қожа Ахмет Ясауи (1041-1166) [1; 2; 3] негізін қалаған Ясауи тариқаты маңызды рөл атқарды. Алтын Орда хандары Ислам дінін мемлекеттік дін етіп, Ясауи мектебінің ұстанымдарын мемлекеттік идеологияға айналдыру арқылы тұтас Жошы ұлысының бірлігін қамтамасыз ете алды. Ясауи ілімін ұстану арқылы көшпелі тұрмыс-салт Исламмен үндесіп ұлыстың негізін құрайтын моңғол-қыпшақ руларының қолдауына ие болды. Алтын Орда мемлекетінің ұзақ уақыт өмір сүруінің және Жошы әулеті билігінің Алтын Ордадан тарған хандықтарда да Ясауи ілімі сәулесін шашып тұрды. Көркейген ислам мәдениетімен Ясауи жолын ұстануының арқасында Алтын Орда мемлекеті парсы, орыс және тағы басқа мәдениеттерге жұтылмай түркілік реңін сақтап қалды. Мақалада Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі тарихи үдерістер кеңінен қарастырылып, олардың билігі тұсында қалыптасқан саяси, діни және мәдени жетістіктерге назар аударылады. Әсіресе, Ясауи ілімін ұстану Алтын Орда мемлекетінің дамуына тигізген ықпалы ерекше атап өтіледі. Мақалада тақырыбымызға қатысты қытай зерттеулеріне айрықша мән беріліп, осы тақырыпқа қатысты қытай тарихшыларының еңбектері егжей-тегжейлі талданған. Сонымен қатар, салыстырмалы талдау әдісі қолданылып, Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі исламның таралуы, құқықтық жүйенің өзгеруі және мәдени алмасу үдерістері салыстырылып сипатталады. Бұл тәсіл тарихи деректердің объективтілігін қамтамасыз етіп, Алтын Орда тарихын тереңірек түсінуде жаңа ғылыми көзқарас қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сайфунов, Б.
З-12
Заңәділұлы, Н.
Алтын орданың мемлекеттік идеологиясы ретінде ясауи ілімі (Қытай зерттеулері негізінде) [Текст] / Н. Заңәділұлы, Б. Сайфунов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 285-302.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- Ислам діні -- Берке хан -- Өзбек хан -- Кубравийа тариқаты -- Ясауи тариқаты -- Ұлы жосық (Ұлы заң)
Аннотация: Алтын Орда - Жошы ұлысы негізінде құрылған мемлекет. Алтын Орда мемлекетінің хандарынан алғашқы болып Берке хан Ислам дінін қабылдады. Өзбек хан тұсында Ислам діні мемлекеттік дінге айналды. Тарихи тұрғыдан қарасақ, Алтын Орда мемлекетінің исламдану үдерісі мемлекеттік деңгейде өте жүйелі түрде жүзеге асырылды. Бұл үдерісте сопылық бағытты ұстанатын Хорезм мұсылмандарының рөлі ерекше болған. Алайда Қожа Ахмет Ясауи (1041-1166) [1; 2; 3] негізін қалаған Ясауи тариқаты маңызды рөл атқарды. Алтын Орда хандары Ислам дінін мемлекеттік дін етіп, Ясауи мектебінің ұстанымдарын мемлекеттік идеологияға айналдыру арқылы тұтас Жошы ұлысының бірлігін қамтамасыз ете алды. Ясауи ілімін ұстану арқылы көшпелі тұрмыс-салт Исламмен үндесіп ұлыстың негізін құрайтын моңғол-қыпшақ руларының қолдауына ие болды. Алтын Орда мемлекетінің ұзақ уақыт өмір сүруінің және Жошы әулеті билігінің Алтын Ордадан тарған хандықтарда да Ясауи ілімі сәулесін шашып тұрды. Көркейген ислам мәдениетімен Ясауи жолын ұстануының арқасында Алтын Орда мемлекеті парсы, орыс және тағы басқа мәдениеттерге жұтылмай түркілік реңін сақтап қалды. Мақалада Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі тарихи үдерістер кеңінен қарастырылып, олардың билігі тұсында қалыптасқан саяси, діни және мәдени жетістіктерге назар аударылады. Әсіресе, Ясауи ілімін ұстану Алтын Орда мемлекетінің дамуына тигізген ықпалы ерекше атап өтіледі. Мақалада тақырыбымызға қатысты қытай зерттеулеріне айрықша мән беріліп, осы тақырыпқа қатысты қытай тарихшыларының еңбектері егжей-тегжейлі талданған. Сонымен қатар, салыстырмалы талдау әдісі қолданылып, Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі исламның таралуы, құқықтық жүйенің өзгеруі және мәдени алмасу үдерістері салыстырылып сипатталады. Бұл тәсіл тарихи деректердің объективтілігін қамтамасыз етіп, Алтын Орда тарихын тереңірек түсінуде жаңа ғылыми көзқарас қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сайфунов, Б.
22.
Подробнее
63
С 22
Сахи, Ж.
Дәстүрлі мәдениет тұжырымдарына қатысты көзқарас [Текст] / Ж. Сахи, А. А. Айдымбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 320-332.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ -- тарих -- дәстүрлі мәдениет -- дәстүрлі қоғам -- мәдени мұра -- трансформация
Аннотация: Қазіргі зерттеулерде дәстүрлі мәдениетке деген қызығушылық айтарлықтай артты. Оның себебі жаһандану мен ақпараттандыру жағдайында дәстүр тарихи жадымен байланыстырушы түйінге айналды және ұлттық-мәдени бірегейлікті сақтауға мүмкіндік береді. Алайда, «дәстүрлі мәдениет» ұғымының өзіне арнайы әдебиеттерде әртүрлі түсіндірмелер беріледі. Демек, «дәстүрлі», «архаикалық», «индустрияға дейінгі», «аграрлық», «шаруа», «жазбаша», «тұрмыстық», «күнделікті», «мамандандырылмаған» (мәдениет) сынды түрлі терминдерде қоланылады. Технологиялардың қарқынды өсуі, қоғамдағы заманауй өзгерістер, инновациялар «дәстүрлі мәдениет» болмысына өзгеріс әкелмей қоймайды. Инновация, модернизация үдерістері, трансформациялану дәстүрлі мәдениет үлгілерінің барлық қырынан көрініс табады. Дәстүрлі мәдениеттің сақталуы мен заманға сай бейімделуіне әртүрлі тұжырымдардың қалыптасуы «дәстүрлі мәдениет» ұғымының қай кезеңде де ғылыми ортада өзекті екенін айғақтайды. Мақала қазіргі тарихнамадағы дәстүрлі мәдениетті зерттеудің маңыздылығы мен негізгі бағыттарын талдауға арналған. Дәстүрлі мәдениеттің қазіргі зерттеулердегі орны, оның әлеуметтік-мәдени, тарихи және рухани аспектілері қарастырылады. Сонымен қатар, дәстүрлі мәдениетті зерттеудің методологиялық тәсілдері, дереккөздердің түрлері және оларды талдау әдістеріне тоқталады. Мақаланың негізгі мақсаты – қазіргі зерттеулердегі дәстүрлі мәдениетті зерттеудің өзектілігін көрсету, оның ғылыми танымның маңызды бөлігі екенін дәлелдеу. Сондай-ақ, аталмыш мақалада дәстүрлі мәдениеттің қазіргі қоғамдағы рөлі мен маңызына, ұлттық бірегейлікті сақтаудағы және қазақ халқының рухани мұрасын жаңғыртудағы орнына баса назар аударылды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айдымбаева, А.А.
С 22
Сахи, Ж.
Дәстүрлі мәдениет тұжырымдарына қатысты көзқарас [Текст] / Ж. Сахи, А. А. Айдымбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 320-332.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ -- тарих -- дәстүрлі мәдениет -- дәстүрлі қоғам -- мәдени мұра -- трансформация
Аннотация: Қазіргі зерттеулерде дәстүрлі мәдениетке деген қызығушылық айтарлықтай артты. Оның себебі жаһандану мен ақпараттандыру жағдайында дәстүр тарихи жадымен байланыстырушы түйінге айналды және ұлттық-мәдени бірегейлікті сақтауға мүмкіндік береді. Алайда, «дәстүрлі мәдениет» ұғымының өзіне арнайы әдебиеттерде әртүрлі түсіндірмелер беріледі. Демек, «дәстүрлі», «архаикалық», «индустрияға дейінгі», «аграрлық», «шаруа», «жазбаша», «тұрмыстық», «күнделікті», «мамандандырылмаған» (мәдениет) сынды түрлі терминдерде қоланылады. Технологиялардың қарқынды өсуі, қоғамдағы заманауй өзгерістер, инновациялар «дәстүрлі мәдениет» болмысына өзгеріс әкелмей қоймайды. Инновация, модернизация үдерістері, трансформациялану дәстүрлі мәдениет үлгілерінің барлық қырынан көрініс табады. Дәстүрлі мәдениеттің сақталуы мен заманға сай бейімделуіне әртүрлі тұжырымдардың қалыптасуы «дәстүрлі мәдениет» ұғымының қай кезеңде де ғылыми ортада өзекті екенін айғақтайды. Мақала қазіргі тарихнамадағы дәстүрлі мәдениетті зерттеудің маңыздылығы мен негізгі бағыттарын талдауға арналған. Дәстүрлі мәдениеттің қазіргі зерттеулердегі орны, оның әлеуметтік-мәдени, тарихи және рухани аспектілері қарастырылады. Сонымен қатар, дәстүрлі мәдениетті зерттеудің методологиялық тәсілдері, дереккөздердің түрлері және оларды талдау әдістеріне тоқталады. Мақаланың негізгі мақсаты – қазіргі зерттеулердегі дәстүрлі мәдениетті зерттеудің өзектілігін көрсету, оның ғылыми танымның маңызды бөлігі екенін дәлелдеу. Сондай-ақ, аталмыш мақалада дәстүрлі мәдениеттің қазіргі қоғамдағы рөлі мен маңызына, ұлттық бірегейлікті сақтаудағы және қазақ халқының рухани мұрасын жаңғыртудағы орнына баса назар аударылды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айдымбаева, А.А.
23.
Подробнее
71
Д 40
Джайылганова, А. Б.
Қолөнердің ұлттық мәдениеттегі орны: ершілік өнерінің ерекшеліктері [Текст] / А. Б. Джайылганова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 128-131.
ББК 71
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
қазақ қолөнері -- ұлттық мәдениет -- дәстүрлі өнер -- зергерлік өнер -- киіз басу -- ер-тұрман -- көшпелі өмір салты -- мәдени мұра -- еңбек мәдениеті
Аннотация: Мақалада қазақтың қолөнерінің тарихи қалыптасуы, оның ұлттық мәдениеттің ажырамас бөлігі ретінде ғасырлар бойы дамуы мен қазіргі заманға бейімделу үдерістері қарастырылады. Қазақ қолөнері — тек тұрмыстық қажеттіліктерді өтеуге арналған шеберлік емес, сонымен қатар халықтың дүниетанымын, салт-дәстүрін, эстетикалық ұстанымдары мен әлеуметтік құрылымын бейнелейтін мәдени мұра. Ер-тұрман жасаудан бастап киіз басу, ағаш және тері өңдеу, зергерлік өнер секілді салалар қазақ халқының көшпелі өмір салтымен, табиғатпен етене байланысымен және рухани сенімдерімен сабақтасып қалыптасқан. Мақалада қолөнердің ұлттық мәдениеттегі орны, оның халықтың құндылықтар жүйесін жеткізудегі маңызы, сондай-ақ оның өнер мен еңбек мәдениетінің тоғысындағы ерекше феномен ретіндегі рөлі талданады.
Держатели документа:
ЗКУ
Д 40
Джайылганова, А. Б.
Қолөнердің ұлттық мәдениеттегі орны: ершілік өнерінің ерекшеліктері [Текст] / А. Б. Джайылганова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 128-131.
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
қазақ қолөнері -- ұлттық мәдениет -- дәстүрлі өнер -- зергерлік өнер -- киіз басу -- ер-тұрман -- көшпелі өмір салты -- мәдени мұра -- еңбек мәдениеті
Аннотация: Мақалада қазақтың қолөнерінің тарихи қалыптасуы, оның ұлттық мәдениеттің ажырамас бөлігі ретінде ғасырлар бойы дамуы мен қазіргі заманға бейімделу үдерістері қарастырылады. Қазақ қолөнері — тек тұрмыстық қажеттіліктерді өтеуге арналған шеберлік емес, сонымен қатар халықтың дүниетанымын, салт-дәстүрін, эстетикалық ұстанымдары мен әлеуметтік құрылымын бейнелейтін мәдени мұра. Ер-тұрман жасаудан бастап киіз басу, ағаш және тері өңдеу, зергерлік өнер секілді салалар қазақ халқының көшпелі өмір салтымен, табиғатпен етене байланысымен және рухани сенімдерімен сабақтасып қалыптасқан. Мақалада қолөнердің ұлттық мәдениеттегі орны, оның халықтың құндылықтар жүйесін жеткізудегі маңызы, сондай-ақ оның өнер мен еңбек мәдениетінің тоғысындағы ерекше феномен ретіндегі рөлі талданады.
Держатели документа:
ЗКУ
24.
Подробнее
66
Б 48
Берікқожа, С. Қ.
Қазақстан Республикасындағы жастар саясатының құқықтық негіздері: өзекті мәселелері және жетілдіру жолдары [Текст] / С. Қ. Берікқожа // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 139-143.
ББК 66
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
жастар саясаты -- Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- заң -- жастар құқығы -- әлеуметтік кепілдіктер -- тәуелсіздік -- нормативтік-құқықтық актілер
Аннотация: Мақала Қазақстандағы мемлекеттік жастар саясатының дамуын тарихи тұрғыдан қарастырады. Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін жастарға арналған заңдар мен нормативтік-құқықтық актілер бірнеше рет қабылданған. Алғашқы құжат — 1991 жылғы «Қазақ КСР-дегі мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң — экономикалық өту кезеңіндегі нормативтік акт ретінде қалыптасты. 1999 жылы жастар саясатының тұжырымдамасы бекітіліп, оның аясында жастардың адамгершілік, рухани, әлеуметтік-экономикалық дамуы, білім, еңбек және денсаулық сақтау саласындағы құқықтары, сондай-ақ халықаралық мәдени және ғылыми үдерістерге қатысу мәселелері қарастырылды. 2004 жылы қабылданған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң жастар санатын 14–29 жас аралығында белгілеу арқылы оларды жеке әлеуметтік демографиялық топқа бөлуге, мемлекеттік кепілдіктер мен құқықтар беруге мүмкіндік туғызды. 2015 жылы заңға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар мемлекеттік жастар саясатын жетілдіруге бағытталды.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 48
Берікқожа, С. Қ.
Қазақстан Республикасындағы жастар саясатының құқықтық негіздері: өзекті мәселелері және жетілдіру жолдары [Текст] / С. Қ. Берікқожа // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 139-143.
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
жастар саясаты -- Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- заң -- жастар құқығы -- әлеуметтік кепілдіктер -- тәуелсіздік -- нормативтік-құқықтық актілер
Аннотация: Мақала Қазақстандағы мемлекеттік жастар саясатының дамуын тарихи тұрғыдан қарастырады. Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін жастарға арналған заңдар мен нормативтік-құқықтық актілер бірнеше рет қабылданған. Алғашқы құжат — 1991 жылғы «Қазақ КСР-дегі мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң — экономикалық өту кезеңіндегі нормативтік акт ретінде қалыптасты. 1999 жылы жастар саясатының тұжырымдамасы бекітіліп, оның аясында жастардың адамгершілік, рухани, әлеуметтік-экономикалық дамуы, білім, еңбек және денсаулық сақтау саласындағы құқықтары, сондай-ақ халықаралық мәдени және ғылыми үдерістерге қатысу мәселелері қарастырылды. 2004 жылы қабылданған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң жастар санатын 14–29 жас аралығында белгілеу арқылы оларды жеке әлеуметтік демографиялық топқа бөлуге, мемлекеттік кепілдіктер мен құқықтар беруге мүмкіндік туғызды. 2015 жылы заңға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар мемлекеттік жастар саясатын жетілдіруге бағытталды.
Держатели документа:
ЗКУ
25.
Подробнее
63.4
У 86
Утубаев, Ж. Р.
Солтүстік-Шығыс Арал маңы қола дəуірі ескерткіштері: кезеңделуі жəне жаңа зерттеулер [Текст] / Ж. Р. Утубаев, Ы. С. Құрманиязов, С. Ж. Рахимжанова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 206-217.
ББК 63.4
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- деректер -- Арал -- қола дəуірі -- мəдениеттер -- ескерткіштер
Аннотация: Мақалада Арал маңы қола дəуірі мен ерте темір дəуірі ескерткіштерінің қысқаша зерттелу тарихы қарастырылған. 2024 жылдың далалық маусымында жаңадан ашылған ескерткіштер төңірегіндегі зерттеулер, соңғы уақыттағы Солтүстік Арал маңы жəне Арал маңы Қарақұмындағы ашылып жатқан ашық аспан астындағы, апаттық қола дəуірі мен ерте темір дəуірі қоныстары мен қорымдары алғашқы нəтижелері мерзімделу мəселесі қарастырылып отыр. Жаңадан ашылған нысандар Қызылорда облысы Арал жəне Қазалы аудандары аумағында орналасқан, қазіргі таңда ежелгі адамдардың Арал маңы аймағында қалдырған ескерткіштерін тұрақты зерттеу нəтижесінде жеткілікті дерекнамалық база жасақталып отыр. қола дəуірі мен ерте темір дəуірінің ондаған қоныстары ашылып, зерттелуде, сондай-ақ, осы кезеңінде аймақта болған негізгі тарихи- мəдени процестерді түсіндіруге мүмкіндік беретін археологиялық материалдарға талдау жасалды. Соған қарамастан, біз назар аударып отырған хронологиялық кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың тіршілік ету жүйесі мен экономикалық жəне əлеуметтік-рухани қызметінің қалыптасу ерекшеліктеріне байланысты бірқатар мəселелердің басы ашық күйінде қалып отыр. Аймақтың тарихи дамуы Арал маңының аталған кезеңдерде кезеңіндегі экологиялық үдерістердің өзгеру динамикасымен тығыз байланысты болып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Құрманиязов, Ы.С.
Рахимжанова, С.Ж.
У 86
Утубаев, Ж. Р.
Солтүстік-Шығыс Арал маңы қола дəуірі ескерткіштері: кезеңделуі жəне жаңа зерттеулер [Текст] / Ж. Р. Утубаев, Ы. С. Құрманиязов, С. Ж. Рахимжанова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 206-217.
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- деректер -- Арал -- қола дəуірі -- мəдениеттер -- ескерткіштер
Аннотация: Мақалада Арал маңы қола дəуірі мен ерте темір дəуірі ескерткіштерінің қысқаша зерттелу тарихы қарастырылған. 2024 жылдың далалық маусымында жаңадан ашылған ескерткіштер төңірегіндегі зерттеулер, соңғы уақыттағы Солтүстік Арал маңы жəне Арал маңы Қарақұмындағы ашылып жатқан ашық аспан астындағы, апаттық қола дəуірі мен ерте темір дəуірі қоныстары мен қорымдары алғашқы нəтижелері мерзімделу мəселесі қарастырылып отыр. Жаңадан ашылған нысандар Қызылорда облысы Арал жəне Қазалы аудандары аумағында орналасқан, қазіргі таңда ежелгі адамдардың Арал маңы аймағында қалдырған ескерткіштерін тұрақты зерттеу нəтижесінде жеткілікті дерекнамалық база жасақталып отыр. қола дəуірі мен ерте темір дəуірінің ондаған қоныстары ашылып, зерттелуде, сондай-ақ, осы кезеңінде аймақта болған негізгі тарихи- мəдени процестерді түсіндіруге мүмкіндік беретін археологиялық материалдарға талдау жасалды. Соған қарамастан, біз назар аударып отырған хронологиялық кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың тіршілік ету жүйесі мен экономикалық жəне əлеуметтік-рухани қызметінің қалыптасу ерекшеліктеріне байланысты бірқатар мəселелердің басы ашық күйінде қалып отыр. Аймақтың тарихи дамуы Арал маңының аталған кезеңдерде кезеңіндегі экологиялық үдерістердің өзгеру динамикасымен тығыз байланысты болып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Құрманиязов, Ы.С.
Рахимжанова, С.Ж.
26.
Подробнее
63.3(5Каз)
Ш 17
Шайхиев, Т. Т.
«Үш жүз» ұлттық – саяси партиясының отандық тарихта зерттелу аспектілері [Текст] / Т. Т. Шайхиев // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 322-329.
ББК 63.3(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Үш жүз партиясы -- тарихнама -- ұлттық- саяси ұйымдар -- ХХ ғасыр басы -- кеңестік методология -- тəуелсіздік кезеңі -- жаңа ғылыми парадигмалар
Аннотация: Мақалада ХХ ғасырдың басындағы қазақ қоғамындағы саяси үдерістер аясында құрылған «Үш жүз» ұлттық-саяси партиясының отандық тарихнамада зерттелу мəселелері қарастырылады. Кеңестік кезеңдегі марксистік- лениндік методология негізінде жасалған тұжырымдар мен Тəуелсіз Қазақстан кезеңіндегі жаңа əдіснамалық ұстанымдар салыстырмалы түрде талданады. Зерттеу барысында «Үш жүз» партиясына қатысты кеңестік тарихнамада қалыптасқан таптық жəне идеологиялық бағалаулардың шарттылығы ашылып, қазіргі отандық тарих ғылымындағы ұлттық-саяси ұйымдарды ұлт-азаттық қозғалыс контексінде қарастыру үрдісі көрсетіледі. Автор соңғы жылдардағы зерттеулер негізінде «Үш жүз» партиясының идеологиялық-саяси бағдарын, əлеуметтік тірек базасын жəне Кеңес өкіметімен қарым-қатынасын қайта пайымдаудың ғылыми маңызын негіздейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Ш 17
Шайхиев, Т. Т.
«Үш жүз» ұлттық – саяси партиясының отандық тарихта зерттелу аспектілері [Текст] / Т. Т. Шайхиев // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 322-329.
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Үш жүз партиясы -- тарихнама -- ұлттық- саяси ұйымдар -- ХХ ғасыр басы -- кеңестік методология -- тəуелсіздік кезеңі -- жаңа ғылыми парадигмалар
Аннотация: Мақалада ХХ ғасырдың басындағы қазақ қоғамындағы саяси үдерістер аясында құрылған «Үш жүз» ұлттық-саяси партиясының отандық тарихнамада зерттелу мəселелері қарастырылады. Кеңестік кезеңдегі марксистік- лениндік методология негізінде жасалған тұжырымдар мен Тəуелсіз Қазақстан кезеңіндегі жаңа əдіснамалық ұстанымдар салыстырмалы түрде талданады. Зерттеу барысында «Үш жүз» партиясына қатысты кеңестік тарихнамада қалыптасқан таптық жəне идеологиялық бағалаулардың шарттылығы ашылып, қазіргі отандық тарих ғылымындағы ұлттық-саяси ұйымдарды ұлт-азаттық қозғалыс контексінде қарастыру үрдісі көрсетіледі. Автор соңғы жылдардағы зерттеулер негізінде «Үш жүз» партиясының идеологиялық-саяси бағдарын, əлеуметтік тірек базасын жəне Кеңес өкіметімен қарым-қатынасын қайта пайымдаудың ғылыми маңызын негіздейді.
Держатели документа:
ЗКУ
27.
Подробнее
32.97
А 35
Азизов, Э. А.
Цифрлық технологиялар негізінде ауылшаруашылығы карталарын жасау технологиясын жетілдіру [Текст] / Э. А. Азизов, Д. С. Тұрсынғазы // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 358-368.
ББК 32.97
Рубрики: Вычислительная техника
Кл.слова (ненормированные):
ауылшаруашылық карталары -- цифрлық технологиялар -- деректерді өңдеу -- өндіріс тиімділігі -- агробизнес -- заманауи əдістер
Аннотация: Бұл мақалада цифрлық құралдар мен геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) пайдалана отырып ауыл шаруашылығы карталарын жасауға арналған заманауи əдістер мен технологиялардың жан-жақты шолуы ұсынылған. Ғаламдық цифрландыру жағдайында ауыл шаруашылығы алқаптарын мониторингтеу, есепке алу жəне басқару үдерістерінде инновациялық тəсілдерді қолданудың маңызы арта түсуде. Зерттеуде геоақпараттық жүйелердің (ГАЖ), Жерді қашықтан зондтау технологияларының, машиналық оқыту мен жасанды интеллекттің кеңістіктік деректерді талдау жəне ауыл шаруашылығы аумақтарын визуализациялау саласындағы теориялық жəне тəжірибелік аспектілері қарастырылған. Мақалада ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді цифрлық картографиялау процесінде цифрлық технологияларды енгізудің отандық жəне шетелдік тəжірибелері талданып, олардың негізгі артықшылықтары мен шектеулері айқындалған. Сондай-ақ спутниктік жəне климаттық деректерді біріктірудің маңыздылығы атап өтіледі, бұл өз кезегінде егіс жағдайын дəлірек бағалауға, өнімділікті болжауға жəне табиғи əрі антропогендік өзгерістерге дер кезінде əрекет етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар дəлме-дəл егіншілік пен агроландшафтарды кеңістіктік талдау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын (дрондарды) қолданудың табысты мысалдары келтірілген. Зерттеу нəтижелері ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде цифрлық картографияның маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. Бұл жер ресурстарын тиімді басқаруға жəне өндірістік үдерістерді оңтайландыруға жағдай жасайды. Ғылыми дереккөздер мен практикалық мысалдарды талдау негізінде ауыл шаруашылығы карталарын жасау əдістемесін жетілдіру, жерді пайдалану жүйесіне инновациялық технологияларды енгізу жəне ауыл шаруашылығында интеллектуалды шешім қабылдау жүйелерін дамыту бойынша нақты ұсынымдар берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұрсынғазы, Д.С.
А 35
Азизов, Э. А.
Цифрлық технологиялар негізінде ауылшаруашылығы карталарын жасау технологиясын жетілдіру [Текст] / Э. А. Азизов, Д. С. Тұрсынғазы // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 358-368.
Рубрики: Вычислительная техника
Кл.слова (ненормированные):
ауылшаруашылық карталары -- цифрлық технологиялар -- деректерді өңдеу -- өндіріс тиімділігі -- агробизнес -- заманауи əдістер
Аннотация: Бұл мақалада цифрлық құралдар мен геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) пайдалана отырып ауыл шаруашылығы карталарын жасауға арналған заманауи əдістер мен технологиялардың жан-жақты шолуы ұсынылған. Ғаламдық цифрландыру жағдайында ауыл шаруашылығы алқаптарын мониторингтеу, есепке алу жəне басқару үдерістерінде инновациялық тəсілдерді қолданудың маңызы арта түсуде. Зерттеуде геоақпараттық жүйелердің (ГАЖ), Жерді қашықтан зондтау технологияларының, машиналық оқыту мен жасанды интеллекттің кеңістіктік деректерді талдау жəне ауыл шаруашылығы аумақтарын визуализациялау саласындағы теориялық жəне тəжірибелік аспектілері қарастырылған. Мақалада ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді цифрлық картографиялау процесінде цифрлық технологияларды енгізудің отандық жəне шетелдік тəжірибелері талданып, олардың негізгі артықшылықтары мен шектеулері айқындалған. Сондай-ақ спутниктік жəне климаттық деректерді біріктірудің маңыздылығы атап өтіледі, бұл өз кезегінде егіс жағдайын дəлірек бағалауға, өнімділікті болжауға жəне табиғи əрі антропогендік өзгерістерге дер кезінде əрекет етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар дəлме-дəл егіншілік пен агроландшафтарды кеңістіктік талдау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын (дрондарды) қолданудың табысты мысалдары келтірілген. Зерттеу нəтижелері ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде цифрлық картографияның маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. Бұл жер ресурстарын тиімді басқаруға жəне өндірістік үдерістерді оңтайландыруға жағдай жасайды. Ғылыми дереккөздер мен практикалық мысалдарды талдау негізінде ауыл шаруашылығы карталарын жасау əдістемесін жетілдіру, жерді пайдалану жүйесіне инновациялық технологияларды енгізу жəне ауыл шаруашылығында интеллектуалды шешім қабылдау жүйелерін дамыту бойынша нақты ұсынымдар берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тұрсынғазы, Д.С.
28.
Подробнее
74.58
С 28
Сейтқазы, А. Н.
Бала жүрегі мен қан тамырларының қызметі бойынша жасанды интеллектіні қолданудың маңыздылығы [Текст] / А. Н. Сейтқазы // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 10.
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
жасанды интеллект -- білім беру технологиялары -- биологияны оқыту -- жүрек құрылысы -- визуалды модельдеу -- студенттердің танымдық белсенділігі -- 3D модель -- цифрлық білім беру -- инновациялық әдістеме -- технологиялық сауаттылық
Аннотация: ЖИ технологияларын пайдалану студенттердің танымдық белсенділігін арттырып, ғылыми түсініктерді меңгеруді жеңілдетеді. Визуалды жəне интерактивті тəсілдер арқылы күрделі биологиялық үдерістерді нақты елестетуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар ЖИ оқытуда жекелеген тəсіл қолдануға жол ашып, əр студенттің деңгейіне сай мазмұнды ұсынады. Бұл – білім берудің тиімділігін арттырып, оқушының пəнге деген қызығушылығын жəне технологиялық сауаттылығын дамытуда маңызды құрал. Сабақтың мақсаты: Студенттерге жүректің құрылысы мен қызметін терең түсіндіру, сондай-ақ жасанды интеллект құралдарын пайдалана отырып визуалды модельдермен таныстыру арқылы оқу материалын жеңіл əрі қызықты жеткізу. Студенттер жүрек бөлімдерінің атқаратын қызметін, қан айналым жүйесімен байланысын үйренеді жəне жасанды интеллект көмегімен жүрек құрылысының үшөлшемді моделін зерттейді. Сабақ заманауи технологияларды білім беру процесіне тиімді енгізу арқылы студенттердің танымдық қызығушылығын арттыруды көздейді.
Держатели документа:
ЗКУ
С 28
Сейтқазы, А. Н.
Бала жүрегі мен қан тамырларының қызметі бойынша жасанды интеллектіні қолданудың маңыздылығы [Текст] / А. Н. Сейтқазы // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 10.
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
жасанды интеллект -- білім беру технологиялары -- биологияны оқыту -- жүрек құрылысы -- визуалды модельдеу -- студенттердің танымдық белсенділігі -- 3D модель -- цифрлық білім беру -- инновациялық әдістеме -- технологиялық сауаттылық
Аннотация: ЖИ технологияларын пайдалану студенттердің танымдық белсенділігін арттырып, ғылыми түсініктерді меңгеруді жеңілдетеді. Визуалды жəне интерактивті тəсілдер арқылы күрделі биологиялық үдерістерді нақты елестетуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар ЖИ оқытуда жекелеген тəсіл қолдануға жол ашып, əр студенттің деңгейіне сай мазмұнды ұсынады. Бұл – білім берудің тиімділігін арттырып, оқушының пəнге деген қызығушылығын жəне технологиялық сауаттылығын дамытуда маңызды құрал. Сабақтың мақсаты: Студенттерге жүректің құрылысы мен қызметін терең түсіндіру, сондай-ақ жасанды интеллект құралдарын пайдалана отырып визуалды модельдермен таныстыру арқылы оқу материалын жеңіл əрі қызықты жеткізу. Студенттер жүрек бөлімдерінің атқаратын қызметін, қан айналым жүйесімен байланысын үйренеді жəне жасанды интеллект көмегімен жүрек құрылысының үшөлшемді моделін зерттейді. Сабақ заманауи технологияларды білім беру процесіне тиімді енгізу арқылы студенттердің танымдық қызығушылығын арттыруды көздейді.
Держатели документа:
ЗКУ
29.
Подробнее
74.262.22
К 15
Қаирғалиева, А. Қ.
Физика пәнін оқытуда виртуалды (VR) және толықтырылған (AR) шынайылық [Текст] / А. Қ. Қаирғалиева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 52-53.
ББК 74.262.22
Рубрики: Методика преподавания физики
Кл.слова (ненормированные):
Виртуалды шындық -- Толықтырылған шындық -- Иммерсивті технологиялар -- Физикалық модельдеу -- Визуалды зертхана -- 3I моделі -- Кванттық құбылыстар -- Когнитивтік қабілет
Аннотация: Бұл мақалада заманауи білім беру кеңістігіндегі виртуалды шындық (Virtual Reality - VR) және толықтырылған шындық (Augmented Reality - AR) технологияларының дидактикалық мүмкіндіктері жан-жақты талданады. Физикалық құбылыстарды модельдеу, микро және макроәлем үдерістерін визуализациялау, сондай-ақ қауіпсіз виртуалды эксперименттер жүргізудің педагогикалық артықшылықтары қарастырылады. Зерттеу аясында иммерсивті технологиялардың оқушылардың когнитивтік қабілеттерін дамытуға, абстрактілі ұғымдарды түсінуін жеңілдетуге және пәнге деген оқу мотивациясын арттыруға ықпалы ғылыми еңбектер мен әдістемелік тұжырымдар негізінде сипатталады.
Держатели документа:
ЗКУ
К 15
Қаирғалиева, А. Қ.
Физика пәнін оқытуда виртуалды (VR) және толықтырылған (AR) шынайылық [Текст] / А. Қ. Қаирғалиева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 52-53.
Рубрики: Методика преподавания физики
Кл.слова (ненормированные):
Виртуалды шындық -- Толықтырылған шындық -- Иммерсивті технологиялар -- Физикалық модельдеу -- Визуалды зертхана -- 3I моделі -- Кванттық құбылыстар -- Когнитивтік қабілет
Аннотация: Бұл мақалада заманауи білім беру кеңістігіндегі виртуалды шындық (Virtual Reality - VR) және толықтырылған шындық (Augmented Reality - AR) технологияларының дидактикалық мүмкіндіктері жан-жақты талданады. Физикалық құбылыстарды модельдеу, микро және макроәлем үдерістерін визуализациялау, сондай-ақ қауіпсіз виртуалды эксперименттер жүргізудің педагогикалық артықшылықтары қарастырылады. Зерттеу аясында иммерсивті технологиялардың оқушылардың когнитивтік қабілеттерін дамытуға, абстрактілі ұғымдарды түсінуін жеңілдетуге және пәнге деген оқу мотивациясын арттыруға ықпалы ғылыми еңбектер мен әдістемелік тұжырымдар негізінде сипатталады.
Держатели документа:
ЗКУ
30.
Подробнее
63
О-57
Омирханов, М. Е.
Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.
О-57
Омирханов, М. Е.
Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.
Страница 3, Результатов: 33