Электронный каталог

83.3(5Каз)
А 13

    Абай күні - ой мен руханиятқа бастайтын тағылымды күн [Текст] // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 4.
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Казахская литература

Кл.слова (ненормированные):
Абай күні -- Абай Құнанбайұлы -- қазақ әдебиеті -- ақын -- ойшыл -- ағартушы -- рухани мұра -- қара сөздер -- Абай шығармашылығы -- ұлттық руханият -- адамгершілік -- білім -- ғылым -- еңбек -- Махамбет университеті -- Абай мұрасы -- әдеби челлендж
Аннотация: 10 тамыз - Қазақстанда Абай күні ретінде аталып өтетін, ұлт руханияты мен ой-санасы үшін айрықша мəні бар күн. Бұл дата - ұлы ақын, ойшыл, ағартушы Абай Құнанбайұлының мол шығармашылық мұрасын дəріптеп, оның терең философиялық ойларын кейінгі ұрпаққа жеткізуді мақсат етеді.
Держатели документа:
ЗКУ

74.200.51
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Ақсақалым - қасиеттім, ардагерім - ардақтым [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 13
ББК 74.200.51

Рубрики: Нравственное воспитание

   Адамгершілік тәрбиесі

Кл.слова (ненормированные):
қария -- ақсақал -- ардагер -- ұрпақтар сабақтастығы -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- үлкенге құрмет -- кішіге ізет -- адамгершілік -- еңбекке адалдық -- елге қызмет ету -- ақсақалдық тәрбие -- рухани құндылықтар -- салт-дәстүр -- жас ұрпақ -- өнеге -- еңбек тәрбиесі
Аннотация: Уақыттың желдей есіп өтері, заманның мың құбыла өзгерері даусыз аксиома. Бір буынның орнына екінші буын келеді. Бірақ адамдықтың асыл қасиеттері үлкенге құрмет, кішіге ізет, еңбекке адалдық, елге қызмет ету сияқты құндылықтар ешқашан ескірмеуі қажет. Бүгінгі ұрпақ аға буыннан тек өткен тарихты ғана емес, өмір сүрудің өнегесінен еңбек етудің қадірін, елге қызмет етудің қасиетін үйренеді. Осы тұрғыдан келгенде, қарияның əрбір сөзі – сан ғасырлар сүзгісінен өткен тəжірибе. Абзал ардақты ардагеріміздің əрбір ісі – маңдай термен жазылған тарих. Ал сол тарихты құрметтеп, өнегені жалғастыру – кейінгі буынның азаматтық парызы. Халқымызда «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» демей ме. Қазақ халқының таным-түсінігінде қарияның орны қашанда төрде болған. Ақсақалдың алдын кесіп өтпей, сөзін бөлмей, батасын алып, ақылын тыңдау – атадан балаға жалғасқан тағылымды дəстүр. Өйткені халқымыз үшін ақсақал - жасы үлкен адам ғана емес, өмірден көргені мол, сөзіне ел тоқтаған, кейінгіге жол көрсетер парасат иесі. «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» деген бір ауыз сөздің өзінде халқымыздың тұтас тəрбиелік философиясы аңғарылады. Үлкенді сыйлау – адамның мəдениеті мен көргенділігінің белгісі болса, қарияны қадірлеу – елдің өз тарихын, өз тамырын құрметтеуі. Халық даналығында «Көп жасаған білмейді, көп көрген біледі» деген тəмсіл бары да рас. Бұл – өмірдің талай белесін өткерген аға буынның тəжірибесіне берілген баға. Бүгін төрімізде отырған əрбір ақсақалдың артында тұтас бір дəуірдің тарихы барын білгенге не жетсін. Олардың балалық шағы, жастық кезеңі, еңбек жолы, елмен бірге көрген қиындықтары мен қуаныштары халқымыздың өткенімен сабақтаса өріледі.
Держатели документа:
ЗКУ

82 (5Қаз)
Ж 11
Әлмағамбетов, Қ.
    Әлем таныған ғалым [Текст] / Қ. Әлмағамбетов // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 12 тамыз. - №150. - Б. . 7.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: фольклортану

   фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
серғазы әдекенов мыңжасарұлы -- ұлттық ғылым академиясы -- марат нығметжанұлы мұхаметжанов -- химия маманы -- ебіней арыстанұлы -- фитохимия -- отандық фармацевтика -- органикалық синтез -- биорганикалық химия саласы
Аннотация: Еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде отандық ғылым кең тыныспен дамып, кемелдену дәуіріне қадам басты. Яғни әлемдік ғылыми қауымдастықты елең еткізген жаңашыл жобалар пайда болды. Сондай бірегей жоба, тұғырлы тұжырымдарымен әлемге танылған ғалымның бірі – елімізде биоорганикалық химия және табиғи қосылыстар химиясы саласы бойынша отандық мектеп қалыптастырған және рес­публика деңгейіндегі фармацевтикалық клас­тер саласының ірі маманы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Ұлттық Ғылым академиясының академигі, химия ғылымдарының докторы, профессор Серғазы Әдекенов.
Держатели документа:
БҚУ

63.3(5Қаз)
К 12
Қайыркен, Т. З.
    XIV-XVI ғасырлардағы Ойрат-Моңғол қатынастары жəне ойраттардың батысқа жылжуы [Текст] / Т. З. Қайыркен // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 186-199
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Ойраттар -- Шыңғыс ұрпақтары -- Шығыс моңғолдар -- Мин əулеті -- Батула -- Тоған -- Есен -- Аюшыдара -- Елбе хан -- ойрат тайпалары -- қоныстанған жерлері -- Даян хан -- Анда хан -- батысқа көшу
Аннотация: Ойрат тарихы қазақ тарихын зерттеудің қосымша дереккөзі ретінде айырықша маңызға ие. Əсіресе, XV-XVIII ғасырлар аясындағы қазақ тарихын зерттеушілер үшін, сол кезеңге тəн ойрат тарихын бірлікте қарастыру талап етіледі. Өйткені бұл кезде қазақ жəне ойрат халықтарының тарихында алма-кезек туындап жататын оқиғалар бір-біріне айырықша əсер етіп отырды. Мақалада ойраттардың Шығыс Моңғол тайпаларымен болған байланысы — Батула, Тоған жəне Есен тайшалар кезіндегі ойраттар мен Шығыс Моңғол ақсүйектерінің арасындағы билік тартысы, мемлекет басқару істері, Мин əулетімен байланыс, территориялық жəне этникалық тартыстар жан-жақтылы қарастырылады. Сондай-ақ, ойраттардың шығу тегі, түпкі Отаны, Шыңғыс əулетімен байланысы, Шығыс моңғолдардан ажырап батысқа кету себебі, Темір мемлекетімен, Моғолстанмен жəне Қазақ хандығымен байланысы зерттелген. XV ғасырдың бірінші жартысында ойрат Есен тайшаның билігі тек ойраттарға ғана емес, солтүстікте қырғыздарға, Шығыс Түркістан шегіндегі ұйғырларға, Ганьсу өлкесі мен Хэси дəлізіне, шығыста джурджиттер мен Кореяға дейін жетті. Бірақ Есен өлгеннен кейін, ойраттар өздерінің тарихтағы жауынгерлік дəстүрінен айырылып, 150 жыл бойы бейбіт жағдайда өздерімен өздері іштей нығаю, кемелдену кезін бастан өткізді. Бұл кезде олар Шығыс моңғолдармен болған текетіресте жеңіліске ұшырады. Нəтижесінде олардың басым бөлігі батысқа беттеді. Олардың Тянь-Шаньның солтүстігіндегі ұлан-байтақ қонысқа жаппай қоныс тебуі XVI ғасырдың екінші жартысында ғана мүмкін болды.??Мақалада осынау аса ауқымды өзгерістерге назар аудару арқылы ойраттардың қазақ хандығымен көрші елге айналуына дейінгі тарихи жағдаяттар кеңінен зерттеп-зерделенген.??
Держатели документа:
ЗКУ

66 (5Қаз)
С 28
Сейілхан , Ж.
    Ел жаңғыруының жаңа кезеңі басталды [Текст] / Ж. Сейілхан // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 24 тамыз. - №158. - Б. . 1.
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: саясат

   политика

Кл.слова (ненормированные):
құрылтай депутаттарының сайлауы -- құрылтай сайлауы -- конституция -- ата-заң
Аннотация: Мемлекет басшысы елордадағы Тәуелсіздік сарайында орналасқан №520 сайлау учаскесінде Құрылтай депутаттарының сайлауында дауыс берді. Одан кейін Мемлекет басшысы бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арналған брифинг өткізді.
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Ж 11
Әлиман, Ж.
    Аққу кейіпті ақын [Текст] / Ж. Әлиман // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 26 тамыз . - №160. - Б. . 9.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: фольклор

   фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
марфуға айтқожина -- ақын -- жазушы -- өлең -- шығармалар
Аннотация: Қазақ әдебиетіне із салған ақын-жазушы әйелдер аз емес. Солардың арасынан кімді атар едіңіз дегенде, бір-бір биікке айналған айтулы есімдер ішінен шоқтығы биігі – ақын Марфуға Айтқожина екеніне ешкімнің таласы жоқ. Кейінгі жарты ғасырдан астам уақыт төңірегінде қазақ халқымен бірге жасап келе жатқан өнер иесінің есімі ел құлағына сіңісті, сана-сезіміне орнықты демеске қоймайды.
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Т 48
Тілепбергенұлы , С.
    Ағартушылықты насихаттаған журнал [Текст] / С. Тілепбергенұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №174. - 15 қыркүйек. - Б. . 8.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: Фольклор

   Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
троицкі -- қазақ баспасөз -- абай журналы -- айқап журналы -- қызыл қазақстан журналы -- орынбор -- ұлттық сана -- ақиқат журналы -- сәбит мұқанов -- мұхтар әуезов -- смағұл сәдуақасұлы -- хамза жүсіпбеков -- жүсіпбек аймауытов -- сәкен сейфуллин -- абдолла асылбеков -- ерғали алдонғаров -- нығмет нұрмақов
Аннотация: Қазақ баспасөзінде Троицкіде жарық көрген «Айқап» пен Семейден жарыққа шыққан «Абай» журналының бәсі қандай биік болса, «Айқаптан» он жыл кейін Орынборда басылған «Қызыл Қазақстан» журналының да орны бөлек. Аталған журнал алғашқы санынан бастап ағартушылық міндет атқарды. Сондай-ақ ойлы оқырманның талғам таразысынан шығып, ұлттық сана қалыптастыруға ықпал етті. Бүгін осы «Қызыл Қазақстан» – қазіргі «Ақиқат» журналының жарық көргеніне 105 жыл толып отыр.
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Ж 11
Әділжан , Б.
    Таза өмір сүру тағылымы [Текст] / Б. Әділжан // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 10.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: Фольклор

   Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
мереке нәбиұлы -- инженер-гидротехник -- бақыт назыкеқызы -- қазақстан баспасы -- күдері жолдыбайұлы -- майра абаева -- әзілхан нұршайықов -- мұхтар әуезов -- мәлік ғабдуллин -- жұмекен нәжімеденов -- саида жұмекенқызы
Аннотация: Адал өмір сүрудің өлшемі қандай? Жалпы, түзу ғұмыр кешудің бірыңғай қағидаты бар ма? Мереке Нәбиұлы мен Бақыт Назыкеқызының шаңырағында болып, емен-жарқын әңгімелескеннен кейін осы сұрақтарға жауап іздеп көрдім. Екеуі де адал еңбекті өмірінің өзегі санаған жандар. Қол жеткізген табысының бәріне маңдай терімен жетіп, қоғамға пайдасын тигізуді де өмірлік мұрат еткен. Бүгінде ұрпақ қызығын көріп отырған өнегелі жұптың жүріп өткен жолы – осы сауалға берілген ең көрнекі жауаптың бірі секілді.
Держатели документа:
БҚУ

66 (5Қаз)
Л 27
Ластаев , А.
    Адам құқығы өмір сапасынан көрінуі қажет [Текст] / А. Ластаев // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №165. - 2 қыркүйек. - Б. . 4.
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: Саясаттану

   Политология

Кл.слова (ненормированные):
омбудсмен институты -- мониторинг жүргізу -- құқықтық ағарту -- халықаралық ынтымақтастық -- сраптамалық жұмыс -- цифрлық өзгеріс -- жаңа конституция
Аннотация: Кейінгі жылдары Омбудсмен институтының қызмет ауқымы едәуір кеңейгені белгілі. Айталық, азаматтардың өтініштерін қарау, бақылауындағы мекемелерге мониторинг жүргізу, құқықтық ағарту, халықаралық ынтымақтастық пен сараптамалық жұмыс жаңа деңгейге көтерілді.
Держатели документа:
БҚУ

83 (5Қаз)
С 34
Сәттібайұлы, К.
    Суық Жақанова: Бәріміз Байжанбаевтың шәкіртіміз [Текст] / К. Сәттібайұлы // Қазақ әдебиеті. - 2026. - №34. - 28 тамыз. - Б. 8-9
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
сауық жақанова -- марлен нығыметұлы -- сахара сандуғашы -- диктор -- әнуарбек байжанбаев -- қазтелерадио корпорациясы -- қасым -жомарт тоқаев -- жарлығымен -- еңбек сіңірген қайраткер
Аннотация: Аллаға шүкір, басқада атақтарым, орден, медальдарым баршылық. Диктор болам деген кейінгі ұрпақ оқып, уйренсін деп "Сөйлеу мәдинеті" деген кітаптар жаздым.Осының бәрі қазақ халқының құрметінің арқасы.
Держатели документа:
БҚУ