Электронный каталог

87.3(5Каз)
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Абайдың "Толық адам" ілімі - кемел тұлға темірқазығы [Текст] / А. С. Қыдыршаев, М. Қ. Сүлейменов, А. Т. Сағитов // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 8-9
ББК 87.3(5Каз)

Рубрики: Философская мысль Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы -- Толық адам -- руханият -- рухани даму -- кемел тұлға -- адамгершілік -- кісілік -- білім -- ғылым -- тәрбие -- ақыл -- қайрат -- жүрек -- әділет -- мейірім -- ар-ұят -- ынсап -- өзін-өзі тану -- ұлттық тәрбие -- жастар -- ұлттық бірлік -- қазақ руханияты
Аннотация: Руханият – адамның ішкі дүниесінің байлығы, ойының тереңдігі, жүрегінің жылуы, ар-ұяты мен адамгершілік қасиеттерінен көрінетін рухани өлшем. Рухани кемел тұлға жалпыадамзаттық құндылықтарды құрметтеп, ізгілікке ұмтылады, əділеттілікті ту етіп, айналасына мейірім мен қайырымдылық танытады. Руханият адам бойына əдебиет пен өнер, халық даналығы мен салт-дəстүр, мəдениет, ғылым мен білім арқылы сіңеді. Мəдениет – сан алуан құндылықтардың бірлігі ғана емес, адамды рухани еркіндікке бастайтын күш. Ал білім – қоғам дамуының берік негізі болса, тіл – ұлттың аса қастерлі рухани байлығы. Сол себептен де жас ұрпақтың ана тілін құрметтеуімен қатар, өзге тілдер мен мəдениеттерге құрметпен қарауы да аса маңызды. Осы рухани арнаның темірқазығы – қазақ халқының ұлы ойшылы Абай Құнанбайұлының мұрасы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сүлейменов, М.Қ.
Сағитов, А.Т.

74.200.51
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Ақсақалым - қасиеттім, ардагерім - ардақтым [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 13
ББК 74.200.51

Рубрики: Нравственное воспитание

   Адамгершілік тәрбиесі

Кл.слова (ненормированные):
қария -- ақсақал -- ардагер -- ұрпақтар сабақтастығы -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- үлкенге құрмет -- кішіге ізет -- адамгершілік -- еңбекке адалдық -- елге қызмет ету -- ақсақалдық тәрбие -- рухани құндылықтар -- салт-дәстүр -- жас ұрпақ -- өнеге -- еңбек тәрбиесі
Аннотация: Уақыттың желдей есіп өтері, заманның мың құбыла өзгерері даусыз аксиома. Бір буынның орнына екінші буын келеді. Бірақ адамдықтың асыл қасиеттері үлкенге құрмет, кішіге ізет, еңбекке адалдық, елге қызмет ету сияқты құндылықтар ешқашан ескірмеуі қажет. Бүгінгі ұрпақ аға буыннан тек өткен тарихты ғана емес, өмір сүрудің өнегесінен еңбек етудің қадірін, елге қызмет етудің қасиетін үйренеді. Осы тұрғыдан келгенде, қарияның əрбір сөзі – сан ғасырлар сүзгісінен өткен тəжірибе. Абзал ардақты ардагеріміздің əрбір ісі – маңдай термен жазылған тарих. Ал сол тарихты құрметтеп, өнегені жалғастыру – кейінгі буынның азаматтық парызы. Халқымызда «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» демей ме. Қазақ халқының таным-түсінігінде қарияның орны қашанда төрде болған. Ақсақалдың алдын кесіп өтпей, сөзін бөлмей, батасын алып, ақылын тыңдау – атадан балаға жалғасқан тағылымды дəстүр. Өйткені халқымыз үшін ақсақал - жасы үлкен адам ғана емес, өмірден көргені мол, сөзіне ел тоқтаған, кейінгіге жол көрсетер парасат иесі. «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» деген бір ауыз сөздің өзінде халқымыздың тұтас тəрбиелік философиясы аңғарылады. Үлкенді сыйлау – адамның мəдениеті мен көргенділігінің белгісі болса, қарияны қадірлеу – елдің өз тарихын, өз тамырын құрметтеуі. Халық даналығында «Көп жасаған білмейді, көп көрген біледі» деген тəмсіл бары да рас. Бұл – өмірдің талай белесін өткерген аға буынның тəжірибесіне берілген баға. Бүгін төрімізде отырған əрбір ақсақалдың артында тұтас бір дəуірдің тарихы барын білгенге не жетсін. Олардың балалық шағы, жастық кезеңі, еңбек жолы, елмен бірге көрген қиындықтары мен қуаныштары халқымыздың өткенімен сабақтаса өріледі.
Держатели документа:
ЗКУ

87
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Абай қарасөздері - ұлттық ойлау мәдениетінің мектебі [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 15
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы -- қарасөздер -- ұлттық ойлау мәдениеті -- Толық адам -- адамгершілік -- білім -- ғылым -- еңбек -- мінез -- ар -- ұят -- әділет -- махаббат -- бірлік -- өзін-өзі тәрбиелеу -- ұлттық сана -- рухани мұра -- философиялық ой -- жастар тәрбиесі
Аннотация: Мақалада Абай Құнанбайұлының қарасөздері ұлттық ойлау мәдениетін қалыптастыратын рухани-философиялық мектеп ретінде қарастырылады. Автор ұлы ойшылдың білім, ғылым, еңбек, мінез, ар-ұят, әділет, махаббат, бірлік және өзін-өзі тәрбиелеу туралы ойларының бүгінгі қоғам үшін маңызын ашады. Абайдың «Толық адам» ілімі ақыл, қайрат, жүрек және адамгершілік қасиеттердің үйлесіміне негізделген кемел тұлға тұжырымдамасы ретінде сипатталады. Қарасөздердің жас ұрпақты ойлануға, ізденуге, елге пайдалы болуға және ішкі жауапкершілікті қалыптастыруға бағыттайтын тәрбиелік мәні көрсетіледі.
Держатели документа:
ЗКУ

81
О-75

    Особенности языковой манипуляции в политическом и интернет-дискурсе [Текст] / А. С. Шыныбекова, Г. Ж. Тунгушбаева, Г. О. Заурбекова [и др.] // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 123-129
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
манипуляция -- язык -- лингвистические особенности -- влияние -- социальная среда -- дискурс -- языковая манипуляция -- манипулятивный дискурс -- лингвистическая манипуляция -- медиатексты
Аннотация: Манипуляция и язык тесно взаимосвязаны, и их взаимоотношения давно являются предметом изучения как в философии, так и в лингвистике. Современная лингвистическая практика, посредством критического дискурс-анализа, стремится рассматривать язык как форму социальной практики. Таким образом, политический дискурс рассматривается как дискурс, ориентированный на сокрытие власти в манипулятивных целях, легитимизацию дискурсивных практик и навязывание идеологии. В интернете существует ряд материалов, источник и достоверность которых вызывают сомнения, и эти материалы носят манипулятивный и обманчивый характер. Цель исследования выявление таких материалов, а полученные результаты послужат основой для разработки учебных и методических материалов. В исследовании представлены некоторые лингвистические особенности и элементы манипуляции.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шыныбекова, А.С.
Тунгушбаева, Г. Ж.
Заурбекова, Г. О.
Аязбекова, К.А.
Турсын, Г.

71
С 30

    Семиотикалық редукционизм: философиялық аспект [Текст] / Г. Б. Мулдашева, А. Б. Абдешев, М. Т. Отаров, А. М. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 222-231
ББК 71

Рубрики: Мəдениет

Кл.слова (ненормированные):
мəдениет -- семиосфера -- семиотика -- таңба -- символ -- мəн -- редукционизм -- жүйе -- адам -- киіз үй
Аннотация: Мақалада семиосфера (таңбалық құралдар жүйесі) ұғымы мəдениеттің феномені əрі атрибуты ретінде қарастырылады. Мəдениет көптеген гуманитарлық ғылымдардың зерттеу нысаны екені, алайда əрқайсысы оны өзіндік ерекшелігі мен əдіснамасы тұрғысынан зерделейтіні атап өтіледі. Бұл тұрғыда мəдениет философиясы, мəдениеттану жəне семиотика өзара барынша жақын ғылым салалары ретінде айқындалады. Автор таңбалық жүйелердің əлеуметтік-онтологиялық мəртебесін айқындауға талпыныс жасайды. Семиотиканы жүйелі зерттеудің іргелі еңбегі Тарту–Мəскеу семиотикалық мектебі өкілдеріне, əсіресе оның жетекшісі Юрий Михайлович Лотман есімімен байланысты екені көрсетіледі. Ол мəдениеттің семиотикалық қырын бөліп көрсете отырып, тұтас мəдени мазмұнды таңбалық жүйе ретінде редукциялады. Бұл ұстаным мəні жағынан семиотикалық редукционизм болып табылады. Сонымен қатар, Ю.М. Лотман мəдениетті ақпарат теориясы мен жасанды интеллект тұжырымдамалары негізінде түсіндірген ақпараттық-кибернетикалық семиотика моделін ұсынғаны талданады. Автор мəдени немесе табиғи феномендерге мағына, мəнділік немесе мазмұн беру арқылы олардың семиотикалық мəртебеге ие болуын талдайды. Аталған феноменнің семиотикалылығы, яғни таңбалық сипаты айқындалады. Нақты жəне идеал ұғымдарына талдау жасалып, нақты объектінің шынайы болмыста болмағанымен, идеалдық түрде өмір сүре алатыны көрсетіледі. Мақалада мəн, мəнділік жəне мазмұн ұғымдарын таңбаның немесе символдың эмпирикалық-заттық сипаттарынан шығарып алу мүмкін еместігі дəлелденеді. Қазақтың дəстүрлі тұрғын үйі – киіз үйдің таңбалық жүйесіне талдау жасалып, оның құрылымдық элементтерінің əрқайсысы семиотикалық мəнге ие екені көрсетіледі. Автор семиосфера құбылысын мəдениеттің негізгі өлшемдерінің бірі ретінде қарастыру қажет деген қорытындыға келеді, өйткені ол адамның əлемдегі таңбалық болмысының ерекшелігін бейнелейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г. Б.
Абдешев, А.Б.
Отаров, М.Т.
Муратова, А.М.

83 (5Қаз)
A10

    Абай жиі қолданған бес сөз [Текст] // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №171. - 10 қыркүйек. - Б. . 9.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
ақыл -- жүрек -- ғибрат -- еңбек -- ғылым -- абай құнанбайұлы -- м. лермонтов
Аннотация: Ақыл-ой алыптарының галереясында хакім Абай дидарының бейнесі бедерлі, тұлғасы елеулі. Оны түсіну – даналық бақшасына еккен алғашқы дәніңіз. Философ Мишель Фуконың «дүние – ең үлкен мәтін» деген пайымына илансақ, сөз – оның ең кішкентай бөлшегі. Сол себепті данышпан Абайдың пәлсапасын түсіну үшін ол жиі қолданған 5 сөзді зерделеп, оның танымдық тамырына үңіліп көрдік.

83 (5Қаз)
Г 21
Гарденги, Т.
    Жад пен ұмытшақтық арасындағы шекара [Текст] / Т. Гарденги // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №171. - 10 қыркүйек. - Б. . 9.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Рақымжан Отарбаев -- бас романы -- ноэль -- михаил герасимов -- философиялық толғаулар
Аннотация: Рақымжан Отарбаевтың «Бас» (орысша аудармасында «И был я подобием твоим...» («Мен де сендей болғанмын») романы әдебиеттегі ең бір мәңгілік тақырыптардың бірі – тарих пен тарихи жад арасындағы байланысты тарқатады. Дегенмен, автор бұл тақырыпқа дәстүрлі тарихи романның сүрлеуімен келмей, белгілі бір дәуірді қайта жаңғыртуға немесе ұлы тұлғаларды дәріптеуге ұмтылмайды, керісінше: «Тарихты дәлме-дәл қайта қалпына келтіру мүмкін бе?», деген нақты сұрақтан бастайды.
Держатели документа:
БҚУ

83 (5Қаз)
Т 48
Тілепбергенұлы, С.
    Жұмекен және "Балдырған" [Текст] / С. Тілепбергенұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №162. - 28 тамыз. - Б. . 8.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Жұмекен Нәжімеденов -- философиялық өлеңдер -- мұқағали мақатаев -- қадыр мырза әлі -- тұманбай молдағалиев -- балалар әдебиеті -- балдырған журналы
Аннотация: Сөз өнерінің саңлағы Жұмекен Нәжі­ме­деновті көпшілік терең филосо­фия­лық өлеңдері арқылы таниды. Алай­да оның бала әлеміне де үңіліп, бал­­дырғандардың танымына сай келе­тін жып-жылы жырлар жазға­нын көп адам біле бермейді. Иә, Жұме­­кен де қа­тарластары Мұқа­ғали Ма­­қа­таев, Қадыр Мырза Әлі, Тұман­б­ай Мол­дағалиев секілді бала­лар әдебие­тінде айшықты ізін қалдырған болатын.
Держатели документа:
БҚУ

87.3(5Каз)
Х 19
Хан, Ю.
    Читая аль-Фараби [Текст] / Ю. Хан // Казахстанская правда. - 2026. - 12 сентября. - №173. - С. 10.
ББК 87.3(5Каз)

Рубрики: История философии Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
аль-Фараби -- философия -- философское наследие -- воспитание -- обучение -- образование -- развитие личности -- добродетель -- счастье -- психологическая антропология -- формирование личности -- привычки -- этика -- общество -- образовательные практики
Аннотация: Великий мыслитель предлагает рассматривать воспитание как превращение знаний в привычку действовать. И здесь его философия сближается с современным пониманием развития человека.
Держатели документа:
ЗКУ

83 (5Қаз)
Г 99
Ғұбайдуллин, Б.
    Абайдан алыстамайық, ағайын! [Текст] / Б. Ғұбайдуллин // OraI Oniri. - 2026. - №64. - 7 тамыз. - Б. . 6.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
абай данышпан -- абай ғұлама -- 10 тамыз абай күні -- қазақ философия -- шығармалар
Аннотация: Біз "Абай данышпан", "Абай ғұлама", "Абай мұхиттай терең, Абай асқар таудың ең биік шыңындай заңғар" деген теңеулерді жиі пайдаланып, әрі жиі естиміз. Аттылымыз бар, жаяуымыз бар Абайдан алыстамайық, қайта аламан боп жиылып, Абайға жақындайық, Абайды оқиық, оқығанымызды зердемізге тоқиық, ағайын!
Держатели документа:
БҚУ