Электронный каталог

83.3(5Каз)
А 13

    Абай мұрасы: заманауи ғылыми зерттеулер ұлы ойшыл мұрасының жаңа қырларын ашады [Текст] // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 4.
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Казахская литература

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы -- Абай мұрасы -- Абай күні -- абайтану -- қазақ әдебиеті -- ғылыми зерттеулер -- әдебиеттану -- Абай философиясы -- гуманизм -- қара сөздер -- мәтінтану -- Абай тілінің ұлттық корпусы -- цифрлық гуманитаристика, қолжазбалар -- Мүрсейіт қолжазбалары -- Абай және Шәкәрім -- ғылыми жобалар -- цифрлық дерекқорлар -- әдеби мұра -- рухани мұра
Аннотация: 10 тамыз – Мемлекет басшысының бастамасымен бекітілген Қазақстанда ұлы ақын, ойшыл, ағартушы, қазақ жазба əдебиетінің негізін қалаушы Абай Құнанбайұлына арналған Абай күні аталып өтеді
Держатели документа:
ЗКУ

83 (5Қаз)
Ж 11
Әубәкір , Ж.
    "Ел бұзылса, құрады шайтан өрмек..." [Текст] / Ж. Әубәкір // Egemen qazaqstan. - 2026. - 7 тамыз . - №147. - Б. . 9.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: әдебиеттану

   литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
әдебиет -- ұрпақ тәрбиесі -- абай құнанбайұлы -- тұрмыс-тіршілік -- туыстық қарым-қатынас
Аннотация: Қазақ елінің ғасырлар көшіндегі сан қилы тарихы мен атадан балаға мирас болып жеткен бай әдебиетіне, күні кешеге дейін алтын желіні үзбей жалғастырып, жеткен ұрпақ тәрбиесінің озық үлгілеріне қарап отырып таңданасың, таңдана отырып тамсанасың. Ауыл ақсақаланың бір ауыз сөзіне бағынған, ел сыйлаған биінің пәтуалы ойына тоқтаған, үлкеніне құрмет, кішісіне ізет көрсетіп, төс қағысып құда болып туысқан, нағашылы жиенді болып сыйласқан, балдыз бен жезде болып қалжыңдасқан, төркін жұрт пен қайын елге қайын елге құрметпен қараған халық өміріне қызығасың.
Держатели документа:
БҚУ

74.200.51
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Ақсақалым - қасиеттім, ардагерім - ардақтым [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - Б. 13
ББК 74.200.51

Рубрики: Нравственное воспитание

   Адамгершілік тәрбиесі

Кл.слова (ненормированные):
қария -- ақсақал -- ардагер -- ұрпақтар сабақтастығы -- ұлттық тәрбие -- ұлттық құндылықтар -- үлкенге құрмет -- кішіге ізет -- адамгершілік -- еңбекке адалдық -- елге қызмет ету -- ақсақалдық тәрбие -- рухани құндылықтар -- салт-дәстүр -- жас ұрпақ -- өнеге -- еңбек тәрбиесі
Аннотация: Уақыттың желдей есіп өтері, заманның мың құбыла өзгерері даусыз аксиома. Бір буынның орнына екінші буын келеді. Бірақ адамдықтың асыл қасиеттері үлкенге құрмет, кішіге ізет, еңбекке адалдық, елге қызмет ету сияқты құндылықтар ешқашан ескірмеуі қажет. Бүгінгі ұрпақ аға буыннан тек өткен тарихты ғана емес, өмір сүрудің өнегесінен еңбек етудің қадірін, елге қызмет етудің қасиетін үйренеді. Осы тұрғыдан келгенде, қарияның əрбір сөзі – сан ғасырлар сүзгісінен өткен тəжірибе. Абзал ардақты ардагеріміздің əрбір ісі – маңдай термен жазылған тарих. Ал сол тарихты құрметтеп, өнегені жалғастыру – кейінгі буынның азаматтық парызы. Халқымызда «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» демей ме. Қазақ халқының таным-түсінігінде қарияның орны қашанда төрде болған. Ақсақалдың алдын кесіп өтпей, сөзін бөлмей, батасын алып, ақылын тыңдау – атадан балаға жалғасқан тағылымды дəстүр. Өйткені халқымыз үшін ақсақал - жасы үлкен адам ғана емес, өмірден көргені мол, сөзіне ел тоқтаған, кейінгіге жол көрсетер парасат иесі. «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» деген бір ауыз сөздің өзінде халқымыздың тұтас тəрбиелік философиясы аңғарылады. Үлкенді сыйлау – адамның мəдениеті мен көргенділігінің белгісі болса, қарияны қадірлеу – елдің өз тарихын, өз тамырын құрметтеуі. Халық даналығында «Көп жасаған білмейді, көп көрген біледі» деген тəмсіл бары да рас. Бұл – өмірдің талай белесін өткерген аға буынның тəжірибесіне берілген баға. Бүгін төрімізде отырған əрбір ақсақалдың артында тұтас бір дəуірдің тарихы барын білгенге не жетсін. Олардың балалық шағы, жастық кезеңі, еңбек жолы, елмен бірге көрген қиындықтары мен қуаныштары халқымыздың өткенімен сабақтаса өріледі.
Держатели документа:
ЗКУ

67.71(5Каз)
С 14
Садырова, С.
    Госязык в правовой сфере [Текст] / С. Садырова // Приуралье. - 2026. - 4 сентября. - №72. - С. 5.
ББК 67.71(5Каз)

Рубрики: Судебная система Республики Казахстан

Кл.слова (ненормированные):
государственный язык -- казахский язык -- судопроизводство -- судебная система -- областной суд -- Союз судей Республики Казахстан -- правоохранительные органы -- правовая сфера -- судебный процесс -- процессуальные документы -- юридическая терминология -- правовая терминология -- государственные органы -- языковая политика -- День языков народа Казахстана -- правосудие
Аннотация: Во Дворце искусств «Атамекен» состоялась научнопрактическая конференция на тему «Роль государственных органов в расширении сферы применения государственного языка в судопроизводстве», организованная областным судом совместно с филиалом Союза судей РК и посвященная Дню языков народа Казахстана.
Держатели документа:
ЗКУ

66.3(5Каз)
С 14
Садырова, С.
    Ориентиры справедливого общества [Текст] / С. Садырова // Приуралье. - 2026. - 4 сентября. - №72. - С. 6
ББК 66.3(5Каз)

Рубрики: Внутренняя политика Республики Казахстан

Кл.слова (ненормированные):
Әділетті қоғамға – шыншыл сөз -- государственность -- суверенитет -- независимость Казахстана -- верховенство закона -- справедливое общество -- национальные интересы -- качество нации -- общественный диалог -- образование и наука -- историческое сознание -- национальные ценности -- патриотизм -- молодежь -- государственная политика
Аннотация: За круглым столом во Дворце искусств «Атамекен» представители государственных органов, общественности, науки и литературы говорили о книге Главы государства Касым-Жомарта Токаева «Әділетті қоғамға – шыншыл сөз».
Держатели документа:
ЗКУ

74.266.3
И 85
Исабек, М. Қ.
    Репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделі (Оңтүстік Қазақстан мысалында) [Текст] / М. Қ. Исабек, Г. Д. Сугирбаева, Г. Ж. Орынбасарова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 62-74
ББК 74.266.3

Рубрики: Тарихты оқыту әдістемесі

   Методика преподавания истории

Кл.слова (ненормированные):
репрессия -- əдістеме -- педагогика -- модель -- тарих -- Оңтүстік Қазақстан -- ғылым -- оқыту -- əйелдер тарихы
Аннотация: Мақалада репрессияланған əйелдер тарихын оқытудағы ғылыми-педагогикалық модельдің мақсаты, құрылымы жəне ғылыми негізіне талдау жасалады. Репрессия тарихы, саяси қудалауға ұшыраған əйелдердің тағдыры Оңтүстік Қазақстан өңірі мысалында қарастырылады. Негізгі дереккөз ретінде өңірлік архив, музей деректері, саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссия материалдары мен жекелеген зерттеушілердің еңбектері қарастырылған. Зерттеудің негізгі өзектілігі мектепте тарих пəнінен репрессияланған əйелдер тарихын оқытуда оқушылардың тарихи санасын, танымдық белсенділігін жəне зерттеушілік қабілетін арттырудың моделін ұсыну, тəжірибеден өткізу. Бұл модель негізінде репрессияланған əйелдердің өмір жолы мен қоғамдағы орнын, қайраткерлік қызметін оқушыларға оқу бағдарламасына кіріктіру арқылы жүзеге асырылады. Зерттеу барысында тарихи деректерді іріктеу, оларды тарих пəні бойынша оқу бағдарламасына кіріктіру жəне тиімді оқыту əдістері ұсынылады. Ғылыми-педагогикалық модель білім алушылардың сыни ойлауын дамытуға, тарихи фактілерді талдауға бағытталған. Мақалада тарихи-деректік, тарихи-салыстырмалы, интерактивті оқыту əдістері мен жалпығылыми модельдеу əдісі тиімді қолданылған. Аталған əдістерді кешенді түрде қолдану репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделін құруға мүмкіндік береді. Ұсынылған модель тарихты оқытуда жаңа əдіс-тəсілдерді енгізуге мүмкіндік беріп, репрессияланған əйелдер тағдырын терең түсінуге жағдай жасайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сугирбаева, Г.Д.
Орынбасарова, Г.Ж.

71
С 30

    Семиотикалық редукционизм: философиялық аспект [Текст] / Г. Б. Мулдашева, А. Б. Абдешев, М. Т. Отаров, А. М. Муратова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 222-231
ББК 71

Рубрики: Мəдениет

Кл.слова (ненормированные):
мəдениет -- семиосфера -- семиотика -- таңба -- символ -- мəн -- редукционизм -- жүйе -- адам -- киіз үй
Аннотация: Мақалада семиосфера (таңбалық құралдар жүйесі) ұғымы мəдениеттің феномені əрі атрибуты ретінде қарастырылады. Мəдениет көптеген гуманитарлық ғылымдардың зерттеу нысаны екені, алайда əрқайсысы оны өзіндік ерекшелігі мен əдіснамасы тұрғысынан зерделейтіні атап өтіледі. Бұл тұрғыда мəдениет философиясы, мəдениеттану жəне семиотика өзара барынша жақын ғылым салалары ретінде айқындалады. Автор таңбалық жүйелердің əлеуметтік-онтологиялық мəртебесін айқындауға талпыныс жасайды. Семиотиканы жүйелі зерттеудің іргелі еңбегі Тарту–Мəскеу семиотикалық мектебі өкілдеріне, əсіресе оның жетекшісі Юрий Михайлович Лотман есімімен байланысты екені көрсетіледі. Ол мəдениеттің семиотикалық қырын бөліп көрсете отырып, тұтас мəдени мазмұнды таңбалық жүйе ретінде редукциялады. Бұл ұстаным мəні жағынан семиотикалық редукционизм болып табылады. Сонымен қатар, Ю.М. Лотман мəдениетті ақпарат теориясы мен жасанды интеллект тұжырымдамалары негізінде түсіндірген ақпараттық-кибернетикалық семиотика моделін ұсынғаны талданады. Автор мəдени немесе табиғи феномендерге мағына, мəнділік немесе мазмұн беру арқылы олардың семиотикалық мəртебеге ие болуын талдайды. Аталған феноменнің семиотикалылығы, яғни таңбалық сипаты айқындалады. Нақты жəне идеал ұғымдарына талдау жасалып, нақты объектінің шынайы болмыста болмағанымен, идеалдық түрде өмір сүре алатыны көрсетіледі. Мақалада мəн, мəнділік жəне мазмұн ұғымдарын таңбаның немесе символдың эмпирикалық-заттық сипаттарынан шығарып алу мүмкін еместігі дəлелденеді. Қазақтың дəстүрлі тұрғын үйі – киіз үйдің таңбалық жүйесіне талдау жасалып, оның құрылымдық элементтерінің əрқайсысы семиотикалық мəнге ие екені көрсетіледі. Автор семиосфера құбылысын мəдениеттің негізгі өлшемдерінің бірі ретінде қарастыру қажет деген қорытындыға келеді, өйткені ол адамның əлемдегі таңбалық болмысының ерекшелігін бейнелейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мулдашева, Г. Б.
Абдешев, А.Б.
Отаров, М.Т.
Муратова, А.М.

28.4(5Қаз)
М 11

    Мұратсай су қоймасы суындағы антибиотиктерге төзімді бактериялардың таралуын талдау [Текст] / С. С. Бакиев, М. Г. Какишев, Ə. А. Қабдрахимов [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 394-408
ББК 28.4(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан микробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
антибиотикке төзімділік -- су экожүйелері -- жерүсті сулары -- грамтеріс бактериялар -- Мұратсай су қоймасы -- микроорганизмдер -- микробиологиялық мониторинг -- антропогендік әсер -- бактериялық штаммдар -- ДНҚ экстракциясы
Аннотация: Су экожүйелеріндегі микроорганизмдердің антибиотиктерге төзімділігі қазіргі заманның ең өзекті экологиялық əрі медико-биологиялық мəселелерінің бірі болып табылады. Су ортасы антибиотиктерге төзімді бактериялардың жинақталуы мен таралуы үшін маңызды резервуар қызметін атқарады, бұл медицинада, мал шаруашылығында жəне ауыл шаруашылығында антибактериялық препараттардың қарқынды қолданылуымен байланысты. Аталған зерттеудің мақсаты Батыс Қазақстан облысындағы Мұратсай су қоймасы суында антибиотикке төзімді бактериялардың таралу деңгейін жəне олардың биологиялық қасиеттерін бағалау болды. Су сынамалары су айдынының беткі қабатынан жəне тереңдігінен, антропогендік əсері ең жоғары аймақтарда алынды. Бактериологиялық талдау микроорганизмдерді Луриа–Бертани қоректік ортасында өсіруді, морфологиялық жəне физиологиялық-биохимиялық қасиеттерін зерттеуді, сондай-ақ бөлінген штаммдардың антибиотиктерге сезімталдығын дискті-диффузиялық əдіспен анықтауды қамтыды. Молекулалық-генетикалық зерттеулерге жарамдылығын растау мақсатында тотальды ДНҚ экстракциясы жүргізіліп, гель-электрофорез əдісімен визуализацияланды. Зерттеу нəтижесінде грамтеріс, қозғалғыш, оксидазаға оң, мезофильді типке жататын, β-лактамды антибиотиктердің бірқатарына төзімді жəне көп дəріге төзімділік белгілеріне ие бактериялар бөлініп алынды. Ең тиімді препараттар ретінде хинолондар мен амфениколдар анықталса, пенициллиндер мен цефалоспориндер төмен белсенділік көрсетті. Алынған деректер су қоймасына антропогендік ықпалдың айтарлықтай екенін көрсетеді жəне жерүсті суларында антибиотикке төзімді бактерияларды тұрақты түрде бақылау жүргізудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бакиев, С.С.
Какишев, М.Г.
Қабдрахимов, Ə.А.
Арманов, Т.А.
Дущанова, Д.Н.
Таухаева, Д.С.

66 (5Қаз)
С 28
Сейілхан , Ж.
    Ел жаңғыруының жаңа кезеңі басталды [Текст] / Ж. Сейілхан // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 24 тамыз. - №158. - Б. . 1.
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: саясат

   политика

Кл.слова (ненормированные):
құрылтай депутаттарының сайлауы -- құрылтай сайлауы -- конституция -- ата-заң
Аннотация: Мемлекет басшысы елордадағы Тәуелсіздік сарайында орналасқан №520 сайлау учаскесінде Құрылтай депутаттарының сайлауында дауыс берді. Одан кейін Мемлекет басшысы бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арналған брифинг өткізді.
Держатели документа:
БҚУ

66 (5Қаз)
З-11
Зұлқарнай , Е.
    Дарынды жастар - ел болашағы [Текст] / Е. Зұлқарнай // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 25 тамыз. - №159. - Б. 1-2
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: саясат

   политика

Кл.слова (ненормированные):
ақорда -- қасым-жомарт кемелұлы тоқаев -- халықаралық пән олимпиадасы -- оқушылар -- студенттер -- кездесу -- марапаттау -- үздіктер -- білім сайысы
Аннотация: Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ақордада халықаралық пән олимпиадаларында жеңімпаз атанып, жүлделі орындарға ие болған оқушылармен және студенттермен кездесті.
Держатели документа:
БҚУ